Interpelacja w sprawie przejrzystości zadłużenia poza budżetem państwa oraz kosztów finansowania zobowiązań publicznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 20314
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie przejrzystości zadłużenia poza budżetem państwa oraz kosztów finansowania zobowiązań publicznych
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 09-10-2026
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora kieruję do Pana Ministra interpelację w sprawie przejrzystości zobowiązań publicznych, finansowania zadań poza budżetem państwa oraz kosztów obsługi zadłużenia.
Ocena sytuacji finansowej państwa wymaga informacji obejmującej wszystkie istotne zobowiązania. Różnice między krajowym i unijnym ujęciem długu powinny być przedstawiane w sposób pozwalający obywatelom i parlamentowi ustalić ich przyczyny oraz ekonomiczne konsekwencje.
Finansowanie zadania przez fundusz lub inny podmiot nie usuwa kosztu zaciągniętego zobowiązania. Konieczne jest wskazanie, kto zapłaci odsetki, wykupi zadłużenie i zapewni środki, jeśli przyjęte źródło finansowania okaże się niewystarczające.
Rządowa strategia wskazuje limit kosztów obsługi długu Skarbu Państwa na 2027 r. w wysokości 107 mld zł. Przy takiej skali obciążeń należy wyjaśnić, czy wybór sposobu finansowania rzeczywiście minimalizuje koszty i ryzyko, czy przede wszystkim wpływa na sposób prezentowania wydatków i długu.
Nie do przyjęcia byłaby sytuacja, w której parlament otrzymuje fragmentaryczny obraz zobowiązań, a decyzje o nowych wydatkach zapadają bez pełnej oceny kosztów w kolejnych latach. Oczekuję rozliczenia finansowania poza budżetem niezależnie od tego, kiedy poszczególne mechanizmy zostały utworzone.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Jaka jest aktualna i prognozowana różnica między długiem według definicji krajowej i unijnej? Jakie podmioty i zobowiązania odpowiadają za tę różnicę?
Jakie zadania w 2027 r. będą finansowane poprzez fundusze obsługiwane przez BGK, instrumenty PFR i inne mechanizmy pozostające poza budżetem państwa?
Jakie nowe zadłużenie tych podmiotów przewidziano oraz jakie są harmonogramy spłat, odsetek i wsparcia z budżetu?
Które zobowiązania są objęte gwarancjami Skarbu Państwa, a które mają inne zabezpieczenia? Jak oceniono ryzyko konieczności zapewnienia dodatkowych środków publicznych?
Czy porównano całkowity koszt finansowania tych samych zadań przez budżet państwa i przez podmioty zewnętrzne? Jakie są wyniki dla największych przedsięwzięć?
Jakie koszty dodatkowe wynikają z opłat, prowizji, organizacji emisji i obsługi funduszy? Czy uwzględniono je przy wyborze modelu finansowania?
Jaki będzie łączny koszt obsługi zobowiązań sektora instytucji rządowych i samorządowych, odrębnie od kosztów długu Skarbu Państwa?
O ile wzrosłyby koszty finansowania przy podwyższeniu rentowności nowego i refinansowanego długu o jeden oraz dwa punkty procentowe?
Jakie ryzyko wynika z harmonogramu zapadalności, zadłużenia walutowego i konieczności refinansowania? Jak je ograniczono?
Czy planowane są transfery papierów skarbowych lub inne operacje wpływające odmiennie na deficyt budżetu państwa, wynik sektora i dług? Jakie będą ich skutki?
Czy rozważono włączenie części finansowania do budżetu państwa lub uproszczenie istniejących mechanizmów? Jakie korzyści i koszty oszacowano?
Czy sposób finansowania lub termin wykonania operacji jest wybierany również ze względu na wpływ na wykazywane wskaźniki? Jak zapewniono przejrzystość takich decyzji?
Kiedy zostanie udostępnione jednolite zestawienie zobowiązań, kosztów i harmonogramów spłat, pozwalające parlamentowi ocenić pełną skalę obciążeń?
Proszę o odpowiedź oddzielnie na każde pytanie. Dane proszę przedstawić bez wielokrotnego liczenia tych samych zobowiązań, z wyjaśnieniem zastosowanych zasad konsolidacji.
Z poważaniem Olga Semeniuk-Patkowska
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10563 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 29 października 2026 roku
Sprawa: odpowiedź na interpelację nr 20314
Znak sprawy: DP2.054.16.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 20314 posłanki Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej
w sprawie przejrzystości zadłużenia poza budżetem państwa oraz kosztów
finansowania zobowiązań publicznych przekazuję następujące wyjaśnienia:
Ad 1
Wyjaśnienia dotyczące różnic pomiędzy wielkością długu sektora instytucji
rządowych i samorządowych (dług EDP) a państwowym długiem publicznym (PDP)
oraz szczegółowy opis różnic dotyczących długu publicznego wg definicji polskiej
i unijnej zostały przedstawione w Strategii zarządzania długiem sektora finansów
publicznych w latach 2027-2030. W rozdziale 2 przedstawiono informację wg
ostatnich dostępnych danych za II kw. 2026 r., a w rozdziale 8 prognozę na lata
2026-2030. Publikacja jest dostępna na stronach Ministerstwa Finansów
https://www.gov.pl/web/finanse/strategie-zarzadzania-dlugiem.
Ad 2
Plany finansowe funduszy zarządzanych przez BGK na rok 2027 określające ich
wydatki oraz strukturę finansowania są załącznikami do uzasadnienia do projektu
ustawy budżetowej na rok 2027.
Ad 3
Informacje dotyczące harmonogram wykupu zobowiązań funduszy w BGK, wg
stanu na 30 czerwca 2026 r. (w przeliczeniu na PLN) oraz prognoza zadłużenia
funduszy w latach 2026-2030 zostały przedstawione w Strategii zarządzania
długiem sektora finansów publicznych w latach 2027-2030, odpowiednio w
-- 1 of 5 --
2/5
rozdziale 7.4. i 8.1. Dodatkowe informacje dotyczące sposobu finansowania zadań
funduszy znajdują się w ich planach finansowych na rok 2027.
Ad 4
Gwarancjami Skarbu Państwa są objęte zobowiązania Banku Gospodarstwa
Krajowego na zasilenie: Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych, Funduszu
Przeciwdziałania Covid-19, Krajowego Funduszu Drogowego, Funduszu Pomocy,
jak również zobowiązania Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. Łączna kwota
potencjalnych zobowiązań Skarbu Państwa z tytułu wyżej wymienionych
gwarancji wg stanu na 30.06.2026 r. wynosi 1.081.934.188,3 tys. zł, w tym:
1) kwota zobowiązań SP z tytułu udzielonych gwarancji za BGK na zasilenie
Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych wyniosła 636 364 261,9 tys. zł,
2) kwota zobowiązań SP z tytułu udzielonych gwarancji za BGK na zasilenie
Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 wyniosła: 286 443 416,3 tys. zł,
3) kwota zobowiązań SP z tytułu udzielonych gwarancji za BGK na zasilenie
Krajowego Funduszu Drogowego wyniosła: 103 841 851,1 tys. zł,
4) kwota zobowiązań SP z tytułu udzielonych gwarancji za BGK na zasilenie
Funduszu Pomocy wyniosła 30 704 763,8 tys. zł,
5) kwota zobowiązań SP z tytułu udzielonych gwarancji za PFR S.A. na realizację
Programów rządowych w ramach Tarczy Finansowej PFR, w związku ze
zwalczaniem skutków COVID-19, wyniosła 24 579 895,2 tys. zł.
Więcej informacji dotyczących gwarancji i poręczeń udzielanych przez jednostki
sektora finansów publicznych zawiera Strategia zarządzania długiem sektora
finansów publicznych w latach 2027-2030 (rozdział 9).
Ad 5
Średnia różnica rynkowego kosztu finansowania BGK na rzecz funduszy
i finansowania rynkowego SP na rynku krajowym wynosiła w 2026 r. ok. 20 pb.
Minister Finansów, zgodnie z przepisami ustawowymi, akceptuje warunki emisji
obligacji na rzecz funduszy, a w przypadku FWSZ dodatkowo akceptuje parametry
ekonomiczne zaciąganych kredytów lub pożyczek oraz wyraża zgodę na zaciąganie
innych zobowiązań finansowych dotyczących pozyskania zwrotnych środków
finansowych. Analiza ilościowa dotyczy porównania kosztów obsługi danego
zobowiązania dłużnego, uwzględniająca oprocentowanie oraz inne
wyszczególnione w warunkach składowe kosztów z hipotetycznym kosztem
finansowania rynkowego Skarbu Państwa.
Ad 6
Szczegółowe informacje w zakresie wydatków funduszy w BGK na obsługę długu
zawierają plany finansowe tych funduszy publikowane przez BGK w Biuletynie
Informacji Publicznej https://www.bgk.pl/bip/fundusze/. Plany tych funduszy na
kolejny rok są również prezentowane w uzasadnieniu do projektu ustawy
budżetowej.
Ad 7
Informacje dotyczące kosztów obsługi długu Skarbu Państwa oraz długu sektora
instytucji rządowych i samorządowych zawarte zostały w Strategii zarządzania
długiem sektora finansów publicznych w latach 2027-2030 (rozdziale 8).
Ad 8
-- 2 of 5 --
3/5
Analizę wrażliwości kosztów obsługi długu na zmiany stóp procentowych zawiera
Strategia zarządzania długiem sektora finansów publicznych w latach 2027-2030
(rozdział 8.1).
Ad 9
Analizę w zakresie ryzyka refinansowania, ryzyka stopy procentowej oraz
struktury długu zawiera Strategia zarządzania długiem sektora finansów
publicznych w latach 2027-2030 (rozdział 7.4 i 8.2), zaś ocenę realizacji ograniczeń
celu Strategii związanych z ryzykiem zawiera rozdział 3.3.
Szczegółowe cele i uwarunkowania zarządzania długiem funduszy oraz zasady
i mechanizmy związane z zarządzaniem ryzykiem zawiera opracowana
i aktualizowana przez BGK Strategia zarządzania zobowiązaniami dłużnymi
funduszy.
Ad 10
Przekazywanie skarbowych papierów skarbowych na realizację zadań
wynikających z innych ustaw niż ustawa o finansach publicznych, orzeczeń sądów
lub innych tytułów odbywa się w ramach limitu określonego w ustawie
budżetowej. W projekcie ustawy budżetowej na rok 2027 limit ten został ustalony
na 10 mld zł.
Ad 11
BGK jako bank państwowy jest instytucją wspomagającą metodami rynkowymi
wspieranie polityki gospodarczej Rady Ministrów, rządowych programów
społeczno-gospodarczych, w tym poręczeniowo-gwarancyjnych lub w zakresie
współpracy rozwojowej oraz programów samorządności lokalnej i rozwoju
regionalnego. W ramach działalności zleconej na podstawie odrębnych ustaw, BGK
prowadzi obsługę m.in. różnorodnych funduszy, które nie posiadają osobowości
prawnej. Gospodarowanie środkami tych funduszy odbywa się na podstawie
planów finansowych uzgadnianych z Ministrem Finansów oraz zatwierdzanych
przez ministrów właściwych dla zakresu zadań danego funduszu.
Łączne środki przekazane z budżetu państwa na zasilenie Funduszy BGK wyniosły
41,6 mld zł, w tym 21,6 mld zł przekazano do Funduszu Przeciwdziałania COVID-
19, 12,0 mld zł do Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. Ponadto przekazano
z budżetu państwa środki w kwocie 34,7 mld zł na spłatę zobowiązań wynikających
z wyemitowanych przez Polski Fundusz Rozwoju S.A.(PFR) obligacji (wykup
obligacji i odsetki) w celu realizacji rządowych programów Tarcz Finansowych dla
przedsiębiorców.
Finansowanie potrzeb pożyczkowych budżetu państwa odbywa się na podstawie
czteroletniej strategii zarządzania długiem Skarbu Państwa oraz oddziaływania na
państwowy dług publiczny, przy uwzględnieniu decyzji co do struktury
finansowania zadań państwa.
W Strategii na lata 2027-2030 założono, że obsługa i wykup obligacji
wyemitowanych przez BGK na rzecz Funduszu Przeciwdziałania Covid-19 oraz
przez Polski Fundusz Rozwoju w ramach Tarczy Finansowej wykupywanych
w latach 2027–2030 będzie odbywać się ze środków Funduszu Przeciwdziałania
Covid-19 pozyskiwanych w drodze emisji obligacji.
Ad 12
-- 3 of 5 --
4/5
Harmonogramy emisji obligacji na rzecz funduszy są w BGK ustalane z
uwzględnieniem kalendarza przetargów SPW na rynku krajowym oraz na rynkach
zagranicznych, a przy ustalaniu terminów zapadalności obligacji funduszy brane są
pod uwagę harmonogramy wykupów SPW. Szczegółowe cele i uwarunkowania
zarządzania długiem funduszy oraz zasady i mechanizmy związane z
finansowaniem, zarządzaniem ryzykiem zawiera opracowana i aktualizowana
przez BGK Strategia zarządzania zobowiązaniami dłużnymi funduszy. Strategia
BGK uwzględnia uwarunkowania wynikające ze Strategii zarządzania długiem
sektora finansów publicznych.
Ad 13
Informacje statystyczne z zakresu sektora finansów publicznych obliczonych wg
różnych metodologii (dot. budżetu państwa, jednostek samorządu terytorialnego
i państwowych funduszy celowych oraz największych funduszy BGK) są
publikowane na stronach MF https://www.gov.pl/web/finanse/informacja-
kwartalna-sytuacja-makroekonomiczna, w następujących załącznikach:
Informacja kwartalna o stanie finansów publicznych;
Szeregi czasowe - finanse publiczne
(https://www.gov.pl/web/finanse/zadluzenie-sektora-finansow-
publicznych);
Dane kwartalne dotyczące funduszy umiejscowionych w BGK.
Statystyki oraz analizy państwowego długu publicznego (PDP, wg definicji
krajowej) oraz długu sektora instytucji rządowych i samorządowych (dług EDP wg
definicji unijnej) prezentowane są w ujednolicony sposób w kwartalnej informacji
Dług publiczny, publikowanej na stronie internetowej MF:
https://www.gov.pl/web/finanse/zadluzenie-sektora-finansow-publicznych.
Prognozy dotyczące finansowania funduszy BGK zawiera Strategie zarządzania
długiem.
Począwszy od 2024 roku, na stronie BGK publikowane są aktualne plany
finansowe oraz dane sprawozdawcze (kwartalne) funduszy umiejscowionych
w BGK.
Ustawa z dnia 28 czerwca 2024 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz
niektórych innych ustaw (Dz.U. 2024 poz. 1089) ujednoliciła terminy, tryb oraz
zakres sprawozdawczości dla niektórych funduszy BGK. Na mocy przepisów ww.
ustawy Bank Gospodarstwa Krajowego przekazuje ministrowi właściwemu do
spraw finansów publicznych oraz innym organom sprawującym nadzór nad danym
funduszem, w terminach określonych w przepisach dotyczących
sprawozdawczości budżetowej państwowych funduszy celowych, sprawozdania
miesięczne z realizacji planów finansowych funduszy, narastająco za kolejne
miesiące roku budżetowego, w szczegółowości nie mniejszej niż wynikające z ich
planów.
W ustawie o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw
z dnia 27 lutego 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 426), wprowadzono prawny wymóg,
zgodnie z którym, w ramach sprawozdawczości rocznej, prezentuje się wykonanie
planów finansowych funduszy BGK. Pomimo, iż zgodnie z ww. ustawą, przepis
dodany w art. 182 ust.4 pkt 6b stosuje się po raz pierwszy do sprawozdania z
wykonania ustawy budżetowej za 2027 rok, Ministerstwo Finansów, kontynuując
inicjatywę zapoczątkowaną w roku 2024, w formie załącznika do omówienia,
-- 4 of 5 --
5/5
przedstawia informację o wykonaniu planów finansowych funduszy utworzonych,
powierzonych lub przekazanych Bankowi Gospodarstwa Krajowego na podstawie
odrębnych ustaw.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 5 of 5 --