Interpelacja w sprawie działań państwa w zakresie usuwania nielegalnych składowisk odpadów i zabezpieczania mieszkańców, na przykładzie odpadów nielegalnie zdeponowanych w wyrobisku po kopalni piasku w Strzyżowie, gm. Horodło
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 19244
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie działań państwa w zakresie usuwania nielegalnych składowisk odpadów i zabezpieczania mieszkańców, na przykładzie odpadów nielegalnie zdeponowanych w wyrobisku po kopalni piasku w Strzyżowie, gm. Horodło
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 16-08-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją w sprawie odpadów zdeponowanych w wyrobisku po kopalni piasku w miejscowości Strzyżów, gmina Horodło, powiat hrubieszowski, w szczególności na działkach nr 1061/16 i 1061/17.
Sprawa ta trwa od niemal dziesięciu lat i ma szczególne znaczenie dla mieszkańców powiatu hrubieszowskiego. Nie chodzi już tylko o ustalenie odpowiedzialności za nielegalne gospodarowanie odpadami, lecz przede wszystkim o bezpieczeństwo ludzi i środowiska oraz o skuteczność państwa w doprowadzeniu do usunięcia odpadów.
Z ustaleń Najwyższej Izby Kontroli wynika, że sprawa nieprawidłowości dotyczących rekultywacji wyrobiska była sygnalizowana organom publicznym jeszcze przed jej nagłośnieniem w mediach. Przełom nastąpił jednak dopiero na początku sierpnia 2017 r., po emisji materiału telewizyjnego dokumentującego zwożenie odpadów do wyrobiska.
Podczas przeprowadzonej następnie kontroli wykonano siedem odkrywek – sześć na działce nr 1061/17 i jedną na działce nr 1061/16. We wszystkich siedmiu stwierdzono obecność zmieszanych odpadów komunalnych. Z każdej odkrywki pobrano próbki. Na zlecenie Prokuratury Okręgowej w Zamościu pobrano ponadto 27 próbek odpadów, 27 próbek gleby oraz dwie próbki wody ze studni w Strzyżowie.
Szczególne zaniepokojenie budzą wyniki ekspertyz przywołane przez NIK. Według opinii sporządzonej na zlecenie Prokuratury Okręgowej w Zamościu jeden z pobranych odpadów posiadał właściwości niebezpieczne i mógł powodować raka. Badane odpady nie spełniały wymagań właściwych dla odpadów obojętnych. Eksperci wskazywali ponadto, że ze zdeponowanych odpadów mogą być wypłukiwane m.in. chlorki, fluorki, siarczany i metale ciężkie, które w przypadku przedostawania się do wód podziemnych, powierzchniowych lub ujęć wody pitnej mogą powodować ich skażenie.
Wojewódzki inspektorat ochrony środowiska wymierzył przedsiębiorcy prowadzącemu działalność związaną z przetwarzaniem odpadów w wyrobisku administracyjną karę pieniężną w wysokości 500 tys. zł za przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia na działce 1061/16 i niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na działce 1061/17. Nałożono również karę 2 tys. zł za transport odpadów bez wymaganego zezwolenia. Według stanu opisanego przez NIK wobec nieuregulowania należności skierowano je do egzekucji.
Najpoważniejszym problemem okazało się jednak doprowadzenie do faktycznego usunięcia odpadów.
Kolejne decyzje administracyjne nakazujące ich usunięcie były kwestionowane lub uchylane. W odniesieniu do działki nr 1061/16 samorządowe kolegium odwoławcze stwierdziło w 2020 r. nieważność decyzji wójta m.in. dlatego, że obowiązek nałożono na podmiot, co do którego nie ustalono, iż jest posiadaczem odpadów w rozumieniu ustawy o odpadach. Problem ustalenia właściwego podmiotu zobowiązanego do usunięcia odpadów stał się zatem jedną z głównych przeszkód w skutecznym przeprowadzeniu postępowania.
W wynikach kontroli NIK dotyczącej usuwania nielegalnie zdeponowanych odpadów niebezpiecznych przypadek Horodła został wskazany jako mieszanina odpadów, w tym niebezpiecznych, zagrażających życiu i zdrowiu ludzi i środowisku, zdeponowana w wyrobisku po kopalni Strzyżów. Według stanu objętego tą kontrolą odpady pozostawały nieusunięte.
Trzeba jednocześnie wyraźnie zaznaczyć, że ustalenia NIK opisują stan z poprzednich lat. Nie znalazłem aktualnego dokumentu organu ochrony środowiska, który jednoznacznie potwierdzałby, że odpady zostały całkowicie wydobyte i usunięte. Właśnie dlatego niezbędne jest przedstawienie przez ministerstwo aktualnego stanu faktycznego, prawnego i środowiskowego.
Sprawa Strzyżowa jest również sprawdzianem rozwiązań systemowych dotyczących tzw. bomb ekologicznych. Państwo nie może dopuścić do sytuacji, w której spór o to, kto jest posiadaczem odpadów, kolejne odwołania i wieloletnie procedury administracyjne prowadzą w praktyce do pozostawienia potencjalnie niebezpiecznych substancji w ziemi przez kilkanaście lat.
Niezależnie od późniejszego dochodzenia odpowiedzialności i kosztów od podmiotów zobowiązanych, podstawowym obowiązkiem organów państwa powinno być niedopuszczenie do trwałego zagrożenia dla mieszkańców, gleby i zasobów wodnych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy według stanu na dzień udzielania odpowiedzi odpady znajdujące się na działkach nr 1061/16 i 1061/17 w Strzyżowie zostały w całości usunięte? Jeżeli nie, jaka ich ilość – według aktualnych szacunków – nadal znajduje się w wyrobisku i na jakiej powierzchni oraz głębokości zalega?
Jakie są obecnie ustalenia dotyczące rodzaju i składu pozostających tam odpadów? Czy po 2017 r. wykonywano kolejne odkrywki, pobierano próbki lub przeprowadzano badania pozwalające zweryfikować pierwotne ustalenia?
Kiedy po raz ostatni badano glebę, wody podziemne, powierzchniowe oraz wodę w studniach znajdujących się w sąsiedztwie wyrobiska i jakie były wyniki tych badań? Proszę o wskazanie w szczególności wyników dotyczących metali ciężkich, chlorków, fluorków, siarczanów oraz innych substancji związanych ze zdeponowanymi odpadami.
Czy istnieje aktualna, sporządzona po 2023 r. ocena zagrożenia dla zdrowia mieszkańców i środowiska wynikającego z pozostawania odpadów w Strzyżowie? Jeżeli tak, kto ją sporządził, kiedy i jakie są jej zasadnicze wnioski?
Jakie kontrole i działania podjęły w sprawie Strzyżowa w latach 2023–2026 Ministerstwo Klimatu i Środowiska, GIOŚ, WIOŚ oraz inne podległe lub nadzorowane organa? Proszę o przedstawienie ich chronologii i rezultatów.
Jaki organ jest obecnie właściwy do prowadzenia postępowań zmierzających do usunięcia odpadów z działek 1061/16 i 1061/17 i na jakim etapie znajdują się te postępowania?
Proszę o przedstawienie pełnej chronologii decyzji administracyjnych dotyczących usunięcia odpadów ze Strzyżowa od 2017 r., z podaniem dat, organów wydających decyzje, rozstrzygnięć organów odwoławczych oraz obecnego statusu każdej z tych spraw.
Czy do chwili obecnej prawnie skutecznie ustalono posiadacza lub posiadaczy odpadów zobowiązanych do ich usunięcia? Jeżeli nie, jakie konkretne okoliczności po niemal dziesięciu latach nadal uniemożliwiają dokonanie takiego ustalenia?
Czy wyegzekwowano administracyjną karę 500 tys. zł oraz karę 2 tys. zł nałożone przez WIOŚ, a także inne należności, opłaty lub kary związane ze składowaniem odpadów w Strzyżowie? Jeżeli nie, jaka kwota pozostaje do wyegzekwowania i z jakiej przyczyny?
Czy w odniesieniu do Strzyżowa analizowano lub stosowano tryb pozwalający organom publicznym na niezwłoczne usunięcie odpadów ze względu na zagrożenie dla życia, zdrowia lub środowiska, w tym rozwiązania przewidziane w art. 26a ustawy o odpadach? Jeżeli odstąpiono od zastosowania takiego trybu, jakie były podstawy tej decyzji?
Jaki jest obecnie szacowany koszt całkowitego wydobycia, przebadania, transportu i legalnego zagospodarowania odpadów oraz rekultywacji terenu i z jakich źródeł zadanie to może zostać sfinansowane?
Czy to miejsce znajduje się obecnie w krajowej ewidencji lub wykazie miejsc nielegalnego zdeponowania odpadów stwarzających zagrożenie oraz jaki stopień pilności jego likwidacji został mu przypisany? Jakie działania podjęto w odniesieniu do Strzyżowa w wykonaniu systemowych wniosków NIK dotyczących likwidacji takich miejsc?
Czy ministerstwo zamierza skoordynować działania GIOŚ, WIOŚ, wojewody lubelskiego, marszałka województwa, powiatu hrubieszowskiego, gminy Horodło i innych właściwych organów w celu ostatecznego zakończenia tej sprawy? Jeżeli tak, jaki jest harmonogram tych działań?
W jakim realnym terminie ministerstwo przewiduje całkowite usunięcie odpadów, rekultywację terenu oraz przeprowadzenie badań potwierdzających brak zagrożenia dla mieszkańców i środowiska? Czy po usunięciu odpadów zostanie zapewniony wieloletni monitoring gleby i wód w rejonie wyrobiska?
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (29)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada informacji” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
22637 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-SGO.0500.24.2026.KD
4531410.18772918.15243723
Warszawa, 05-10-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację posła Jarosława Sachajki (znak: K10INT19244)
Temat: działania państwa w zakresie usuwania nielegalnych „składowisk odpadów” i zabezpieczania
mieszkańców, na przykładzie odpadów nielegalnie zdeponowanych w wyrobisku po kopalni piasku
w Strzyżowie, gm. Horodło
Pan
Włodzmierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację pana posła Jarosława Sachajki w sprawie działań państwa
w zakresie usuwania nielegalnych „składowisk odpadów” i zabezpieczania mieszkańców, na
przykładzie odpadów nielegalnie zdeponowanych w wyrobisku po kopalni piasku
w Strzyżowie, gm. Horodło, znak: K10INT19244, przedstawiam poniższe informacje.
1. Czy według stanu na dzień udzielania odpowiedzi odpady znajdujące się na działkach
nr 1061 /16 i 1061/17 w Strzyżowie zostały w całości usunięte? Jeżeli nie, jaka ich
ilość – według aktualnych szacunków – nadal znajduje się w wyrobisku i na jakiej
powierzchni oraz głębokości zalega?
Z informacji przekazanych przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ) wynika,
że Lubelski Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska (Lubelski WIOŚ) stwierdził, że na
dzień 7 września 2026 r. odpady znajdujące się na działkach ewidencyjnych nr 1061/16
o powierzchni 1,26 ha oraz nr 1061/17 o powierzchni 4,83 ha położonych w miejscowości
Strzyżów, gmina Horodło nie zostały usunięte. Zgodnie z informacjami zawartymi w decyzji
Marszałka Województwa Lubelskiego z dnia 27 marca 2024 r na ww. działkach
ewidencyjnych, spółka REQ PROSTA Spółka Akcyjna przeprowadziła prace terenowe, na
podstawie których ustalono, że na terenie tym zdeponowano ok. 41 830 Mg odpadów.
2. Jakie są obecnie ustalenia dotyczące rodzaju i składu pozostających tam odpadów?
Czy po 2017 r. wykonywano kolejne odkrywki, pobierano próbki lub przeprowadzano
badania pozwalające zweryfikować pierwotne ustalenia?
Zgodnie z informacjami zawartymi w decyzji Marszałka Województwa Lubelskiego z dnia
27 marca 2024 r., znak: FZ.7241.1.2017.TM, na podstawie badań przeprowadzonych
w 2023 r. przez spółkę REQ PROSTA Spółka Akcyjna ustalono, że materiał zdeponowany
w wyrobisku stanowią bezsprzecznie niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne,
o zbliżonej do siebie typowej morfologii. Zgodnie z zapisami Katalogu odpadów dla
omawianego typu odpadów przewidziano kod odpadu 20 03 01 - niesegregowane
-- 1 of 8 --
(zmieszane) odpady komunalne. Odpady tego typu zaliczają się do odpadów innych niż
niebezpieczne.
3. Kiedy po raz ostatni badano glebę, wody podziemne, powierzchniowe oraz wodę
w studniach znajdujących się w sąsiedztwie wyrobiska i jakie były wyniki tych badań?
Proszę o wskazanie w szczególności wyników dotyczących metali ciężkich, chlorków,
fluorków, siarczanów oraz innych substancji związanych ze zdeponowanymi
odpadami.
Na wstępie należy wskazać, że działem administracji gospodarka wodna kieruje Minister
Infrastruktury.
Niemniej jednak z informacji otrzymanych z GIOŚ można wskazać, że ostatnie badania wód
podziemnych w obrębie wyrobiska po kopalni piasku w miejscowości Strzyżów, obejmujące
również wodę ze studni, przeprowadzono w 2024 r. Badania wód podziemnych
i powierzchniowych rzeki Bug wykonywano także w latach 2022–2023. Wyniki tych badań
stanowiły podstawę oceny jakości badanych komponentów środowiska dokonanej przez
Lubelski WIOŚ.
Ostatni pobór wód podziemnych wykonano w dniu 27 listopada 2024 r. z 4 studni
kopanych, będących w ciągłym użytkowaniu, ze stałym dopływem wody podziemnej.
Wyniki badań wód podziemnych przedstawiają się następująco:
Tab. nr 1. Zmierzone wartości metali ciężkich
Studnia Cynk [μg/l] Miedź [μg/l] Nikiel [μg/l] Ołów [μg/l]
Nr 1 12,9 1,51 5,8 0,378
Nr 2 25,9 < 1,0 1,93 1,31
Nr 3 19,0 < 1,0 1,74 0,60
Nr 4 19,0 2,16 < 1,0 < 0,2
Tab. nr 2. Zmierzone wartości chlorków, fluorków, siarczanów
Studnia Chlorki [mg/l] Fluorki [mg/l] Siarczany [mg/l]
Nr 1 591 < 0,01 > 100
Nr 2 911 0,07 > 100
Nr 3 53 0,21 89
Nr 4 32 0,07 20
Znak ”<” oznacza wynik poniżej granicy oznaczalności.
Znak „>” oznacza wynik powyżej granicy oznaczalności.
Lubelski WIOŚ nie posiada aktualnych wyników badań wód powierzchniowych rzeki Bug
odnoszących się bezpośrednio do oddziaływania odpadów zdeponowanych w wyrobisku
w Strzyżowie.
Ponadto informuję, że w ramach państwowego monitoringu środowiska GIOŚ prowadzi
monitoring badawczy rzeki Bug. Badania realizowane są w punkcie pomiarowo - kontrolnym
Bug - Zosin w ramach współpracy dwustronnej z Ukrainą. Badania prowadzone są każdego
roku z częstotliwością 12 razy w roku, a zakres badań obejmuje obecnie: BZT5, ChZTCr, tlen
-- 2 of 8 --
rozpuszczony, odczyn pH, siarczany, zawiesinę ogólną, azot amonowy, azot azotanowy, azot
azotynowy, azot ogólny, fosfor fosforanowy, fosfor ogólny, przewodność w 20°C,
fluoranten, kadm, nikiel, benzo(a)piren, benzo(b)fluoranten, benzo(k)fluoranten,
benzo(g.h,i)perylen.
Tab. nr 3. Wyniki badań z lat 2025-2026:
Miesiąc badań Rok
badań styczeń luty marzec kwiecień maj czerwiec lipiec sierpień wrzesień październik listopad grudzień
Siarczany mg/l
2025 75,61 83,75 74,47 78,75 76,81 73,94 64,73 64,40 68,24 68,48 71,80 71,60
2026 75,26 68,04 72,75 82,15 78,89 65,34 69,79 77,98
Przewodność elektryczna właściwa w 20o C μ/cm
2025 816 842 761 770 770 736 645 693 762 705 776 786
2026 832 701 713 754 678 806 636 672
Nikiel i jego związki μg/l
2025 3,2 2,5 2,7 2,8 <1,2 6,0 2,2 5,2 3,4 2,7 2,3 3,5
2026 3,1 9,9 2,5 4,0 2,2 2,1 2,1 3,8
Kadm i jego związki μg/l
2025 <0,024 <0,024 <0,024 <0,024 <0,024 <0,024 <0,024 <0,024 <0,024 <0,024 <0,024 <0,024
2026 <0,024 <0,024 <0,024 <0,024 <0,024 <0,024 <0,024 <0,024
W serwisie internetowym GIOŚ, na Portalu jakości wód powierzchniowych (link:
https://wody.gios.gov.pl/pjwp) dostępne są:
aktualne i archiwalne dane pomiarowe pochodzące z państwowego monitoringu
środowiska;
szczegółowe plany monitoringu wód powierzchniowych oraz wyniki klasyfikacji
i ocen stanu;
jednolitych części wód powierzchniowych (jcwp);
interaktywna mapa, prezentująca wyniki bieżących pomiarów oraz klasyfikacji
i ocen stanu.
GIOŚ realizuje również monitoring jakości wód podziemnych, który jest wykonywany w 174
jednolitych części wód podziemnych (jcwpd) wydzielonych na terenie kraju.
Wyrobisko po kopalni piasku w Strzyżowie jest zlokalizowane na obszarze jcwpd nr 121,
uznanej w obecnie obowiązującym planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza
Wisły na lata 2022 - 2027 za niezagrożoną nieosiągnięciem celu środowiskowego.
Kompleksowa ocena stanu jcwpd nr 121 wykonana w 2023 r. na podstawie wyników badań
realizowanych w 2022 r. wykazała jej dobry stan chemiczny i ilościowy. Ocena ta jest
obowiązująca w całym cyklu planistycznym gospodarowania wodami na lata 2022 – 2027.
Jcwpd nr 121 jest monitorowana w 9 reprezentatywnych punktach pomiarowych. Najbliżej
rejonu wyrobiska po kopalni piasku w Strzyżowie znajduje się jeden punkt pomiarowy nr
4137 położony w odległości 5 km na północny wschód od ww. wyrobiska. Ostatnie badania
w tym punkcie były przeprowadzone w 2022 r. w ramach monitoringu diagnostycznego
-- 3 of 8 --
i wykazały III klasę jakości wód podziemnych oznaczającą dobry stan chemiczny. Następne
badania zostaną powtórzone w 2028 roku.
Szczegółowe informacje dotyczące wyników badań i ocen jakości wód podziemnych
w punktach pomiarowych monitoringu jakości wód podziemnych są dostępne na stronie
internetowej GIOŚ pod adresem: https://www.gov.pl/web/gios/monitoring-jakosci-wod-
podziemnych.
Jeśli chodzi o badania gleb, Lubelski WIOŚ nie posiada informacji pozwalających na
ustalenie, kiedy po raz ostatni przeprowadzono badania gleby w sąsiedztwie wyrobiska.
4. Czy istnieje aktualna, sporządzona po 2023 r. ocena zagrożenia dla zdrowia
mieszkańców i środowiska wynikającego z pozostawania odpadów w Strzyżowie?
Jeżeli tak, kto ją sporządził, kiedy i jakie są jej zasadnicze wnioski?
Według informacji przekazanych przez GIOŚ, Lubelski WIOŚ nie sporządził oceny
zagrożenia dla zdrowia mieszkańców i środowiska wynikającego z pozostawania odpadów
w Strzyżowie po 2023 r. Należy przy tym wskazać, że obowiązujące przepisy nie nakładają
obowiązku sporządzania takiego dokumentu dla każdego miejsca nielegalnego
nagromadzenia odpadów.
5. Jakie kontrole i działania podjęły w sprawie Strzyżowa w latach 2023–2026
Ministerstwo Klimatu i Środowiska, GIOŚ, WIOŚ oraz inne podległe lub nadzorowane
organy? Proszę o przedstawienie ich chronologii i rezultatów.
Na wstępie należy wskazać, że Inspekcja Ochrony Środowiska jest organem powołanym
przede wszystkim do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz
podejmowania działań pokontrolnych w przypadkach stwierdzenia naruszeń prawa.
W zakresie gospodarowania odpadami kompetencje Inspekcji obejmują w szczególności
prowadzenie kontroli, dokumentowanie stanu faktycznego, wydawanie zarządzeń
pokontrolnych oraz przekazywanie informacji i wyników ustaleń właściwym organom.
Natomiast prowadzenie działań polegających na usuwaniu odpadów, organizacja tych
przedsięwzięć oraz wydawanie rozstrzygnięć dotyczących obowiązku usunięcia odpadów
należą do właściwych organów administracji publicznej.
We wskazanym okresie Lubelski WIOŚ przeprowadził dwie kontrole typu rozpoznanie
zanieczyszczenia w terenie, połączone z poborem próbek wody (wyniki badań opisano
w pkt 3), oraz czynności kontrolne mające na celu ocenę aktualnego stanu terenu.
W dniu 10 sierpnia 2023 r. przeprowadzono czynności kontrolne na podstawie art. 10b
ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska1. W trakcie wizji lokalnej
w miejscu nielegalnie zdeponowanych odpadów pochodzenia komunalnego, Lubelski WIOŚ
nie stwierdził naruszenia struktury gruntu, co wskazywało na brak bieżącego dowożenia
odpadów. Lubelski WIOŚ nie potwierdził również występowania uciążliwości odorowych.
Na powierzchni terenu Lubelski WIOŚ potwierdził pojedyncze odpady, w tym zużyte opony,
folię, palety transportowe oraz niewielką ilość odpadów budowlanych. W związku
z powyższym Lubelski WIOŚ skierował do Urzędu Gminy Horodło wystąpienie, w którym
wskazał na konieczność uprzątnięcia powierzchni terenu z ww. odpadów.
Podczas ponownych oględzin terenu, przeprowadzonych w dniu 16 sierpnia 2023 r.,
Lubelski WIOŚ stwierdził, że powierzchnia terenu została uprzątnięta z ww. odpadów.
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 425, ze zm.
-- 4 of 8 --
Z przytoczonych powyżej czynności została sporządzona notatka urzędowa. W związku
z obecnością zdeponowanych pod powierzchnią ziemi odpadów Lubelski WIOŚ zwrócił się
do Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej (KP PSP) w Hrubieszowie z prośbą
o zajęcie stanowiska w zakresie występowania zagrożenia pożarowego.
W odpowiedzi KP PSP poinformowała, że nie stwierdza zagrożenia pożarowego, wskazując,
że „nagromadzone odpady są zasypane warstwą ziemi, która ogranicza dopływ tlenu, który
jest niezbędny do procesu spalania”.
6. Jaki organ jest obecnie właściwy do prowadzenia postępowań zmierzających do
usunięcia odpadów z działek 1061/16 i 1061/17 i na jakim etapie znajdują się te
postępowania?
7. Proszę o przedstawienie pełnej chronologii decyzji administracyjnych dotyczących
usunięcia odpadów ze Strzyżowa od 2017 r. , z podaniem dat, organów wydających
decyzje, rozstrzygnięć organów odwoławczych oraz obecnego statusu każdej z tych
spraw.
Z informacji przekazanych przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska wynika, że
sprawy dotyczące usunięcia odpadów ze Strzyżowa obejmują dwa odrębne postępowania
dotyczące działek nr 1061/16 i 1061/17.
W odniesieniu do działki nr 1061/16 Wójt Gminy Horodło wszczął w 2018 r. postępowanie
dotyczące niewłaściwego składowania odpadów i wydał decyzję nakazującą ich usunięcie.
W 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w Zamościu stwierdziło nieważność
tej decyzji, wskazując na konieczność ustalenia posiadacza odpadów.
W kolejnym postępowaniu Wójt umorzył sprawę z powodu braku właściwości rzeczowej,
jednak rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w Zamościu. Uchyleniu podlegało również późniejsze postanowienie o zawieszeniu
postępowania. Ostatecznie w kwietniu 2024 r. Wójt umorzył postępowanie, wskazując, że
organem właściwym do prowadzenia sprawy jest Starosta Hrubieszowski.
Starosta Hrubieszowski wszczął 3 października 2024 r. postępowanie na podstawie art. 26
ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach2. dot. usunięcia odpadów z działki 1061/16.
W toku tego postępowania 29 lipca 2026 r. wydano decyzję nakazującą podmiotowi,
któremu zostało wydane zezwolenie, usunięcie odpadów. Od decyzji wniesiono odwołanie,
a 2 września 2026 r. akta sprawy zostały przekazane do SKO w Zamościu.
Niezależnie od powyższego Lubelski WIOŚ postanowieniem z dnia 16 września 2025 r.
pozytywnie zaopiniował spełnienie przesłanek uzasadniających konieczność
niezwłocznego usunięcia odpadów. W dniu 4 lutego 2026 r. Starosta Hrubieszowski wydał
decyzję w trybie art. 26a ustawy o odpadach. Od decyzji odwołanie wniosła Prokuratura
Rejonowa w Hrubieszowie. W dniu 23 lutego 2026 r. akta sprawy zostały przekazane do
SKO w Zamościu. SKO w Zamościu decyzją z dnia 24 marca 2026 r. uchyliło decyzję
Starosty Hrubieszowskiego, a w dniu 25 maja 2026 r. przekazało akta sprawy Staroście
Hrubieszowskiemu celem ponownego rozpatrzenia sprawy. Według stanu na dzień 7
września 2026 r., w dniu 2 września 2026 r. Starosta Hrubieszowski wydał decyzję, w której
odmówił podjęcia działań polegających na niezwłocznym usunięciu odpadów
i gospodarowaniu nimi, z uwagi na brak przesłanek przemawiających za koniecznością ich
niezwłocznego usunięcia z terenu działki nr 1061/16
2 Dz.U. z 2023 r. poz. 1587, ze zm.
-- 5 of 8 --
Natomiast pismem z 12 lutego 2021 r. Wójt Gminy Horodło przekazał sprawę
nieprawidłowego składowania odpadów na działce nr 1061/17 Staroście jako organowi,
który wydał decyzje związane z gospodarką odpadami na tej działce. W dniu 23 lutego 2021
r. Starosta wszczął w trybie art. 26 ustawy o odpadach, postępowanie administracyjne
w sprawie usunięcia odpadów zdeponowanych na działce nr 1061/17. W toku
prowadzonego postępowania w Starostwie Powiatowym w Hrubieszowie miała miejsce
kontrola Najwyższej Izby Kontroli, po której w związku z jej ustaleniami pismem z dnia 16
sierpnia 2021 r. Starosta Hrubieszowski przekazał sprawę Marszałkowi Województwa
Lubelskiego jako organowi właściwemu do prowadzenia postępowania w tej sprawie dla
działki nr 1061/17. W odpowiedzi Marszałek Województwa Lubelskiego poinformował 27
września 2023 r., że nie jest organem właściwym do prowadzenia sprawy, wskazując
jednocześnie, że kompetencje mogą przysługiwać Staroście Hrubieszowskiemu, SKO
w Zamościu lub Wójtowi Gminy Horodło. Następnie w piśmie z 24 maja 2024 r. Marszałek
podtrzymał stanowisko, iż właściwym organem jest Starosta Hrubieszowski i nie wystąpił
o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Z kolei Starosta Hrubieszowski wskazał pismem
z 20 maja 2024 r., że z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu powinien wystąpić Marszałek jako
organ, któremu sprawa została przekazana. W rezultacie spór kompetencyjny pozostaje
nierozstrzygnięty, a obecnie żaden z organów nie uznaje się za właściwy do prowadzenia
postępowania i wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów z działki nr 1061/17.
Podsumowując, w odniesieniu do działki nr 1061/16 postępowanie prowadzone na
podstawie art. 26 ustawy o odpadach znajduje się obecnie na etapie postępowania
odwoławczego przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Zamościu. Przedmiotem
postępowania odwoławczego jest decyzja Starosty Hrubieszowskiego z 29 lipca 2026 r.,
nakazująca posiadaczowi odpadów ich usunięcie.
Odrębne postępowanie dotyczące tej działki, prowadzone w trybie art. 26a ustawy
o odpadach, zakończyło się po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydaniem przez Starostę
Hrubieszowskiego 2 września 2026 r. decyzji odmawiającej podjęcia działań polegających
na niezwłocznym usunięciu odpadów i gospodarowaniu nimi.
W przypadku działki nr 1061/17 nadal występuje nierozstrzygnięta rozbieżność stanowisk
pomiędzy Starostą Hrubieszowskim a Marszałkiem Województwa Lubelskiego w zakresie
właściwości rzeczowej (spór kompetencyjny).
8. Czy do chwili obecnej prawnie skutecznie ustalono posiadacza lub posiadaczy
odpadów zobowiązanych do ich usunięcia? Jeżeli nie, jakie konkretne okoliczności po
niemal dziesięciu latach nadal uniemożliwiają dokonanie takiego ustalenia?
Zgodnie z otrzymanymi od GIOŚ informacjami do chwili obecnej skutecznie nie ustalono
posiadacza odpadów. Zgodnie z decyzją Marszałka Województwa Lubelskiego w sprawie
wymierzenia opłaty za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, za
posiadacza odpadów została uznana firma, która jest właścicielem terenu. Podmiot odwołał
się od przedmiotowej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. SKO wskazało,
że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia
zagadnienia prejudycjalnego przez sąd powszechny. W związku z powyższym konieczne jest
oczekiwanie na prawomocne rozstrzygnięcie postępowania prowadzonego przed Sądem
Rejonowym w Rzeszowie, którego wynik może mieć bezpośrednie znaczenie dla ustalenia
odpowiedzialności podmiotu za składowanie odpadów oraz dla oceny zasadności
wymierzenia przedmiotowej opłaty. Dodatkowo Starosta Hrubieszowski lipcu 2026 r.
wydał decyzję nakazującą usunięcie odpadów wskazanej wyżej firmie. Spółka od
przedmiotowej decyzji odwołała się, w wyniku czego akta sprawy zostały przekazane do
SKO w Zamościu.
-- 6 of 8 --
9. Czy wyegzekwowano administracyjną karę 500 tys. zł oraz karę 2 tys. zł nałożone
przez WIOŚ, a także inne należności, opłaty lub kary związane ze składowaniem
odpadów w Strzyżowie? Jeżeli nie, jaka kwota pozostaje do wyegzekwowania i z jakiej
przyczyny?
Lubelski WIOŚ wydał decyzje administracyjne na łączną kwotę 473 362,88 zł należności
głównej. Na dzień sporządzenia niniejszego pisma do uregulowania pozostaje 36 428,84 zł
należności głównej oraz 14 885,12 zł odsetek od zaległości podatkowych. Nie posiadamy
informacji o należnościach z tytułu innych opłat,
10. Czy w odniesieniu do Strzyżowa analizowano lub stosowano tryb pozwalający
organom publicznym na niezwłoczne usunięcie odpadów ze względu na zagrożenie dla
życia, zdrowia lub środowiska, w tym rozwiązania przewidziane w art. 26a ustawy
o odpadach? Jeżeli odstąpiono od zastosowania takiego trybu, jakie były podstawy tej
decyzji?
Odpowiedź w tym zakresie została przedstawiona w odpowiedzi na pytania nr 6 i 7.
11. Jaki jest obecnie szacowany koszt całkowitego wydobycia, przebadania, transportu
i legalnego zagospodarowania odpadów oraz rekultywacji terenu i z jakich źródeł
zadanie to może zostać sfinansowane?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) nie posiada informacji dotyczących szacowanego
kosztu całkowitego usunięcia odpadów oraz rekultywacji terenu.
12. Czy miejsce to znajduje się obecnie w krajowej ewidencji lub wykazie miejsc
nielegalnego zdeponowania odpadów stwarzających zagrożenie oraz jaki stopień
pilności jego likwidacji został mu przypisany? Jakie działania podjęto w odniesieniu do
Strzyżowa w wykonaniu systemowych wniosków NIK dotyczących likwidacji takich
miejsc?
Na podstawie informacji przekazywanych przez wojewódzkich inspektorów ochrony
środowiska, GIOŚ przygotował i przekazał do MKIŚ zestawienie 311 miejsc nielegalnego
nagromadzenia odpadów, które mogą zagrażać lokalnej społeczności. Zestawienie to
dotyczy stanu na rok 2024 i znajduje się w kancelarii tajnej MKIŚ (jest objęte ochroną -
nadano mu klauzulę niejawności „Zastrzeżone”). W związku z powyższym nie są
udostępniane informacje dotyczące ilości ww. miejsc, ich lokalizacji oraz ilości i rodzaju
gromadzonych odpadów niebezpiecznych. Odnosząc się do działań podjętych w ramach
wykonania wniosków NIK, tak jak zostało wskazane w odpowiedzi na pytania 6 i 7, pismem
z dnia 16 sierpnia 2021 r. Starosta Hrubieszowski przekazał sprawę dotyczącą działki nr
1061/17 Marszałkowi Województwa Lubelskiego, uznając go za organ właściwy do
dalszego prowadzenia sprawy.
13. Czy Ministerstwo zamierza skoordynować działania GIOŚ, WIOŚ, wojewody
lubelskiego, marszałka województwa, powiatu hrubieszowskiego, gminy Horodło
i innych właściwych organów w celu ostatecznego zakończenia tej sprawy? Jeżeli tak,
jaki jest harmonogram tych działań?
Lubelski WIOŚ, w ramach realizacji ustawowych zadań i posiadanych kompetencji,
współdziała z właściwymi organami administracji publicznej, w tym z Marszałkiem
Województwa Lubelskiego, Starostą Hrubieszowskim oraz Gminą Horodło. Współpraca ta
polega w szczególności na podejmowaniu działań w zakresie właściwości Inspekcji Ochrony
Środowiska w związku z kierowanymi do Lubelskiego WIOŚ wnioskami lub informacjami
-- 7 of 8 --
dotyczącymi przedmiotowej sprawy. Należy wskazać, że MKIŚ nie posiada ustawowych
kompetencji do koordynacji działalnością wskazanych jednostek samorządu terytorialnego
oraz Inspekcji Ochrony Środowiska.
14. W jakim realnym terminie Ministerstwo przewiduje całkowite usunięcie odpadów,
rekultywację terenu oraz przeprowadzenie badań potwierdzających brak zagrożenia
dla mieszkańców i środowiska? Czy po usunięciu odpadów zostanie zapewniony
wieloletni monitoring gleby i wód w rejonie wyrobiska?
Działania prowadzone przez MKiŚ mają charakter systemowy, m.in. związane są z realizacją
zadań o charakterze legislacyjnym. Jednym z takich działań było stworzenie dodatkowej
możliwości dofinansowania do usuwania nielegalnie nagromadzonych odpadów
niebezpiecznych szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu ludzi oraz środowisku. Takie
dofinansowanie w przypadkach miejsc nielegalnego zdeponowania odpadów z naruszeniem
przepisów jest realizowane od 2025 r. w ramach rezerwy celowej budżetu państwa przez
wojewodów oraz Ministra Finansów i Gospodarki we współpracy z Ministrem Klimatu
i Środowiska. Mechanizm ten dotyczy miejsc o najwyższych stwierdzonych ryzykach dla
zdrowia i życia ludzkiego oraz środowiska. Niemniej jednak z Województwa Lubelskiego ani
w roku 2025 ani w roku bieżącym nie została zgłoszona do dofinansowania przedmiotowa
lokalizacja. Jest to też spójne z informacjami przedstawionymi wyżej – nie ma w chwili
obecnej w obiegu prawnym decyzji z art. 26a która jest jednym z warunków niezbędnych
do ubiegania się o takie dofinansowanie.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 8 of 8 --