Interpelacja w sprawie pozyskania funduszy na budowę nowej szkoły
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 5353
do ministra finansów
w sprawie pozyskania funduszy na budowę nowej szkoły
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska
Data wpływu: 09-10-2024
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego zwrócił się wójt gminy Osielsko, powiat bydgoski, województwo kujawsko-pomorskie, z prośbą o pomoc w sprawie budowy nowej szkoły podstawowej. Gmina Osielsko dynamicznie się rozwija, a liczba mieszkańców wzrosła do 16 915 osób, dane na dzień 30.06.2024 r. Przyjmując, że około 20% populacji to dzieci w wieku szkolnym, szacuje się, że liczba uczniów wynosi około 3070. Obecne placówki oświatowe w gminie są przeciążone, co negatywnie wpływa na jakość edukacji oraz komfort nauki uczniów. W tej chwili dzieci uczą się w przepełnionych klasach, co ogranicza ich indywidualne możliwości rozwoju i utrudnia pracę nauczycielom. Przykładem jest Szkoła Podstawowa im. Agaty Mróz w Niemczu, która musiała dostawić kontenery, aby zapewnić miejsce do nauki swoim uczniom. Jest to rozwiązanie tymczasowe, które absolutnie nie spełnia standardów nowoczesnej edukacji.
Potrzeba budowy nowej szkoły podstawowej wynika z kilku kluczowych powodów:
• Przeciążenie istniejących szkół
Aktualne placówki są przepełnione, co prowadzi do spadku jakości nauczania i braku możliwości indywidualnego podejścia do uczniów.
• Rozwój demograficzny
Gmina Osielsko dynamicznie się rozwija, a liczba mieszkańców stale rośnie. Prognozy demograficzne wskazują na dalszy wzrost liczby dzieci w wieku szkolnym.
• Zapewnienie równych szans edukacyjnych
Nowa szkoła podstawowa umożliwi lepsze warunki do nauki dla wszystkich dzieci, niezależnie od ich miejsca zamieszkania w gminie.
• Wsparcie dla nauczycieli
Zmniejszenie liczby uczniów w klasach pozwoli nauczycielom na efektywniejszą pracę i indywidualne podejście do każdego ucznia.
W związku z powyższym, uprzejmie proszę o informacje:
• Czy istnieją specjalne programy rządowe lub europejskie, które wspierają budowę nowych placówek edukacyjnych?
• Jakie są możliwości uzyskania dotacji lub subwencji na budowę szkoły z budżetu państwa?
• Czy są dostępne preferencyjne kredyty lub pożyczki, które mogłyby zostać wykorzystane na ten cel?
• Czy istnieją fundusze celowe lub rezerwy budżetowe, które mogą zostać przeznaczone na projekty oświatowe?
• Jakie kroki należy podjąć, aby ubiegać się o wsparcie finansowe na budowę nowej szkoły?
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7173 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 4 listopada 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 5353
Znak sprawy: FG6.054.247.2024.1643.ILWG
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na Interpelację nr 5353 Pani Poseł Iwony Marii Kozłowskiej z 14
października 2024 roku, w sprawie pozyskania funduszy na budowę nowej szkoły,
w zakresie ministra właściwego ds. finansów publicznych przedstawiam
następujące informacje.
Środki niezbędne do realizacji zadań oświatowych jednostek samorządu
terytorialnego, w tym na utrzymanie placówek wychowania przedszkolnego, szkół i
placówek, są zagwarantowane w dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Zadania oświatowe realizowane przez jednostki samorządu terytorialnego są ich
zadaniami własnymi. Dochodami jednostek samorządu terytorialnego są ich
dochody własne oraz subwencja ogólna i dotacje celowe z budżetu państwa.
Subwencja ogólna:
Określona dla każdej jednostki samorządu terytorialnego kwota części oświatowej
subwencji ogólnej w roku 2024 może ulec zwiększeniu jedynie z rezerwy części
oświatowej subwencji ogólnej. W ciągu roku budżetowego 2024 na wnioski
poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego dokonywane są zwiększenia z
ww. rezerwy w oparciu o „Kryteria podziału rezerwy części oświatowej subwencji
ogólnej na rok 2024”. Kryteria te zostały zamieszczone na stronie internetowej
Ministerstwa Edukacji Narodowej .
Ponadto ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego przewiduje
utworzenie, w ramach subwencji ogólnej, rezerwy przeznaczonej dla jednostek
samorządu terytorialnego. Warunkiem otrzymania środków z tej rezerwy jest
spełnienie kryteriów przyznawania środków przewidzianych w ww. ustawie, przy
czym ustawowe kryteria podlegają uszczegółowieniu na dany rok budżetowy w
uzgodnieniu z reprezentacją jednostek samorządu terytorialnego .
-- 1 of 3 --
2/3
Minister właściwy do spraw finansów publicznych nie jest więc uprawniony do
przyznawania środków, na podstawie indywidualnych wniosków, poza kryteriami
wypracowanymi wspólnie z reprezentacją jednostek samorządu terytorialnego.
Warto podkreślić, że o przeznaczeniu środków otrzymanych z tytułu subwencji
ogólnej (w tym jej części oświatowej) decyduje organ stanowiący jednostki
samorządu terytorialnego .
Jednocześnie uprzejmie informuję, że w dniu 21 października 2024 r. Prezydent RP
podpisał uchwalona przez Sejm RP 1 października br. ustawę o dochodach
jednostek samorządu terytorialnego.
Zawarte w nowej ustawie regulacje w zakresie finansowania zadań oświatowych
stanowią w przeważającej części powtórzenie dotychczasowych rozwiązań.
Analogicznie, jak obecna część oświatowa subwencji ogólnej, ustalane będą
potrzeby oświatowe dla wszystkich JST, tj. w wysokości nie mniejszej niż w roku
poprzedzającym rok budżetowy, skorygowane o kwotę innych wydatków z tytułu
zmiany realizacji zadań oświatowych. Podział globalnej kwoty potrzeb
oświatowych na poszczególne JST następował będzie zgodnie z rozporządzeniem
wydawanym przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania.
W nowej ustawie został jednak rozszerzony katalog zadań uwzględnianych przy
ustalaniu potrzeb finansowych. W nowym systemie w kwocie potrzeb oświatowych
uwzględniane będą skutki wzrostu średnich wynagrodzeń nauczycieli przedszkoli
prowadzonych przez JST. Należy zauważyć, że w obecnie obowiązujących
rozwiązaniach w kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej brane są pod
uwagę wyłącznie skutki podwyżek wynagrodzeń nauczycieli w szkołach i
placówkach prowadzonych przez JST.
Ponadto, globalne potrzeby oświatowe ulegną zwiększeniu o równowartość kwoty
dotacji z budżetu państwa na dofinansowanie zadań w zakresie wychowania
przedszkolnego. Zmiana ta uelastyczni sposób wykorzystania środków przez JST
wskutek odejścia od transferu dotacyjnego na rzecz dochodów własnych
ustalanych w tej samej wysokości.
Dotacja celowa:
Dodatkowo jednostki samorządu terytorialnego mogą otrzymywać dotacje celowe
z budżetu państwa na dofinansowanie zadań własnych, np. z zakresu zadań
inwestycyjnych szkół i placówek oświatowych. Dotacje z budżetu państwa na
dofinansowanie ww. zadań mogą być udzielane do wysokości 50% planowanych
wydatków jednostki samorządu terytorialnego na realizację danego zadania, o ile
odrębne przepisy nie stanowią inaczej – stanowi tak dotychczasowa (art. 42 ust. 2
pkt 2 i ust. 3), jak i nowa (art. 45 ust. 1 pkt 1 i ust. 2) ustawa o dochodach JST.
Corocznie w kolejnych ustawach budżetowych planowana jest rezerwa celowa poz.
45 – Środki na dofinansowanie zadań własnych jednostek samorządu
terytorialnego, której środki dedykowane są wsparciu inwestycyjnych zadań
własnych JST, głównie realizowanych w ramach programów wieloletnich. W
zależności od poziomu zaangażowania środków rezerwy, rezerwa ta może być
wykorzystana na dofinansowanie zadań własnych z zakresu inwestycji szkół i
placówek oświatowych.
Istotne jest, że wysokość środków zaplanowana w tej rezerwie jest co do zasady
ograniczona i zdeterminowana przepisami prawa krajowego i unijnego,
obejmującymi m.in.: wartość referencyjną dla deficytu nominalnego (3% PKB) i
długu (60% PKB) sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz maksymalny
-- 2 of 3 --
3/3
limit wydatków budżetu państwa wyznaczany stabilizującą regułą wydatkową
(SRW), która określa nieprzekraczalny limit wydatków dla organów i jednostek, o
których mowa w art. 112aa ust. 3 ustawy o finansach publicznych. W związku z tym
środki na inne zadania, przyznawane są w zależności od dostępności środków w
rezerwie celowej poz. 45 w danym roku.
Poszczególni Wojewodowie, również Wojewoda Kujawsko-Pomorski, posiadają
wiedzę w zakresie istnienia tej rezerwy i sukcesywnie o środki z tego źródła
występują.
Wojewoda, jako dysponent części budżetowej, właściwy jest do rozpatrzenia i
oceny wymogów formalnoprawnych w zakresie możliwości dofinansowania zadań
inwestycyjnych ze środków budżetu państwa, w tym zaproponowanego przez daną
JST montażu finansowego, z uwzględnieniem przyjętej procedury dla danego typu
przedsięwzięć.
Powyższe dotyczy przede wszystkim istnienia podstawy materialno-prawnej
umożliwiającej realizację danego zadania ze środków budżetu państwa, analizy
uwarunkowań związanych z realizacją danego zadania przez Beneficjenta, oraz
dokumentacji w sprawie.
Podkreślenia wymaga, że dotacja celowa z budżetu państwa nie stanowi dochodów
własnych jednostki samorządu terytorialnego w rozumieniu ustawy o dochodach
jednostek samorządu terytorialnego. Dotacja celowa jest udzielana na realizację
zadania, a nie na sfinansowanie wkładu własnego JST do realizacji innych
programów finansowanych ze środków publicznych.
Niezależnie od powyższego dodatkowo informuję, że w sprawach prowadzenia
polityki państwa w obszarze oświaty i wychowania, właściwym jest Minister
Edukacji, realizujący zadania związane z przygotowywaniem strategicznych
rozwiązań, rozwojem i finansowaniem placówek oświatowych.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
-- 3 of 3 --