telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPN.050.42.2026.KM
Warszawa, 14 września 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 19446, złożoną przez Panią Poseł Aleksandrę Leo w sprawie
skuteczności przepisów ograniczających dostęp dzieci i młodzieży do słodkich napojów
sprzedawanych w szkolnych sklepikach i automatach, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższych informacji.
Nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 lutego 2026 r. – tzw. rozporządzenie
„sklepikowe”1 określa dopuszczalne grupy środków spożywczych przeznaczonych do
sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagania dla
żywienia zbiorowego, umożliwiając stosowanie szerokiego asortymentu produktów
spełniających ustalone kryteria jakościowe. Regulacja ta, z uwagi na charakter
funkcjonowania jednostek systemu oświaty, takich jak przedszkola i szkoły, obejmuje część
dziennego żywienia, przy czym korzystanie z żywienia zbiorowego w szkołach ma charakter
dobrowolny. Wspomniane rozporządzenie, wsparte edukacją zdrowotną prowadzoną na
terenie jednostek systemu oświaty, wpisuje się w szereg działań zmierzających do
wzmocnienia profilaktyki chorób dietozależnych.
Przy ustalaniu listy środków spożywczych dopuszczonych do sprzedaży dzieciom i
młodzieży uwzględniono zalecenia żywieniowe, a także wartość odżywczą produktów.
Należy mieć na uwadze, że żywność zawiera różne składniki odżywcze, w różnych ilościach.
Przyjęcie jako kryterium dopuszczenia tylko zawartości jednego ze składników, np. cukrów,
bez względu na rodzaj produktu, nie jest w związku z tym rozwiązaniem rekomendowanym.
1 Dz. U. poz. 197

-- 1 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Na rynku są dostępne produkty, jak np. soki owocowe, warzywne czy owocowo-warzywne,
które poza cukrami, dostarczają witamin, składników mineralnych, substancji
bioaktywnych, a soki przecierowe również błonnika pokarmowego. W odróżnieniu od nich
napoje słodzone cukrem lub syropem glukozowo-fruktozowym stanowią głównie źródło
energii przy niewielkiej lub zerowej ilości korzystnych dla zdrowia składników odżywczych.
Dlatego w ww. rozporządzeniu dopuszczono do sprzedaży w jednostkach systemu oświaty
soki owocowe, warzywne, owocowo-warzywne, inne napoje bez dodatku cukrów i
substancji słodzących zdefiniowanych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady
(WE) nr 1333/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie dodatków do żywności (Dz. U. L
354 z 31.12.2008, str. 16, z późn. zm.), a w przypadku napojów przygotowywanych na
miejscu obniżono o 5 g zawartość cukrów dodanych w stosunku do rozporządzenia
Ministra Zdrowia z 2016 r.
Zgodnie z rekomendacjami WHO oraz normami żywienia dla populacji Polski należy dążyć
do ograniczania spożycia tzw. cukrów wolnych, obejmujących zarówno cukry dodane, jak i
cukry naturalnie występujące m.in. w sokach owocowych. Jednocześnie jednak podkreśla
się, że negatywne skutki zdrowotne, w tym zwiększone ryzyko nadwagi, otyłości, są w
szczególności związane ze spożyciem napojów słodzonych, które dostarczają energii przy
niskiej wartości odżywczej. W konsekwencji, w zaleceniach żywieniowych oraz
opracowaniach naukowych rozróżnia się: napoje zawierające cukry dodane (np. napoje
słodzone cukrem, syropem glukozowo-fruktozowym), które powinny być ograniczane lub
eliminowane z diety dzieci i młodzieży oraz produkty takie jak soki 100%, które – mimo
obecności cukrów prostych – dostarczają również witamin, składników mineralnych oraz
substancji bioaktywnych i mogą stanowić element urozmaicający zbilansowaną dietę.
Jednocześnie dane wskazują, że głównym źródłem nadmiernej podaży cukrów w populacji
dzieci i młodzieży nie są soki 100%, lecz napoje słodzone oraz inne produkty przetworzone.
W świetle dopuszczenia do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty
soków owocowych, trudno uzasadnić, w kontekście zawartości cukrów, zakaz sprzedaży
napoju składającego się z wody i soku owocowego. Taki napój będzie zawierał niższą
zawartość cukrów niż sok i pewną ilość innych składników odżywczych pochodzących z
soku.
Istnieje ryzyko, że przyjęcie jednolitego limitu zawartości cukrów ogółem dla wszystkich
napojów, niezależnie od ich charakterystyki, prowadziłoby do braku rozróżnienia pomiędzy
produktami o odmiennej jakości żywieniowej, w tym do deprecjonowania produktów takich
jak soki 100%, które – w przeciwieństwie do napojów słodzonych – zawierają też składniki
korzystne.

-- 2 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Zróżnicowanie, polegające na odmiennym traktowaniu napojów przygotowywanych na
miejscu oraz napojów pakowanych, znajduje uzasadnienie praktyczne. W przypadku
napojów przygotowywanych na miejscu istnieje możliwość bezpośredniej kontroli składu i
ilości dodawanych cukrów, co uzasadnia wprowadzenie bardziej precyzyjnych limitów,
sprzyja ograniczeniu podaży cukrów dodanych oraz ujednoliceniu praktyki
przygotowywania napojów w jednostkach systemu oświaty.
Pragnę także przypomnieć, że ww. rozporządzenie zostało wypracowane we współpracy z
ekspertami Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – Państwowego Instytutu
Badawczego, Instytutu Matki i Dziecka, Instytutu „Pomnik–Centrum Zdrowia Dziecka”,
Głównego Inspektoratu Sanitarnego oraz Ministerstwa Edukacji Narodowej.
Ministerstwo Zdrowia nie zamyka się na ewentualne modyfikacje przepisów. Jeśli praktyka
rynkowa lub doświadczenia organów kontrolnych wykażą, że w obowiązujących
regulacjach pojawiają się luki osłabiające ich zdrowotny cel, możliwe będzie rozważenie
odpowiedniej nowelizacji. Celem pozostaje skuteczna ochrona zdrowia dzieci i młodzieży,
dlatego analiza funkcjonowania przepisów w praktyce oraz gotowość do ich udoskonalania
stanowią naturalny element procesu regulacyjnego.
Niezależnie od powyższego pragnę podkreślić, że Ministerstwo Zdrowia prowadzi i wspiera
szereg działań mających na celu ograniczenie nadmiernego spożycia cukrów przez dzieci i
młodzież, przy czym szczególne znaczenie mają działania edukacyjne i kształtowanie
prawidłowych nawyków żywieniowych już od najmłodszych lat.
Od wielu lat w ramach Narodowego Programu Zdrowia funkcjonuje Narodowe Centrum
Edukacji Żywieniowej (NCEŻ), którego celem jest upowszechnianie wiedzy na temat zasad
prawidłowego żywienia oraz promocja zdrowego stylu życia. NCEŻ opracowuje i
udostępnia materiały edukacyjne skierowane do różnych grup odbiorców, w tym dzieci,
młodzieży, rodziców, nauczycieli oraz pracowników placówek oświatowych. Materiały te są
publikowane na portalu NCEŻ, a także dystrybuowane bezpośrednio do zainteresowanych
środowisk, co umożliwia szerokie wykorzystanie ich w działaniach edukacyjnych
realizowanych w szkołach i przedszkolach.
Istotnym elementem wzmacniającym edukację zdrowotną dzieci i młodzieży będzie
również wprowadzenie obowiązkowego przedmiotu edukacja zdrowotna. Przedmiot ten
ma na celu rozwijanie kompetencji zdrowotnych uczniów, w tym kształtowanie
umiejętności dokonywania świadomych wyborów żywieniowych, krytycznej oceny
informacji dotyczących żywności oraz budowanie trwałych nawyków sprzyjających
zdrowiu. W ramach edukacji zdrowotnej uczniowie będą zdobywać wiedzę dotyczącą zasad

-- 3 of 4 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
prawidłowego żywienia, znaczenia ograniczania spożycia cukrów dodanych oraz wpływu
diety na zdrowie i samopoczucie.
Trwała zmiana zachowań żywieniowych wymaga nie tylko odpowiednich regulacji
dotyczących żywienia w szkołach, lecz również systematycznej edukacji dzieci, młodzieży
oraz ich opiekunów. Dzięki połączeniu działań legislacyjnych, edukacyjnych,
informacyjnych i promocyjnych możliwe jest skuteczniejsze kształtowanie zdrowych
nawyków żywieniowych oraz ograniczanie spożycia produktów zawierających nadmierne
ilości cukrów.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 4 of 4 --