Interpelacja w sprawie zasad naborów STEP i FENG oraz kwalifikowalności wynagrodzeń naukowców pełniących funkcje kierownicze
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19280
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie zasad naborów STEP i FENG oraz kwalifikowalności wynagrodzeń naukowców pełniących funkcje kierownicze
Zgłaszający: Jacek Tomczak
Data wpływu: 17-08-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego dotarły informacje dotyczące problemów związanych z warunkami naborów STEP oraz interpretacją zasad kwalifikowalności kosztów w projektach FENG. Kwestie te zostały również opisane w publikacjach medialnych, w tym w artykule Katarzyny Mokrzyckiej opublikowanym 13 sierpnia 2026 r. w portalu XYZ.
W zakończonych 18 czerwca 2026 r. inwestycyjnych naborach PARP w ramach STEP dla biotechnologii do Ścieżki A, z budżetem 150 mln zł, nie wpłynął żaden wniosek. W Ścieżce B złożono jedynie sześć wniosków na łączną kwotę ok. 122,8 mln zł. Branża biotechnologiczna wskazywała na niedostosowanie części warunków do etapowego charakteru rozwoju technologii. Dodatkowo wytyczne Komisji Europejskiej określają wykaz technologii STEP jako orientacyjny i niewyczerpujący, podczas gdy krajowe FAQ naborów wskazuje, że zakres tematyczny jest katalogiem zamkniętym, co miało zostać potwierdzone w kontaktach roboczych z komisją. Rozbieżność ta wymaga jednoznacznego wyjaśnienia. NCBR prowadzi obecnie również odrębne nabory STEP dotyczące projektów B+R w biotechnologii.
Drugim problemem są zasady kwalifikowania wynagrodzeń naukowców, którzy łączą pracę badawczą z funkcjami kierowniczymi na uczelni. Aktualne FAQ NCBR wskazuje, że wynagrodzenia m.in. dziekanów, prodziekanów i kierowników katedr nie mogą być rozliczane jako bezpośredni koszt personelu projektu, lecz w kosztach pośrednich. MFiPR informowało publicznie, że podejście wynika z zaleceń Komisji Europejskiej po audycie POIR z 2017 r. Środowisko akademickie podnosi jednak problem stosowania tej interpretacji do projektów przygotowanych i ocenionych przy wcześniejszym rozumieniu zasad. Wątpliwości dotyczą także możliwości kwestionowania już poniesionych wydatków i ryzyka korekt finansowych.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo przeanalizowało przyczyny braku wniosków w Ścieżce A STEP dla biotechnologii oraz niewykorzystania pełnej alokacji w Ścieżce B? Które elementy zasad naborów uznano za największą barierę dla przedsiębiorców?
Jak ministerstwo wyjaśnia różnicę między orientacyjnym i niewyczerpującym charakterem wykazu technologii w wytycznych Komisji Europejskiej a zamkniętym katalogiem przyjętym w krajowych naborach STEP? Czy ministerstwo widzi możliwość jego rozszerzenia w kolejnych naborach?
Czy w związku z wynikami inwestycyjnych naborów PARP ministerstwo planuje zmianę ich formuły albo ponowienie wsparcia dla inwestycji biotechnologicznych? Jeśli tak – w jakim terminie i jakie najważniejsze zmiany są rozważane?
Proszę wskazać konkretną podstawę prawną, dokument lub zalecenie Komisji Europejskiej będące podstawą obecnych zasad kwalifikowania wynagrodzeń naukowców pełniących funkcje kierownicze oraz datę przyjęcia tej interpretacji w FENG i przekazania jej NCBR.
Czy obecna interpretacja jest stosowana również do projektów rozpoczętych i umów zawartych przed jej doprecyzowaniem? Jeśli tak, jaka jest podstawa jej stosowania wobec wydatków zaplanowanych i zaakceptowanych na wcześniejszym etapie?
Ilu beneficjentów projektów FENG może być objętych tą interpretacją oraz w ilu przypadkach stwierdzono dotychczas ryzyko korekty finansowej lub żądania zwrotu przyznanego dofinansowania?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie rozwiązania przejściowego lub ochrony praw nabytych dla projektów, w których skład zespołu badawczego i sposób wynagradzania zostały zaakceptowane na etapie oceny wniosku?
Stabilne, jednoznaczne i przewidywalne zasady kwalifikowalności są warunkiem zaufania przedsiębiorstw i uczelni do systemu Funduszy Europejskich oraz skutecznego wykorzystania środków przeznaczonych na badania i rozwój.
Z poważaniem
Jacek Tomczak
Poseł na Sejm RP
Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7344 znakówtel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 17 września 2026 r.
znak sprawy: DIR-XVIa.054.4.2026.AR
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy odpowiedzi na interpelację nr 19280 Pana Posła Jacka Tomczaka
w sprawie zasad naborów STEP i FENG oraz kwalifikowalności wynagrodzeń
naukowców pełniących funkcje kierownicze
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na powyższą interpelację uprzejmie informuję, że w odniesieniu do
pytań dotyczących naboru w ramach STEP – Biotechnologie, ścieżka A,
prowadzonego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości, jesteśmy
w trakcie analizy postulatów zgłoszonych w kontekście sektora
biotechnologicznego, aby móc określić, które rekomendacje są możliwe do
wdrożenia, a które nie, z uwagi na regulacje prawne i wymogi wynikające z faktu,
że źródłem finansowania STEP jest Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego.
Należy podkreślić, że zasady przeprowadzonych naborów zostały określone
w oparciu o obowiązujące przepisy rozporządzenia ustanawiającego STEP oraz
właściwe wytyczne dotyczące realizacji STEP i zasady wynikające z korzystania
z funduszy unijnych (tj. czy technologia spełnia kryteria innowacyjności – wniesie
na rynek wewnętrzny innowacyjny, najnowocześniejszy i przełomowy element
o znaczącym potencjale gospodarczym, bądź czy doprowadzi do zmniejszenia
strategicznych zależności UE). Tym samym zakres i sposób udzielania wsparcia
muszą pozostawać zgodne z ramami określonymi w tych dokumentach także
w odniesieniu do przyszłych konkursów, pod warunkiem braku zmiany treści
ww. aktów. Ewentualne zmiany kryteriów są konsultowane i uzgadniane
z partnerami, w tym reprezentantami przedsiębiorców na grupach roboczych
FENG.
-- 1 of 4 --
2
Informacje o składzie Komitetu Monitorującego, Grupach Roboczych
oraz dokumentach dotyczących ich prac są dostępne na stronie programu FENG:
https://nowoczesnagospodarka.gov.pl/instytucje-w-programie/komitet-
monitorujacy-feng/
W odniesieniu do pytań związanych z kwestią kwalifikowania wynagrodzeń
naukowców, którzy łączą pracę badawczą z funkcjami kierowniczymi na uczelni,
wyjaśniam, że stanowisko i interpretacja, którą posługuje się Instytucja
Zarządzająca Programem FENG w zakresie kwalifikowalności kosztów zarządu
w odniesieniu do projektów FENG, w których ma zastosowanie stawka
ryczałtowa na koszty pośrednie, wynika z zaleceń Komisji Europejskiej (KE)
– z audytu, jaki został przeprowadzony przez KE w październiku 2017 r.
w programie POIR, jak również z treści Wytycznych dotyczących
kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027 (Wytyczne). Końcowe
sprawozdanie z audytu zostało przekazane przez KE do IZ POIR 7 lutego 2019 r.
Interpretacja obowiązywała w POIR i jest stosowana również do projektów
rozpoczętych i umów zawartych w ramach FENG, w tym przed jej
doprecyzowaniem.
Fundusz Wsparcia Technologii Krytycznych (STEP) z założenia jest instrumentem
skierowanym do projektów o szczególnym znaczeniu strategicznym, zarówno
pod względem skali inwestycji, jak i ich potencjalnego wpływu na rozwój
kluczowych technologii w UE.
IZ stoi na stanowisku, że organizowanie naborów w ramach STEP dla
innowacyjnych projektów jest zasadne i powinno być kontynuowane. Rolą
instrumentów wsparcia publicznego nie jest bowiem wyłącznie odpowiadanie
na istniejący popyt ze strony przedsiębiorstw, ale również stymulowanie rozwoju
rynku i tworzenie warunków do podejmowania decyzji dot. skalowania swojej
działalności, wdrażania nowych rozwiązań technologicznych, wiążących się
z wyższym poziomem ryzyka.
W szczególności instrument taki jak STEP powinien przyczyniać się
do zwiększania skali działalności przedsiębiorstw, ich rozwoju technologicznego
i wzmacniania pozycji rynkowej – tak aby przedsiębiorstwa, które obecnie
znajdują się na wcześniejszych etapach rozwoju, mogły w perspektywie
przechodzić do kolejnych etapów, zwiększać skalę działalności i konkurować
na rynku międzynarodowym.
W odniesieniu do pytania o różnicę między orientacyjnym i niewyczerpującym
charakterem wykazu technologii w wytycznych Komisji Europejskiej
a zamkniętym katalogiem przyjętym w krajowych naborach STEP, chcę zwrócić
uwagę, że zakres katalogu biotechnologii z Wytycznych STEP, był wyjaśniany
z KE, która wskazała, że lista jest bardzo szeroka i w opinii Komisji na chwilę
obecną wyczerpująca. Należy ją zatem traktować dla danego naboru jako katalog
zamknięty, mimo że zgodnie z nazwą kolumny w Wytycznych katalog jest
-- 2 of 4 --
3
„orientacyjny i niewyczerpujący”. Zgodnie z informacją uzyskaną z KE zapis ten
oznacza jedynie, że może podlegać modyfikacjom przez Komisję. Tym samym
KE nie zamyka się na ewentualne modyfikacje listy, ale dla już ogłoszonych
naborów katalog pozostanie taki jak określono.
Jednocześnie przedsiębiorcy mogą zgłaszać propozycje technologii, które nie
zostały ujęte w obecnym wykazie. Zgłoszenia te mogą zostać przeanalizowane
przez właściwe instytucje i w uzasadnionych przypadkach, przedstawione
KE do odrębnego uzgodnienia. W przypadku akceptacji KE dany obszar może
zostać uwzględniony w katalogu w kolejnych naborach. W celu uwzględnienia
ewentualnych nowych technologii zaproponowaliśmy w Kryteriach odesłanie
do załącznika do RWP, w którym zostaną wymienione wszystkie dopuszczalne
technologie z Wytycznych oraz propozycje, na które zgodzi się dodatkowo KE.
Technologie wykazane w Wytycznych w obszarze biotechnologii obejmują ten
sam zakres jak definicja biotechnologii, którą posługuje się OECD. OECD
dopuszcza rozszerzenie katalogu technologii, rekomendując, aby podmioty
zajmujące się statystyką umożliwiały sprawozdającym się z działalności
biotechnologicznej wskazanie nowych technologii Formularz GUS dot.
przedsiębiorstw biotechnologicznych, w którym przedsiębiorstwa mogą wskazać
technologie wykraczające poza dotychczasowy katalog uwzględnia taką
możliwość. Tym samym ścieżka decyzyjna dot. poszerzenia katalogu technologii
powinna uwzględniać oficjalne mechanizmy. O ile bowiem ocena, czy technologia
spełnia warunki technologii krytycznej jest zadaniem instytucji oceniającej dany
projekt, o tyle zakres technologii uważanych za strategiczne i mieszczące się
w sektorze biotechnologii powinien być dokonywany przez podmioty do tego
upoważnione. Decyzje w tym zakresie nie powinny być podejmowane
na poziomie danego wniosku o dofinansowanie.
Ponadto informuję, że zalecenia dotyczące kwalifikowalności wynagrodzeń osób
pełniących funkcje zarządcze w projektach FENG obowiązują od początku
wdrażania FENG.
Stanowisko dotyczące kosztów wynagrodzeń pracowników, którzy łączą pracę
badawczą z funkcjami kierowniczymi dotyczy wszystkich beneficjentów FENG.
Dane dotyczące liczby beneficjentów objętych tą interpretacją oraz informacje
o przypadkach, w których stwierdzono dotychczas ryzyko korekty finansowej
lub żądania zwrotu przyznanego dofinansowania są dostępne zgodnie
z właściwościami w instytucjach bezpośrednio wdrażających konkretne działania,
które zgodnie z kompetencjami dokonują weryfikacji wydatków we wnioskach
o płatność.
IZ FENG nie przewiduje zastosowania rozwiązań przejściowych, chroniących
projekty zatwierdzone przed upowszechnieniem interpretacji w dokumentacji
konkursowej.
-- 3 of 4 --
4
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --