Interpelacja w sprawie zapewnienia państwowym szkołom i placówkom artystycznym bezpośredniego dostępu do funduszy europejskich w perspektywie finansowej 2028-2034
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19638
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie zapewnienia państwowym szkołom i placówkom artystycznym bezpośredniego dostępu do funduszy europejskich w perspektywie finansowej 2028-2034
Zgłaszający: Katarzyna Matusik-Lipiec
Data wpływu: 04-09-2026
Szanowna Pani Ministro,
państwowe placówki oświatowe i artystyczne zajmują wyjątkowe miejsce zarówno w systemie edukacyjnym, jak i w krajobrazie kulturalnym Polski. Ich misja jest znacznie szersza niż samo kształcenie młodzieży w poszczególnych specjalnościach artystycznych - to właśnie tam wyrastają przyszli artyści, nauczyciele i specjaliści zasilający później sektor kultury. Jednocześnie placówki te funkcjonują jako lokalne ośrodki kulturotwórcze: dzięki organizowanym koncertom, spektaklom czy wystawom wpływają na to, że mieszkańcy okolicznych miejscowości mają na co dzień kontakt ze sztuką, a zainteresowanie kulturą ma szansę się tam rozwijać.
Warunkiem koniecznym pełnienia przez szkołę artystyczną takiej roli jest posiadanie odpowiedniego zaplecza - wyspecjalizowanych pracowni, sal koncertowych i widowiskowych, scen, studiów nagrań czy pomieszczeń przystosowanych do nauki gry na instrumentach, a także sprawnej infrastruktury technicznej. Ponadto tego typu budynki powinny być dostosowane do potrzeb osób wymagających szczególnego wsparcia, bezpieczne oraz wydajne energetycznie.
Skala tych potrzeb rodzi więc wątpliwości czy uda się je pokryć wyłącznie z corocznego budżetu, jakim dysponuje minister kultury i dziedzictwa narodowego. Właśnie dlatego tak dużą wagę będzie miało to, na jakich zasadach szkoły artystyczne uzyskają dostęp do funduszy europejskich w nadchodzącej perspektywie finansowej 2028-2034.
Z informacji dotyczących planowanego systemu dystrybucji przyszłych środków unijnych wynika, że nie przewidziano w nim odrębnej ścieżki dla szkół artystycznych podległych administracji rządowej. Zamiast tego instrumenty wspierające m.in. infrastrukturę kultury, dostępność usług kulturalnych czy wzmacnianie lokalnych społeczności mają być kierowane głównie przez programy zarządzane przez samorządy terytorialne.
Państwowe szkoły i placówki artystyczne - jako jednostki prowadzone przez ministra, a nie przez samorząd - nie mieszczą się w tej kategorii beneficjentów. Gdyby ich jedyną drogą do funduszy europejskich miały być wspólne projekty z jednostkami samorządu terytorialnego, to możliwość zrealizowania koniecznych inwestycji zależałaby w gruncie rzeczy od tego, czy dany samorząd zechce i będzie w stanie taki projekt sfinansować i poprowadzić. Innymi słowy decyzja o modernizacji państwowej placówki znalazłaby się poza realnym wpływem podmiotu, który za tę placówkę odpowiada.
Nie oznacza to bynajmniej, że współpraca z samorządami i lokalnymi instytucjami kultury jest błędem, a wręcz przeciwnie, warto ją rozwijać. Nie może ona jednak zastąpić systemowego mechanizmu finansowania infrastruktury tam, gdzie za prowadzenie placówki i zapewnienie jej właściwych warunków działania odpowiada administracja rządowa. Problem może się pogłębiać wraz z przejmowaniem w zarząd ministerstwa kolejnych placówek.
Wobec tego proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy w ramach prac nad Planem Partnerstwa Krajowego i Regionalnego na lata 2028-2034 przewidziano możliwość bezpośredniego aplikowania przez państwowe szkoły i placówki artystyczne o środki europejskie przeznaczone na modernizację, rozbudowę, poprawę dostępności oraz efektywności energetycznej ich infrastruktury?
Czy planowane jest utworzenie programu lub instrumentu finansowego dedykowanego państwowym szkołom i placówkom artystycznym prowadzonym przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego? Jeśli tak, proszę o przedstawienie jego założeń oraz przewidywanego harmonogramu.
W jaki sposób ministerstwo zamierza zapewnić możliwość korzystania przez państwowe szkoły i placówki artystyczne ze środków europejskich w przypadku programów, w których beneficjentami będą przede wszystkim jednostki samorządu terytorialnego?
Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego prowadzi obecnie analizę potrzeb inwestycyjnych państwowych szkół i placówek artystycznych w zakresie modernizacji infrastruktury, poprawy jej dostępności, bezpieczeństwa oraz efektywności energetycznej? Jeśli tak, proszę o przedstawienie jej najważniejszych wniosków.
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6024 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie www.gov.pl/kultura/bip w zakładce Polityka przetwarzania danych osobowych.
Identyfikator dokumentu: 2604052.11661443.11061201
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 19638 poseł Katarzyny Matusik-Lipiec z 14 września 2026
roku w sprawie zapewnienia państwowym szkołom i placówkom artystycznym
bezpośredniego dostępu do funduszy europejskich w perspektywie finansowej 2028-2034,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Należy zaznaczyć, że nastąpiła znacząca zmiana KE w podejściu do planowania budżetu UE.
Propozycja nowych ram prawnych dla perspektywy finansowej 2028-2034 zakłada, że
wdrażanie polityki UE w latach 2028-2034 będzie realizowane w oparciu o doświadczenia
Krajowego Planu Odbudowy. Realizacja budżetu ma być bardziej zorientowana na rezultaty
i umożliwiać osiąganie unijnych i krajowych celów wynikających z dokumentów
strategicznych, w tym strategii odnoszących się do wymiaru terytorialnego. Planowane
wsparcie nie będzie już realizowane w ujęciu sektorowym ani podmiotowym, ale musi
wykazywać realizację określonych priorytetów oraz mierzalnych efektów, wyrażonych
określonymi wskaźnikami produktu i rezultatu. Nowe podejście jest wynikiem sytuacji
geopolitycznej, ekonomicznej, demograficznej i klimatycznej, w jakiej znajduje się Unia
Europejska.
W projekcie rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Europejski
Fundusz Spójności Gospodarczej, Społecznej i Terytorialnej, Rolnictwa i Obszarów
Wiejskich, Rybołówstwa i Polityki Morskiej, Dobrobytu i Bezpieczeństwa na lata 2028–2034
(…) (COM(2025)565) (dalej: rozporządzenie PPKR) wprost zostały zdiagnozowane bieżące
wyzwania polityki UE. Należą do nich: skutki zmiany klimatu, konieczność zapewnienia
bezpieczeństwa żywnościowego i ochrony przyrody, niewystarczające postępy w
transformacji cyfrowej, konieczność wzmocnienia unijnej polityki obronnej, polityki
bezpieczeństwa (w tym bezpieczeństwa gospodarczego) i polityki migracyjne. Co więcej,
sytuacja ekonomiczna wpływa na znaczące ograniczenie wydatków z budżetu UE. Skuteczne
sprostanie tym wyzwaniom wymaga bardziej ukierunkowanego i efektywnego budżetu Unii,
zapewniającego unijną wartość dodaną i wyraźne dostosowanie unijnego wsparcia
finansowego do priorytetów polityki Unii.
Ww. projekt rozporządzenia wprowadza obowiązek opracowania przez państwa
członkowskie UE planów partnerstwa krajowego i regionalnego (PPKR). Aktualnie trwają
prace związane z przygotowaniem założeń tego dokumentu. MKiDN prowadzi intensywne
rozmowy z Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej, mające na celu wypracowanie jak
najlepszych warunków dla wsparcia sektora kultury. Dotychczasowy przebieg negocjacji
wskazuje jednak na brak możliwości rozszerzania zdefiniowanych dotychczas priorytetów
wynikających z rozporządzenia PPKR.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Założenia PPKR zostały pogrupowane według czterech priorytetów:
1) wzmacnianie konkurencyjności międzynarodowej Polski,
2) spójność wewnętrzna,
3) transformacja energetyczna, odporność i szeroko rozumiane bezpieczeństwo,
4) rozwój demokracji i ochrona wartości oraz wzmacnianie sprawności instytucjonalnej
państwa.
Działania zaplanowane w PPKR muszą przyczyniać się do realizacji dokumentów
strategicznych na poziomie UE i Polski (np. Zalecenia Rady w sprawie polityki gospodarczej,
polityki społecznej, polityki zatrudnienia, polityki strukturalnej i polityki budżetowej Polski
{SWD (2026) 221} – dokument ten nie zawiera żadnych rekomendacji dla Polski w obszarze
realizacji zadań w sektorze kultury).
Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że w świetle aktualnych uwarunkowań
politycznych i gospodarczych UE nie widzimy możliwości zaprogramowania odrębnego
mechanizmu przeznaczonego na wsparcie infrastruktury szkół artystycznych. Bez wątpienia
szkoły artystyczne pełnią istotną funkcję nie tylko w sferze edukacyjnej, lecz również w
szeroko rozumianej działalności kulturalnej na poziomie lokalnym. Jednakże tego typu
wsparcie nie jest na obecną chwilę możliwe z poziomu krajowego. Katalog potencjalnych
beneficjentów będzie dostosowywany do potrzeb rozwojowych każdego z województw.
W żadnej z poprzednich perspektyw finansowych nie funkcjonował odrębny program
przeznaczony dla szkół artystycznych prowadzonych przez organy administracji rządowej,
co nie stanowiło przeszkody w aplikowaniu o środki w ramach istniejących mechanizmów.
Jedynie w Programie Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko 2007-2013 w priorytecie XI
Kultura i Dziedzictwo kulturowe wydzielone zostało działanie 11.3
Infrastruktura
szkolnictwa artystycznego, w ramach którego wspierane były projekty z zakresu rozwoju
oraz poprawy stanu infrastruktury szkół i uczelni artystycznych (wsparcie szkół
artystycznych wyniosło wówczas ponad 271 mln PLN). Dodatkowo należy podkreślić, że
łącznie od 2007 roku ze środków UE szkoły artystyczne otrzymały duże wsparcie finansowe:
411,23 mln PLN z programów PO IiŚ (2007-2013 i 2014-2020) i FEnIKS 2021-2027 na
wsparcie rozwoju infrastruktury służącej działalności kulturalnej oraz 564 mln PLN na
wsparcie termomodernizacji placówek szkolnictwa artystycznego.
W programowanej perspektywie finansowej 2028-2034 nie wyklucza się wsparcia dla szkół
artystycznych. Potencjalnie będą one mogły ubiegać się o środki na przedsięwzięcia
wpisujące się w priorytety i cele PPKR.
Z poważaniem
z up. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Sekretarz Stanu
Maciej Wróbel
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --