tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 6 października 2026 r.
znak sprawy: DZF-XIII.054.3.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację numer 19728 Pani Poseł Agnieszki Ścigaj
oraz grupy Posłów w sprawie dostępności przestrzeni publicznej i usług
publicznych dla osób z niepełnosprawnościami
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację, przedstawiam następujące informacje w zakresie
właściwości Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR).
1. Jakie działania rząd zamierza podjąć w związku z najnowszymi ustaleniami
NIK dotyczącymi utrzymujących się barier w dostępności przestrzeni publicznej?
Kontrola NIK do której odwołano się w interpelacji w swoim zakresie dotyczy
przede wszystkim organizacji opieki nad osobami starszymi w gminach wiejskich
i miejsko-wiejskich, a nie oceny dostępności przestrzeni publicznej. Tym samym,
zakres wzmiankowanej w interpelacji kontroli NIK w większości nie dotyczy
kompetencji MFiPR.
W kontroli tej wskazano na wątek braku analizy po stronie gmin sytuacji
seniorów mieszkających na wyższych piętrach budynków wielorodzinnych bez
wind. Temat ten jest powszechnie znany i dotyczy zjawiska wykluczenia
społecznego tzw. „więźniów 4 piętra”, które narasta od lat. Między innymi z tego
powodu w 2019 r. MFiPR przygotowało ustawę o zapewnianiu dostępności
osobom ze szczególnymi potrzebami1, która określa m.in. obowiązki podmiotów
publicznych w zakresie zapewniania dostępności oraz zasady koordynacji,
1 tekst jednolity Dz.U. z 2024 r. poz. 1411, z późn. zm.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20240001411/O/D20241411.pdf

-- 1 of 5 --

2
monitorowania i raportowania stanu dostępności. Obowiązujące dziś rozwiązania
prawne są zatem częścią szerszych, prowadzonych od blisko dekady działań
państwa na rzecz poprawy dostępności przestrzeni publicznej. Ich ważnym
elementem jest realizacja programów rządowych wspierających tę tematykę.
Pierwszy z nich był prowadzony w latach 2018-20252. Jego efektem były
przedsięwzięcia o łącznej wartości ponad 21 mld zł, obejmujące zarówno
inwestycje infrastrukturalne jak i działania szkoleniowe, edukacyjne,
świadomościowe dla różnych grup zawodowych. Inwestycje te poprawiły
dostępność, budynków podmiotów publicznych funkcjonujących w obszarze
administracji, edukacji, ochronie zdrowia, a także budynków mieszkalnictwa
wielorodzinnego.
Dzięki uruchomionemu na mocy ww. ustawy Funduszowi Dostępności, udzielono
już 484 pożyczek (429 mln zł) na poprawę dostępności głównie w budynkach
zarządzanych przez wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe. Program przyczynił
się do uruchomienia inwestycji poprawiających dostępność w ponad 1900
jednostek samorządu terytorialnego (poprzez udzielenie grantów na ten cel) oraz
wypracowanie trwałych rozwiązań prawnych i organizacyjnych, dzięki którym
dostępność stała się jednym z elementów funkcjonowania podmiotów
publicznych w Polsce.
Wiele z działań zainicjowanych w programie jest kontynuowanych w projektach
dofinansowanych ze środków Unii Europejskiej w perspektywie 2021-2027. Także
w projektowanym obecnie kolejnym okresie programowania 2028-2034
planowane jest dalsze wsparcie na rzecz dostępności. Ministerstwo Funduszy
i Polityki Regionalnej podjęło także prace nad założeniami kolejnego programu
rządowego na rzecz poprawy dostępności, który miałby wesprzeć skalowanie
dotychczas osiągniętych efektów i w większym stopniu zapewnić powiązanie
wydatkowania środków publicznych z zachowaniem reguł dostępności.
2. Czy Ministerstwo prowadzi centralny monitoring realizacji zaleceń
dotyczących dostępności wydawanych przez NIK i inne organy kontrolne, a jeśli
tak, ile zaleceń pozostaje obecnie niewykonanych?
Odpowiednie rejestry i monitoring prowadzą bezpośrednio organy kontrolne,
wszczynające działania sprawdzające. Działania monitorujące po stronie MFiPR
opierają się bezpośrednio o art. 11 ustawy o zapewnianiu dostępności. Obliguje
on m.in. do realizacji cyklicznie, co 4 lata, procesu raportowania o stanie
zapewniania dostępności podmiotów publicznych w Polsce.
Wyniki raportowania przeprowadzonego w 2021 r. i 2025 r. są opublikowane na
stronie: dostepnosc.gov.pl
2 Program Dostępność Plus

-- 2 of 5 --

3
3. Czy rząd rozważa wprowadzenie obowiązkowych terminów usuwania
stwierdzonych barier architektonicznych, cyfrowych i komunikacyjnych
w jednostkach sektora publicznego?
Obowiązujące przepisy, w tym głównie ww. ustawy określają obowiązki
podmiotów publicznych, a także procedury działania w przypadku stwierdzenia
braku dostępności. Zgodnie z art. 4 ustawy o zapewnianiu dostępności podmioty
publiczne mają obowiązek zapewniać dostępność osobom ze szczególnymi
potrzebami m.in. „poprzez usuwanie barier i zapobieganie ich powstawaniu”.
Powinny także zapewniać dostępność co najmniej w minimalnym zakresie
określonym w art. 6 ustawy o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi
potrzebami. Prowadzony cyklicznie monitoring pozwala śledzić zmiany
zachodzące w tym zakresie w podmiotach publicznych.
Z drugiej strony, ustawa daje narzędzia egzekwowania praw osób ze
szczególnymi potrzebami poprzez możliwość złożenia skargi na brak dostępności
w podmiocie publicznym. Osoba która napotyka takie bariery może skorzystać
z narzędzi opisanych w rozdziale 4 tej ustawy (głównie art. 30- 32). Podobny
mechanizm zawarto także w art. 18 ustawy o dostępności cyfrowej, który
dotyczy barier w tym zakresie. W przypadku obu ustaw wskazane są dokładne
terminy, obligujące podmiot publiczny do reakcji na złożone wnioski
o zapewnienie dostępności (14 dni lub maksymalnie 2 miesiące) lub żądania
zapewnienia dostępności ( 7 dni lub maksymalnie 2 miesiące) i dające prawo
do wniesienia skarg jako kolejnego środka nacisku na podmiot publiczny w celu
usunięcia barier. W przypadku ustawy o zapewnianiu dostępności pozytywne
rozpatrzenie skargi wiąże się z wydaniem przez Prezesa PFRON jako organu
właściwego, nakazu zapewnienia dostępności indywidualnie określającego
termin usunięcia barier. W obu ustawach przewidziano też możliwość nakładania
kar finansowych na podmioty nie stosujące się do wydanych nakazów lub
w sposób nieuzasadniony i uporczywy nie zapewniające dostępności.
4. Czy planowane jest zapewnienie dodatkowego finansowania dla jednostek
samorządu terytorialnego, które nie są w stanie usunąć istniejących barier
ze środków własnych?
Środki na poprawę dostępności są oferowane jednostkom samorządu
terytorialnego i innym podmiotom publicznym od wielu lat, m.in. poprzez
wsparcie w programach rządowych i dystrybuowane w szczególności poprzez
konkursy i projekty dofinansowane ze środków w ramach Funduszy Europejskich.
Finansowane są zarówno projekty bezpośrednio ukierunkowane na usuwanie
barier, jak i szersze inwestycje publiczne, w których dostępność jest jednym
z wymaganych elementów. W obecnej perspektywie finansowej 2021-2027
projekty współfinansowane z Funduszy Europejskich są objęte „zasadą równości
szans i niedyskryminacji” oraz „Standardami dostępności” dla polityki spójności.
Dzięki temu, samorządy mogą ubiegać się o środki europejskie na poprawę
dostępności w ramach realizowanych inwestycji publicznych.

-- 3 of 5 --

4
Przykładem wsparcia bezpośredniego tego zakresu są konkursy: „Dostępny
samorząd – granty” 3, „Dostępny samorząd 2.0”4. Samorządy otrzymały w nich
zarówno szkolenia i doradztwo oraz granty na przedsięwzięcia poprawiające
dostępność budynków czy działania z obszaru dostępności informacyjno-
komunikacyjnej i cyfrowej. Niezależnie od tego, środki na poprawę dostępności
trafiły do różnych podmiotów publicznych, działających w strukturach JST takich
jak np. szkoły (184), placówki podstawowej opieki zdrowotnej (277), szpitale
(78), instytucje kultury (164). Finansowanie podobnych przedsięwzięć jest
kontynuowane w perspektywie 2021-2027 (np. wsparcie dla placówek
ambulatoryjnej opieki specjalistycznej).
5. Czy rząd rozważa zmianę zasad finansowania inwestycji publicznych w taki
sposób, aby uzależnić możliwość uzyskania części środków publicznych od
wykazania zgodności inwestycji z zasadami projektowania uniwersalnego
i dostępności?
Mechanizmy wiążące realizację przedsięwzięć finansowanych ze środków
publicznych z wymaganiami dostępności już funkcjonują w zakresie realizacji
projektów z udziałem środków europejskich. Jak wykazano w pkt 4,
zagwarantowanie stosowania standardów dostępności jest elementem
koniecznym do pozyskania dofinansowania ze środków europejskich. Reguła
ta obowiązuje zarówno podmioty publiczne jak i prywatne.
Dodatkowo, obowiązująca podmioty publiczne ustawa o zapewnianiu
dostępności w art. 4 ust. 3 wprowadziła obowiązek określania w umowie
warunków służących zapewnieniu dostępności przy zlecaniu lub powierzaniu
podmiotom niepublicznym realizacji zadań publicznych lub udzielaniu zamówień
publicznych.
Także w art. 100 ust. 1 Prawa zamówień publicznych5 podkreślono, że
w przypadku zamówień przeznaczonych do użytku osób fizycznych opis
przedmiotu zamówienia sporządza się z uwzględnieniem wymagań dostępności
dla osób z niepełnosprawnościami oraz projektowania z przeznaczeniem dla
wszystkich użytkowników, chyba że nie jest to uzasadnione charakterem
przedmiotu zamówienia.
Tym samym, na poziomie zarówno rozwiązań prawnych istnieją już rozwiązania
wiążące możliwość realizacji nie tylko inwestycji, ale szerzej – różnego rodzaju
działań będący przedmiotem zadań lub zamówień publicznych – do konieczności
zagwarantowania ich dostępności. Problemem jest niewystarczający poziom
wdrażania przepisów i stosowania przez niektóre podmioty publiczne, co
potwierdzają kontrole NIK. Wymaga to dalszych działań edukacyjnych
i monitoringowych, które są sukcesywnie prowadzone.
3 finansowany z Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój.
4 finansowanym z programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS).
5 tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 793
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20260000793/O/D20260793.pdf

-- 4 of 5 --

5
Dodatkowo, działania zapewniające większe powiązanie wydatkowania środków
publicznych z wymaganiami dostępności (np. poprzez kryteria dostępowe lub
premiujące w konkursach resortowych) przewiduje się również w założeniach
kolejnego programu rządowego na rzecz poprawy dostępności.
Z poważaniem
z up. Ministra
Jan Szyszko
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 5 of 5 --