Interpelacja w sprawie czytelnego oznaczania zawartości cukrów w produktach określanych jako "fit" oraz kontroli prawidłowości informacji żywieniowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19709
do ministra zdrowia
w sprawie czytelnego oznaczania zawartości cukrów w produktach określanych jako "fit" oraz kontroli prawidłowości informacji żywieniowych
Zgłaszający: Karolina Pawliczak
Data wpływu: 09-09-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją w sprawie czytelnego i wyraźnego oznaczania produktów spożywczych, w szczególności przekąsek, batonów, płatków, napojów i deserów, które są reklamowane lub oznaczane jako „fit”, „zdrowe”, „light” promowanych szczególnie dla osób dbających o zdrowie i sylwetkę.
Określenia te mogą sugerować konsumentom, że produkt charakteryzuje się korzystnym składem, w tym niską zawartością cukrów. Tymczasem niektóre produkty tego rodzaju mogą zawierać znaczne ilości cukrów, zarówno dodanych, jak i naturalnie występujących w składnikach, np. owocach, syropach czy koncentratach.
Istotne jest zatem, aby konsument miał możliwość łatwego ustalenia rzeczywistej zawartości cukrów w produkcie oraz oceny, czy określenie „fit” odpowiada jego faktycznemu składowi.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi lub zleca kontrole produktów oznaczanych jako „fit”, „zdrowe”, „light” lub podobnie, pod kątem ich rzeczywistej zawartości cukrów oraz prawidłowości oznaczeń na opakowaniach?
2. Czy obowiązujące przepisy zapewniają konsumentom wystarczająco czytelną informację o całkowitej zawartości cukrów w produkcie, w tym możliwość odróżnienia cukrów dodanych od cukrów naturalnie występujących w jego składnikach?
3. Czy ministerstwo posiada dane dotyczące nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli produktów reklamowanych jako „fit” lub „zdrowe”, w szczególności w zakresie ich zawartości cukrów i sposobu prezentowania tych produktów konsumentom?
4. Czy rozważane jest wprowadzenie bardziej czytelnego, jednolitego oznaczenia informującego konsumenta o zawartości cukrów w produkcie, szczególnie w przypadku produktów przedstawianych jako „fit” lub „zdrowe”?
Mając na uwadze konieczność zapewnienia konsumentom rzetelnej i czytelnej informacji o składzie produktów spożywczych oraz ograniczenia ryzyka wprowadzania ich w błąd, zasadne wydaje się podjęcie działań zmierzających do zwiększenia przejrzystości oznaczeń dotyczących zawartości cukrów. Uprzejmie proszę o przedstawienie informacji w niniejszej sprawie.
Z poważaniem
Karolina Pawliczak
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15647 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPN.050.45.2026.EL
Warszawa, 05 października 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 19709 złożoną przez Panią Poseł Karolinę Pawliczak
w sprawie czytelnego oznaczania zawartości cukrów w produktach określanych jako „fit”
oraz kontroli prawidłowości informacji żywieniowych, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższych informacji.
Podstawowe wymagania dotyczące znakowania żywności, w tym wykaz danych
szczegółowych, których podanie jest obowiązkowe, zostały określone w rozporządzeniu
(UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności
(…)1, które obowiązuje wprost w całej Unii Europejskiej. Przepisy tego rozporządzenia
nakładają na przedsiębiorców obowiązek zapewnienia konsumentom dostęp do szeregu
informacji na temat żywności, w tym do informacji o wartości odżywczej oraz wykazu
składników (z wyłączeniami dla niektórych grup produktów i w określonych sytuacjach).
Zgodnie z ww. rozporządzeniem w oznakowaniu większości środków spożywczych
obowiązkowo powinna być zamieszczana informacja o wartości odżywczej, obejmująca co
najmniej następujące elementy: wartość energetyczną, ilość tłuszczu, kwasów
tłuszczowych nasyconych, węglowodanów, cukrów i białka. Dodatkowo treść informacji
o wartości odżywczej może być uzupełniona o ilość jednego lub większej liczby
1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie
przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE)
nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG,
dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE
i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004
-- 1 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
z następujących składników: kwasów tłuszczowych jednonienasyconych, kwasów
tłuszczowych wielonienasyconych, alkoholi wielowodorotlenowych, skrobi, błonnika,
witamin i składników mineralnych. Informacje te powinny być wyrażone w przeliczeniu na
100 g lub 100 ml produktu. Daje to każdemu konsumentowi możliwość oceny produktu pod
kątem zawartości różnych składników odżywczych, nie tylko cukrów, i umożliwia
komponowanie zbilansowanej diety. Uzupełnieniem informacji o wartości odżywczej na
opakowaniach produktów żywnościowych jest oznakowanie produktów informacjami
o RWS (Referencyjnymi Wartościami Spożycia). System ten pozwala na szybkie i łatwe
zapoznanie się z wartością energetyczną oraz zawartością wybranych składników
odżywczych, takich jak tłuszcze (w tym tłuszcze nasycone), cukry i sól, w odniesieniu do
referencyjnych wartości spożycia, w przeliczeniu na 100 g lub 100 ml albo na porcję.
W przypadku podawania informacji o zawartości witamin i składników mineralnych
obowiązkowo podawana jest wartość RWS w przeliczeniu na 100 g lub 100 ml,
a opcjonalnie również na porcję.
Ponadto rozporządzenie nr 1169/2011 nakłada obowiązek zamieszczania wykazu
składników, w którym wszystkie składniki muszą być wymienione w kolejności malejącej
według ich masy w momencie użycia do produkcji żywności. Pozwala to konsumentowi
zidentyfikować zastosowane w produkcji żywności składniki i ich udział w produkcie
(składniki wymienione na początku wykazu mają większy udział wagowy niż te wymienione
na końcu). Wykaz składników pozwala zatem na identyfikację składników, które są źródłem
cukrów dodanych, takich jak np.: cukier, syrop glukozowo-fruktozowy, syrop glukozowy,
miód, melasa czy koncentraty soków owocowych. W przypadku zastosowania substancji
słodzących przepisy ww. rozporządzenia wymagają poinformowania o tym konsumentów
poprzez zamieszczanie odpowiednich informacji w oznakowaniu produktu.
Konsument posiada zatem dostęp zarówno do informacji o całkowitej zawartości cukrów
w produkcie, jak również do informacji pozwalających na ocenę źródeł pochodzenia tych
cukrów na podstawie wykazu składników.
Zgodnie z generalną zasadą określoną w art. 7 rozporządzenia informacje na temat
żywności nie mogą wprowadzać w błąd, m.in.:
co do właściwości środka spożywczego, jego charakteru, tożsamości, właściwości,
składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub
produkcji;
przez przypisywanie żywności działania lub właściwości, których nie posiada.
Reasumując, rozporządzenie nr 1169/2011 stanowi podstawę zapewnienia wysokiego
poziomu ochrony konsumentów w zakresie informacji na temat żywności, przy
-- 2 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
uwzględnieniu różnic percepcji ze strony konsumentów, ich potrzeb informacyjnych
z równoczesnym zapewnieniem płynnego funkcjonowania rynku wewnętrznego.
Pragnę zaznaczyć, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej co roku w ramach
urzędowych kontroli żywności weryfikują, czy przedsiębiorcy wywiązują się ze swoich
obowiązków w zakresie przekazywania konsumentom informacji dotyczących żywności
(w tym również w zakresie prezentowanych oświadczeń zdrowotnych i żywieniowych czy
też informacji o wartości odżywczej). W ramach tych działań przeprowadzają ocenę
oznakowania środków spożywczych w czasie kontroli w zakładach produkcyjnych
i miejscach wprowadzania do obrotu (w tym sprzedawanych przez Internet) oraz zakładach
żywienia zbiorowego. Informacje na ten temat znajdują się w corocznych dokumentach
publikowanych na stronie internetowej GIS pn. „Stan Sanitarny Kraju”, a od 2024 roku
„Raport z działań Państwowej Inspekcji Sanitarnej” (np. za rok 2025 w rozdziale 5.2). Zakres
naruszeń przepisów prawa żywnościowego w odniesieniu do znakowania żywności może
być bardzo różny. Przy ocenie oznakowania brany jest pod uwagę całokształt
prezentowanych informacji, sposób ich prezentacji, w tym również elementy graficzne.
W związku z tym w prowadzonej sprawozdawczości nie są wskazywane szczegóły naruszeń
tego obszaru prawa żywnościowego.
Odnosząc się do kwestii czytelności obowiązujących przepisów dotyczących informowania
o zawartości cukrów, w tym możliwości odróżnienia cukrów dodanych od naturalnie
występujących, należy wskazać, że obowiązujące przepisy Unii Europejskiej określają
zakres informacji, które muszą być przekazywane konsumentom na temat żywności.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 lit. l rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 obowiązkową informacją na
temat żywności jest informacja o wartości odżywczej, która uwzględnia m.in. zawartość
węglowodanów, w tym cukrów. Informacja dotycząca cukrów odnosi się do całkowitej ilości
cukrów w środku spożywczym. Obowiązujące przepisy nie ustanawiają natomiast
obowiązku podawania w tabeli wartości odżywczej odrębnej ilości cukrów dodanych.
Zatem na podstawie samej tabeli wartości odżywczej nie można ustalić, jaka część ogólnej
ilości cukrów stanowi cukry naturalnie występujące, a jaka pochodzi ze składników
zastosowanych w procesie produkcji. O obecności cukrów dodanych konsument może
jedynie wnioskować na podstawie wykazu składników produktu.
Kwestie dotyczące stosowania oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych regulowane są
przede wszystkim rozporządzeniem (WE) nr 1924/2006. Rozporządzenie to określa
szczegółowe warunki stosowania m.in. oświadczeń dotyczących zawartości cukrów, a także
oświadczeń „bez dodatku cukrów”, „niska zawartość cukrów” oraz „o obniżonej zawartości”
danego składnika lub wartości energetycznej. Jednocześnie należy wskazać, że samo użycie
określenia „fit” nie przesądza automatycznie o naruszeniu przepisów. Ocena zgodności
-- 3 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
takiego określenia z prawem wymaga uwzględnienia jego znaczenia w konkretnym
przekazie kierowanym do konsumenta, sposobu prezentacji produktu, ewentualnego
związku tego określenia z oświadczeniami żywieniowymi lub zdrowotnymi, a także składu
produktu.
Obowiązujące przepisy Unii Europejskiej nie przewidują dodatkowego, jednolitego systemu
oznakowania odnoszącego się wyłącznie do zawartości cukrów w żywności. Również na
poziomie krajowym nie ma w tym zakresie planów wprowadzenia takich rozwiązań.
Konsumenci mają już dostęp do informacji o zawartości cukrów w ramach obowiązkowej
informacji o wartości odżywczej, której sposób prezentacji został zharmonizowany na
poziomie unijnym i szczegółowo określony w rozporządzeniu (UE) nr 1169/2011. Wykaz
składników umożliwia identyfikację składników będących źródłem cukrów dodanych do
produktu. Dozwolone obecnie na poziomie unijnym oświadczenia żywieniowe mogą
odnosić się do zwiększonej lub zmniejszonej zawartości różnych składników odżywczych
(np. tłuszczu, białka, witamin i składników mineralnych), w tym również cukrów (np. „nie
zawiera cukrów”, „o obniżonej zawartości cukrów”). Stosowanie oświadczeń żywieniowych
i zdrowotnych jest dobrowolne, a odpowiedzialność za ich stosowanie ponosi
przedsiębiorca, który w trakcie urzędowej kontroli zobowiązany jest przedstawić wszystkie
istotne informacje uzasadniające stosowanie danego oświadczenia (art. 6 rozporządzenia
nr 1924/2006).
Do dozwolonych oświadczeń żywieniowych należy oświadczenie „lekki” (i inne, które mogą
mieć taki sam sens dla konsumenta, np. „light”). Zgodnie ze szczegółowymi warunkami
stosowania tego oświadczenia nie musi ono koniecznie odnosić się do zawartości cukrów
w produkcie spożywczym. Można je zastosować w oznakowaniu żywności, jeżeli obniżenie
zawartości składnika odżywczego (np. cukru czy tłuszczu) wynosi co najmniej 30%
w porównaniu z podobnym produktem. Ponadto należy wskazać cechę, dzięki której
produkt staje się produktem „lekkim” (np. „lekki – zawartość cukrów niższa o 30% w
porównaniu z innymi płatkami śniadaniowymi”). Określenia takie jak „zdrowe” czy „fit”
podlegają również przepisom rozporządzenia (WE) nr 1924/2006. Jednak same w sobie nie
informują o zawartości cukrów w produkcie. Jeśli zastosowane są jako tzw. ogólne,
nieswoiste hasła informujące o korzyściach dla zdrowia i dobrego samopoczucia, powinny
im towarzyszyć odpowiednie autoryzowane oświadczenia zdrowotne. Natomiast gdy są
stosowane jako nazwa produktu, marka lub znak towarowy, muszą być powiązane z
właściwym oświadczeniem żywieniowym lub zdrowotnym zgodnym z wymaganiami tego
rozporządzenia. Co do zasady, im bardziej ogólny charakter ma dane hasło, tym szerszy
może być zakres oświadczeń zdrowotnych mogących stanowić jego uzupełnienie.
-- 4 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Reasumując, zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE) nr 1924/2006, określenia takie jak
„zdrowe” czy „fit” nie powinny funkcjonować samodzielnie jako przekaz sugerujący
szczególne właściwości żywieniowe lub zdrowotne produktu. Ich stosowanie powinno być
powiązane z odpowiednim oświadczeniem żywieniowym lub zdrowotnym, przy czym nie
musi ono odnosić się do zawartości cukrów w danym produkcie.
Ponadto w przypadku zastosowania oświadczeń żywieniowych lub zdrowotnych
obowiązkowe jest podanie na etykiecie informacji o wartości odżywczej (zgodnie
z rozporządzeniem nr 1169/2011). Informację o ilości substancji, której dotyczy
oświadczenie żywieniowe lub zdrowotne, a której co do zasady nie trzeba podawać w
informacji o wartości odżywczej, zamieszcza się w tym samym polu widzenia, w którym
znajduje się etykietowanie dotyczące wartości odżywczej, i wyraża zgodnie z zasadami
wskazanymi w rozporządzeniu nr 1169/2011.
Należy również zauważyć, że z punktu widzenia zasad prawidłowego żywienia i profilaktyki
chorób dietozależnych istotne znaczenie ma nie tylko zawartość cukrów w produkcie.
Ocena wartości żywieniowej środka spożywczego powinna uwzględniać również zawartość
innych składników, takich jak tłuszcz, w tym nasycone kwasy tłuszczowe, sól, błonnik
pokarmowy, białko oraz wartość energetyczna produktu. Sam niski poziom cukrów nie
oznacza automatycznie, że dany produkt jest korzystny z żywieniowego punktu widzenia,
podobnie jak wyższa zawartość cukrów nie przesądza o ogólnej ocenie produktu bez
uwzględnienia jego pełnego składu i miejsca w zbilansowanej diecie. Z tego względu
koncentrowanie dodatkowych wymogów informacyjnych wyłącznie na zawartości cukrów
mogłoby prowadzić do uproszczonej i niepełnej oceny żywności przez konsumentów.
Pogląd ten znajduje odzwierciedlenie w obowiązujących przepisach rozporządzenia (UE)
nr 1169/2011, które wymagają przekazywania informacji o szeregu składników
odżywczych, a nie wyłącznie o cukrach.
Istotne jest natomiast, aby konsumenci wiedzieli, jak korzystać z dostępnych na etykiecie
informacji temu mają służyć działania edukacyjne i kampanie współprowadzone m.in. przez
GIS oraz edukacja zdrowotna dzieci i młodzieży. Obowiązujący od roku szkolnego
2026/2027 przedmiot „edukacja zdrowotna” w swojej podstawie programowej zakłada
również edukację dzieci i młodzieży w zakresie zasad przygotowywania zbilansowanej
diety oraz czytania etykiet żywności i wykorzystywania informacji w nich zawartych.
W zakresie planowanych działań oraz wprowadzenia bardziej czytelnego, jednolitego
oznaczenia zawartości cukrów, obowiązujące zasady informowania konsumentów
o wartości odżywczej żywności wynikają w znacznym zakresie z prawa Unii Europejskiej.
Z tego względu ewentualne ustanowienie jednolitego, obowiązkowego systemu
dodatkowego oznakowania wartości odżywczej na froncie opakowania wymaga działań na
-- 5 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
poziomie Wspólnoty, z uwzględnieniem kompetencji instytucji unijnych oraz
obowiązujących zasad harmonizacji prawa żywnościowego. Jednocześnie działania na rzecz
poprawy czytelności informacji żywieniowych mogą być prowadzone również poprzez
edukację konsumentów oraz upowszechnianie wiedzy na temat prawidłowego
odczytywania tabel wartości odżywczych i wykazów składników.
W tym kontekście istotną rolę odgrywa Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, które
prowadzi działania edukacyjne dotyczące zasad prawidłowego żywienia, w tym
interpretacji informacji zamieszczanych na etykietach produktów spożywczych. Na stronie
internetowej Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ) udostępniane są
materiały edukacyjne poświęcone etykietom żywności (https://ncez.pzh.gov.pl/dla-
producentow-zywnosci/o-czympowie-etykieta/) oraz wartości energetycznej i zawartości
wybranych składników odżywczych w słodyczach bez dodatku cukru
(https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/co-kryje-etykieta/wartoscenergetyczna-i-
zawartosc-wybranych-skladnikow-odzywczych-w-slodyczach-bez-i-z-dodatkiemcukrow/).
Ponadto publikacje NCEŻ, w tym e-booki i broszury, zawierają wskazówki dotyczące
prawidłowej interpretacji oznakowania żywności oraz właściwego korzystania z tabel
wartości odżywczej.
Podsumowując, obowiązujące przepisy zapewniają konsumentom dostęp do informacji
o całkowitej zawartości cukrów w produkcie oraz do wykazu jego składników.
Jednocześnie przepisy te nie przewidują obecnie obowiązkowego, odrębnego wskazywania
ilości cukrów dodanych w tabeli wartości odżywczych. Ocena zgodności określeń
marketingowych, takich jak „fit”, wymaga analizy konkretnego produktu w kontekście jego
składu i wymagań prawa żywnościowego.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 6 of 6 --