Interpelacja w sprawie skutków podatkowych umorzenia subwencji, pożyczek i innych form wsparcia udzielanych przedsiębiorcom w związku z pandemią COVID-19
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20460
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie skutków podatkowych umorzenia subwencji, pożyczek i innych form wsparcia udzielanych przedsiębiorcom w związku z pandemią COVID-19
Zgłaszający: Dorota Marek
Data wpływu: 16-10-2026
Szanowny Panie Ministrze!
Zwracam się do Pana z interpelacją w sprawie rozbieżności w interpretacji skutków podatkowych pomocy udzielanej przedsiębiorcom w okresie pandemii COVID-19 w ramach obowiązujących wówczas programów pomocowych w relacji do celu jaki przyświecał ustawodawcy przy wprowadzaniu regulacji „pomocowych” dla przedsiębiorców.
Mianowicie, zwracam się o wyjaśnienie kwestii zaliczania wartości umorzonych subwencji, pożyczek oraz innych zobowiązań powstałych w ramach programów pomocowych w ramach „tarcz covidowych” do przychodów podatników podatku dochodowego od osób prawnych, w szczególności dla potrzeb ustalania prawa do zastosowania 9% stawki CIT.
Faktem jest, że w okresie pandemii COVID-19 przedsiębiorcom, których działalność została dotknięta ograniczeniami gospodarczymi, w ramach tak zwanych „tarcz antykryzysowych” udzielano wsparcia w różnych formach, w tym subwencji finansowych, pożyczek oraz finansowania na preferencyjnych warunkach – w związku ze zwalczaniem skutków epidemii dla gospodarki. Konstrukcja części tych instrumentów przewidywała możliwość umorzenia całości lub części zobowiązania po spełnieniu określonych warunków związanych m.in. z dalszym prowadzeniem działalności gospodarczej czy utrzymaniem zatrudnienia.
Na gruncie art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań, w tym z tytułu zaciągniętych pożyczek i kredytów, stanowi co do zasady przychód podatnika, co sugerowałby, że wartość umorzonych zobowiązań w zakresie zwrotu udzielonych na preferencyjnych warunkach pożyczek lub subwencji zwiększa przychód podatnika, co przy przekroczeniu 2 mln euro przychodów powoduje utratę możliwości zastosowania 9% stawki CIT i opodatkowanie dochodu stawką 19% według art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT.
Jednak, minister finansów i gospodarki dostrzegł szczególny charakter pomocy „pandemicznej”. Rozporządzeniem z dnia 16 lipca 2021 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od dochodów (przychodów) z tytułu umorzenia subwencji finansowej lub finansowania preferencyjnego udzielonych przez Polski Fundusz Rozwoju - Dz. U. z 2021 r. poz. 1316 - zarządzono zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych i osób prawnych od dochodów (przychodów) osiągniętych z tytułu umorzenia tego rodzaju wsparcia. Okres stosowania zaniechania był następnie przedłużany, ostatecznie do dochodów (przychodów) uzyskanych do dnia 31 grudnia 2024 r.
Zaniechanie poboru podatku na podstawie wyżej wymienionego rozporządzenia nie przesądziło jednak czy przychód z tytułu umorzenia zobowiązania (pożyczki, subwencji) przestaje być przychodem w rozumieniu ustawy o CIT w zakresie uprawniającym do stosowania 9% stawki podatku CIT.
W praktyce może więc dojść do sytuacji, w której przedsiębiorca z działalności gospodarczej osiągał przychody poniżej ustawowego limitu, natomiast jego przekroczenie nastąpiło wyłącznie wskutek doliczenia wartości umorzonej pożyczki lub subwencji w związku ze zwalczaniem skutków epidemii dla gospodarki w ramach rządowych programów pomocowych. W konsekwencji podatnik mógł stracić możliwość zastosowania 9% stawki CIT, a jego dochód mógł zostać opodatkowany według stawki 19%, co stanowi, iż pomoc udzielona w ramach tarcz antykryzysowych okazywała się wyłącznie iluzoryczna.
Problem ten był już przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 15 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 96/23, opowiedział się za uwzględnieniem celu pomocy udzielanej przedsiębiorcom, celem zwalczania skutków pandemii i wskazał, że jej udzielenie nie powinno prowadzić do zwiększenia ciężarów podatkowych beneficjenta.
Stanowiska tego nie podzielił jednak Naczelny Sąd Administracyjny. Wyrokiem z dnia 16 lutego 2024 r., sygn. akt II FSK 1358/23, NSA uchylił wyrok WSA i uznał, że skoro art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT posługuje się pojęciem „przychodów”, a nie „przychodów ze sprzedaży”, to przy ustalaniu limitu należy uwzględnić również przychód wynikający z umorzenia subwencji udzielonej w ramach programów pomocowych.
NSA wskazał zarazem, że inne rozwiązanie wymagałoby jednoznacznej decyzji ustawodawcy wyrażonej w przepisach prawa.
Natomiast w interpretacji indywidualnej z dnia 26 sierpnia 2026 r., sygn. 0111-KDIB1-1.4010.321.2026.2.KM, dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej ponownie uznał, że wartość umorzonej subwencji należy uwzględniać przy ustalaniu limitu 2 mln euro, nawet jeżeli od przychodu wynikającego z jej umorzenia zaniechano poboru podatku. W konsekwencji przekroczenie limitu wyłącznie wskutek umorzenia pomocy pozbawia podatnika prawa do zastosowania stawki 9%.
Mając na uwadze te rozbieżności, przede wszystkim wynikające z tego, że rozporządzeniem z dnia 16 lipca 2021 r. zarządzono zaniechanie poboru podatków od wartości umorzonych pożyczek lub subwencji udzielonych pomocy, a jednocześnie na gruncie ustawy o CIT ten sam przychód może być traktowany jako podstawa do zwiększenia obciążenia podatkowego beneficjenta, powstaje zatem sytuacja wymagająca oceny z punktu widzenia założeń polityki podatkowej państwa. Z jednej strony państwo zdecydowało o niepobieraniu podatku od umorzonych zobowiązań w ramach pomocy, uznając szczególny charakter tych świadczeń i potrzebę zapewnienia przedsiębiorcom realnego wsparcia. Z drugiej strony ta sama pomoc, pozostając przychodem w rozumieniu ustawy o CIT, może powodować utratę prawa do preferencyjnej stawki podatku w stosunku do pozostałych dochodów przedsiębiorcy.
W rezultacie podatkowa neutralność umorzenia jest jedynie częściowa, a pomoc w wielu przypadkach mogła okazać się iluzoryczna. Podatek nie jest wprawdzie pobierany bezpośrednio od wartości umorzonej subwencji, jednak jej otrzymanie może prowadzić do zwiększenia obciążenia podatkowego przedsiębiorcy poszkodowanego na skutek ograniczeń wprowadzonych w okresie pandemii COVID-19 – beneficjenta pomocy.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy przy wprowadzaniu zaniechania poboru podatku od umorzonych subwencji i finansowania preferencyjnego analizowano wpływ zaliczania tych kwot do limitu przychodów określonego w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, a w szczególności możliwość utraty przez beneficjentów prawa do zastosowania 9% stawki CIT?
2. Czy zamierzonym skutkiem regulacji było, aby przedsiębiorca, którego przychody z prowadzonej działalności nie przekroczyły równowartości 2 mln euro, mógł utracić prawo do 9% stawki CIT wyłącznie wskutek umorzenia zobowiązania powstałego w ramach rządowego programu pomocy związanej z pandemią COVID-19?
3. Czy założeniem ustawodawcy i ministerstwa było, aby wszelka pomoc udzielana przedsiębiorcom w ramach tarcz kryzysowych cechowała się neutralnością podatkową tej pomocy?
4. Czy Ministerstwo Finansów rozważa projekt ustawy w przedmiocie zmiany ustawy o CIT polegającej na wyłączeniu przychodów powstałych wskutek umorzenia pomocy udzielonej w ramach programów związanych z przeciwdziałaniem gospodarczym skutkom COVID-19 z limitu przychodów, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, ewentualnie wprowadzenie innego rozwiązania eliminującego opisany skutek, celem zapewnienia neutralności podatkowej udzielonej pomocy?
5. Czy w przypadku stwierdzenia, że obecne rozwiązanie prowadzi do niezamierzonych skutków podatkowych, ministerstwo rozważa rozwiązanie odnoszące się również do rozliczeń za lata ubiegłe i umożliwiające odpowiednią korektę rozliczeń podatnikom, którzy utracili prawo do stawki 9% wyłącznie w wyniku zaliczenia do limitu przychodów wartości umorzonych zobowiązań z tytułu pożyczek lub subwencji w ramach pomocy pandemicznej?
Zasadne wydaje się w szczególności wyjaśnienie, czy opisany w interpelacji skutek w postaci ryzyka braku pełnej neutralności podatkowej udzielonej poszkodowanym przedsiębiorcom pomocy, stanowi świadomie przyjęty element konstrukcji pomocy publicznej i systemu podatkowego, czy też jest niezamierzoną konsekwencją wzajemnego oddziaływania przepisów dotyczących przychodów podatkowych, zaniechania poboru podatku oraz limitu warunkującego zastosowanie obniżonej stawki CIT, tym bardziej w sytuacji obowiązywania rozporządzenia, realizującego założenie, iż pobór podatku od samego umorzenia byłby sprzeczny z funkcją tej pomocy.
Łączę wyrazy szacunku
Dorota Marek
Posłanka na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (21)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10235 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 16 listopada 2026 roku
Sprawa: odpowiedź na interpelację nr 20460
Znak sprawy: DD6.054.13.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 20460 wniesioną przez Panią poseł Dorotę Marek
„w sprawie skutków podatkowych umorzenia subwencji, pożyczek i innych form wsparcia
udzielanych przedsiębiorcom w związku z pandemią COVID-19”, przedstawiam
wyjaśnienia w odniesieniu do postawionych pytań.
Tytułem wstępu należy zauważyć, że zagadnienie poruszone w treści interpelacji
koncentruje się zasadniczo na kwestii oceny wpływu zaliczania do przychodów
w podatku CIT wartości umorzonych subwencji, pożyczek, finansowania
preferencyjnego, czy innych zobowiązań powstałych w ramach programów
pomocowych związanych z pandemią COVID-19 (tzw. „tarcz covidowych”), na
ustalenie prawa do zastosowania 9% stawki podatku CIT (próg przychodów 2 mln
euro).
Odwołując się do brzmienia art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a w związku z art. 19 ust. 1 pkt 2
ustawy CIT1 Pani Poseł poddaje w wątpliwość podatkową neutralność takiego
umorzenia stwierdzając w szczególności, że „(…) wartość umorzonych zobowiązań
w zakresie zwrotu udzielonych na preferencyjnych warunkach pożyczek lub subwencji
zwiększa przychód podatnika (…) W praktyce może więc dojść do sytuacji, w której
przedsiębiorca z działalności gospodarczej osiągał przychody poniżej ustawowego limitu,
natomiast jego przekroczenie nastąpiło wyłącznie wskutek doliczenia wartości umorzonej
pożyczki lub subwencji w związku ze zwalczaniem skutków epidemii dla gospodarki w
ramach rządowych programów pomocowych. W konsekwencji podatnik mógł stracić
możliwość zastosowania 9% stawki CIT, a jego dochód mógł zostać opodatkowany według
1 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. poz. 554,
z późn. zm.).
-- 1 of 4 --
2/4
stawki 19%, co stanowi, iż pomoc udzielona w ramach tarcz antykryzysowych okazywała
się wyłącznie iluzoryczna.(…)”
Interpelacja odwołuje się jednocześnie do wydanych przez Ministra Finansów
rozporządzeń o zaniechaniu poboru podatku w przedmiocie ww. umorzeń (o których
mowa poniżej, w ramach odpowiedzi na pytania 1-3), a także do wyroku NSA2
przyznającego słuszność poglądowi Dyrektora KIS zgodnie z którym skoro art. 19
ust. 1 pkt 2 ustawy CIT posługuje się pojęciem „przychodów”, a nie „przychodów ze
sprzedaży”, przy ustalaniu limitu przychodów 2 mln euro (na potrzeby 9% stawki
CIT) należy uwzględniać wartość umorzonej subwencji udzielonej w ramach
programów pomocowych. Przytacza się przy tym interpretację indywidualną
Dyrektora KIS3 odzwierciedlającą stanowisko NSA stwierdzającą, że okoliczność
zaniechania poboru podatku od przychodu wynikającego z umorzenia, pozostaje bez
wpływu dla obligatoryjność uwzględnienia w kalkulacji limitu określonego w art. 19
ust. 1 pkt 2 ustawy CIT tego umorzonego przychodu.
Odnosząc się do pytań 1-3, uprzejmie informuję, iż mocą rozporządzeń Ministra
Finansów zaniechaniem poboru podatku dochodowego od wartości umorzonych
zobowiązań z tytułu subwencji finansowej oraz finansowania preferencyjnego
otrzymanych w ramach Tarcz Finansowych Polskiego Funduszu Rozwoju 1.04 i 2.05,
objęte zostały dochody (przychody) uzyskane przez podatników w okresie od 1
czerwca 2021 r. do 31 grudnia 2026 r.
Zaniechanie usankcjonowały 4 rozporządzenia, tj. odpowiednio:
– rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 16 lipca
2021 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od dochodów
(przychodów) z tytułu umorzenia subwencji finansowej lub finansowania
preferencyjnego udzielonych przez Polski Fundusz Rozwoju (Dz. U. poz. 1316) - w
okresie od dnia 1 czerwca 2021 r. - do dnia 31 grudnia 2022 r.,
– rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2022 r. zmieniające
rozporządzenie w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od
dochodów (przychodów) z tytułu umorzenia subwencji finansowej lub
finansowania preferencyjnego udzielonych przez Polski Fundusz Rozwoju (Dz. U.
poz. 2706) - do dnia 31 grudnia 2023 r.,
– rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2023 r. zmieniające
rozporządzenie w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od
dochodów (przychodów) z tytułu umorzenia subwencji finansowej lub
2 Wyrok NSA z dnia 16 lutego 2024 r. sygn. akt II FSK 1358/23 uchylający wyrok WSA w
Rzeszowie z dnia 15 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Rz 96/23.
3 Interpretacja indywidualna z dnia 26 sierpnia 2026 r. sygn. 0111-KDIB1-
1.4010.321.2026.2.KM.
https://sip.lex.pl/orzeczenia-i-pisma-urzedowe/pisma-urzedowe/0111-kdib1-1-4010-321-
2026-2-km-uwzglednienie-umorzonej-185331388
4 Rządowy program udzielania przedsiębiorcom wsparcia finansowego: „Tarcza Finansowa
Polskiego Funduszu Rozwoju 1.0 dla Mikro, Małych i Średnich Firm” oraz „Tarcza Finansowa
Polskiego Funduszu Rozwoju dla Dużych Firm” (przyjęty uchwałami Rady Ministrów z dnia
27 kwietnia 2020 r. o numerach 50 i 51/2020, z późn. zm.).
5 Rządowy program udzielania wsparcia finansowego: „Tarcza Finansowa 2.0 Polskiego
Funduszu Rozwoju dla Mikro, Małych i Średnich Firm” (przyjęty uchwałą Rady Ministrów z
dnia 5 stycznia 2021 r., z późn. zm.).
-- 2 of 4 --
3/4
finansowania preferencyjnego udzielonych przez Polski Fundusz Rozwoju (Dz. U.
poz. 2795) - do dnia 31 grudnia 2024 r.,
– rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 marca 2025 r. w sprawie
zaniechania poboru podatku dochodowego od dochodów (przychodów) z tytułu
umorzenia subwencji finansowej lub finansowania preferencyjnego udzielonych
przez Polski Fundusz Rozwoju (Dz. U. poz. 372) – do dnia 31 grudnia 2026 r.
Wymaga podkreślenia, że w obowiązującym stanie prawnym, w świetle art. 12 ust. 1
pkt 3 lit. a ustawy CIT6 wartość umorzonych zobowiązań7, w tym z tytułu
zaciągniętych pożyczek (z wyjątkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy)
stanowi dla przedsiębiorcy przysporzenie, z którym to zdarzeniem zasady prawa
podatkowego wiążą powstanie zobowiązania podatkowego z tytułu uzyskanego
przychodu wpływającego na dochód do opodatkowania.
W kontekście kryzysu wywołanego pandemią, konieczność zapłaty podatku od
umorzonych zobowiązań z tytułu subwencji finansowej, czy finansowania
preferencyjnego z PFR, oznaczała dodatkowe istotne obciążenie ekonomiczne dla
przedsiębiorcy. Zastosowany mechanizm miał zatem zabezpieczyć sytuację
podatników na kolejne okresy obejmujące postępowania umorzeniowe (wieńczone
wydaniem decyzji administracyjnej). Chodziło o zapobiegnięcie przypadkom,
w których adresaci decyzji umarzających (całość lub część subwencji
finansowej/finansowania preferencyjnego udzielonych przez PFR S.A.) wydanych
po zakończeniu obowiązywania zaniechania, będą zobowiązani do zapłaty podatku
od dochodów (przychodów) osiągniętych w związku z umorzeniem.
Jednocześnie wymaga podkreślenia, że wprowadzane regulacje (np. zaniechanie
poboru podatku) miały co do zasady charakter czasowy i dedykowane były
podatnikom w związku ze skutkami stanu pandemii, w okresie jego obowiązywania,
a także w latach w których toczyły się (ew.) procedury umarzające skutki
otrzymanego wsparcia. Celem tego rozwiązania było zatem działanie doraźne,
niezależnie od ew. korelacji z innymi regulacjami ustawy CIT. W istocie bowiem (jak
wskazano powyżej) zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 3 lit a ustawy CIT powstaje przychód
podatkowy (z tytułu nieodpłatnego świadczenia), który nie generował wprawdzie
podatku na etapie zaniechania (rozporządzeniami Ministra Finansów), jednak
ostatecznie powiększał ogólne przychody.
W kontekście brzmienia art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy CIT należy zauważyć, że do
ustalenia, czy podatnik nie przekroczył 2 mln euro (który to limit wyznacza granicę
dla zastosowania 9% stawki podatku) bierze się pod uwagę wszystkie przychody
osiągnięte w roku podatkowym, a zatem również przychody z tytułu umorzonej
subwencji/finansowania preferencyjnego. Bez znaczenia dla zastosowania
obniżonej stawki CIT jest okoliczność, czy od przychodów tych zaniechano poboru
podatku, bowiem by pobór podatku mógł zostać zaniechany, uprzednio musiała
powstać podstawa jego naliczenia, czyli przychód/dochód.
6 Analogicznie w art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od
osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592, z późn. zm.); Odnosi się to również do przychodów
opodatkowanych na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 listopada 1998 r. o
zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby
fizyczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 843, z późn. zm.).
7 W przypadku finansowania preferencyjnego rozumiana jako zwolnienie przedsiębiorcy z
obowiązku zwrotu lub spłaty części Finansowania Programowego.
-- 3 of 4 --
4/4
W odpowiedzi na pytania 4 i 5, uprzejmie informuję, że aktualnie nie są prowadzone
prace zmierzające do zmiany obowiązujących regulacji ustawy CIT w kierunku
wyłączenia przychodów z tytułu umorzenia wsparcia udzielonego w ramach
programów związanych z przeciwdziałaniem skutkom COVID-19 z limitu, o którym
mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy CIT.
Zwrócić należy uwagę, iż również w przypadku analogicznych mechanizmów
wsparcia wprowadzanych w okolicznościach nadzwyczajnych zdarzeń (np.
umorzenia z tytułu skutków powodzi), odnośnie których Minister Finansów
wydawał stosowane rozporządzenia o zaniechaniu poboru podatku, obowiązywały
ogólne rozwiązania odnoszące się do limitu przychodów o których mowa w art. 19
ust. 1 pkt 2 ustawy CIT.
Końcowo konieczne jest podkreślenie faktu, że środki zasilające budżet państwa
w całości przeznaczone są na cele publiczne, w tym te obecnie priorytetowe, jak
bezpieczeństwo granic i bezpieczeństwo publiczne, czy wydatki na obronność.
Podejmując zatem decyzję o potencjalnym pomniejszeniu ich wysokości, należy
mieć na uwadze w szczególności aktualną sytuację geopolityczną i związane z tym
potrzeby budżetowe, a także kluczową okoliczność jaką jest objęcie Polski
procedurą nadmiernego deficytu.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --