Interpelacja w sprawie ochrony mikroprzedsiębiorców ukaranych w początkowym okresie objęcia branży odzieżowo-obuwniczej systemem SENT
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19526
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie ochrony mikroprzedsiębiorców ukaranych w początkowym okresie objęcia branży odzieżowo-obuwniczej systemem SENT
Zgłaszający: Bolesław Piecha
Data wpływu: 28-08-2026
Do mojego biura poselskiego docierają sygnały od przedsiębiorców prowadzących niewielką działalność handlową, w tym handel targowiskowy, którzy zostali ukarani dotkliwymi sankcjami finansowymi w początkowym okresie obowiązywania nowych przepisów. Z relacji tych osób wynika, że w części spraw nie chodziło o zatajenie obrotu, przemyt, uszczuplenie należności publicznoprawnych ani świadome obchodzenie prawa, lecz o nieumyślne uchybienia formalne związane z nagłym objęciem nowej branży obowiązkami w systemie SENT.
Jedną z takich spraw jest przypadek przedsiębiorczyni prowadzącej działalność handlową na targowisku miejskim w Rybniku, wobec której zastosowano sankcję w wysokości 5 000 zł. Sprawa ta była już przedmiotem interpelacji poselskiej nr 17808. W odpowiedzi Ministerstwo Finansów wskazało, że w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 30 czerwca 2026 r. Krajowa Administracja Skarbowa nałożyła łącznie 914 mandatów karnych na kwotę blisko 4,71 mln zł z tytułu wykroczeń dotyczących ustawy SENT.
Nie kwestionuję potrzeby istnienia systemu SENT jako narzędzia walki z oszustwami podatkowymi i szarą strefą. Państwo ma prawo i obowiązek chronić interes fiskalny. Nie można jednak akceptować sytuacji, w której narzędzia stworzone do zwalczania poważnych nadużyć uderzają w drobnych, uczciwych przedsiębiorców, którzy prowadzą legalną działalność, utrzymują swoje rodziny i często funkcjonują na bardzo niskich marżach.
Szczególnego znaczenia nabiera fakt, że część obowiązków zgłoszeniowych została później ograniczona lub wyłączona. Skoro państwo po krótkim czasie uznało, że pierwotny zakres obowiązków wymaga złagodzenia, to powinno również uczciwie ocenić sytuację osób ukaranych w pierwszym, najbardziej niepewnym okresie stosowania nowych regulacji.
W mojej ocenie nie wystarczy odsyłanie przedsiębiorców na drogę sądową. Dla mikroprzedsiębiorcy kara w wysokości kilku tysięcy złotych, koszty postępowania, ryzyko egzekucji i wielomiesięczne oczekiwanie na rozstrzygnięcie są realnym obciążeniem. Państwo, które dostrzegło potrzebę zmiany lub ograniczenia obowiązków, powinno także stworzyć możliwość proporcjonalnego naprawienia skutków zbyt rygorystycznego stosowania przepisów w okresie przejściowym.
Zasada zaufania obywatela do państwa wymaga, aby uczciwy przedsiębiorca nie był traktowany tak samo jak podmiot działający w celu obejścia prawa. W sprawach, w których nie doszło do szkody fiskalnej, zatajenia obrotu ani celowego naruszenia przepisów, właściwą reakcją państwa powinno być przede wszystkim pouczenie, korekta i pomoc w dostosowaniu się do nowych obowiązków, a nie natychmiastowa, dotkliwa sankcja finansowa.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie konkretne działania zostały podjęte w sprawie przedsiębiorczyni z Rybnika, której przypadek był przedmiotem interpelacji nr 17808, poza wskazaniem możliwości dochodzenia praw przed sądem?
Ilu przedsiębiorców ukarano od dnia objęcia przewozu odzieży, odzieży używanej i obuwia systemem SENT do dnia wejścia w życie późniejszych ograniczeń lub wyłączeń tych obowiązków oraz jaka była łączna wartość nałożonych kar?
Ilu spośród ukaranych przedsiębiorców stanowili mikroprzedsiębiorcy, osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą lub handel targowiskowy?
Czy Ministerstwo Finansów przeanalizowało, ilu przedsiębiorców zostało ukaranych za naruszenia dotyczące przewozów, które po późniejszych zmianach nie podlegałyby już obowiązkowi zgłoszenia do SENT albo podlegałyby obowiązkom w istotnie łagodniejszym zakresie?
Czy ministerstwo rozważa przygotowanie rozwiązania pozwalającego na ponowną ocenę spraw, w których naruszenie miało charakter formalny, nieumyślny i nie wiązało się z uszczupleniem należności publicznoprawnych?
Czy ministerstwo rozważa umożliwienie umorzenia, odstąpienia od egzekucji, zwrotu zapłaconej kary albo zastosowania innego środka łagodzącego wobec przedsiębiorców ukaranych w początkowym okresie obowiązywania nowych regulacji?
Czy ministerstwo przekaże organom Krajowej Administracji Skarbowej wytyczne, aby w podobnych sprawach szczególnie uwzględniały zasadę proporcjonalności, dobrą wiarę przedsiębiorcy, brak szkody fiskalnej, nieumyślny charakter uchybienia oraz trudną sytuację ekonomiczną mikroprzedsiębiorców?
Czy ministerstwo przewiduje przy przyszłych zmianach systemu SENT zasadę realnego okresu przejściowego, szerokiej akcji informacyjnej oraz pouczenia przy pierwszym nieumyślnym naruszeniu obowiązku przez mikroprzedsiębiorcę?
Sprawa wymaga potraktowania z należytą powagą. Drobni przedsiębiorcy nie mogą ponosić nadmiernych konsekwencji wadliwego lub zbyt pośpiesznego wdrażania nowych obowiązków administracyjnych. Jeżeli państwo po pewnym czasie łagodzi przepisy, powinno również zbadać, czy wcześniej nałożone sankcje nie były nadmierne wobec rzeczywistego charakteru naruszeń.
Oczekuję przedstawienia nie tylko formalnej odpowiedzi, ale także informacji, czy Ministerstwo Finansów zamierza realnie pomóc przedsiębiorcom, którzy działali w dobrej wierze, a zostali ukarani w pierwszym okresie funkcjonowania nowych obowiązków SENT.
Podsekretarz stanu Zbigniew Stawicki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5866 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 30 września 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 19526 Pana Posła Bolesława Piechy
Znak sprawy: DZP1.K43.67.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 19526 z 14 września 2026 r. Pana Bolesława Piechy
Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie ochrony mikroprzedsiębiorców
ukaranych w początkowym okresie objęcia branży odzieżowo-obuwniczej
systemem SENT, uprzejmie informuję, co następuje.
Ad 1.
Z dokumentów dołączonych do interpelacji nr 17808 wynikało, że ukarany złożył do
sądu wniosek o uchylenie mandatu karnego. Zgodnie z art. 101 § 2 ustawy z dnia 24
sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2025 r. poz.
860, z późn. zm.), dalej „k.p.w.”, do uchylenia prawomocnego mandatu karnego
uprawniony jest sąd właściwy do rozpoznania sprawy, na którego obszarze działania
została nałożona kara grzywny. Oznacza to istotne rozdzielenie kompetencji. Organ
Krajowej Administracji Skarbowej (KAS), może jedynie wystąpić do właściwego
sądu z wnioskiem o uchylenie mandatu karnego wyłącznie, jeżeli zachodzi jedna
z przesłanek wskazanych w art. 101 § 1, 1a i 1b k.p.w. Podkreślenia wymaga, że
organ KAS może podejmować działania tylko w zakresie wskazanym w tych
przepisach.
Ad 2-8.
Nieprawidłowości dotyczące naruszeń obowiązków wynikających z ustawy z dnia
9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1218, z późn. zm.), dalej „ustawa
SENT”, popełniane przez: przewoźników, podmioty wysyłające i podmioty
odbierające podlegają administracyjnej karze pieniężnej w postępowaniu
administracyjnym. Naruszenia, za które nakładana jest administracyjna kara
pieniężna na poszczególne podmioty oraz wysokość tych kar zostały wskazane
w art. 21-24 ustawy SENT.
-- 1 of 3 --
2/3
Decyzja w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub odstąpienia od
nałożenia takiej kary jest wydawana w indywidualnej sprawie przez naczelnika
urzędu celno-skarbowego, w wyniku przeprowadzonego postępowania
wyjaśniającego, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Od tej
decyzji, podmiotowi, przysługuje prawo złożenia odwołania do organu wyższej
instancji – dyrektora izby administracji skarbowej. Decyzja dyrektora izby
administracji skarbowej jest ostateczna i w przypadku jej zaskarżenia podlega
kontroli sądu administracyjnego. Podmiot, na który nałożona została
administracyjna kara pieniężna wynikająca z ustawy SENT, może wnioskować do
naczelnika właściwego urzędu skarbowego o udzielenie ulgi w spłacie takiej sankcji,
np. o jej umorzenie w całości na podstawie ustawy Ordynacja podatkowa.
W rejestrze postępowań administracyjnych prowadzonym w resorcie finansów
(w tym w zakresie naruszeń obowiązków z ustawy SENT), gromadzone są dane
o wszczętych, prowadzonych i zakończonych postępowaniach oraz o sposobie ich
zakończenia (tj. czy wydano decyzję o nałożeniu kary, o odstąpieniu od nałożenia
kary czy o umorzeniu postępowania). Rejestr ten pełni funkcję statystyczną i nie
zawiera informacji o rodzaju przewożonego towaru. W związku z tym nie jest w nim
możliwe rozróżnienie, czy postępowanie dotyczy nieprawidłowości w przewozie
towarów objętych systemem SENT przed jego rozszerzeniem, czy też nowych
towarów (odzieży i obuwia) objętych tym systemem. W rejestrze tym nie są również
katalogowane podmioty pod kątem formy prawnej i wielkości prowadzonej
działalności.
Z kolei nieprawidłowości dotyczące naruszeń obowiązków wynikających z ustawy
SENT, popełniane przez kierujących pojazdami, stwierdzone w toku kontroli,
podlegają karze grzywny w drodze mandatu karnego. Naruszenia, za które kierujący
(osoba fizyczna), podlega karze grzywny zostały wyszczególnione w art. 32 ustawy
SENT. Prawo do nakładania i pobierania grzywny w drodze mandatu karnego
przysługuje funkcjonariuszom Służby Celno-Skarbowej, funkcjonariuszom Policji,
funkcjonariuszom Straży Granicznej i inspektorom Inspekcji Transportu
Drogowego. Orzekanie w sprawie nałożenia grzywny, następuje w trybie
określonym w ustawie Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia.
W rejestrze SENT od 17 marca do 19 czerwca 2026 r., zostało zarejestrowanych
198 905 zgłoszeń przewozu odzieży i obuwia, przeprowadzono 2562 kontroli
przewozu tych towarów na drodze, podczas których ujawniono 355 przypadków
nieprawidłowości. W tym okresie zostało wymierzonych 147 kar grzywny na
kierujących środkiem transportu.
Dodatkowo informuję, że aktualnie trwa analiza uwag zgłoszonych do projektu
ustawy o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego
przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi oraz niektórych innych ustaw
(UD437), w wyniku skierowania tego projektu przez Ministra Finansów i Gospodarki
do uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania. Zaproponowane
w przedmiotowym projekcie zmiany przewidują uwzględnienie okoliczności
konkretnego naruszenia, jego rzeczywisty wpływ na prawidłowe funkcjonowanie
systemu monitorowania przewozu towarów oraz rodzaju towaru. Ponadto
w projekcie tym zaproponowano m.in. aby z uwagi na to, że nowe przepisy
są korzystniejsze dla podmiotów, do zdarzeń zaistniałych przed dniem wejścia
w życie nowelizacji, stosowane były nowe regulacje.
-- 2 of 3 --
3/3
Przedstawiając powyższe mam nadzieję, że zaprezentowane informacje stanowią
wyczerpującą odpowiedź na złożoną interpelację i spotkają się z uprzejmą
akceptacją Pana Marszałka.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --