Interpelacja w sprawie przedłużających się prac nad zmianami przepisów dotyczących zarządzania i modernizacji infrastruktury oświetlenia ulicznego przez gminy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19943
do ministra energii
w sprawie przedłużających się prac nad zmianami przepisów dotyczących zarządzania i modernizacji infrastruktury oświetlenia ulicznego przez gminy
Zgłaszający: Robert Warwas, Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Bogumiła Olbryś, Joanna Borowiak, Piotr Król, Patryk Wicher, Bożena Borys-Szopa, Marek Wesoły, Grzegorz Matusiak, Jerzy Polaczek, Andrzej Gawron, Grzegorz Gaża
Data wpływu: 21-09-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w związku z problemami zgłaszanymi przez jednostki samorządu terytorialnego, w tym samorządy z województwa śląskiego, dotyczącymi zasad zarządzania, eksploatacji i modernizacji infrastruktury oświetlenia ulicznego.
Na problem zwraca uwagę m.in. Śląski Związek Gmin i Powiatów. Istota zgłaszanych zastrzeżeń dotyczy sytuacji, w której gminy realizują ustawowe zadania związane z finansowaniem oświetlenia ulic, placów i dróg publicznych, podczas gdy znaczna część wykorzystywanej do tego infrastruktury pozostaje własnością przedsiębiorstw energetycznych lub powiązanych z nimi spółek. Ogranicza to możliwości samodzielnego prowadzenia przez samorządy prac eksploatacyjnych, remontowych i modernizacyjnych, w tym inwestycji prowadzących do zmniejszenia zużycia energii i kosztów funkcjonowania oświetlenia.
Próbą rozwiązania tego problemu jest poselski projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo energetyczne, zawarty w druku sejmowym nr 827. Zgodnie z informacjami dotyczącymi przebiegu procesu legislacyjnego projekt wpłynął do Sejmu 23 października 2024 r., a 19 listopada 2024 r. został skierowany do pierwszego czytania w Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej. Do chwili obecnej nie nastąpił jednak dalszy istotny postęp w jego procedowaniu.
Obecna sytuacja budzi szczególne wątpliwości w kontekście potrzeby ograniczania kosztów energii ponoszonych przez samorządy oraz zwiększania efektywności energetycznej infrastruktury publicznej. Gmina odpowiada przed mieszkańcami za prawidłową realizację zadania, a jednocześnie w przypadku infrastruktury należącej do innego podmiotu jej możliwości samodzielnego decydowania o sposobie eksploatacji czy przeprowadzeniu modernizacji pozostają ograniczone.
W związku z powyższym zwracamy się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Jakie jest aktualne stanowisko Ministerstwa Energii wobec rozwiązań zaproponowanych w druku sejmowym nr 827 i czy ministerstwo popiera kierunek zmian umożliwiający gminom szersze dysponowanie infrastrukturą oświetleniową należącą do przedsiębiorstw energetycznych?
2. Czy prowadzone są rozmowy z przedsiębiorstwami energetycznymi oraz przedstawicielami jednostek samorządu terytorialnego dotyczące wypracowania jednolitych w skali kraju zasad udostępniania gminom infrastruktury oświetleniowej do celów jej eksploatacji i modernizacji?
3. Czy ministerstwo przewiduje przygotowanie własnego projektu zmian w Prawie energetycznym w przypadku dalszego braku postępu prac parlamentarnych nad drukiem nr 827? Jeżeli tak, jaki jest przewidywany harmonogram tych prac?
Z poważaniem
Robert Warwas
Podsekretarz stanu Konrad Wojnarowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8422 znakówwww.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
kancelaria@me.gov.pl 00-450 Warszawa
BM-WPR.0510.293.2026.MK
Warszawa, 02.11.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji posła Roberta Warwasa wraz z grupą posłów nr 19943
w sprawie przedłużających się prac nad zmianami przepisów dotyczących zarządzania
i modernizacji infrastruktury oświetlenia ulicznego przez gminy, poniżej przedstawiam
odpowiedź na zadane pytania.
Oświetlenie przestrzeni publicznej to jedno z podstawowych zadań, jakie stoją przed
samorządami. Jego realizacja przyczynia się w znacznym stopniu do poprawy
bezpieczeństwa mieszkańców. Istotne jest, by wypełnianie tego zobowiązania odbywało się
w sposób efektywny. Kluczowym wyzwaniem jest zapewnienie odpowiednich
mechanizmów współpracy wszystkich podmiotów zaangażowanych w tę kwestię. Gminy są
zobligowane do realizowania obowiązków z zakresu oświetlenia ulicznego wynikających
z ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2026 r., poz. 43 z późn.
zm.), w tym również optymalizacji wydatków związanych z tą działalnością, gdzie
szczególnie ważna jest możliwość renowacji energochłonnych punktów oświetleniowych
przy pomocy funduszy celowych. Należy uwzględnić także uzasadniony interes
przedsiębiorstw energetycznych będących właścicielami infrastruktury sieciowej, którym
zależy na zachowaniu prawa do wyłącznego rozporządzania punktami oświetleniowymi,
jako swoją własnością oraz do zapewnienia niezakłóconej pracy infrastruktury sieciowej.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy – Prawo energetyczne do zadań własnych gminy
należy planowanie i finansowanie oświetlenia ulic, placów, dróg gminnych, dróg
powiatowych i dróg wojewódzkich, dróg krajowych innych niż autostrady i drogi
ekspresowe w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
przebiegających w granicach terenu zabudowy, części dróg krajowych, innych niż
autostrady i drogi ekspresowe - w rozumieniu ustawy z dnia 27 października 1994 r.
o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U. z 2026 r. poz. 218
z późn. zm.), wymagających odrębnego oświetlenia: przeznaczonych do ruchu pieszych lub
rowerów, (albo) stanowiących dodatkowe jezdnie obsługujące ruch z terenów przyległych
do pasa drogowego drogi krajowej.
Zadaniem własnym gminy jest również planowanie i organizacja działań mających na celu
racjonalizację zużycia energii i promocję rozwiązań zmniejszających zużycie energii na
obszarze gminy (art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo energetyczne). W związku z powyższym,
planowanie oświetlenia miejsc publicznych (ulic, placów i dróg publicznych) znajdujących się
na terenie gminy wiąże się bezpośrednio z realizacją ustawowych zadań gminy. Ponadto
gmina jest zobligowana do finansowania oświetlenia. Zgodnie z art. 3 pkt 22 ustawy Prawo
energetyczne, finansowanie takie oznacza finansowanie kosztów energii elektrycznej
pobranej przez punkty świetlne oraz koszty ich budowy i utrzymania. Celem poselskiego
projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo energetyczne (druk nr 827, dalej: projekt) jest
zapewnienie możliwości eksploatacji, remontów czy modernizacji infrastruktury oświetlenia
-- 1 of 3 --
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
kancelaria@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 2 z 3
ulicznego (infrastruktura ta w większości przypadków należy do przedsiębiorstw
energetycznych) przez gminy, które w myśl przepisów ustawy Prawo energetyczne są
zobowiązane do planowania i finansowania oświetlenia na swoim terenie. Propozycje
rozwiązań zawarte w projekcie stanowią próbę wprowadzenia mechanizmów
umożliwiających gminom sprawną realizację tego obowiązku.
Należy zauważyć, że problematyka infrastruktury oświetleniowej ma charakter złożony
i obejmuje kwestie własnościowe, techniczne, finansowe oraz organizacyjne. W ocenie
Ministerstwa Energii projektowane rozwiązania nie stanowią kompleksowej odpowiedzi na
wszystkie zagadnienia związane z funkcjonowaniem infrastruktury oświetleniowej, a ich
wdrożenie wymaga dalszych analiz oraz wypracowania rozwiązań zabezpieczających
interesy wszystkich stron. Szczególnie istotne pozostaje zapewnienie odpowiedniej
równowagi pomiędzy potrzebą umożliwienia jednostkom samorządu terytorialnego
sprawnej realizacji ustawowych obowiązków związanych z oświetleniem przestrzeni
publicznej a koniecznością uwzględnienia praw właścicielskich, obowiązków
eksploatacyjnych oraz odpowiedzialności przedsiębiorstw energetycznych za infrastrukturę
pozostającą w ich majątku. Istotnego doprecyzowania wymagają również zagadnienia
dotyczące podziału odpowiedzialności za poszczególne elementy infrastruktury, zasad
finansowania inwestycji modernizacyjnych oraz wpływu projektowanych rozwiązań na
istniejące stosunki cywilnoprawne pomiędzy gminami a przedsiębiorstwami
energetycznymi.
W toku dotychczasowych rozmów i konsultacji wielokrotnie podnoszono, że przeniesienie
na jednostki samorządu terytorialnego własności infrastruktury oświetleniowej
pozostającej w majątku spółek oświetleniowych, nie powinno
stanowić rozwiązania docelowego. Infrastruktura ta jest składnikiem majątku
przedsiębiorstw będącym efektem wieloletnich inwestycji ponoszonych przez nie oraz
przez ich poprzedników prawnych i pozostaje jednocześnie powiązana funkcjonalnie i
technicznie z pozostałą infrastrukturą elektroenergetyczną.
W lutym 2026 r. prace rozpoczął Zespół Roboczy ds. Infrastruktury Oświetleniowej,
działający przy Ministrze Aktywów Państwowych (dalej: MAP) oraz Polskim Komitecie
Energii Elektrycznej. W jego pracach uczestniczą przedstawiciele sektora energetycznego,
jednostek samorządu terytorialnego oraz administracji publicznej, co umożliwia
wypracowywanie rozwiązań uwzględniających perspektywę wszystkich kluczowych
interesariuszy. Istotnym efektem jego prac jest przygotowywany obecnie Kodeks dobrych
praktyk dla współpracy sektora energetycznego i jednostek samorządu terytorialnego
w obszarze infrastruktury oświetleniowej, który ma stanowić praktyczne narzędzie
usprawniające współdziałanie stron w zakresie planowania, finansowania, budowy,
modernizacji, eksploatacji i utrzymania infrastruktury oświetleniowej. Z informacji
przekazanych przez MAP wynika jednocześnie, że przedsiębiorstwa energetyczne od wielu
lat współpracują z JST w zakresie funkcjonowania, utrzymania, modernizacji i rozwoju
infrastruktury oświetleniowej. W ramach tej współpracy wielokrotnie prowadzono
rozmowy z przedstawicielami JST dotyczące zarówno modeli zarządzania infrastrukturą
oświetleniową, jak i uwarunkowań prawnych, technicznych, organizacyjnych i majątkowych
związanych z jej funkcjonowaniem.
W celu wypracowania rozwiązania satysfakcjonującego wszystkie strony, sprawa wymaga
podjęcia działań i współpracy na poziomie Rządu (współdziałania przede wszystkim Ministra
Aktywów Państwowych, Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: MSWiA),
Ministra Infrastruktury oraz Ministra Finansów i Gospodarki (dalej: MFiG)) oraz jednostek
samorządu terytorialnego z udziałem przedstawicieli przedsiębiorstw energetycznych.
-- 2 of 3 --
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
kancelaria@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 3 z 3
Jednocześnie, jako że kwestia oświetlenia przestrzeni publicznej jest jednym z zadań
własnych gmin, z tego względu kolejne proponowane rozwiązania powinny zostać
w pierwszej kolejności poddane ocenie MSWiA, jako resortu odpowiedzialnego za
funkcjonowanie samorządu terytorialnego, a także MFiG oraz właściwych organów
podatkowych odpowiedzialnych za wykładnię przepisów dotyczących finansów
publicznych.
Trwałe i skuteczne rozwiązania w obszarze oświetlenia publicznego powinny opierać się nie
tylko na odpowiednich regulacjach prawnych, ale również na ścisłej współpracy pomiędzy
jednostkami samorządu terytorialnego a spółkami Skarbu Państwa funkcjonującymi
w sektorze elektroenergetycznym. Takie podejście stwarza najlepsze warunki dla
prowadzenia modernizacji infrastruktury, poprawy efektywności energetycznej oraz
racjonalizacji kosztów ponoszonych przez samorządy, przy jednoczesnym zapewnieniu
bezpieczeństwa i stabilności funkcjonowania systemu elektroenergetycznego.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra
Konrad Wojnarowski
Podsekretarz stanu
02.11.2026 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
1) Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --