Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 31 stycznia 2024 r.
znak sprawy: DRE.pz.058.2.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 447 w sprawie importu mleka i produktów
mleczarskich oraz ceny jaką mleczarnie płacą rolnikom
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 447 Pana Posła Jarosława Sachajko, złożoną w dniu
10 stycznia 2024 r. w sprawie importu mleka i produktów mleczarskich oraz ceny jaką
mleczarnie płacą rolnikom, uprzejmie informuję, co następuje.
Z danych Ministerstwa Finansów, wykorzystywanych w ramach Zintegrowanego
Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej (ZSRIR) wynika, że w 2022 r. sprowadzono do
Polski łącznie 87,7 tys. ton surowego mleka o zawartości tłuszczu w przedziale 1-6%
(kody nomenklatury scalonej 04012019 i 04012099), natomiast w okresie od stycznia
do listopada 2023 r. import tego asortymentu wyniósł łącznie 70,4 tys. ton.
Szczegółowe dane, wg ważniejszych kierunków, z których importowane było do Polski
mleko, zostały przedstawione w poniższej tabeli.

-- 1 of 14 --

2
IMPORT
2022r I-XI 2023r
Kraj Wolumen
[tony] Kraj Wolumen
[tony]
OGÓŁEM 87 664 OGÓŁEM 70 366
Litwa 62 437 Litwa 55 506
Niemcy 9 209 Węgry 4 721
Węgry 4 553 Niemcy 3 065
Słowacja 3 838 Słowacja 2 868
Holandia 3 791 Holandia 1 902
Republika Czeska 1 881 Rumunia 692
Francja 1 410 Francja 647
Rumunia 189 Republika Czeska 526
Łotwa 177 Irlandia 262
Włochy 74 Włochy 97
Austria 48 Portugalia 57
Portugalia 36 Dania 23
Tabela. 1. Import do Polski w latach 2022-2023 mleka o zawartości tłuszczu
w przedziale 1-6% (kody CN 04012019 i 04012099)1
Źródło: ZSRiR na podstawie danych Ministerstwa Finansów.
Podlegający Ministerstwu Rolnictwa i Rozwoju Wsi Inspektorat Jakości Handlowej
Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) przeprowadza kontrole graniczne tylko
w odniesieniu do artykułów rolno-spożywczych przywożonych z państw niebędących
członkami Unii Europejskiej, z wyłączeniem państw członkowskich Europejskiego
Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze
Gospodarczym. Kontroli jakości handlowej podlegają przywożone z zagranicy artykuły
rolno-spożywcze wyszczególnione w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi z dnia 18 stycznia 2013 r. w sprawie wykazu artykułów rolno-spożywczych
przywożonych z zagranicy oraz ich minimalnych ilości podlegających kontroli jakości
handlowej. W trakcie kontroli granicznych w 2022 r. oraz 2023 r. nie kontrolowano
mleka (mleko surowe, mleko pasteryzowane, mleko UHT).
Dane dotyczące tranzytu mleka i przetworów mlecznych przez Polskę w latach 2022-
2023 zawiera załącznik nr 1 i nr 2 do niniejszego pisma.
1 Uaktualniane na bieżąco dane handlowe dotyczące polskiego eksportu i importu surowca mlecznego
i przetworów mlecznych (kody CN od 0401 do 0406) są udostępniane w cotygodniowych biuletynach
informacyjnych pod adresem internetowym https://www.gov.pl/web/rolnictwo/rynek-mleka.

-- 2 of 14 --

3
W 2023 r. mleko i produkty mleczne podlegające weterynaryjnej kontroli urzędowej
w związku z procedurą tranzytową były kontrolowane w poniżej wskazanych
punktach kontroli granicznej:
1. w procedurze tranzyt wjazd:
a) punkt kontroli granicznej w Kukurykach-Koroszczynie,
b) punkt kontroli granicznej w Korczowej,
c) punkt kontroli granicznej w Hrebennem,
d) punkt kontroli granicznej w Terespolu-Kobylanach.
2. w procedurze tranzyt wyjazd:
a) punkt kontroli granicznej w Gdańsku.
W 2022 r. mleko i produkty mleczne podlegające weterynaryjnej kontroli urzędowej
w związku z procedurą tranzytową, były kontrolowane w poniżej wskazanych
punktach kontroli granicznej:
1. w procedurze tranzyt wjazd:
a) punkt kontroli granicznej w Kukurykach-Koroszczynie,
b) punkt kontroli granicznej w Korczowej,
c) punkt kontroli granicznej w Hrebennem,
d) punkt kontroli granicznej w Terespolu-Kobylanach,
e) punkt kontroli granicznej w Dorohusku
2. w procedurze tranzyt wyjazd:
a) punkt kontroli granicznej w Gdańsku.
W odniesieniu do pytań 4 i 5 uprzejmie informuję, że MRiRW nie dysponuje danymi
dotyczącymi cen w imporcie i eksporcie mleka przez poszczególne mleczarnie. Jest
natomiast możliwe podanie średnich wartości jednostkowych dla mleka
sprowadzanego i wywożonego na kierunkach podanych w ww. pytaniach, które
stanowią iloraz wartości importu/eksportu mleka na danym kierunku i wolumenu.
Biorąc pod uwagę aktualnie dostępne dane, tj. od stycznia do listopada 2023 r. średnia
wartość jednostkowa mleka surowego o zawartości tłuszczu w przedziale 1-6% (kody
CN 04012019 i 04012099) sprowadzonego do Polski z Litwy wyniosła: 1,7 zł/kg, z
Republiki Czeskiej: 1,4 zł/kg, z Węgier: 1,3 zł/kg, natomiast z Niemiec było to
3,7 zł/kg. W okresie I-XI 2023 r. nie odnotowano przywozu do Polski mleka surowego
z Łotwy.

-- 3 of 14 --

4
W okresie styczeń- listopad 2023 roku średnia wartość jednostkowa mleka surowego
o zawartości tłuszczu w przedziale 1-6% (kody CN 04012019 i 04012099)
sprzedawanego z Polski do Litwy wyniosła: 3,1 zł/kg, do Republiki Czeskiej: 2,3 zł/kg,
do Węgier: 2,6 zł/kg, do Łotwy: 2,9 zł/kg, natomiast do Niemiec: 2,2 zł/kg.
Odnosząc się do pytania 6, uprzejmie informuję, że z danych Zintegrowanego Systemu
Rolniczej Informacji Rynkowej wynika, iż średnia cena skupu mleka w 2014 r. wyniosła
1,35 zł/kg, w 2015 r. było to 1,16 zł/kg, a w 2022 r. mleczarnie płaciły za mleko
średnio po 2,30 zł/kg. Natomiast za jedenaście miesięcy 2023 r. średnia ważona cena
skupu mleka ukształtowała się na poziomie 2,07 zł/kg.
Odpowiadając na pytanie 7 należy zauważyć, że w 2023 r. Polska dwukrotnie
otrzymała z unijnej rezerwy rolnej pomoc w łącznej wysokości 68,83 mln euro (ok. 313
mln zł), skierowaną dla producentów zbóż i oleistych, z uwagi na trudną sytuację
wynikającą z wojny w Ukrainie (tzw. pierwszy i drugi pakiet pomocowy dla pięciu p.cz.
graniczących z Ukrainą – rozporządzenia 2023/739 i 2023/1343). Natomiast
pozostałe 22 państwa członkowskie otrzymały wsparcie finansowe na łączną kwotę
330 mln euro na rekompensatę strat poniesionych przez rolników w najbardziej
dotkniętych sektorach, z uwagi na niekorzystną sytuację ekonomiczną
i meteorologiczną w 2023 r. Z informacji uzyskanych w trakcie posiedzenia Grupy
Ekspertów dla. Aktów Delegowanych dotyczących kwestii horyzontalnych w ramach
Jednolitej Wspólnej Organizacji Rynków Rolnych w dniu 17 stycznia 2024 r. wynika, że
kilka z ww. 22 krajów, tj. Chorwacja, Cypr, Francja, Hiszpania, Irlandia, Malta i Niemcy
nie planowała przeznaczyć otrzymanej pomocy na wsparcie krajowych sektorów
produkcji zwierzęcej. Ponieważ p.cz. mają wypłacić tę pomoc do dnia 31 stycznia
2024 r., ostateczne informacje na temat jej wykorzystania zastaną przez Komisję
Europejską udostępnione w terminie późniejszym.
Niezależnie od powyższego, chciałbym przypomnieć, że również polscy producenci
mleka mogą korzystać z szeregu dopłat w ramach mechanizmów WPR.
W 2023 r., w ramach Planu Strategicznego WPR, producenci mleka w Polsce mogli,
tak jak dotychczas, korzystać na zasadach ogólnych ze wszystkich instrumentów
wsparcia bezpośredniego (w szczególności z podstawowego wsparcia dochodów –
wcześniej JPO), uzupełniającego redystrybucyjnego wsparcia dochodów – wcześniej
płatności dodatkowej), Uzupełniającej Płatności Podstawowej oraz interwencji II filara

-- 4 of 14 --

5
(płatności ONW, Rolnictwo ekologiczne, Działania rolno-środowiskowo-
klimatycznego) realizowanych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich
2014-2020 (PROW 2014-2020).
Na płatność do krów w latach 2023-2027 planuje się przeznaczyć średnio ok. 158 mln
EUR rocznie. Przewidywana średnia roczna stawka wynosi 94 EUR/szt. Szacuje się, że
wsparciem co roku objętych zostanie ok. 1 677 240 zwierząt.
Na płatność do bydła w latach 2023-2027 planuje się przeznaczyć średnio ok. 179 mln
EUR rocznie. Przewidywana średnia roczna stawka wynosi 74 EUR/szt. Szacuje się, że
wsparciem co roku objętych zostanie ok. 2 426 488 zwierząt.
Budżet przeznaczony na płatności w ramach ekoschematu Dobrostan zwierząt
w latach 2023-2027 wynosi prawie 1,4 mld euro, w tym na wariant Dobrostan krów
mlecznych prawie 0,8 mld euro.
Płatność w wysokości 2 738 zł będzie przyznawana do sztuki zwierzęcia objętej
pięcioletnim zobowiązaniem w ramach wariantu 1.1. Zachowanie lokalnych ras bydła
– użytkowanie mleczne. W ramach ww. wariantu przewiduje się również dodatkową,
jednorazową płatność w wysokości 15 131 zł/szt., rekompensującą koszty
udostępnienia samców w celu pozyskania nasienia.
W ramach PROW 2014-2020 (wydłużonego o tzw. okres przejściowy na lata 2021-
2022) realizowane było wsparcie do produkcji zwierzęcej, w tym produkcji mleka
krowiego. W Modernizacji gospodarstw rolnych wyodrębniono dedykowany obszar b
wspierający rozwój produkcji mleka krowiego, w ramach którego przeprowadzono
sześć naborów wniosków o przyznanie pomocy, ostatni nabór zakończył się
20 września 2021 r. Do 31 grudnia 2022 r. złożono 4 443 wnioski o przyznanie
pomocy na kwotę 1,5 mld zł. Zawarto 1 931 umów na kwotę 606 mln zł. Do końca
2022 r. zrealizowano płatności w wysokości 532 mln zł. Wsparcie otrzymało
1 746 beneficjentów. Do 31 sierpnia 2022 r. beneficjenci wybudowali blisko 1,2 tys.
obór, a kolejne 2 tys. takich budynków zostało przebudowanych lub
wyremontowanych.
Ponadto, w ramach poniższych instrumentów wsparcia beneficjenci również mogli
ubiegać się o pomoc na produkcję zwierzęcą, w tym w zakresie produkcji mleka
krowiego:

-- 5 of 14 --

6
 premie dla młodych rolników - premia w wysokości 150 tys. zł mogła zostać
przeznaczona na operacje m.in. w zakresie produkcji zwierzęcej. Do 31 sierpnia
2022 r. młodzi rolnicy wybudowali lub zmodernizowali 192 obory;
 restrukturyzacja małych gospodarstw - premia w wysokości 60 tys. zł mogła zostać
przeznaczona na operacje m.in. w zakresie produkcji zwierzęcej. Do 31 sierpnia
2022 r. beneficjenci wybudowali, przebudowali lub wyremontowali 366 obór.
Także w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
będzie realizowane wsparcie, którego odbiorcami potencjalnie mogą być producenci
mleka krowiego. Wsparcie w ww. zakresie będzie realizowane np. w interwencji:
Inwestycje w gospodarstwach rolnych zwiększających konkurencyjność (dotacje),
Inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska i klimatu, Inwestycje
w gospodarstwach rolnych w zakresie OZE i poprawy efektywności energetycznej,
Inwestycje poprawiające dobrostan bydła i świń, Rozwój małych gospodarstw, Premie
dla młodych rolników.
Przechodząc do pytań dotyczących pobierania próbek, uprzejmie informuję, że
Inspekcja Weterynaryjna odpowiada za weryfikację wymagań w zakresie zdrowia
zwierząt i zdrowia publicznego m.in. w odniesieniu do produktów pochodzenia
zwierzęcego, do których zalicza się mleko i produkty mleczne. Na zewnętrznej granicy
UE weryfikacje spełnienia wymagań weterynaryjnych przeprowadzają graniczni
lekarze weterynarii w wyznaczonym przez państwo członkowskie UE punkcie kontroli
granicznej. Kontrola ta polega w szczególności na kontroli dokumentów, kontroli
identyfikacyjnej oraz kontroli bezpośredniej. Regulacje dotyczące przeprowadzania
kontroli w punkcie kontroli granicznej zawiera rozporządzenie wykonawcze
2019/21302. Lista punktów kontroli granicznej jest dostępna na stronie Głównego
Inspektoratu Weterynarii pod adresem:
https://www.wetgiw.gov.pl/inspekcja-weterynaryjna/graniczne-inspektoraty-
weterynarii/5926b57c58540
2 Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/2130 z dnia 25 listopada 2019 r. ustanawiające
szczegółowe przepisy dotyczące działań przeprowadzanych podczas kontroli dokumentacji, kontroli
identyfikacyjnych i kontroli bezpośrednich oraz po tych kontrolach w odniesieniu do zwierząt i towarów
podlegających kontrolom urzędowym w punktach kontroli granicznej. (Dz.U. L 321 z 12.12.2019, str. 128-
138).

-- 6 of 14 --

7
Podczas kontroli bezpośredniej mogą być pobrane próbki do badań laboratoryjnych,
np. z podejrzenia (gdy podejrzewa się bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia
publicznego), w ramach skoordynowanej w UE kontroli wzmożonej czy w ramach
krajowego monitoringu. Są one też pobierane wyrywkowo w ramach krajowych
planów kontroli w zakresie pozostałości m.in. leków weterynaryjnych, zanieczyszczeń
środowiskowych, pestycydów oraz skażeń radioaktywnych.
Pozostałe elementy systemu nadzoru unijnego nad produktami pochodzenia
zwierzęcego i produktami złożonymi sprowadzanymi do UE z państw trzecich,
obejmują:
1) zatwierdzenie przez KE państw trzecich i umieszczenie ich w wykazie państw
trzecich zatwierdzonych do wprowadzania na teren UE konkretnego rodzaju
produktu pochodzenia zwierzęcego (listy państw trzecich są publikowane
w unijnych aktach prawnych w Dzienniku Urzędowym UE);
2) zatwierdzenie przez KE zakładów w zatwierdzonych wcześniej państwach trzecich
i umieszczenie ich w wykazie KE do wprowadzania na teren UE konkretnego
rodzaju produktu pochodzenia zwierzęcego (listy zakładów w państwach trzecich
publikowane są na stronie KE);
3) przekazanie gwarancji przez właściwą władzę w państwie trzecim w odniesieniu
do konkretnej przesyłki (spełnienie wymagań zawartych w urzędowym
świadectwie zdrowia wydanym i podpisanym przez kompetentnego
przedstawiciela właściwej władzy w państwie trzecim).
Po przeprowadzeniu kontroli urzędowych, w tym kontroli dokumentacji i, w razie
potrzeby, kontroli identyfikacyjnej i kontroli bezpośredniej, właściwe organy
podejmują decyzję w odniesieniu do każdej przesyłki produktów pochodzenia
zwierzęcego, wskazując w niej, czy przesyłka spełnia wymogi przepisów,
a w odpowiednich przypadkach – stosownej procedury celnej. Po dopuszczeniu do
obrotu w UE produkty te mogą być poddane kontrolom na zasadach określonych dla
rynku wewnątrz UE. Badania wykonywane są zgodnie z obowiązującymi przepisami
unijnymi. Natomiast w przypadku, gdy przesyłka nie spełnia wymagań przywozowych,
nie zostaje wydana zgoda na jej wwóz na terytorium UE, towar nie zostaje
dopuszczony do obrotu, a przesyłka zostaje odesłana do państwa pochodzenia lub
poddana zniszczeniu ma koszt osoby odpowiedzialnej za przesyłkę. Kontrole te są

-- 7 of 14 --

8
monitorowane i koordynowane poprzez unijny system TRACES, który służy jako
narzędzie analizy ryzyka.
Odpowiadając na pytanie 9 uprzejmie informuję, że dane dotyczące badań
laboratoryjnych importowanego mleka i produktów mleczarskich, przeprowadzonych
w ramach kontroli bezpośredniej w punktach kontroli granicznej w latach 2022 i 2023
zawiera załącznik nr 3. Jednocześnie należy podkreślić, że Inspekcja Weterynaryjna
nie prowadzi badań oceny jakości handlowej produktów pochodzenia zwierzęcego,
które są realizowane przez IJHARS.
Podczas kontroli granicznych IJHARS może pobrać do badań laboratoryjnych próbki
mleka i przetworów mleczarskich importowanych do Polski. W przypadku mleka i jego
przetworów laboratoria GIJHARS mogą wykonać oznaczenia w zakresie jakości
handlowej, m.in.:
 zawartości wody,
 zawartości suchej masy,
 zawartości suchej masy beztłuszczowej,
 zawartości tłuszczu,
 zawartości tłuszczu w suchej masie,
 zawartości azotu/ białka,
 zawartości soli/ chlorku sodu,
 obecności tłuszczu obcego,
 identyfikacji DNA gatunku,
 zawartości/ obecności słodzików,
 zawartości/ obecności konserwantów,
 zawartości laktozy,
 obecności skrobi,
 obecności barwników,
 identyfikacji związków fosforu,
 zawartości kwasu mlekowego i mleczanów,
 zawartości polioli,
 aktywności fosfatazy alkalicznej,
 cech organoleptycznych (ocena organoleptyczna),
 masy netto,
 zawartości/ wielkości składników,

-- 8 of 14 --

9
 punktu zamarzania (mleko płynne),
 kwasowości,
 skuteczności pasteryzacji,
 skuteczności homogenizacji,
 zanieczyszczeń mechanicznych,
 wskaźnika nierozpuszczalności (mleko w proszku),
 zawartości popiołu.
Zakres badań może się różnić w zależności od rodzaju produktu. Należy mieć na
względzie, że ocena próbek dokonywana jest w oparciu o wymagania, które mogą być
zawarte np. w przepisach prawa czy deklaracji producenta.
W 2022 roku podczas kontroli granicznych zostały pobrane 3 próbki przetworów
mlecznych, tj. masła - 2 i mleka w proszku - 1.
W 2023 r. pobrano łącznie na tym etapie kontroli 26 próbek, w tym: mleka w proszku
- 24, masła - 1, serów podpuszczkowych - 1. Badanymi parametrami dotyczącymi
mleka w proszku były m.in: zawartość tłuszczu, białka, laktozy, popiołu, wody,
kwasowości miareczkowej, natomiast w przypadku masła m.in: zawartość tłuszczu,
wody, suchej masy beztłuszczowej, obecność tłuszczu obcego w tłuszczu mlecznym
(1 partia). W przypadku sera badanymi parametrami były zawartość tłuszczu i białka,
obecność tłuszczów obcych. Zakwestionowano 7 próbek. Nieprawidłowości
dotyczyły:
 niezgodności w zakresie parametrów fizykochemicznych mleka w proszku,
tj. podwyższonej zawartości tłuszczu lub zaniżonej zawartości białka
w odniesieniu do deklaracji producenta - 5 partii;
 zawyżonej zawartości wody w odniesieniu do wymagań zawartych
w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie
wymagań w zakresie jakości handlowej oraz metod analiz niektórych rodzajów mleka
zagęszczonego i mleka w proszku, przeznaczonego do spożycia przez ludzi oraz
wymagań zawartych w dokumentacji – 1 partia;
 zaniżonej zawartości białka w stosunku do informacji o wartości odżywczej
w oznakowaniu - 1 partia sera podpuszczkowego.
Przechodząc do odpowiedzi na kolejne pytania dotyczące kontroli, uprzejmie
informuję Pana Marszałka, że w Polsce przeprowadzane są badania mleka i produktów

-- 9 of 14 --

10
mleczarskich na obecność substancji niedozwolonych oraz pozostałości chemicznych,
biologicznych i produktów leczniczych. Badania te w latach 2022 i 2023 były
realizowane w ramach krajowego planu kontroli pozostałości (monitoring krajowy),
ustalanego osobno na poszczególne lata. Dane dotyczące badań mleka
przeprowadzonych w ramach krajowego planu kontroli pozostałości w roku 2022
zawiera załącznik nr 4. Dane zbiorcze liczby próbek pobranych i zbadanych w roku
2023 będą dostępne pod koniec I kwartału br., po zakończeniu realizacji planu kontroli
na rok 2023.
Dodatkowo, w odniesieniu do mleka sprowadzanego z innych krajów Unii
Europejskiej, należy podkreślić, że produkcja mleka w gospodarstwach i zakładach
przetwórstwa w tych krajach podlega takim samym wymaganiom, jak produkcja
w Polsce, ponieważ w całej UE obowiązują te same przepisy w zakresie
bezpieczeństwa żywności. Oznacza to, że mleko sprowadzane z innych krajów
unijnych spełnia takie same wymagania np. w odniesieniu do mikrobiologii,
pozostałości leków czy pestycydów co mleko polskie. Jego produkcja jest
nadzorowana przez odpowiednie organy urzędowe tych państw i zgodnie z zasadą
swobodnego przepływu towarów może być ono swobodnie sprzedawane do
wszystkich państw UE. Niezależnie od powyższego w zakresie niezbędnym do
organizacji kontroli urzędowych państwa członkowskie przeznaczenia mogą wymagać
od podmiotów, którym zostały dostarczone zwierzęta lub towary z innego państwa
członkowskiego, zgłoszenia przybycia takich zwierząt lub towarów. Ponadto, takie
mleko może być badane w ramach krajowych planów kontroli.
Na podstawie art. 47 rozporządzenia (UE) 2017/6253 kontroli urzędowej w punkcie
kontroli granicznej pierwszego przybycia do UE poddaje się każdą przesyłkę
wprowadzaną na teren UE, która należy do kategorii zwierząt i towarów
wymienionych w 47 ust. 1 lit. a, b oraz d-f tego rozporządzenia. Do kategorii
3 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie
kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia
stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt,
zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE)
nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr
1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE
i 2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004
i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG,
96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli
urzędowych) (Dz.U. L 95 z 7.04.2017, str. 1—142, z późn. zm.).

-- 10 of 14 --

11
podlegającej obowiązkowej kontroli w punkcie kontroli granicznej należą produkty
pochodzenia zwierzęcego, w tym mleko i produkty mleczne.
Odnosząc się do kwestii procedur, o których mowa w pytaniu 12, należy mieć na
względzie, że Polska przystępując do Unii Europejskiej przyjęła wspólnotowy dorobek
prawny, zapewniający swobodny przepływ towarów na obszarze całej Wspólnoty.
W ramach rynku wewnętrznego nie prowadzi się weterynaryjnej kontroli granicznej
na wewnętrznych granicach pomiędzy państwami członkowskimi UE. Natomiast
wypracowano procedury, które polegają na wzajemnym uznaniu wyników kontroli
i badań przeprowadzonych przez właściwe służby, organy i laboratoria miejsca wysyłki
na terytorium państwa członkowskiego UE. Stosowanie takiej zasady oznacza, że jeżeli
produkt został poddany kontroli przy wprowadzaniu go do obrotu w jednym z państw
członkowskich UE, w sposób zgodny z obowiązującym prawem, może być również bez
dodatkowej kontroli wprowadzany do obrotu w innym kraju będącym członkiem Unii.
W myśl art. 9 ust. 6 rozporządzenia 2017/625 właściwe organy przeprowadzają
kontrole urzędowe w taki sam sposób, z uwzględnieniem potrzeby dostosowania
kontroli do konkretnej sytuacji, niezależnie od tego, czy objęte kontrolą zwierzęta
i towary:
a) są dostępne na rynku Unii, bez względu na to, czy pochodzą z państwa
członkowskiego, w którym przeprowadzane są kontrole urzędowe, czy z innego
państwa członkowskiego;
b) mają być wywiezione z Unii; lub
c) są wprowadzane do Unii.
Zgodnie z rozporządzeniem 853/20044 produkty pochodzenia zwierzęcego poddane
obróbce w zakładach państw członkowskich zatwierdzonych do handlu wewnątrz UE
oraz wprowadzane do obrotu muszą być opatrzone znakiem jakości zdrowotnej lub
znakiem identyfikacyjnym. Każdy znak musi wskazywać nazwę kraju, w którym
zlokalizowany jest zakład (zgodnie z odpowiednią normą ISO), numer zatwierdzenia
zakładu oraz skrót (WE, CE, EC itd.) wskazujący terytorium UE. Skrótu wskazującego
na terytorium UE nie można umieszczać w oznakowaniu produktów przywożonych
z zakładów zlokalizowanych na terenie państw trzecich nie należących do UE.
4 Rozporządzenie (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r.
ustanawiające szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia
zwierzęcego (Dz. U. UE L 139 z 30.4.2004 s. 55 z późn. zm.).

-- 11 of 14 --

12
Ponadto, wszystkie przesyłki mleka importowane do UE z krajów trzecich podlegają
kontroli urzędowej przeprowadzanej przez granicznych lekarzy weterynarii. Sposób
przeprowadzania takich kontroli opisany został w odpowiedzi udzielonej na pytanie 8.
Odpowiadając na pytanie 13, uprzejmie informuję, że każdej przesyłce mleka lub
produktów mlecznych towarzyszy świadectwo zdrowia wypełnione i podpisane przez
urzędowego lekarza weterynarii w państwie trzecim, który swoim podpisem
poświadcza spełnienie określonych w prawie unijnym wymagań dla przywozu do UE
danych produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi,
zarówno w odniesieniu do zdrowia publicznego, jak i zdrowia zwierząt. Natomiast
w odniesieniu do tranzytu, wszystkie przesyłki transportowane w procedurze
tranzytu są kontrolowane na granicy UE w ww. punktach kontroli granicznej.
Weterynaryjna kontrola graniczna odbywa się przy wejściu i wyjściu z UE. Mogą
występować sytuacje, że przesyłki znajdujące się w tranzycie są czasowo
przechowywane/przepakowywane na terenie UE w uznanych składach celnych.
Przesyłki transportowane do uznanych składów celnych są kontrolowane przy
wjeździe do UE, a następnie pozostają pod nadzorem urzędowego lekarza weterynarii,
nadzorującego skład celny. Szczegółowe zasady przemieszczania przesyłek
w tranzycie zostały wskazane w przepisach UE (rozporządzeniu (UE) nr 2124/20195).
Odpowiadając na pytanie 14, dotyczące utworzenia sieci laboratoriów referencyjnych
niezależnych od mleczarni, uprzejmie informuję, że w Polsce istnieje system
laboratoriów urzędowych. Zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r.
o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U. z 2024 r. poz. 12) w ramach systemu działają:
1) laboratoria urzędowe w rozumieniu art. 37 rozporządzenia 2017/625, które
obejmują:
a) zakłady higieny weterynaryjnej, w tym pracownie badania mięsa na obecność
włośni,
b) laboratoria państwowych instytutów badawczych,
5 Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) 2019/2124 z dnia 10 października 2019 r. uzupełniające
rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 w odniesieniu do przepisów
dotyczących kontroli urzędowych przesyłek zwierząt i towarów w tranzycie, przeładunku i w trakcie
dalszego transportu przez terytorium Unii oraz zmieniające rozporządzenia Komisji (WE) nr 798/2008,
(WE) nr 1251/2008, (WE) nr 119/2009, (UE) nr 206/2010, (UE) nr 605/2010, (UE) nr 142/2011, (UE) nr
28/2012, rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2016/759 i decyzję Komisji 2007/777/WE (Dz.U. L
321 z 12.12.2019, str. 73-98).

-- 12 of 14 --

13
c) laboratoria weterynaryjne wchodzące w skład innych niż wymienione w lit. a
jednostek organizacyjnych Inspekcji,
d) inne laboratoria zatwierdzone przez Głównego Lekarza Weterynarii;
2) krajowe laboratoria referencyjne w rozumieniu art. 100 rozporządzenia 2017/625.
Zgodnie z art. 25b ust. 6 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej
(Dz.U. z 2024 r. poz. 12) Minister właściwy do spraw rolnictwa, w drodze
rozporządzenia określi, które laboratoria są krajowymi laboratoriami referencyjnymi,
o których mowa w art. 100 ust. 1 rozporządzenia 2017/625. W myśl rozporządzenia
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 lipca 2022 r. w sprawie krajowych
laboratoriów referencyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1667) Laboratorium w Zakładzie
Higieny Żywności Pochodzenia Zwierzęcego Państwowego Instytutu
Weterynaryjnego - Państwowego Instytutu Badawczego jest takim krajowym
laboratorium referencyjnym do badania mleka. Laboratorium bada mleko w takich
kierunkach jak: higiena mleka surowego, obróbka cieplna mleka i produktów
mleczarskich, w tym fosfataza alkaliczna oraz w kierunku pozostałości substancji
przeciwbakteryjnych (B1).
Dodatkowo zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r.
o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2021 r. poz. 36)
Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt prowadzi laboratorium referencyjne badające
mleko w ramach oceny wartości użytkowej bydła, owiec i kóz.
Należy podkreślić, że laboratoria urzędowe, w tym krajowe laboratoria referencyjne są
bezstronne i wolne od konfliktu interesów, a w szczególności nie znajdują się
w sytuacji, która bezpośrednio lub pośrednio mogłaby wpłynąć na ich zdolność
bezstronnego wykonywania obowiązków służbowych w zakresie wykonywania ich
zadań jako krajowych laboratoriów referencyjnych.
Główny Lekarz Weterynarii zamieszcza na swojej stronie internetowej
https://www.wetgiw.gov.pl/nadzor-weterynaryjny/rejestry-i-wykazy-
pracowniilaboratoriow aktualizowane rejestry i wykazy laboratoriów, w tym tych
wykonujących badania mleka surowego dla celów kontroli urzędowej.
Także w strukturach GIJHARS znajdują się laboratoria referencyjne. Zgodnie
z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 grudnia 2016 r. w sprawie
krajowych laboratoriów referencyjnych w zakresie jakości handlowej artykułów rolno-

-- 13 of 14 --

14
spożywczych laboratoriami referencyjnymi są laboratoria GIJHARS w Gdyni, Kielcach,
Lublinie i Poznaniu. Zakres referencyjności w obszarze badań mleka i jego przetworów
określono dla Laboratorium w Gdyni.
Obecnie nie jest planowane wprowadzanie dodatkowych zmian w wyżej
przedstawionym systemie laboratoriów urzędowych
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Michał Kołodziejczak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Załączniki (opracowane przez Główny Inspektorat Weterynarii):
1. Tranzyt przetworów mlecznych w 2022 r.
2. Tranzyt przetworów mlecznych w 2023 r.
3. Badania laboratoryjne importowanego mleka i produktów mleczarskich
przeprowadzone w ramach kontroli bezpośredniej w punkcie kontroli granicznej
w latach 2022 i 2023.
4. Badania w latach 2022 i 2023 na obecność substancji niedozwolonych.
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 14 of 14 --