Interpelacja w sprawie oceny funkcjonowania systemu net-billing oraz planowanych zmian legislacyjnych dotyczących prosumentów energii odnawialnej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19932
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie oceny funkcjonowania systemu net-billing oraz planowanych zmian legislacyjnych dotyczących prosumentów energii odnawialnej
Zgłaszający: Daria Gosek-Popiołek
Data wpływu: 21-09-2026
Szanowna Pani Minister,
transformacja energetyczna w Polsce w istotnym stopniu opiera się na aktywności prosumentów, którzy podejmują decyzje inwestycyjne dotyczące budowy mikroinstalacji odnawialnych źródeł energii oraz magazynów energii, angażując własne środki finansowe.
Do mojego biura poselskiego wpływają sygnały od obywateli wyrażających obawy dotyczące opłacalności inwestycji realizowanych w systemie net-billing, stabilności otoczenia regulacyjnego, zasad funkcjonowania depozytu prosumenckiego oraz przewidywalności warunków prowadzenia inwestycji w odnawialne źródła energii.
Wątpliwości dotyczą w szczególności wpływu obecnego modelu rozliczeń na tempo rozwoju energetyki prosumenckiej, ekonomiczną zasadność inwestycji w magazyny energii, funkcjonowanie depozytu prosumenckiego oraz konsekwencje kolejnych zmian regulacyjnych dla zaufania obywateli do państwa i długoterminowej stabilności rynku OZE.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jak zmieniała się liczba aktywnych prosumentów oraz liczba nowych przyłączeń mikroinstalacji OZE w latach 2023-2026?
2. Jakie analizy dotyczące wpływu systemu net-billing na zainteresowanie inwestycjami w mikroinstalacje fotowoltaiczne zostały wykonane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska od momentu wdrożenia tego systemu oraz jakie są główne wnioski tych analiz?
3. Czy ministerstwo dokonywało oceny wpływu systemu net-billing na przeciętny okres zwrotu inwestycji w mikroinstalacje fotowoltaiczne w gospodarstwach domowych? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie wyników tych analiz.
4. Czy ministerstwo posiada analizy dotyczące ekonomicznej opłacalności instalacji magazynów energii współpracujących z instalacjami prosumenckimi funkcjonującymi w systemie net-billing? Jeżeli tak, proszę o wskazanie szacowanego okresu zwrotu takich inwestycji oraz głównych wniosków tych analiz.
5. Czy przed wdrożeniem programów publicznego wsparcia zakupu magazynów energii przeprowadzono analizy ekonomicznej opłacalności takich inwestycji dla przeciętnego gospodarstwa domowego? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie najważniejszych wniosków.
6. Czy analizowano wpływ aktualnych zasad funkcjonowania depozytu prosumenckiego na decyzje inwestycyjne podejmowane przez prosumentów oraz potencjalnych nowych uczestników rynku?
7. Czy prowadzone są analizy dotyczące zasadności utrzymania obecnych zasad zwrotu niewykorzystanych środków zgromadzonych na depozycie prosumenckim? Jeżeli tak, jakie argumenty ekonomiczne, regulacyjne i systemowe przemawiają za utrzymaniem aktualnych rozwiązań?
8. Czy rozważana jest zmiana zasad funkcjonowania depozytu prosumenckiego, w tym zwiększenie środków podlegających zwrotowi lub zmiana sposobu ich rozliczania?
9. Czy ministerstwo analizuje możliwość rozszerzenia katalogu opłat za energię elektryczną i usługi dystrybucyjne, które mogłyby być pokrywane ze środków zgromadzonych na depozycie prosumenckim?
10. Czy ministerstwo przeprowadziło ocenę wpływu obecnego modelu net-billing na realizację celów Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu oraz długoterminowych celów rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce?
11. Czy analizowano wpływ systemu net-billing na tempo rozwoju energetyki prosumenckiej po roku 2022 oraz porównywano je z okresem funkcjonowania wcześniejszego systemu rozliczeń?
12. Czy ministerstwo analizowało wpływ kolejnych zmian regulacyjnych dotyczących prosumentów na poziom zaufania obywateli do państwa oraz do programów wspierających rozwój odnawialnych źródeł energii?
13. Czy przeprowadzono ocenę wpływu zmian legislacyjnych dotyczących prosumentów na skłonność gospodarstw domowych do podejmowania nowych inwestycji w odnawialne źródła energii?
14. Czy sporządzono opinie prawne, ekspertyzy lub analizy dotyczące zgodności zmian zasad rozliczeń prosumentów z konstytucyjną zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej? Jeżeli tak, proszę o wskazanie autorów, dat sporządzenia oraz głównych wniosków tych opracowań.
15. Czy sporządzano analizy dotyczące wpływu zmian systemu rozliczeń prosumenckich na stabilność i przewidywalność otoczenia inwestycyjnego dla gospodarstw domowych inwestujących w OZE?
16. Czy dla kolejnych zmian przepisów dotyczących net-billing sporządzano oceny skutków regulacji obejmujące wpływ na opłacalność inwestycji prosumenckich, liczbę nowych prosumentów, rozwój magazynów energii oraz tempo rozwoju OZE? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie głównych wniosków.
17. Proszę o wskazanie wszystkich analiz, ekspertyz, opinii prawnych oraz ocen skutków regulacji sporządzonych od 2022 r. na potrzeby funkcjonowania lub zmian systemu net-billing.
18. Czy prowadzone są obecnie prace legislacyjne dotyczące zmian w systemie net-billing? Jeżeli tak, proszę o wskazanie ich zakresu, etapu zaawansowania oraz przewidywanego harmonogramu.
19. Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie kompleksowego przeglądu funkcjonowania systemu net-billing połączonego z publikacją raportu podsumowującego jego funkcjonowanie po kilku latach obowiązywania?
20. Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie konsultacji publicznych ze środowiskami prosumentów, organizacjami branżowymi oraz przedstawicielami sektora OZE przed przygotowaniem ewentualnych zmian przepisów dotyczących net-billing?
21. Czy ministerstwo dostrzega potrzebę przygotowania zmian ustawowych wzmacniających pozycję prosumenta jako uczestnika rynku energii oraz zwiększających przewidywalność i stabilność systemu rozliczeń?
22. Czy ministerstwo rozważa opracowanie długoterminowej strategii regulacyjnej dla prosumentów, określającej podstawowe zasady rozliczeń i funkcjonowania systemu w wieloletniej perspektywie, tak aby ograniczyć ryzyko częstych zmian wpływających na decyzje inwestycyjne obywateli?
Z poważaniem
Sekretarz stanu Sławomir Ćwik
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
26993 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Sławomir Ćwik
DOZE-I.0500.11.2026.AJ
4577067.18905049.15318870
Warszawa, 16-10-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanki Darii Gosek-Popiołek (znak: K10INT19932)
Temat: ocena funkcjonowania systemu net-billing oraz planowanych zmian legislacyjnych
dotyczących prosumentów energii odnawialnej
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr K10INT19932 Pani Poseł Darii Gosek-Popiołek przekazuję
odpowiedź przygotowaną we współpracy z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), zgodnie z jego właściwością.
Na wstępie należy wskazać, że system net-billing został wprowadzony ustawą z dnia
29 października 2021 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2376), dalej: „nowelizacja z 2021 r.”, która weszła w życie,
w zakresie dotyczącym tego systemu rozliczeń, z dniem 1 kwietnia 2022 r. Nowelizacja z
2021 r. została uchwalona na podstawie projektu poselskiego. Procedowana była jako druk
sejmowy nr 17041. Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie było zatem projektodawcą tych
rozwiązań. Z uwagi na powyższy tryb procedowania dla projektu nie sporządzono oceny
skutków regulacji w formule właściwej dla projektów przygotowywanych w ramach
rządowego procesu legislacyjnego.
Okoliczność ta ma znaczenie również dla zakresu dokumentów i analiz pozostających
w dyspozycji Ministerstwa, dotyczących oceny skutków wprowadzenia systemu net-billing
powyższą ustawą.
W odpowiedzi na pyt. 1:
1. Jak zmieniała się liczba aktywnych prosumentów oraz liczba nowych przyłączeń
mikroinstalacji OZE w latach 2023-2026?
Zgodnie z danymi Agencji Rynku Energii S.A. liczba prosumentów energii odnawialnej
w Polsce systematycznie rośnie, choć tempo przyrostu nowych instalacji jest niższe niż
w latach 2020-2022. Na koniec lipca 2026 r. liczba prosumentów wyniosła 1 649 282,
a łączna moc mikroinstalacji osiągnęła 13 659 MW.
1 https://www.sejm.gov.pl/sejm9.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=1704
-- 1 of 10 --
2
Tabela 1. Zestawienie liczby prosumentów indywidualnych w latach 2023-2026 (Dane ARE S.A)
Rok Nowi prosumenci (przyłączenia) Liczba prosumentów łącznie
2023 211 350 1 383 476
2024 136 799 1 520 275
2025 89 811 1 610 086
2026
(lipiec)
39 196 1 649 282
Dane ARE S.A. wskazują, że w analizowanym okresie utrzymywał się dalszy wzrost liczby
prosumentów oraz mocy mikroinstalacji OZE, czyniąc sektor energetyki prosumenckiej
jednym z najdynamiczniej rozwijających się segmentów rynku energetyki odnawialnej
w Polsce.
Niezależnie od wzrostu liczby indywidualnych prosumentów energii odnawialnej rozwijają
się również nowe formy prosumeryzmu wprowadzone do krajowego porządku prawnego.
Dane operatorów systemów dystrybucyjnych oraz sprzedawców energii wskazują
na systematyczny wzrost liczby prosumentów wirtualnych, lokatorskich i zbiorowych,
co potwierdza rozszerzanie się modelu uczestnictwa odbiorców końcowych w rynku energii
także na osoby niemające możliwości montażu własnej mikroinstalacji.
Tabela 2. Rozwój prosumenta wirtualnego
Prosument wirtualny - stan na: koniec 2025 r. (dane OSD zebrane przez PTPiREE)
Liczba instalacji OZE
działających na rzecz
prosumentów wirtualnych
Moc instalacji OZE
działających na rzecz
prosumentów wirtualnych
[kW]
Liczba
prosumentów
wirtualnych
Moc prosumentów
wirtualnych
(udziały)
[kW]
159 2 065 302 1 426
Prosument wirtualny - stan na: II kw. 2026 r. (dane OSD zebrane przez PTPiREE)
Liczba instalacji OZE
działających na rzecz
prosumentów wirtualnych
Moc instalacji OZE
działających na rzecz
prosumentów wirtualnych
[kW]
Liczba
prosumentów
wirtualnych
Moc prosumentów
wirtualnych
(udziały)
[kW]
403 4 693,2 707 3 067,0
Tabela 3. Liczba prosumentów lokatorskich
-- 2 of 10 --
3
Prosument lokatorski - stan na: koniec 2025 r. (dane TOE)
Liczba prosumentów lokatorskich Moc instalacji OZE działających na rzecz
prosumentów lokatorskich [kW]
651 12 435
Tabela 4. Rozwój prosumenta zbiorowego
Prosument zbiorowy - stan na: koniec 2025 r. (dane OSD zebrane przez PTPiREE)
Liczba instalacji OZE
działających na rzecz
prosumentów zbiorowych
Moc instalacji OZE
działających na rzecz
prosumentów
zbiorowych
[kW]
Liczba
prosumentów
zbiorowych
Moc prosumentów
zbiorowych
(udziały)
[kW]
5 181 101 181
Prosument zbiorowy - stan na: II kw. 2026 r. (dane OSD zebrane przez PTPiREE)
Liczba instalacji OZE
działających na rzecz
prosumentów zbiorowych
Moc instalacji OZE
działających na rzecz
prosumentów
zbiorowych
[kW]
Liczba
prosumentów
zbiorowych
Moc prosumentów
zbiorowych
(udziały)
[kW]
8 292,7 210 292,7
W odpowiedzi na pyt. 2, 10, 11, 13, 15 i 16:
2. Jakie analizy dotyczące wpływu systemu net-billing na zainteresowanie inwestycjami
w mikroinstalacje fotowoltaiczne zostały wykonane przez Ministerstwo Klimatu
i Środowiska od momentu wdrożenia tego systemu oraz jakie są główne wnioski tych analiz?
10. Czy ministerstwo przeprowadziło ocenę wpływu obecnego modelu net-billing
na realizację celów Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu oraz długoterminowych
celów rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce?
11. Czy analizowano wpływ systemu net-billing na tempo rozwoju energetyki prosumenckiej
po roku 2022 oraz porównywano je z okresem funkcjonowania wcześniejszego systemu
rozliczeń?
13. Czy przeprowadzono ocenę wpływu zmian legislacyjnych dotyczących prosumentów na
skłonność gospodarstw domowych do podejmowania nowych inwestycji w odnawialne
źródła energii?
15. Czy sporządzano analizy dotyczące wpływu zmian systemu rozliczeń prosumenckich na
stabilność i przewidywalność otoczenia inwestycyjnego dla gospodarstw domowych
inwestujących w OZE?
-- 3 of 10 --
4
16. Czy dla kolejnych zmian przepisów dotyczących net-billing sporządzano oceny skutków
regulacji obejmujące wpływ na opłacalność inwestycji prosumenckich, liczbę nowych
prosumentów, rozwój magazynów energii oraz tempo rozwoju OZE? Jeżeli tak, proszę o
przedstawienie głównych wniosków.
Ministerstwo nie prowadziło odrębnych, wąskich analiz ilościowych dotyczących wyłącznie
wpływu rozliczeń net-billing na liczbę inwestycji prosumenckich. Dotychczasowe
obserwacje opierające się na monitorowaniu danych rynkowych (ARE S.A., OSD, PTPiREE,
TOE) wskazują, że wprowadzenie tego systemu wpłynęło na zmianę modelu funkcjonowania
prosumenta. Wynika to z faktu, że system ten promuje zwiększanie autokonsumpcji energii
elektrycznej, wykorzystanie magazynów energii oraz aktywne uczestnictwo odbiorców
końcowych w rynku energii Takie podejście jest zgodne z kierunkami i celami rozwoju
energetyki przyjętymi w Krajowym Planie w dziedzinie Energii i Klimatu (KPEiK),
przyczyniając się do realizacji transformacji energetycznej kraju, opartej o wykorzystanie
potencjału odnawialnych źródeł energii na poziomie lokalnym, budowania niezależności
energetycznej tego sektora oraz stabilnej i bezpiecznej współpracy z systemem
elektroenergetycznym.
Dane dotyczące wzrostu liczby prosumentów oraz mocy mikroinstalacji obrazują
a naturalne zjawisko szybkiego nasycania się rynku na początku jego rozwoju. Obecnie jego
rozwój jest stabilny i odpowiada rzeczywistym potrzebom. Potwierdzają to dane ujęte
w tabelach 1-4.
Obecnie głównym kierunkiem rozwoju tego sektora jest stopniowa ewolucja modelu
prosumenckiego z ukierunkowanego głównie na produkcję energii do modelu opartego
na maksymalizacji autokonsumpcji, m.in. poprzez wykorzystanie magazynów energii
i efektywne zarządzanie produkcją i zużyciem własnej energii.
Taki pożądany kierunek zmian na rynku energii prosumenckiej potwierdzają dane dotyczące
wzrostu wykorzystania magazynów energii. Według danych operatorów sieci
dystrybucyjnych ilość magazynów energii na koniec pierwszego półrocza 2026 r. wyniosła
ok. 150 000 – z czego zdecydowana większość to magazyny prosumenckie. Należy
podkreślić, że celem rządu jest osiągnięcie 200 tys. przydomowych magazynów energii
do końca 2027 r. Jak wskazano na wstępie w projekcie poselskim nie sporządzano odrębnych
analiz prognostycznych dotyczących liczby nowych prosumentów lub okresów zwrotu
inwestycji.
Natomiast w efekcie monitorowania funkcjonowania systemu net-billing i analizy barier
rozwoju tego sektora Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadziło prace legislacyjne
mające na celu zwiększenie opłacalności inwestycji prosumenckich. Na podstawie ustawy
z dnia 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1847) umożliwiono prosumentom, którzy
rozpoczęli wytwarzanie energii przed dniem 1 lipca 2024 r., wybór rozliczenia energii
na podstawie rynkowej ceny energii elektrycznej, a w przypadku wyboru tego sposobu
rozliczeń zwiększono tym prosumentom poziom zwrotu niewykorzystanych środków
z depozytu prosumenckiego z 20 do 30%. Ponadto dla wszystkich prosumentów
rozliczających się w systemie net-billing wprowadzono współczynnik korygujący 1,23
zwiększający wartość środków zapisywanych na depozycie prosumenckim. Rozwiązania te
służą zmniejszeniu różnicy pomiędzy wartością energii wprowadzanej do sieci
elektroenergetycznej, a kosztami energii pobieranej z sieci, gdy instalacje jej nie produkują.
Ta zmiana zwiększyła opłacalność inwestycji w instalacje prosumenckie.
-- 4 of 10 --
5
W odpowiedzi na pyt. 3, 4 i 5:
3. Czy ministerstwo dokonywało oceny wpływu systemu net-billing na przeciętny okres
zwrotu inwestycji w mikroinstalacje fotowoltaiczne w gospodarstwach domowych? Jeżeli
tak, proszę o przedstawienie wyników tych analiz.
4. Czy ministerstwo posiada analizy dotyczące ekonomicznej opłacalności instalacji
magazynów energii współpracujących z instalacjami prosumenckimi funkcjonującymi
w systemie net-billing? Jeżeli tak, proszę o wskazanie szacowanego okresu zwrotu takich
inwestycji oraz głównych wniosków tych analiz.
5. Czy przed wdrożeniem programów publicznego wsparcia zakupu magazynów energii
przeprowadzono analizy ekonomicznej opłacalności takich inwestycji dla przeciętnego
gospodarstwa domowego? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie najważniejszych wniosków.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie prowadziło odrębnych, wąskich analiz określających
jeden uniwersalny okres zwrotu inwestycji w mikroinstalację fotowoltaiczną lub magazyn
energii dla wszystkich gospodarstw domowych. Wynika to z faktu, że okres zwrotu zależy od
wielu czynników, w szczególności od wielkości i kosztu instalacji, poziomu autokonsumpcji
energii, profilu zużycia energii elektrycznej, systemu rozliczeń, z którego korzysta
prosument, cen energii oraz wykorzystania dodatkowych urządzeń, takich jak magazyny
energii czy systemy zarządzania energią.
Dla zobrazowania ekonomicznych efektów wykorzystania energii wytwarzanej przez
prosumentów na potrzeby własne można przedstawić przykładowe obliczenie modelowe.
Według danych Agencji Rynku Energii S.A. na koniec lipca 2026 r. w Polsce funkcjonowało 1
649 282 prosumentów, a łączna moc mikroinstalacji wynosiła 13 659 MW. Iloraz tych
wartości wynosi około 8,28 kW na prosumenta. Wartość ta ma charakter orientacyjny,
ponieważ łączna moc mikroinstalacji i liczba prosumentów nie muszą obejmować
identycznych zbiorów instalacji i podmiotów.
Przy modelowym założeniu rocznej produkcji wynoszącej około 1 000 kWh z każdego 1 kW
mocy instalacja tej wielkości może wytworzyć około 8,2 MWh energii elektrycznej rocznie.
Energia zużyta bezpośrednio w gospodarstwie domowym tzw. autokonsumpcja ogranicza
zakup energii z sieci po stawce operatora.
Przykładowo, jeżeli gospodarstwo wykorzystuje bezpośrednio 30% wyprodukowanej
energii, autokonsumpcja wynosi około 2,46 MWh rocznie. Przy przyjętej wyłącznie dla celów
ilustracyjnych średniej jednostkowej wartości unikniętego zakupu energii odpowiadającej 1
zł/kWh (energia wraz z wybranymi składnikami rachunku) odpowiada to ograniczeniu
wydatków na zakup energii z sieci o około 2 460 zł rocznie. Przy utrzymaniu tych samych
założeń przez 7 lat łączna wartość unikniętego zakupu energii wyniosłaby około 17 220 zł.
Jeżeli dzięki zastosowaniu magazynu energii, systemu EMS lub odpowiedniemu sterowaniu
urządzeniami poziom autokonsumpcji wzrośnie do 50%, gospodarstwo wykorzysta
na własne potrzeby około 4,1 MWh energii rocznie. Odpowiada to ograniczeniu wydatków
na zakup energii z sieci o około 4 100 zł rocznie, a w okresie 7 lat o około 28 700 zł. Oznacza
to, że zwiększenie poziomu autokonsumpcji z 30% do 50% może zwiększyć skumulowaną
wartość unikniętego zakupu energii w okresie 7 lat o około 11 480 zł.
Do wskazanych kwot należy dodatkowo doliczyć wartość nadwyżek energii wprowadzonych
do sieci i rozliczonych zgodnie z zasadami systemu net-billing.
-- 5 of 10 --
6
Przedstawione obliczenia mają charakter modelowy i służą tylko zobrazowaniu mechanizmu
powstawania oszczędności. Nie uwzględniają one m.in. zmian cen energii, nakładów
inwestycyjnych, kosztów eksploatacyjnych, kosztów finansowania, wysokości uzyskanego
wsparcia oraz spadku wydajności instalacji w czasie. Z tego względu nie jest możliwe
wskazanie jednego reprezentatywnego okresu zwrotu inwestycji dla wszystkich
prosumentów. Przedstawiony przykład wskazuje natomiast, że wzrost poziomu
autokonsumpcji energii, w szczególności dzięki zastosowaniu magazynów energii
i systemów zarządzania energią, zwiększa korzyści ekonomiczne osiągane przez
gospodarstwa domowe.
W odpowiedzi na pyt. 6, 7, 8 i 9:
6. Czy analizowano wpływ aktualnych zasad funkcjonowania depozytu prosumenckiego na
decyzje inwestycyjne podejmowane przez prosumentów oraz potencjalnych nowych
uczestników rynku?
7. Czy prowadzone są analizy dotyczące zasadności utrzymania obecnych zasad zwrotu
niewykorzystanych środków zgromadzonych na depozycie prosumenckim? Jeżeli tak, jakie
argumenty ekonomiczne, regulacyjne i systemowe przemawiają za utrzymaniem aktualnych
rozwiązań?
8. Czy rozważana jest zmiana zasad funkcjonowania depozytu prosumenckiego, w tym
zwiększenie środków podlegających zwrotowi lub zmiana sposobu ich rozliczania?
9. Czy ministerstwo analizuje możliwość rozszerzenia katalogu opłat za energię elektryczną
i usługi dystrybucyjne, które mogłyby być pokrywane ze środków zgromadzonych na
depozycie prosumenckim?
Informuję, że depozyt prosumencki stanowi integralny element systemu net-billing i służy
ewidencjonowaniu wartości nadwyżek energii elektrycznej wprowadzonych przez
prosumenta do sieci elektroenergetycznej. Środki zgromadzone na depozycie
prosumenckim są wykorzystywane do rozliczania zobowiązań prosumenta za energię
elektryczną pobraną z sieci zgodnie z zasadami określonymi w ustawie z dnia 20 lutego 2015
r. o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. z 2026 r. poz. 68, z późn. zm.).
Ministerstwo Klimatu i Środowiska na bieżąco monitoruje funkcjonowanie obowiązujących
rozwiązań w zakresie depozytu prosumenckiego oraz analizuje doświadczenia wynikające
ze stosowania systemu net-billing przez uczestników rynku. Ewentualne kierunki dalszych
zmian podlegają analizie z uwzględnieniem ich wpływu na funkcjonowanie prosumentów,
stabilność i przejrzystość systemu rozliczeń, a także stabilną współpracę z systemem
elektroenergetycznym.
Potwierdzeniem takiego podejścia są przybliżone w odpowiedzi na pyt. 2, 10, 11, 13, 15 i 16,
zamiany w systemie rozliczeń prosumenckich net-billing wprowadzone ustawą z dnia 27
listopada 2024 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1847).
Ponadto obecnie procedowane są zmiany dla prosumentów w ustawie z dnia 4 września
2026 roku o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw,
która 24 września 2026 roku została przekazana do podpisu Prezydenta RP. Ustawa
zwiększa moc magazynu energii elektrycznej, dla której będzie obowiązywała uproszczona
procedura zgłoszenia. Zgłoszenie magazynu na uproszczonych zasadach będzie możliwe pod
warunkiem, że jego moc nie przekroczy 2,2-krotności mocy mikroinstalacji, a łączna moc,
-- 6 of 10 --
7
która może być wprowadzana do sieci przez mikroinstalację z magazynem energii będzie nie
większa niż moc tej mikroinstalacji. Obecnie, przyłączanie magazynu na zasadzie zgłoszenia
obowiązuje tylko dla magazynów o mocy nieprzekraczającej mocy mikroinstalacji.
Ustawa wprowadzi także przepis dotyczący rozliczenia depozytu prosumenckiego
prosumenta indywidualnego, zbiorowego i wirtualnego energii odnawialnej w przypadku
zmiany sprzedawcy dla punktu poboru energii objętego rozliczeniem. Zmiana ma na celu
uregulowanie kwestii zwrotu niewykorzystanych środków w przypadku zmiany sprzedawcy
energii przez prosumenta.
W kontekście możliwości pokrywania innych opłat ze środków zgromadzonych na depozycie
prosumenckim informuję, że zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł
odnawialnych, prosumenci energii odnawialnej mają być rozliczani wartościowo.
Wynagrodzenie za wprowadzoną energię elektryczną powinno odzwierciedlać aktualne
ceny rynkowe za energię elektryczną. Ponadto prosumenci muszą ponosić opłaty sieciowe.
Dodatkowo, deponowanie środków finansowych na koncie prosumenta w celu
ich zużywania na inne pozycje na rachunku nie promuje autokonsumpcji wytwarzanej
energii, co stoi w sprzeczności z ideą prosumeryzmu, tj. oszczędzania na rachunkach
za energię elektryczną oraz dostosowania wielkości instalacji do potrzeb prosumenta, a nie
do celów zarobkowych. Prosument zwiększając zużycie energii pochodzącej ze swojej
instalacji może efektywnie obniżyć koszty wynikające z opłat sieciowych.
Wobec powyższych wyjaśnień podkreślam, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska
z otwartością przyjmuje i rozważa postulaty związane z rozwojem energetyki prosumenckiej.
Należy jednak zaznaczyć, że wszystkie zgłaszane inicjatywy muszą uwzględniać wszystkie
uwarunkowania krajowego systemu energetycznego oraz być zgodne z regulacjami Unii
Europejskiej.
W odpowiedzi na pyt. 12 i 14:
12. Czy ministerstwo analizowało wpływ kolejnych zmian regulacyjnych dotyczących
prosumentów na poziom zaufania obywateli do państwa oraz do programów wspierających
rozwój odnawialnych źródeł energii?
14. Czy sporządzono opinie prawne, ekspertyzy lub analizy dotyczące zgodności zmian zasad
rozliczeń prosumentów z konstytucyjną zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i
stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?
Jeżeli tak, proszę o wskazanie autorów, dat sporządzenia oraz głównych wniosków tych
opracowań.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie prowadziło odrębnych, wąskich badań dotyczących
wpływu zmian regulacyjnych w zakresie systemu rozliczeń prosumentów na poziom zaufania
obywateli do państwa oraz programów wspierających rozwój odnawialnych źródeł energii.
Warto podkreślić, że zmiany przepisów dotyczących rynku energii elektrycznej nie były
dokonywane wyłącznie w ramach krajowej polityki legislacyjnej, lecz w znacznym zakresie
wynikały z obowiązku wdrożenia prawa Unii Europejskiej, w szczególności dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 w sprawie wspólnych zasad rynku
wewnętrznego energii elektrycznej. Obowiązek ten wynika z zobowiązań traktatowych
Rzeczypospolitej Polskiej związanych z członkostwem w Unii Europejskiej i znajduje
odzwierciedlenie w konstytucyjnym systemie źródeł prawa. Przy opracowywaniu rozwiązań
-- 7 of 10 --
8
krajowych uwzględniano konieczność zapewnienia odpowiednich mechanizmów
przejściowych oraz ochrony interesów uczestników rynku energii.
Kwestia zapewnienia stabilności, przejrzystości i przewidywalności rozwiązań prawnych
dotyczących prosumentów jest uwzględniana w toku prac legislacyjnych. Projektowane
zmiany podlegają ocenie zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz innymi
przepisami prawa powszechnie obowiązującego w ramach procesu legislacyjnego. Istotnym
elementem prowadzonych prac jest również zapewnienie prosumentom przejrzystych
informacji dotyczących zasad rozliczeń, w tym ilości i wartości energii wprowadzonej do sieci
i pobranej z sieci oraz stanu depozytu prosumenckiego.
Nie sporządzano odrębnych opinii prawnych, ekspertyz ani analiz poświęconych wyłącznie
zgodności zmian zasad rozliczeń prosumentów z zasadą ochrony zaufania obywatela
do państwa i stanowionego przez nie prawa, wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej
Polskiej.
W odpowiedzi na pyt. 17:
17. Proszę o wskazanie wszystkich analiz, ekspertyz, opinii prawnych oraz ocen skutków
regulacji sporządzonych od 2022 r. na potrzeby funkcjonowania lub zmian systemu net-
billing.
Poza dokumentami związanymi z procesem legislacyjnym Ministerstwo nie identyfikuje
odrębnych, sformalizowanych ekspertyz lub opinii prawnych sporządzonych wyłącznie
na potrzeby systemu net-billing.
Zgodnie z informacją przekazaną na wstępie informuję, że system net-billing został
wprowadzony ustawą z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o odnawialnych
źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2376), procedowaną jako
projekt poselski. W konsekwencji dla wprowadzenia systemu net-billing nie sporządzono
oceny skutków regulacji w formule właściwej dla rządowego procesu legislacyjnego.
Od 2022 r. analizy dotyczące funkcjonowania oraz zmian systemu net-billing były
prowadzone przede wszystkim w ramach prac legislacyjnych dotyczących prosumentów
energii odnawialnej. Ich wyniki zostały odzwierciedlone w uzasadnieniach projektów ustaw
oraz, w przypadku projektów rządowych, w ocenach skutków regulacji sporządzanych
w toku procesu legislacyjnego.
Przykładowo można wskazać dokumenty opracowane w związku z projektem ustawy
o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw,
procedowanym pod numerem UD412. Dokumentacja obejmowała analizę wpływu
projektowanych zmian na warunki funkcjonowania prosumentów rozliczających się
w systemie net-billing, w tym na wartość depozytu prosumenckiego, poziom zwrotu
niewykorzystanych środków oraz możliwość wyboru sposobu rozliczenia energii według
rynkowej miesięcznej albo godzinowej ceny energii elektrycznej. W ocenie skutków regulacji
wskazano, że projektowane rozwiązania mają zwiększyć opłacalność inwestycji
prosumenckich oraz zmniejszyć dysproporcję między wartością energii zapisywanej
na depozycie prosumenckim a kosztami energii pobieranej z sieci.
2 https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12385801/
-- 8 of 10 --
9
Poza dokumentacją opracowaną w ramach procesu legislacyjnego w Ministerstwie Klimatu i
Środowiska nie były prowadzone prace analityczne i koncepcyjne dotyczące funkcjonowania
depozytu prosumenckiego, zasad przechodzenia z systemu net-metering do systemu net-
billing, rozliczania energii zgromadzonej w ramach dotychczasowego systemu oraz
rozwiązań zwiększających autokonsumpcję i efektywność wykorzystania energii przez
prosumentów.
Zasadniczym źródłem proponowanych zmian prawnych pozostają uzasadnienia projektów
ustaw, oceny skutków regulacji sporządzane dla projektów rządowych oraz pozostałe
dokumenty opracowywane w ramach właściwych procesów legislacyjnych.
W odpowiedzi na pyt. 18, 19, 20, 21 i 22:
18. Czy prowadzone są obecnie prace legislacyjne dotyczące zmian w systemie net-billing?
Jeżeli tak, proszę o wskazanie ich zakresu, etapu zaawansowania oraz przewidywanego
harmonogramu.
19. Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie kompleksowego przeglądu funkcjonowania
systemu net-billing połączonego z publikacją raportu podsumowującego jego
funkcjonowanie po kilku latach obowiązywania?
20. Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie konsultacji publicznych ze środowiskami
prosumentów, organizacjami branżowymi oraz przedstawicielami sektora OZE przed
przygotowaniem ewentualnych zmian przepisów dotyczących net-billing?
21. Czy ministerstwo dostrzega potrzebę przygotowania zmian ustawowych
wzmacniających pozycję prosumenta jako uczestnika rynku energii oraz zwiększających
przewidywalność i stabilność systemu rozliczeń?
22. Czy ministerstwo rozważa opracowanie długoterminowej strategii regulacyjnej dla
prosumentów, określającej podstawowe zasady rozliczeń i funkcjonowania systemu
w wieloletniej perspektywie, tak aby ograniczyć ryzyko częstych zmian wpływających
na decyzje inwestycyjne obywateli?
Potrzeba wzmocnienia przejrzystości rozliczeń prosumenckich została uwzględniona
w ustawie z dnia 4 września 2026 roku o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii
oraz niektórych innych ustaw, która 24 września 2026 roku została przekazana do podpisu
Prezydenta RP. W ustawie wprowadzono obowiązek dostarczania szczegółowych informacji
na temat ilości i wartości energii wprowadzonej oraz pobranej, a także stanu depozytu
prosumenckiego. Rozwiązanie to umożliwi prosumentom lepsze zarządzanie energią i
wzmocni ich zaufanie do systemu rozliczeń.
Obecnie w MKiŚ nie są prowadzone prace legislacyjne zmierzające do zasadniczej zmiany
modelu net-billing. System ten opiera się na rynkowym rozliczaniu wartości energii
elektrycznej wprowadzanej do sieci i został ukierunkowany na zwiększanie autokonsumpcji
oraz aktywne zarządzanie energią przez prosumentów.
Jak wskazano już powyżej Ministerstwo Klimatu i Środowiska na bieżąco monitoruje
funkcjonowanie systemu net-billing oraz analizuje doświadczenia związane ze stosowaniem
obowiązujących przepisów.
Dlatego ewentualne, dalsze zmiany będą rozpatrywane na podstawie wyników tego
monitorowania, doświadczeń prosumentów i pozostałych uczestników rynku energii,
a także z uwzględnieniem sytuacji rynkowej oraz technicznych uwarunkowań
funkcjonowania sieci elektroenergetycznych. W przypadku, gdy będą podjęte przez MKiŚ
decyzje o procedowaniu ewentualnych zmian w systemie rozliczeń net-billing, będą one
podlegały uzgodnieniom międzyresortowym, opiniowaniu oraz konsultacjom publicznym.
-- 9 of 10 --
10
Takie podejście umożliwi przedstawienie stanowisk przez środowiska prosumenckie,
organizacje branżowe oraz innych uczestników rynku energii.
Mając na uwadze powyższe MKiŚ nie planuje przeprowadzenia odrębnego, kompleksowego
przeglądu systemu net-billing, zakończonego publikacją osobnego raportu ani opracowania
odrębnej długoterminowej strategii regulacyjnej dotyczącej wyłącznie prosumentów, gdyż
taki proces odbywa się na bieżąco.
Chcę zapewnić, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska przywiązuje ogromną wagę
do zapewnienia prosumentom stabilnych, przejrzystych i przewidywalnych zasad
funkcjonowania oraz warunków dalszego rozwoju energetyki prosumenckiej. Działania
w tym zakresie mogą obejmować zarówno rozwiązania legislacyjne, jak i instrumenty
wsparcia, w tym finansowe, informacyjne oraz organizacyjne, których celem jest rozwój
autokonsumpcji, magazynowania energii i efektywnego zarządzania produkowaną przez
prosumentów tanią, zieloną energią.
Z wyrazami szacunku
Sławomir Ćwik
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 10 of 10 --