Interpelacja w sprawie działań Międzyresortowego Zespołu do spraw przeciwdziałania szarej strefie
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (25)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11842 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/6
Warszawa, 28 września 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 19511
Znak sprawy: PT11.054.2.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 19511 złożoną przez Posła na Sejm Rzeczypospolitej
Polskiej Pana Janusza Kowalskiego w sprawie działań Międzyresortowego Zespołu
do spraw Przeciwdziałania Szarej Strefie, proszę przyjąć następujące wyjaśnienia.
1) Kiedy powołany został Międzyresortowy Zespół do spraw przeciwdziałania szarej
strefie i jak kształtował się, od jego powołania do chwili obecnej, jego skład osobowy? Czy
i kiedy powołane zostały Stały Zespół Roboczy oraz grupy zadaniowe? Ile ciał zostało
powołanych, jaki był przedmiot ich działalności? Jakim zakresom tematycznym były
dedykowane? W jaki sposób kształtował się, od ich powołania do końca sierpnia 2026 r.,
ich skład osobowy?
Na mocy § 1 ust. 1 zarządzenia nr 12 Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 marca 2025 r.
w sprawie Międzyresortowego Zespołu do spraw Przeciwdziałania Szarej Strefie
(M.P. 2025, poz. 263), dalej także jako: zarządzenie, został utworzony
Międzyresortowy Zespół do spraw Przeciwdziałania Szarej (dalej także jako: MZ,
Zespół).
Skład MZ został określony w § 3 ust. 1 zarządzenia.
W skład Zespołu wchodzą:
1) przewodniczący Zespołu – sekretarz stanu albo podsekretarz stanu w urzędzie
obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych, wyznaczony
przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych;
-- 1 of 6 --
2/6
2) zastępca przewodniczącego Zespołu – zastępca Szefa Krajowej Administracji
Skarbowej wyznaczony przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej;
3) Prezes Głównego Urzędu Statystycznego;
4) Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;
5) pozostali członkowie Zespołu:
a) po jednym przedstawicielu, w randze sekretarza stanu albo podsekretarza
stanu, wyznaczonym przez:
– Ministra Sprawiedliwości,
– ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania
i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa,
– ministra właściwego do spraw gospodarki,
– ministra właściwego do spraw gospodarki surowcami energetycznymi,
– ministra właściwego do spraw informatyzacji,
– ministra właściwego do spraw klimatu,
– ministra właściwego do spraw pracy,
– ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego,
– ministra właściwego do spraw rozwoju wsi,
– ministra właściwego do spraw środowiska,
– ministra właściwego do spraw turystyki,
– ministra właściwego do spraw wewnętrznych,
– ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego,
– ministra właściwego do spraw zdrowia,
b) Minister – Członek Rady Ministrów – Koordynator Służb Specjalnych albo jego
przedstawiciel,
c) Komendant Główny Policji albo jego przedstawiciel,
d) Komendant Główny Straży Granicznej albo jego przedstawiciel,
e) Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego albo jego przedstawiciel.
Wymieniony w zarządzeniu skład MZ nie uległ zmianie od momentu jego
utworzenia do chwili obecnej.
Stosownie do § 8 zarządzenia, w trakcie 1. posiedzenia MZ, które miało miejsce
14 kwietnia 2025 r., powołano (wspierający pracę MZ) stały zespół roboczy (dalej
także jako: szr) w którego skład wchodzą pracownicy urzędów lub jednostek
obsługujących członków MZ (łącznie 19 osób).
Na mocy § 9 zarządzenia, przewidziano możliwość powoływania grup zadaniowych
dedykowanych konkretnym tematom. W skład grup zadaniowych wchodzą
pracownicy urzędów lub jednostek obsługujących członków MZ.
Dotychczas powołano cztery grupy zadaniowe:
1. ds. międzyinstytucjonalnej wymiany danych (powołana 30 lipca
2025 roku);
2. ds. przeciwdziałania szarej strefie w sektorach: budowlanym oraz
handlu i naprawy pojazdów samochodowych (powołana 30 września
2025 roku);
3. ds. analizy i monitorowania szarej strefy (powołana 12 czerwca
2026 roku);
4. ds. podejścia behawioralnego w administracji publicznej (powołana
17 czerwca 2026 roku).
-- 2 of 6 --
3/6
Zakres prac realizowanych w ramach tej trójstopniowej struktury został szerzej
przedstawiony w pkt 3 odpowiedzi na interpelację.
2) Czy w toku swoich prac Międzyresortowy Zespół, Stały Zespół Roboczy i grupy
zadaniowe zlecały opracowanie analiz dotyczących obserwowanego obecnie poziomu
szarej strefy, czynników wpływających na poziom szarej strefy oraz narzędzi
legislacyjnych lub praktyk administracji służących ograniczeniu tego zjawiska? Jaki był
przedmiot tych analiz, jaki był koszt ich sporządzenia i kto był ich wykonawcą? Proszę
o udostępnienie tych materiałów oraz o przedstawienie wynikających z nich wniosków
i rekomendacji.
MZ, szr i grupy zadaniowe nie zlecały przeprowadzenia analiz pozwalających na
kompleksowe rozpoznanie aktualnego poziomu i skali szarej strefy, identyfikację
czynników wpływających na jej poziom oraz ocenę skuteczności dostępnych
instrumentów legislacyjnych i praktyk administracyjnych ukierunkowanych na
ograniczenie tego zjawiska.
3) W jaki sposób kształtowały się, od ich powołania do końca sierpnia 2026 r., prace
Międzyresortowego Zespołu, Stałego Zespołu Roboczego i grup zadaniowych? Ile razy
odbyły się ich spotkania i jaki był ich przedmiot? Czy przedstawiły one rekomendacje
dotyczące kierunków działań polskich organów administracyjnych w zakresie
ograniczania szarej strefy? Jakie były to rekomendacje?
Dotychczas odbyły się 4 posiedzenia MZ w dniach: 14 kwietnia 2025 r., 23 grudnia
2025 r., 30 czerwca 2026 r. i 15 września 2026 r.
Celem posiedzeń było podjęcie działań na rzecz zapewnienia skoordynowanej
realizacji zadań Zespołu, ukierunkowanych w szczególności na wypracowanie
jednolitego podejścia administracji rządowej do przeciwdziałania szarej strefie
i identyfikację obszarów szczególnie narażonych na jej występowanie. Rezultatem
przeprowadzonych prac było wypracowanie i uzgodnienie Projektu Strategii
przeciwdziałania szarej strefie w Polsce na lata 2026-2030 (dalej także jako: Projekt
Strategii), określającego kierunki i ramy skoordynowanych działań administracji
rządowej na rzecz ograniczania skali szarej strefy. Projekt Strategii (pozostający
obecnie dokumentem wewnętrznym MZ) zawiera rekomendacje dla organów
administracji rządowej ukierunkowane na zmniejszenie udziału szarej strefy
w gospodarce.
W przypadku szr, dotychczas miały miejsce 4 posiedzenia w dniach: 14 kwietnia
2025 r., 26 czerwca 2025 r., 30 czerwca 2026 r. oraz 8 lipca 2026 r. Efektem prac szr
było w szczególności opracowanie i uzgodnienie w ramach szr Projektu Strategii i
przedstawienie go MZ.
Spotkania grup zadaniowych organizowane są w zależności od bieżących potrzeb
oraz postępu prac nad poszczególnymi zagadnieniami merytorycznymi. Głównym
przedmiotem dotychczasowych posiedzeń wszystkich grup były analizy eksperckie,
-- 3 of 6 --
4/6
wymiana doświadczeń oraz wkład merytoryczny do Projektu Strategii
przeciwdziałania szarej strefie w Polsce na lata 2026–2030.
Szczegółowa liczba oraz terminy spotkań poszczególnych grup zadaniowych
przedstawiają się następująco:
Grupa zadaniowa ds. międzyinstytucjonalnej wymiany danych –19 spotkań,
których przedmiotem było zidentyfikowanie barier w zakresie pozyskiwania
i wymiany danych pomiędzy organami administracji rządowej, określenie
działań służących ich eliminacji oraz zawarcie pierwszego porozumienia
w sprawie wymiany danych ZUS, PIP i KAS:
w 2025 roku - 2 spotkania: 25 września 2025 r. i 5 listopada 2025 r.
w 2026 roku – 17 spotkań: 5 spotkań w I kwartale 2026 r. oraz
12 spotkań w II kwartale 2026 r.
Grupa zadaniowa ds. przeciwdziałania szarej strefie w sektorach:
budowlanym oraz handlu i naprawy pojazdów samochodowych –
3 spotkania, ukierunkowane na identyfikację nieprawidłowości w tych
konkretnych obszarach gospodarki:
w 2025 roku - 2 spotkania: 16 października 2025 r. i 25 listopada
2025 r.
w 2026 roku – 1 spotkanie: 7 stycznia 2026 r.
Dodatkowo, w ramach ww. grupy zadaniowej odbywają się spotkania
wewnętrzne w Ministerstwie Finansów, poświęcone analizie uwag zgłoszonych
w zakresie koncepcji zmian przeciwdziałających szarej strefie w sektorze
budowlanym.
Grupa zadaniowa ds. podejścia behawioralnego w administracji publicznej –
1 spotkanie, dedykowane określeniu kluczowych obszarów działalności oraz
podziałowi prac zmierzającemu do realizacji podstawowych zadań grupy, tj.
wzmacnianiu dobrowolnego wykonywania obowiązków publicznoprawnych
(w tym poprawy dobrowolnej dyscypliny podatkowej i wzmacniania
moralności podatkowej) oraz promowania płatności bezgotówkowych:
w 2026 roku - 1 spotkanie inicjujące pracę grupy: 16 września
2026 r.
4) Jakie są efekty prac Międzyresortowego Zespołu, Stałego Zespołu Roboczego i grup
zadaniowych? Które z wypracowanych przez nie rekomendacji zostały już wdrożone?
Które rekomendacje podlegają obecnie wdrożeniu? Które rekomendacje podlegać będą
implementacji w roku 2026, a które w kolejnych latach?
Głównym efektem dotychczasowych prac MZ, szr oraz grup zadaniowych jest
Projekt Strategii przeciwdziałania szarej strefie w Polsce na lata 2026–2030.
Wykonując zadanie określone w § 2 pkt 1 zarządzenia powołującego MZ, dokument
ten został formalnie przyjęty uchwałą MZ z dnia 15 września 2026 r (podczas
IV posiedzenia MZ) i stanowi kompleksowe ramy dla przyszłych działań
-- 4 of 6 --
5/6
administracji rządowej. Obecnie posiada on status dokumentu wewnętrznego MZ
i oczekuje na dalszą ścieżkę formalną prowadzącą do przyjęcia go przez Radę
Ministrów.
Opracowanie rekomendacji dotyczących działań mających na celu przeciwdziałanie
szarej strefie, w tym zawierających propozycje ew. zmian prawnych, jest jednym
z zadań MZ wskazanych w § 2 pkt 4 zarządzenia. Ich wdrożenie jest bezpośrednio
powiązane z oficjalnym przyjęciem Strategii.
5) W jaki sposób Minister Finansów ocenia skutki działania Międzyresortowego Zespołu,
Stałego Zespołu Roboczego i grup zadaniowych? Czy planowane jest podjęcie działań
mających na celu modyfikację obecnej, trójstopniowej struktury odpowiedzialnej za
koordynowanie działań przeciwdziałających szarej strefie? Czy planowane jest powołanie
nowych grup roboczych lub likwidacja części obecnych, w szczególności tych
wyróżniających się niskim poziomem aktywności?
W ocenie Ministra Finansów i Gospodarki dotychczasowe funkcjonowanie MZ, szr
oraz grup zadaniowych należy ocenić pozytywnie. Przyjęcie trójstopniowego
modelu działania zespołu tworzy podstawy do prowadzenia długofalowej, spójnej i
opartej na współpracy polityki w tym obszarze. Funkcjonowanie modelu jest
monitorowane zgodnie z regulaminami wewnętrznymi obowiązującymi w ramach
struktury, w szczególności poprzez wewnętrzne raportowanie przedstawiane przez
kierujących grupami zadaniowymi.
Inicjowanie działań, których celem będzie powoływanie kolejnych grup
zadaniowych lub finalizowanie prac funkcjonujących grup zadaniowych, jest
przedmiotem bieżącej oceny przez członków szr. Należy mieć na uwadze, że na dzień
przygotowania niniejszej odpowiedzi nie są prowadzone prace ukierunkowane na
powoływanie nowych ani likwidację funkcjonujących grup zadaniowych.
Aktualnie nie są również planowane działania zmierzające do modyfikacji
obowiązującej trójstopniowej struktury: MZ, szr i grup zadaniowych. Należy zwrócić
uwagę, że wdrożona struktura jest zgodna z rekomendacją Międzynarodowego
Funduszu Walutowego przedstawioną w ramach projektu Technical Support
Instrument pt. Improvement of the capacity of Poland to better assess and counteract the
"grey economy" and aggressive tax planning (Poprawa zdolności Polski do lepszej oceny
rozmiarów i przeciwdziałania "szarej strefie" oraz agresywnemu planowaniu
podatkowemu).
-- 5 of 6 --
6/6
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 6 of 6 --