Interpelacja w sprawie programu "Ceny Paliwa Niżej" oraz wpływu wzrostu cen paliw na inflację
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (8)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (14)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8881 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 6 października 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 19633 w sprawie programu Ceny Paliwa Niżej
oraz wpływu wzrostu cen paliw na inflację
Znak sprawy: PT1.054.53.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na pytania zawarte w interpelacji z 14 września 2026 r. nr 19633
Pana posła Jarosława Krajewskiego i grupy posłów, dotyczącej programu Ceny
Paliwa Niżej oraz wpływu wzrostu cen paliw na inflację, w zakresie będącym we
właściwości resortu finansów przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Rządowy program osłonowy „Ceny Paliw Niżej” (pakiet CPN) został uruchomiony1
w odpowiedzi na dynamiczną sytuację na światowych rynkach paliw,
spowodowaną napięciami geopolitycznymi na Bliskim Wschodzie, które
przekładały się na ceny paliw na rynku krajowym.
Celem wprowadzenia pakietu było obniżenie cen na określone paliwa silnikowe,
tj. benzyny, oleje napędowe oraz na biokomponenty stanowiące samoistne paliwa
i w konsekwencji ochrona budżetów gospodarstw domowych przed wysokimi
cenami surowców energetycznych.
Druga odsłona pakietu CPN (tzw. CPN 2.0) nastąpiła w dniach 17-31 sierpnia 2026
r., a jej elementami były: obniżka stawki podatku VAT na określone paliwa z 23 %
na 8 % oraz wprowadzenie urzędowych cen maksymalnych, ustalanych i codziennie
ogłaszanych przez Ministra Energii.
1 W zakresie obniżenia stawki VAT na określone paliwa silnikowe funkcjonował pierwotnie
w okresie od 31 marca do 30 czerwca 2026 r.
-- 1 of 4 --
2/4
Zgodnie z obwieszczeniem Ministra Energii, w pierwszym dniu CPN 2.0 ceny paliw
zostały określone na poziomie następujących odgórnych limitów: benzyny PB95
do maksymalnie 6,41 zł/l, benzyny PB98 do maksymalnie 7,20 zł/l oraz oleju
napędowego do maksymalnie 7,37 zł/l. Oznacza to spadek od ok. 90 gr/1 zł
w przypadku cen benzyny i ponad 1,2 zł w przypadku oleju napędowego, tj. o ponad
12 % w porównaniu do okresu sprzed wprowadzenia drugiej odsłony pakietu CPN.
Zgodnie z danymi GUS ceny paliw i smarów w sierpniu 2026 r. zwiększyły się
o 5,2 % (m/m), co oznacza, że były o 24,2 % wyższe niż przed rokiem. Z kolei wzrost
cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w sierpniu br. wyniósł 0,3 % (m/m)
oraz 3,4 % (r/r). Dane w tym ostatnim ujęciu okazały się wyraźnie wyższe
od konsensusu, który wynosił 3,1 % (mediana, Parkiet, 3.09). Zgodnie z informacją
GUS podaną na stronie internetowej2 realizacja badania odnośnie cen towarów
i usług konsumpcyjnych przez GUS odbywa się przez cały rok, co miesiąc.
Co do zasady notowania ankieterskie odbywają się w dniach 5-22 każdego
miesiąca; odstępstwa od tego okresu, tj. jego wydłużenie, wynikać mogą z układu
dni w miesiącu. Oznacza to, że ze względu na przyjęty przez GUS okres badania cen
efekt pakietu CPN mógł nie zostać w pełni uwzględniony w danych dotyczących
cen paliw.
Od lipca 2025 r. inflacja utrzymuje się w granicach dopuszczalnego odchylenia
od celu inflacyjnego NBP. Możliwe jest przekroczenie we wrześniu 2026 r. górnej
granicy tego odchylenia. Głównym źródłem niepewności dla krótkookresowych
perspektyw inflacji pozostaje ścieżka cen surowców energetycznych, która
pozostaje pod wpływem sytuacji na Bliskim Wschodzie.
Dane dotyczące wzrostu cen paliw na początku sierpnia 2026 r. były impulsem
do rozpoczęcia prac nad wprowadzeniem pakietu CPN 2.0. Konieczność
przeprowadzenia pełnego procesu legislacyjnego oraz kwestia zapewnienia
podatnikom vacatio legis skutkowały tym, że odpowiednie rozporządzenie
wprowadzające obniżenie stawki VAT dla określonych paliw silnikowych3 mogło
wejść w życie z dniem 17 sierpnia 2026 r.
Należy mieć też na uwadze, że analiza możliwości i skutków obniżenia stawek
podatku VAT na określone paliwa silnikowe obejmuje nie tylko korzyści dla
obywateli, ale również potencjalne skutki finansowe dla strony dochodowej
i wydatkowej budżetu państwa. Wskazania wymaga, że uruchomienie pakietu CPN
wiązało się z dużymi ubytkami po stronie wpływów do budżetu państwa. W tym
kontekście pamiętać należy, że podatki są źródłem finansowania sfery publicznej,
a podstawowym źródłem wpływów budżetu państwa jest właśnie podatek VAT.
Mając na uwadze powyższe, decyzje o rezygnacji z części wpływów podatkowych
muszą być podejmowane z wielką ostrożnością i przy właściwym rozpoznaniu
możliwości i potrzeb. Trzeba też uwzględniać to, że od lipca 2024 r. Polska jest
objęta procedurą nadmiernego deficytu.
2 https://badania-ankietowe.stat.gov.pl/kategoria/3/badanie/72#!study2
3 Rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 13 sierpnia 2026 r. zmieniające
rozporządzenie w sprawie obniżonych stawek podatku od towarów i usług (Dz. U. poz. 1095).
-- 2 of 4 --
3/4
Dotychczasowe skutki dla budżetu państwa wprowadzenia obniżek podatków
w ramach obydwu odsłon pakietu CPN szacowane są łącznie na około 5,28 mld zł
(w tym VAT 3,45 mld zł, akcyza 1,83 mld zł) – w tym w zakresie odsłony
sierpniowej tj. obniżki stawki VAT na określone paliwa, koszt ten wyniósł około 0,5
mld zł. Należy mieć na uwadze, że podatek od towarów i usług jest podatkiem
wielofazowym, który pobierany jest na wszystkich szczeblach obrotu, przy czym
podatek ten zapłacony u jednego podatnika jest odliczany lub zwracany
podatnikowi w następnej fazie obrotu, co oznacza, że dopiero ostateczna
konsumpcja podlega obciążeniu tym podatkiem. Czynny podatnik VAT rozlicza ten
podatek w deklaracji podatkowej. W przypadku powstania nadwyżki podatku
należnego nad naliczonym, dokonuje on wpłaty tej nadwyżki do urzędu
skarbowego lub, jeżeli kwota podatku naliczonego jest wyższa od kwoty podatku
należnego – otrzymuje jej zwrot. Zarówno wpłaty, jak i zwroty podatku VAT, są
dokonywane w jednej kwocie zbiorczej bez możliwości co do zasady precyzyjnego
określenia jakich transakcji one dotyczą , w tym jakie stawki podatku były
„przypisane” do tych transakcji.
Z uwagi na specyfikę, charakter poboru podatku od towarów i usług oraz
klasyfikację budżetową, nie jest możliwe wyodrębnienie wysokości faktycznych
wpływów podatku VAT z tytułu sprzedaży paliw objętych pakietem CPN, tym
samym nie jest możliwe dokonanie dokładnej kalkulacji faktycznie utraconych
wpływów.
Uprzejmie informuję również, że Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) w okresie
od 17 do 31 sierpnia 2026 r. (w czasie obowiązywania pakietu CPN 2.0)
skontrolowała 1399 stacji paliw. W wyniku kontroli stwierdzono 15 naruszeń.
We wszystkich przypadkach, w których stwierdzono naruszenia, nieprawidłowości
dotyczyły przekroczenia maksymalnej ceny sprzedaży paliw. W związku
z powyższymi ustaleniami postępowania w sprawie wymierzenia
administracyjnych kar pieniężnych prowadzą właściwe organy KAS, tj. naczelnicy
urzędów celno-skarbowych, z zastosowaniem przepisów Ordynacji podatkowej4.
Ponadto informuję, że w dniu 18 września 2026r. Sejm uchwalił ustawę o podatku
od nadzwyczajnych zysków osiągniętych w okresie od marca 2026 r. do marca
2027 r. ze zbycia paliw ciekłych. Ustawa została opublikowana w dniu
1 października 2026 r. w Dzienniku Ustaw poz. 1287.
W art. 11 ww. ustawy (który wszedł w życie z dniem z dniem następującym po dniu
ogłoszenia ustawy) została zawarta delegacja dla Ministra Finansów i Gospodarki
do obniżenia stawek akcyzy na niektóre paliwa silnikowe na okres do końca roku
podatkowego, o którym mowa w art. 4 (tj. do 31 marca 2027 r.), niezbędny do
ograniczenia negatywnych skutków konfliktu na Bliskim Wschodzie dla rynku
paliw, uwzględniając sytuację gospodarczą państwa.
Wejście w życie ww. ustawy umożliwiło ponowne uruchomienie pakietu CPN.
4 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, z późn. zm.).
-- 3 of 4 --
4/4
W związku z powyższym już w dniu 2 października 2026 r. opublikowane zostały
stosowne rozporządzenia w zakresie VAT5 i podatku akcyzowego6 obniżające
odpowiednio stawki VAT oraz stawki podatku akcyzowego na określone paliwa
w okresie od 3 października do 31 grudnia 2026 r.
Obecnie prowadzone są również prace legislacyjne nad rządowym projektem
ustawy o wsparciu przedsiębiorców sektorów energochłonnych z tytułu
ponoszenia kosztów energii elektrycznej (nr UD459)7.
Powyższe rozwiązania mają charakter nadzwyczajny i tymczasowy.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
5 Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 2 października 2026 r. zmieniające
rozporządzenie w sprawie obniżonych stawek podatku od towarów i usług (Dz. U. poz. 1288).
6 Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 2 października 2026 r. w sprawie obniżenia
stawek podatku akcyzowego na niektóre paliwa silnikowe (Dz. U. poz. 1289).
7 https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12414153
-- 4 of 4 --