Interpelacja nr 19225
Interpelacja w sprawie społecznie problematycznej sytuacji emerytów służb mundurowych, którzy rozpoczęli służbę przed 1 stycznia 1999 r., a po przejściu na zaopatrzenie emerytalne podjęli aktywność zawodową w sferze cywilnej i zobowiązani są do opłacania składek do ZUS bez prawa do odrębnego świadczenia
Zgłaszający:
•
Adresat:
Obrona i Bezpieczeństwo (95%)
Podatki i Finanse (40%)
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie społecznie problematycznej sytuacji emerytów służb mundurowych, którzy rozpoczęli służbę przed 1 stycznia 1999 r., a po przejściu na zaopatrzenie emerytalne podjęli aktywność zawodową w sferze cywilnej i zobowiązani są do opłacania składek do ZUS bez prawa do odrębnego świadczenia
Interpelacja nr 19225
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie społecznie problematycznej sytuacji emerytów służb mundurowych, którzy rozpoczęli służbę przed 1 stycznia 1999 r., a po przejściu na zaopatrzenie emerytalne podjęli aktywność zawodową w sferze cywilnej i zobowiązani są do opłacania składek do ZUS bez prawa do odrębnego świadczenia
Zgłaszający: Czesław Hoc, Marek Gróbarczyk, Marek Subocz
Data wpływu: 13-08-2026
Szanowna Pani Minister!
Do mojego biura poselskiego, jak i jego filii, reagując na oficjalne pismo starosty drawskiego (BR.0003.5.2026.BK), zgłoszono poważny i narastający problem społeczny dotyczący obywateli, którzy pełnili służbę w formacjach mundurowych przed 1 stycznia 1999 r., a po przejściu na emeryturę zaopatrzeniową podjęli pracę lub działalność w sferze cywilnej, z tytułu której odprowadzają składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), nie mogąc jednak uzyskać dodatkowego świadczenia.
Zatem, zgodnie z obowiązującymi przepisami, emerytury funkcjonariuszy i żołnierzy, którzy rozpoczęli służbę przed 1 stycznia 1999 r., rozliczane są w ramach odrębnego systemu zaopatrzenia emerytalnego. Osoby te, po zakończeniu służby i podjęciu zatrudnienia w sektorze cywilnym (lub prowadzeniu działalności), podlegają powszechnemu obowiązkowi ubezpieczeń społecznych. W rezultacie składki emerytalne i rentowe są regularnie potrącane z ich wynagrodzeń jako pracowników oraz opłacane przez nich jako pracodawców/przedsiębiorców.
W świetle obecnej linii interpretacyjnej oraz przepisów o łączeniu świadczeń osoby objęte „starym systemem” mundurowym, które posiadają prawo do emerytury zaopatrzeniowej, co do zasady nie mogą skutecznie pobierać drugiej emerytury wypracowanej ze składek odprowadzanych do ZUS po 1999 roku, albowiem system pozwala na wypłatę tylko jednego świadczenia (zazwyczaj wyższego). Oznacza to w praktyce, że realne składki ubezpieczeniowe potrącane z pracy cywilnej przez lata nie przekładają się na wzrost ani na wypłatę odrębnego świadczenia z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, co przez poszkodowanych obywateli odbierane jest jako naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej i wręcz „przepadanie” wypracowanych funduszy.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi prace legislacyjne lub analityczne mające na celu uregulowanie sytuacji emerytów mundurowych ze służby przed 1999 r., którzy opłacają składki w systemie powszechnym, lecz nie mają prawa do zbiegu świadczeń?
2. Jakie są szacunki resortu dotyczące liczby osób w tej konkretnej sytuacji oraz kwot składek zasilających Fundusz Ubezpieczeń Społecznych z tytułu pracy cywilnej emerytów mundurowych?
3. Czy rząd rozważa wprowadzenie mechanizmu częściowego uwzględniania składek cywilnych (np. wariantu proporcjonalnego, analogicznego do rozwiązań rozważanych przy łączeniu innych świadczeń), tak aby zagwarantować obywatelom ekwiwalentność wpłacanych składek?
Interpelacja nr 19225
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie społecznie problematycznej sytuacji emerytów służb mundurowych, którzy rozpoczęli służbę przed 1 stycznia 1999 r., a po przejściu na zaopatrzenie emerytalne podjęli aktywność zawodową w sferze cywilnej i zobowiązani są do opłacania składek do ZUS bez prawa do odrębnego świadczenia
Zgłaszający: Czesław Hoc, Marek Gróbarczyk, Marek Subocz
Data wpływu: 13-08-2026
Szanowna Pani Minister!
Do mojego biura poselskiego, jak i jego filii, reagując na oficjalne pismo starosty drawskiego (BR.0003.5.2026.BK), zgłoszono poważny i narastający problem społeczny dotyczący obywateli, którzy pełnili służbę w formacjach mundurowych przed 1 stycznia 1999 r., a po przejściu na emeryturę zaopatrzeniową podjęli pracę lub działalność w sferze cywilnej, z tytułu której odprowadzają składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), nie mogąc jednak uzyskać dodatkowego świadczenia.
Zatem, zgodnie z obowiązującymi przepisami, emerytury funkcjonariuszy i żołnierzy, którzy rozpoczęli służbę przed 1 stycznia 1999 r., rozliczane są w ramach odrębnego systemu zaopatrzenia emerytalnego. Osoby te, po zakończeniu służby i podjęciu zatrudnienia w sektorze cywilnym (lub prowadzeniu działalności), podlegają powszechnemu obowiązkowi ubezpieczeń społecznych. W rezultacie składki emerytalne i rentowe są regularnie potrącane z ich wynagrodzeń jako pracowników oraz opłacane przez nich jako pracodawców/przedsiębiorców.
W świetle obecnej linii interpretacyjnej oraz przepisów o łączeniu świadczeń osoby objęte „starym systemem” mundurowym, które posiadają prawo do emerytury zaopatrzeniowej, co do zasady nie mogą skutecznie pobierać drugiej emerytury wypracowanej ze składek odprowadzanych do ZUS po 1999 roku, albowiem system pozwala na wypłatę tylko jednego świadczenia (zazwyczaj wyższego). Oznacza to w praktyce, że realne składki ubezpieczeniowe potrącane z pracy cywilnej przez lata nie przekładają się na wzrost ani na wypłatę odrębnego świadczenia z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, co przez poszkodowanych obywateli odbierane jest jako naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej i wręcz „przepadanie” wypracowanych funduszy.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi prace legislacyjne lub analityczne mające na celu uregulowanie sytuacji emerytów mundurowych ze służby przed 1999 r., którzy opłacają składki w systemie powszechnym, lecz nie mają prawa do zbiegu świadczeń?
2. Jakie są szacunki resortu dotyczące liczby osób w tej konkretnej sytuacji oraz kwot składek zasilających Fundusz Ubezpieczeń Społecznych z tytułu pracy cywilnej emerytów mundurowych?
3. Czy rząd rozważa wprowadzenie mechanizmu częściowego uwzględniania składek cywilnych (np. wariantu proporcjonalnego, analogicznego do rozwiązań rozważanych przy łączeniu innych świadczeń), tak aby zagwarantować obywatelom ekwiwalentność wpłacanych składek?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
28%
Konkretność
72%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.6 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5638 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.505.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 19225 Pana Posła Czesława Hoca wraz z grupą posłów,
w sprawie społecznie problematycznej sytuacji emerytów służb mundurowych, którzy
rozpoczęli służbę przed 1 stycznia 1999 r., a po przejściu na zaopatrzenie emerytalne podjęli
aktywność zawodową w sferze cywilnej i zobowiązani są do opłacania składek do ZUS bez
prawa do odrębnego świadczenia, proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Zagadnienie zmian w ustawie emerytalnej dotyczących żołnierzy zawodowych oraz
funkcjonariuszy służb mundurowych, którzy służbę rozpoczęli przed 2 stycznia 1999 r.
i świadczących pracę po zwolnieniu ze służby, pojawia się zarówno w wielu petycjach
kierowanych do sejmowej czy senackiej komisji petycji, jak również w wystąpieniach
indywidualnych, kierowanych do resortów odpowiedzialnych za kształtowanie rozwiązań
w zakresie zbiegu prawa do świadczeń emerytalno-rentowych, zarówno do Ministerstwa
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: „MRPiPS”), Ministerstwa Obrony Narodowej jak
i Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Jest to także stale przewijający się
temat w interpelacjach i zapytaniach poselskich, zarówno w tej kadencji, jak i w poprzednich
kadencjach Sejmu RP. Z ich treści wynika, że ta grupa funkcjonariuszy (żołnierzy
zawodowych) czuje się pokrzywdzona w takim znaczeniu, że część z nich, choć nabywa
prawo do emerytury powszechnej, to emerytura ta nie jest im wypłacana. To prawo jest
bowiem (tak jak wysokość emerytury) ustalane, a jednocześnie - ze względu na
obowiązujące reguły zbiegu - zgodnie z art. 95 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o
emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych1, emerytura powszechna
zostaje co do zasady zawieszona, jako niższa od emerytury mundurowej.
Biorąc powyższe pod uwagę, podjęto współpracę międzyresortową mającą na celu
wypracowanie optymalnego rozwiązania przedmiotowego zagadnienia.
Na przestrzeni 2025 i 2026 r. odbyło się 5 roboczych spotkań (ostatnie w dniu 21 lipca br.)
przedstawicieli (w randze podsekretarzy i sekretarzy stanu) MRPiPS, MON oraz MSWiA.
W efekcie tych spotkań oraz współpracy z właściwymi departamentami ww. resortów,
ZUS-u i „mundurowych” organów emerytalno-rentowych, został przygotowany wariant
zmian reguły zbiegu, zakładający modyfikację podstawowej regulacji określonej w art. 95
ustawy emerytalnej i odpowiednich regulacji zawartych w systemie zaopatrzeniowym w
odniesieniu do wskazanej grupy ubezpieczonych.
Przygotowanie ww. wariantu cechuje duży stopień złożoności nie tylko od strony prawnej,
ale również ekonomicznej, gdyż wszystkie rozstrzygnięcia zapadające na szczeblu
rządowym w odniesieniu do systemu emerytalnego (bez względu na to, czy mowa o
systemie powszechnym, czy też systemach szczególnych, w których ujęci są funkcjonariusze
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 1749, z późn. zm., dalej powoływanej jako: „ustawa emerytalna”
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
i żołnierze zawodowi) wiążą się z decyzjami mającymi istotny wpływ na wydatki po stronie
Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, (w odniesieniu do systemu powszechnego) i budżetu
państwa (w szczególności w stosunku do systemów mundurowych).
Z uwagi na powyższe MRPiPS zwróciło się do Ministra Finansów i Gospodarki (dalej:
„MFiG”) jako organu właściwego, o przedstawienie stanowiska w sprawie możliwości
realizacji ww. wariantu zmian, ze względu na aktualne realia budżetowe państwa.
W swojej odpowiedzi z 29 lipca 2026 r. MFiG zwrócił uwagę, że wydatki publiczne są
ponoszone w ramach dostępnej przestrzeni wydatkowej wyznaczanej regułami fiskalnymi,
które są determinowane przepisami prawa krajowego i unijnego, tj. przede wszystkim
ustawą o finansach publicznych w zakresie stabilizującej reguły wydatkowej (SRW),
wyznaczającej nieprzekraczalny limit wydatków dla agregatu większości wydatków sektora
instytucji rządowych i samorządowych oraz regulacjami unijnymi warunkującymi wysokość
deficytu oraz zadłużeniem sektora instytucji rządowych i samorządowych. W odpowiedzi
tej wskazano również na objęcie Polski procedurą nadmiernego deficytu decyzją Rady UE,
i związaną z nią realizacją „Średniookresowego planu budżetowo strukturalnego na lata
2025-2028” uchwalonego przez Radę Ministrów, który w ramach przyjętej ścieżki
wydatków zakłada ograniczenie deficytu nominalnego do poniżej 3% PKB w 2028 r.
i redukcję długu w średnim okresie.
MFiG podkreślił, że przy ocenie możliwości finansowania nowych rozwiązań legislacyjnych
konieczne jest uwzględnianie ww. ograniczeń oraz całokształtu działania systemu
zaopatrzenia emerytalnego służb mundurowych.
Uwzględnienie stanowiska MFiG oraz podniesionych przez niego okoliczności skutkuje
koniecznością dalszego prowadzenia pogłębionych prac analitycznych.
Na ten moment MRPiPS szacuje, że zaproponowany wariant rozwiązania objąłby ok. 290
tys. osób. MRPiPS nie dysponuje natomiast danymi dotyczącymi kwoty składek zasilających
Fundusz Ubezpieczeń Społecznych z tytułu wykonywania tzw. pracy cywilnej przez
emerytów mundurowych.
Tym nie mniej pragnę zapewnić, że Kierownictwo MRPiPS podejmuje działania w celu
znalezienia optymalnego rozwiązania przedmiotowej kwestii.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.505.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 19225 Pana Posła Czesława Hoca wraz z grupą posłów,
w sprawie społecznie problematycznej sytuacji emerytów służb mundurowych, którzy
rozpoczęli służbę przed 1 stycznia 1999 r., a po przejściu na zaopatrzenie emerytalne podjęli
aktywność zawodową w sferze cywilnej i zobowiązani są do opłacania składek do ZUS bez
prawa do odrębnego świadczenia, proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Zagadnienie zmian w ustawie emerytalnej dotyczących żołnierzy zawodowych oraz
funkcjonariuszy służb mundurowych, którzy służbę rozpoczęli przed 2 stycznia 1999 r.
i świadczących pracę po zwolnieniu ze służby, pojawia się zarówno w wielu petycjach
kierowanych do sejmowej czy senackiej komisji petycji, jak również w wystąpieniach
indywidualnych, kierowanych do resortów odpowiedzialnych za kształtowanie rozwiązań
w zakresie zbiegu prawa do świadczeń emerytalno-rentowych, zarówno do Ministerstwa
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: „MRPiPS”), Ministerstwa Obrony Narodowej jak
i Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Jest to także stale przewijający się
temat w interpelacjach i zapytaniach poselskich, zarówno w tej kadencji, jak i w poprzednich
kadencjach Sejmu RP. Z ich treści wynika, że ta grupa funkcjonariuszy (żołnierzy
zawodowych) czuje się pokrzywdzona w takim znaczeniu, że część z nich, choć nabywa
prawo do emerytury powszechnej, to emerytura ta nie jest im wypłacana. To prawo jest
bowiem (tak jak wysokość emerytury) ustalane, a jednocześnie - ze względu na
obowiązujące reguły zbiegu - zgodnie z art. 95 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o
emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych1, emerytura powszechna
zostaje co do zasady zawieszona, jako niższa od emerytury mundurowej.
Biorąc powyższe pod uwagę, podjęto współpracę międzyresortową mającą na celu
wypracowanie optymalnego rozwiązania przedmiotowego zagadnienia.
Na przestrzeni 2025 i 2026 r. odbyło się 5 roboczych spotkań (ostatnie w dniu 21 lipca br.)
przedstawicieli (w randze podsekretarzy i sekretarzy stanu) MRPiPS, MON oraz MSWiA.
W efekcie tych spotkań oraz współpracy z właściwymi departamentami ww. resortów,
ZUS-u i „mundurowych” organów emerytalno-rentowych, został przygotowany wariant
zmian reguły zbiegu, zakładający modyfikację podstawowej regulacji określonej w art. 95
ustawy emerytalnej i odpowiednich regulacji zawartych w systemie zaopatrzeniowym w
odniesieniu do wskazanej grupy ubezpieczonych.
Przygotowanie ww. wariantu cechuje duży stopień złożoności nie tylko od strony prawnej,
ale również ekonomicznej, gdyż wszystkie rozstrzygnięcia zapadające na szczeblu
rządowym w odniesieniu do systemu emerytalnego (bez względu na to, czy mowa o
systemie powszechnym, czy też systemach szczególnych, w których ujęci są funkcjonariusze
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 1749, z późn. zm., dalej powoływanej jako: „ustawa emerytalna”
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
i żołnierze zawodowi) wiążą się z decyzjami mającymi istotny wpływ na wydatki po stronie
Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, (w odniesieniu do systemu powszechnego) i budżetu
państwa (w szczególności w stosunku do systemów mundurowych).
Z uwagi na powyższe MRPiPS zwróciło się do Ministra Finansów i Gospodarki (dalej:
„MFiG”) jako organu właściwego, o przedstawienie stanowiska w sprawie możliwości
realizacji ww. wariantu zmian, ze względu na aktualne realia budżetowe państwa.
W swojej odpowiedzi z 29 lipca 2026 r. MFiG zwrócił uwagę, że wydatki publiczne są
ponoszone w ramach dostępnej przestrzeni wydatkowej wyznaczanej regułami fiskalnymi,
które są determinowane przepisami prawa krajowego i unijnego, tj. przede wszystkim
ustawą o finansach publicznych w zakresie stabilizującej reguły wydatkowej (SRW),
wyznaczającej nieprzekraczalny limit wydatków dla agregatu większości wydatków sektora
instytucji rządowych i samorządowych oraz regulacjami unijnymi warunkującymi wysokość
deficytu oraz zadłużeniem sektora instytucji rządowych i samorządowych. W odpowiedzi
tej wskazano również na objęcie Polski procedurą nadmiernego deficytu decyzją Rady UE,
i związaną z nią realizacją „Średniookresowego planu budżetowo strukturalnego na lata
2025-2028” uchwalonego przez Radę Ministrów, który w ramach przyjętej ścieżki
wydatków zakłada ograniczenie deficytu nominalnego do poniżej 3% PKB w 2028 r.
i redukcję długu w średnim okresie.
MFiG podkreślił, że przy ocenie możliwości finansowania nowych rozwiązań legislacyjnych
konieczne jest uwzględnianie ww. ograniczeń oraz całokształtu działania systemu
zaopatrzenia emerytalnego służb mundurowych.
Uwzględnienie stanowiska MFiG oraz podniesionych przez niego okoliczności skutkuje
koniecznością dalszego prowadzenia pogłębionych prac analitycznych.
Na ten moment MRPiPS szacuje, że zaproponowany wariant rozwiązania objąłby ok. 290
tys. osób. MRPiPS nie dysponuje natomiast danymi dotyczącymi kwoty składek zasilających
Fundusz Ubezpieczeń Społecznych z tytułu wykonywania tzw. pracy cywilnej przez
emerytów mundurowych.
Tym nie mniej pragnę zapewnić, że Kierownictwo MRPiPS podejmuje działania w celu
znalezienia optymalnego rozwiązania przedmiotowej kwestii.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --