Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-3.054.3.2024
Warszawa, 13 września 2024
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4276 posła Dariusza Mateckiego w sprawie nowych
płatnych odcinków dróg i autostrad, niniejszym przekazuję odpowiedź.
1. W jaki sposób zwiększenie opłat na autostradach i drogach ekspresowych ma wyrównać
koszty funkcjonowania branży logistycznej w różnych regionach Polski?
Po wprowadzeniu opłaty elektronicznej za przejazd pojazdów o dopuszczalnej masie
całkowitej przekraczającej 3,5 t w 2011 r. przyjęto w Ministerstwie Infrastruktury zasadę,
zgodnie z którą opłatą tą obejmowano sukcesywnie wszystkie odcinki dróg krajowych
wybudowane w najwyższym standardzie, tj. autostrady i drogi ekspresowe, a na zasadzie
wyjątku także drogi krajowe klasy G i GP, ma które może przenosić się ruch pojazdów
ciężkich. Rozszerzanie sieci dróg płatnych było przeprowadzane sukcesywnie do 2017 r.
Przez 7 ostatnich lat wybudowano wiele odcinków dróg krajowych w najwyższym
standardzie, za korzystanie z których użytkownicy pojazdów ciężkich nie ponosili opłat.
Wiele z tych dróg wybudowano w częściach Polski, w których do tej pory nie istniały
autostrady i drogi ekspresowe. Przekazuję w załączeniu mapę sieci dróg płatnych objętych
opłatą elektroniczną oraz planowanych do objęcia w ramach rozszerzenia sieci w 2024 r.
w celu poglądowym. Analiza załączonej mapy wprost wskazuje, że w zależności od obszaru
Polski, w którym przedsiębiorcy branży logistycznej prowadzą działalność, są oni albo
zobligowani do uiszczania opłat niemal każdorazowo wykonując przewóz (np. na trasie
Wrocław-Warszawa), albo są niemal całkowicie od nich uwolnieni (np. na trasie Lublin-
Rzeszów). Stan w którym ze względu na miejsce prowadzenia działalności gospodarczej
w Polsce sytuacja podmiotów wykonujących takie same usługi jest zróżnicowana pod
względem ciężarów publicznoprawnych związanych z wykorzystywaniem infrastruktury
charakteryzującej się jednolitym standardem jest niedopuszczalna. Tym samym jednym
z celów przeprowadzenia rozszerzenia sieci dróg płatnych w Polsce jest doprowadzenie
do równego traktowania wszystkich przedsiębiorców w Polsce, niezależnie od części kraju
w której prowadzą oni swoją działalność.
2. Jakie analizy i badania zostały przeprowadzone, aby ocenić wpływ tych dodatkowych
opłat na branżę logistyczną?
Należy wyjaśnić, że wraz z procedowaną nowelizacją rozporządzenia Rady Ministrów
zmieniającego rozporządzenie w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których
pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej nie są
wprowadzane dodatkowe opłaty drogowe, nie jest też zmieniana wysokość opłaty
elektronicznej. Procedowany akt prawny dotyczy wyłącznie rozszerzenia sieci dróg
płatnych, która jest objęta poborem opłat.

-- 1 of 4 --

2
Rozszerzanie sieci dróg płatnych jest działaniem planowanym od 2022 r., kiedy to zostało
zgłoszone przez Radę Ministrów jako jedno z działań, które Polska zamierza podjąć
w ramach Krajowego Planu Odbudowy. Ostatnie rozszerzenie sieci dróg płatnych miało
miejsce 9 lipca 2017 r. Od tamtego momentu w Polsce wybudowano ponad 1600 km dróg
klasy A i S, po których przejazd jest dokonywany bez opłat w odniesieniu do wszystkich
kategorii pojazdów krajowych i zagranicznych. Wpływy z poboru opłat stanowią, obok
wpływów z opłaty paliwowej, główną podstawę Krajowego Funduszu Drogowego
w finansowaniu oraz zaciąganiu zobowiązań w celu finansowania inwestycji na drogach
krajowych realizowanych przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Brak
rozszerzenia sieci oznacza więc nie tylko ograniczenie środków na budowę i rozbudowę
dróg krajowych w przyszłości, lecz także utrudnienie spłaty już zaciągniętych zobowiązań.
Z uwagi na fakt, że wiele nowych odcinków dróg autostrad i dróg ekspresowych, które nie
zostały do tej pory objęte opłatą elektroniczną to ciągi komunikacyjne wiodące od polskiej
granicy w głąb kraju i dalej do innych państw Unii Europejskiej należy stwierdzić, że obecna
sytuacja uprzywilejowuje zagranicznych przewoźników w Polsce, podczas gdy polscy
przewoźnicy muszą regularnie uiszczać opłaty drogowe w innych państwach Unii
Europejskiej. Ze względu na powyższe rozszerzenie sieci powinni nastąpić niezwłocznie.
3. W jaki sposób dodatkowe opłaty mają wspierać konkurencyjność sektora kolejowego,
„zgodnie z założeniami Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności”?
W chwili obecnej w Polsce obowiązkiem uiszczania opłaty za przejazd drogami objętych
jest ok 3 600 km dróg, w tym 2 520 km autostrad i dróg ekspresowych oraz 1 100 km dróg
krajowych. Od 2017 r. system poboru opłaty od pojazdów ciężarowych nie był rozszerzany
na drogi o najwyższych klasach technicznych oddawane do użytkowania. Pojazdy
ciężarowe przewożące towary nie ponosiły dzięki temu kosztu w postaci dostępu do
infrastruktury na całej sieci drogowej charakteryzującej się najwyższymi parametrami,
przez co ich działalność jest bardziej konkurencyjna niż w przypadku wykorzystywania
innego rodzaju transportu. Monitorowanie ruchu na drogach potwierdza, że w miarę
rozwoju sieci dróg widać wyraźną tendencję koncentrowania się ruchu ciężkiego na
drogach o najwyższych parametrach (autostrady, drogi ekspresowe drogi główne
przyspieszone). Stały rozwój szeroko pojętego sektora transportu wymaga prowadzenia
zrównoważonej polityki transportowej, która zapewniając potrzeby społeczne, będzie
jednocześnie minimalizować niepożądany/niekorzystny wpływ na sferę gospodarczą,
społeczną i środowisko naturalne. Z tego powodu podjęto decyzję o kontynuacji założeń
zakładających automatyczne obejmowanie obowiązkiem uiszczania opłat od pojazdów
ciężkich na wysokoprzepustowych drogach po oddaniu ich do użytkowania. Po
wprowadzeniu ww. zmian w pierwszym etapie poborem opłat zostanie objęte dodatkowe
ok 1 600 km autostrad i dróg ekspresowych. Planowany termin rozszerzenia to obecnie
1 listopada 2024 r. W dalszej kolejności ww. system poboru opłat będzie rozszerzany
o kolejne nowe drogi, których budowa planowana jest w kolejnych latach. Działanie
to będzie miało bezpośredni wpływ na wyrównanie konkurencji międzygałęziowej,
ale również będzie przyczyniało się do zmniejszenia negatywnego wpływu transportu
drogowego na środowisko poprzez m.in. redukcję emisji CO2 (racjonalne planowanie,
eliminacja pustych transportów, wymiana taboru na bardziej ekologiczny).
Wprowadzenie tego rozwiązania pozwoli także na uniknięcie występowania przewagi
konkurencyjnej sektora drogowego w stosunku do sektora kolejowego po zakończeniu
inwestycji drogowych w poszczególnych relacjach, co dodatkowo wzmocni efekty innych

-- 2 of 4 --

3
działań regulacyjnych zmierzających do zwiększenia atrakcyjności sektora kolejowego.
Realizacja powyższych propozycji ma na celu zwiększenia konkurencyjności
międzygałęziowej w przewozie osób i rzeczy, w szczególności pomiędzy transportem
drogowym i kolejowym. Uzupełniająco analizowane będą możliwości urealnienia stawek
opłat zgodnie z zasadą „zanieczyszczający/użytkownik płaci” oraz docelowo uwzględnione
zostaną standardy emisji CO2. Dzięki temu, a także zmianom w stawkach na kolei, możliwe
będzie płynne przesunięcie w wykonywanej pracy przewozowej, a docelowo zmniejszeniu
ulegnie emisja CO2 z transportu.
4. Czy przewidywane są jakiekolwiek mechanizmy kompensacyjne lub wsparcie dla
przedsiębiorstw transportowych, które mogą być najbardziej dotknięte wprowadzeniem
dodatkowych opłat?
Nie są przewidywane mechanizmy kompensacyjne ani wsparcie dla przedsiębiorstw
transportowych w związku z przeprowadzeniem rozszerzenia sieci. Należy zauważyć,
że przedsiębiorcy, którzy w wyniku rozszerzenia sieci dróg płatnych zaczną uiszczać
opłatę, to podmioty, które przez 7 ostatnich lat były beneficjentami zwolnienia z opłat,
które powinni byli uiszczać. Dlatego nie może być mowy kompensacji czy wsparciu,
ponieważ mamy do czynienia z sytuacją zakończenia okresu wsparcia przez państwa tych
podmiotów w sposób uprzywilejowujący je w stosunku do innych przewoźników,
prowadzących działalności z innych częściach kraju.
5. Jakie są prognozy dotyczące wpływu tych dodatkowych opłat na ceny produktów i usług
w Polsce, szczególnie w kontekście transportu towarów?
Przeprowadzenie takich prognoz nie jest możliwe, ponieważ rozszerzenie sieci wpłynie
tylko na część przewoźników, prowadzących działalność gospodarczą na obszarach, gdzie
sieć dróg płatnych zostanie rozszerzona. W zależności od tras obsługiwanych przez
poszczególnych przewoźników skala poniesionych kosztów może być zróżnicowana.
Ponadto sieć dróg płatnych nie ulega rozszerzeniu na odcinki dróg krajowych niebędących
autostradami i drogami ekspresowymi, z których użytkownicy pojazdów ciężkich będą
mogli wciąż korzystać bez opłat.
6. Czy istnieje plan monitorowania oceny efektywności wprowadzonych opłat
w kontekście poprawy konkurencyjności sektora kolejowego oraz ogólnej sytuacji branży
logistycznej?
Ministerstwo Infrastruktury na bieżąco analizuje informacje dotyczące pracy
przewozowej wykonywanej na terytorium Polski w ramach poszczególnych gałęzi
transportu. Po przeprowadzeniu rozszerzenia sieci dróg płatnych będzie możliwe
ostateczne dokonanie oceny efektywności wprowadzonych rozwiązań i ewentualne
podjęcie kolejnych decyzji w zakresie prowadzenia polityki transportowej państwa.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu

-- 3 of 4 --

4
Załącznik:
- mapa sieci dróg płatnych objętych opłatą elektroniczną oraz planowanych do objęcia
w ramach rozszerzenia sieci w 2024 r.

-- 4 of 4 --