telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPN.050.40.2026.GM
Warszawa, 29 września 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku
w odpowiedzi na interpelację nr 19140 Pana Posła Marcina Józefaciuka, w sprawie braku
skoordynowanej polityki państwa ograniczającej nadumieralność mężczyzn oraz udzielenia
niezadowalającej odpowiedzi na interpelację nr 17230p, uprzejmie informuję, że większość
kwestii oraz wątpliwości podniesionych w przedmiotowym wystąpieniu zostały już
szczegółowo omówione i wyjaśnione w odpowiedzi na interpelację nr 17230.
Ministerstwo Zdrowia konsekwentnie realizuje politykę zdrowotną opartą na zasadzie
równego dostępu do świadczeń zdrowotnych oraz działań profilaktycznych, uwzględniając
potrzeby zdrowotne zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Działania podejmowane przez resort
są projektowane w oparciu o aktualną wiedzę medyczną, dane epidemiologiczne oraz
rekomendacje ekspertów, a ich celem jest poprawa stanu zdrowia całego społeczeństwa.
Jak zostało to już wskazane wcześniej, profilaktyka zdrowotna pozostaje jednym z
priorytetowych obszarów działalności Ministerstwa Zdrowia. Realizowane programy,
kampanie edukacyjne oraz rozwiązania systemowe obejmują różnorodne grupy społeczne i
wiekowe, odpowiadając na zidentyfikowane potrzeby zdrowotne populacji. Dotyczy to
zarówno profilaktyki chorób częściej występujących u kobiet, jak i programów
skierowanych do mężczyzn.
W zakresie poruszonym w interpelacji nr 19140 uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych
dodatkowych informacji.
Ad. 2 Dlaczego Ministerstwo Zdrowia odmówiło przedstawienia danych i decyzji w sprawie
nr 17230p, skoro odpowiedź z 9 lipca 2026 r. na interpelację nr 17850, podpisana przez tę

-- 1 of 19 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
samą podsekretarz stanu, zawierała m.in. dane o udziale mężczyzn w programach,
informację o braku prac nad strategią, termin programu przesiewowego raka gruczołu
krokowego i planowane kampanie? Kto podjął decyzję o nieudzieleniu analogicznie
konkretnej odpowiedzi w sprawie nr 17230p?
W odpowiedzi na pytanie uprzejmie wyjaśniam, że kwestie poruszone w interpelacji nr
17230 były przedmiotem odpowiedzi udzielonej przez Ministra Zdrowia, w której
przedstawiono informacje pozostające w dyspozycji resortu oraz odnoszące się do zakresu
postawionych pytań.
Należy podkreślić, że w obszarze zdrowia publicznego podstawowe znaczenie ma podejście
populacyjne, koncentrujące się na monitorowaniu stanu zdrowia całej populacji oraz
poszczególnych grup ludności, identyfikacji czynników ryzyka oraz projektowaniu
interwencji służących poprawie zdrowia społeczeństwa jako całości. Z tego względu
odpowiedzi udzielane w sprawach dotyczących zdrowia publicznego opierają się na
dostępnych danych epidemiologicznych, wynikach badań populacyjnych, danych
statystycznych oraz informacjach pozostających w posiadaniu właściwych komórek
organizacyjnych resortu.
Jednocześnie należy zauważyć, że odpowiedzi na poszczególne interpelacje są
przygotowywane każdorazowo z uwzględnieniem zakresu i szczegółowości zadanych
pytań, a także aktualnego stanu prac prowadzonych przez Ministerstwo Zdrowia i podległe
instytucje. Tym samym różnice w zakresie przekazywanych informacji pomiędzy
poszczególnymi odpowiedziami nie oznaczają odmowy udzielenia informacji, lecz wynikają
z odmiennie sformułowanych pytań, momentu udzielania odpowiedzi oraz zakresu danych
dostępnych w czasie sporządzania odpowiedzi.
Ministerstwo Zdrowia nie podjęło decyzji o „nieudzieleniu odpowiedzi” w sprawie
interpelacji nr 17230. Odpowiedź została przygotowana zgodnie z obowiązującą praktyką
udzielania odpowiedzi na interpelacje parlamentarne, w oparciu o informacje zgromadzone
na potrzeby danego wystąpienia oraz dane dostępne w czasie jej opracowywania.
Ministerstwo Zdrowia pozostaje otwarte na dyskusję dotyczącą możliwych kierunków
działań na rzecz poprawy zdrowia mężczyzn, przy czym wszelkie proponowane rozwiązania
są analizowane z uwzględnieniem potrzeb zdrowotnych całej populacji, dostępnych
dowodów naukowych oraz zasad prowadzenia polityki zdrowia publicznego.
Ad. 3 Czy Rada Ministrów przygotuje jedno, publiczne zestawienie liczby i współczynników
zgonów mężczyzn w latach 2020-2025 z powodu chorób układu krążenia, nowotworów
złośliwych, samobójstw, przyczyn związanych z alkoholem i innymi substancjami oraz

-- 2 of 19 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
wypadków komunikacyjnych, z rozróżnieniem danych ostatecznych i wstępnych? Proszę
wskazać instytucję odpowiedzialną i konkretny termin publikacji.
Uprzejmie informuję, że dane dotyczące umieralności ludności, w tym zgonów z powodu
chorób układu krążenia, nowotworów złośliwych, samobójstw, przyczyn związanych z
używaniem alkoholu i innych substancji psychoaktywnych oraz wypadków
komunikacyjnych, są systematycznie gromadzone i analizowane przez właściwe instytucje
publiczne, w szczególności przez Główny Urząd Statystyczny oraz Narodowy Instytut
Zdrowia Publicznego PZH–PIB.
Jednocześnie należy wskazać, że w ramach realizacji Narodowego Programu Zdrowia
cyklicznie opracowywany i publikowany jest raport
„Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej
uwarunkowania”, przygotowywany przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH–
PIB. Raport ten stanowi jedno z najbardziej kompleksowych opracowań dotyczących stanu
zdrowia ludności Polski i obejmuje między innymi analizy umieralności według płci (kobiety,
mężczyźni, ogółem), wieku, miejsca zamieszkania i poziomu wykształcenia, dane dotyczące
głównych przyczyn zgonów, oczekiwanej długości życia, przedwczesnej umieralności oraz
najważniejszych czynników ryzyka zdrowotnego.
Publikacja zawiera również szczegółowe informacje odnoszące się do chorób układu
krążenia, nowotworów złośliwych, samobójstw, skutków zdrowotnych używania alkoholu i
tytoniu, a także innych kluczowych problemów zdrowia publicznego. Dzięki cyklicznemu
charakterowi raportu możliwe jest monitorowanie wieloletnich trendów zdrowotnych oraz
ocena zmian zachodzących w poszczególnych grupach ludności.
W związku z powyższym należy zauważyć, że informacje będące przedmiotem pytania są
już udostępniane w ramach funkcjonujących systemów monitorowania zdrowia
publicznego oraz publikowanych opracowań analitycznych. Najnowsza edycja raportu
„Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej uwarunkowania” z 2025 r. jest publicznie dostępna
i stanowi kompleksowe źródło informacji o stanie zdrowia mieszkańców Polski, w tym
mężczyzn. Resort zdrowia będzie nadal wspierał działania służące transparentnemu
udostępnianiu danych epidemiologicznych oraz monitorowaniu kluczowych wskaźników
zdrowotnych populacji.
Ad. 4 Jaką definicję zgonu przedwczesnego stosuje Rada Ministrów w polityce zdrowotnej i
czy zostanie przygotowana analiza społecznych i ekonomicznych kosztów przedwczesnej
umieralności mężczyzn dla ochrony zdrowia, ZUS, rynku pracy, budżetu państwa, rodzin i
pomocy społecznej? Jeżeli tak - przez kogo i do kiedy; jeżeli nie - dlaczego?
W polityce zdrowotnej ocena przedwczesnej umieralności prowadzona jest z
wykorzystaniem powszechnie stosowanych w zdrowiu publicznym wskaźników

-- 3 of 19 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
odnoszących się do zgonów występujących przed osiągnięciem wieku uznawanego za
możliwy do osiągnięcia przy obecnym stanie wiedzy medycznej oraz skutecznych
działaniach profilaktycznych i terapeutycznych. W analizach międzynarodowych OECD i
Komisji Europejskiej dotyczących tzw. zgonów możliwych do uniknięcia (avoidable
mortality) za punkt odniesienia przyjmuje się najczęściej populację osób poniżej 75. roku
życia.
Jednocześnie należy wskazać, że przedwczesna umieralność stanowi jeden z
najważniejszych problemów zdrowia publicznego w Polsce. Analizy wskazują, że
zachorowalność i umieralność z powodu chorób niezakaźnych, w szczególności chorób
układu krążenia, nowotworów oraz schorzeń związanych z behawioralnymi czynnikami
ryzyka, wywierają istotny wpływ nie tylko na stan zdrowia ludności, lecz także na
aktywność zawodową, produktywność oraz koszty ponoszone przez system ochrony
zdrowia.
Nie prowadzono odrębnej, kompleksowej analizy społecznych i ekonomicznych kosztów
przedwczesnej umieralności mężczyzn jako samodzielnego zagadnienia obejmującego
jednocześnie skutki dla systemu ochrony zdrowia, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,
rynku pracy, budżetu państwa, rodzin oraz systemu pomocy społecznej. W ramach prac nad
projektowanym Narodowym Programem Zdrowia na lata 2027–2036 przeprowadzono
natomiast analizy wpływu wybranych czynników ryzyka chorób niezakaźnych na koszty
leczenia, absencję chorobową oraz liczbę możliwych do uniknięcia przedwczesnych
zgonów. Analizy te wskazują, że skuteczna profilaktyka i ograniczanie czynników ryzyka
mogą przynosić wymierne korzyści zdrowotne, społeczne i ekonomiczne.
Kompleksowe informacje dotyczące stanu zdrowia ludności, umieralności, przedwczesnej
umieralności oraz zróżnicowania tych zjawisk według płci, wieku, miejsca zamieszkania i
innych cech społeczno-demograficznych są prezentowane w cyklicznie publikowanym
przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH–PIB raporcie „Sytuacja zdrowotna
ludności Polski i jej uwarunkowania”, stanowiącym jedno z podstawowych źródeł danych
wykorzystywanych przy planowaniu i ocenie polityk zdrowia publicznego.
Ad. 5 Czy przeprowadzono formalną analizę zasadności utworzenia Narodowej Strategii
Zdrowia Mężczyzn? Proszę odpowiedzieć tak albo nie. Jeżeli tak, proszę podać tytuł, datę,
autorów, wnioski i udostępnić dokument. Jeżeli nie, proszę wskazać, na jakiej
udokumentowanej podstawie przyjęto, że odrębna strategia nie jest potrzebna, oraz czy
Prezes Rady Ministrów zleci taką analizę.
Obecnie Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi działań zmierzających do opracowania
odrębnej Narodowej Strategii Zdrowia Mężczyzn i nie został określony termin rozpoczęcia

-- 4 of 19 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
takich prac. Przyjęte podejście wynika z założeń współczesnego zdrowia publicznego, które
opiera się na działaniach populacyjnych, ukierunkowanych na ograniczanie najważniejszych
przyczyn chorobowości, niepełnosprawności i przedwczesnej umieralności w całym
społeczeństwie, przy jednoczesnym uwzględnianiu potrzeb zdrowotnych poszczególnych
grup ludności, w tym mężczyzn.
W związku z tym zagadnienia dotyczące zdrowia mężczyzn są uwzględniane w ramach
istniejących polityk publicznych, programów zdrowotnych i rozwiązań systemowych
obejmujących całą populację. Dotyczy to w szczególności projektowanego Narodowego
Programu Zdrowia na lata 2027–2036, Narodowej Strategii Onkologicznej, Narodowego
Programu Chorób Układu Krążenia, działań realizowanych w podstawowej opiece
zdrowotnej i opiece koordynowanej, a także rozwiązań związanych z funkcjonowaniem
Krajowej Sieci Onkologicznej i Krajowej Sieci Kardiologicznej.
Jednocześnie należy podkreślić, że trwają obecnie prace nad projektem Narodowego
Programu Zdrowia na lata 2027–2036, który zostanie skierowany do uzgodnień
międzyresortowych i konsultacji publicznych. Proces ten stwarza przestrzeń do zgłaszania
konkretnych propozycji działań, inicjatyw i rozwiązań dotyczących zdrowia chłopców i
mężczyzn. Ministerstwo Zdrowia zachęca wszystkie zainteresowane podmioty do
aktywnego udziału w konsultacjach i przedstawiania propozycji działań, które mogłyby
przyczynić się do poprawy sytuacji zdrowotnej mężczyzn.
Niezależnie od powyższego, jednym z kluczowych wyzwań zdrowia publicznego pozostaje
niska zgłaszalność mężczyzn do działań profilaktycznych i badań przesiewowych. Analizy
prowadzone przez resort zdrowia wskazują, że mężczyźni rzadziej niż kobiety korzystają z
profilaktyki zdrowotnej oraz później zgłaszają się do systemu ochrony zdrowia, co
przekłada się na częstsze rozpoznawanie chorób w bardziej zaawansowanych stadiach oraz
wyższą przedwczesną umieralność. Zjawisko to znajduje odzwierciedlenie również w
utrzymującej się różnicy oczekiwanej długości życia kobiet i mężczyzn, której ponad połowa
wynika z wyższej umieralności mężczyzn przed 65. rokiem życia.
W odpowiedzi na te wyzwania prowadzone są prace analityczne i projektowe dotyczące
zwiększania uczestnictwa obywateli w działaniach profilaktycznych. Obejmują one między
innymi rozwój rozwiązań cyfrowych wykorzystujących Internetowe Konto Pacjenta,
personalizację komunikacji zdrowotnej oraz skuteczniejsze kierowanie informacji o
dostępnych badaniach i świadczeniach profilaktycznych do określonych grup
populacyjnych z uwzględnieniem wieku, płci i profilu ryzyka zdrowotnego. Działania te
mogą mieć szczególne znaczenie dla poprawy zgłaszalności mężczyzn do programów
profilaktycznych oraz wcześniejszego wykrywania chorób przewlekłych i nowotworowych.

-- 5 of 19 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Ministerstwo Zdrowia na bieżąco monitoruje potrzeby zdrowotne społeczeństwa oraz
analizuje skuteczność prowadzonych działań. Wyniki tych analiz będą uwzględniane przy
projektowaniu przyszłych rozwiązań systemowych służących poprawie stanu zdrowia
populacji, w tym zdrowia mężczyzn. W chwili obecnej nie są prowadzone prace nad odrębną
strategią dedykowaną wyłącznie zdrowiu mężczyzn, natomiast kwestie te pozostają
istotnym elementem działań realizowanych w ramach obowiązujących i projektowanych
polityk zdrowotnych.
Ad. 6
Czy Narodowy Program Zdrowia na lata 2027-2036 będzie zawierał wyodrębniony
komponent dotyczący zdrowia chłopców i mężczyzn? Proszę odpowiedzieć tak, nie albo
decyzja nie została jeszcze podjęta. W każdym wariancie proszę podać termin decyzji,
planowane zadania, budżety, realizatorów i mierniki albo wskazać dokument, w którym
zostaną one określone.
Uprzejmie informuję, że decyzja dotycząca wyodrębnienia w Narodowym Programie
Zdrowia na lata 2027–2036 odrębnego komponentu poświęconego zdrowiu chłopców i
mężczyzn nie została jeszcze podjęta. Obecnie trwają prace nad opracowaniem Programu,
w tym nad ostatecznym określeniem celów operacyjnych oraz zakresu planowanych
działań.
Na etapie przygotowywania projektu Narodowego Programu Zdrowia na lata 2027–2036
przewidziane zostaną uzgodnienia międzyresortowe oraz konsultacje publiczne. W związku
z tym zachęcamy wszystkie zainteresowane podmioty do zgłaszania propozycji działań i
zadań odnoszących się do zdrowia chłopców i mężczyzn. Wszystkie zgłoszone uwagi i
postulaty zostaną poddane analizie pod kątem możliwości ich uwzględnienia w ostatecznej
wersji Programu. W oparciu o powyższe zachęcam Pana Posła do złożenia propozycji
konkretnych działań do Programu, jak tylko zostanie on skierowany na konsultacje
publiczne.
Szczegółowe rozwiązania dotyczące zakresu zadań, podmiotów odpowiedzialnych za ich
realizację, mierników monitorowania oraz źródeł finansowania poszczególnych interwencji
zostaną określone po zakończeniu prac nad Programem i przyjęciu jego ostatecznej wersji.
Ad. 7 Kto - imiennie oraz instytucjonalnie - odpowiada w administracji rządowej za
koordynację działań dotyczących zdrowia mężczyzn? Jeżeli nikt nie ma takiego mandatu,
czy zostanie powołany koordynator lub międzyresortowy zespół, obejmujący co najmniej
MZ, NFZ, GUS, KGP, MRPiPS i ZUS? Proszę podać termin i podstawę działania.
Obecnie w administracji rządowej nie funkcjonuje odrębny koordynator ani
międzyresortowy zespół dedykowany wyłącznie zdrowiu mężczyzn. Jednocześnie
zagadnienia dotyczące zdrowia mężczyzn pozostają przedmiotem bieżących analiz

-- 6 of 19 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
prowadzonych przez właściwe instytucje publiczne w ramach monitorowania stanu
zdrowia ludności oraz realizacji polityk zdrowia publicznego.
Należy podkreślić, że działania na rzecz poprawy zdrowia populacji, w tym zdrowia
mężczyzn i chłopców, są realizowane w sposób międzysektorowy. Szczególną rolę w tym
zakresie pełni Narodowy Program Zdrowia, który stanowi strategiczny instrument
koordynacji działań podejmowanych przez administrację rządową, jednostki samorządu
terytorialnego, instytucje publiczne oraz organizacje społeczne w obszarze zdrowia
publicznego.
Jednocześnie trwają prace nad nową ustawą o zdrowiu publicznym, której celem jest dalsze
wzmocnienie współpracy międzyresortowej i międzyinstytucjonalnej na rzecz zdrowia
publicznego. Projektowane rozwiązania zakładają rozwój mechanizmów koordynacji
działań różnych podmiotów oraz uwzględnianie potrzeb zdrowotnych poszczególnych grup
ludności, w tym mężczyzn i chłopców. W chwili obecnej nie są prowadzone prace nad
powołaniem odrębnego koordynatora lub międzyresortowego zespołu dedykowanego
wyłącznie zdrowiu mężczyzn.
Ad. 8
Jakie wartości bazowe i docelowe do 2030 r. rząd przyjmie dla: oczekiwanej długości
życia mężczyzn, różnicy długości życia kobiet i mężczyzn, przedwczesnej umieralności,
zgonów samobójczych, zgłaszalności mężczyzn na profilaktykę, wczesnego wykrywania
nowotworów urologicznych oraz zgonów związanych z alkoholem i tytoniem? Jeżeli cele
nie są ustalone, do kiedy zostaną ustalone?
Uprzejmie informuję, że specyfika zdrowia publicznego powoduje, iż ocena skuteczności
interwencji opiera się przede wszystkim na obserwacji kierunku i skali zmian wybranych
wskaźników zdrowotnych w populacji. Pożądanym efektem działań jest każdy korzystny
trend, prowadzący do poprawy stanu zdrowia ludności, wydłużania życia w zdrowiu,
ograniczania przedwczesnej umieralności oraz redukcji narażenia na najważniejsze czynniki
ryzyka chorób.
W projektowanym Narodowym Programie Zdrowia na lata 2027–2036 przewidziano
zestaw wskaźników monitorujących realizację poszczególnych obszarów interwencji, w
tym działań ukierunkowanych na ograniczanie głównych czynników ryzyka chorób
przewlekłych. Dla tych wskaźników zostaną określone wartości docelowe, umożliwiające
ocenę skuteczności podejmowanych działań w perspektywie realizacji Programu.
Jednocześnie należy wskazać, że Narodowy Program Zdrowia na lata 2027–2036 zostanie
w najbliższym czasie skierowany do konsultacji publicznych oraz uzgodnień
międzyresortowych. Zachęcam do zapoznania się z projektem dokumentu, w tym z
proponowanymi zadaniami, miernikami i wskaźnikami realizacji, a także do zgłaszania

-- 7 of 19 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
8
własnych propozycji działań i rozwiązań. Wszystkie zgłoszone uwagi i postulaty będą
analizowane pod kątem możliwości ich uwzględnienia w ostatecznej wersji Programu. W
związku z tym na obecnym etapie nie jest możliwe przedstawienie wszystkich
szczegółowych wartości odnoszących się do wskaźników wskazanych w pytaniu.
Niezależnie od powyższego, kompleksowa analiza stanu zdrowia ludności Polski,
obejmująca m.in. wskaźniki oczekiwanej długości życia, przedwczesnej umieralności,
przyczyny zgonów oraz ich zróżnicowanie według płci, wieku, miejsca zamieszkania i
poziomu wykształcenia, jest regularnie publikowana przez Narodowy Instytut Zdrowia
Publicznego PZH–PIB w raporcie „Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej
uwarunkowania”. Najnowsza edycja raportu z 2025 r. jest dostępna pod adresem:
https://www.pzh.gov.pl/raport-sytuacja-zdrowotna-ludnosci-polski-i-jej-uwarunkowania-
2025/. Raport wskazuje m.in. na utrzymujące się różnice pomiędzy kobietami i
mężczyznami w zakresie oczekiwanej długości życia oraz identyfikuje najważniejsze
uwarunkowania zdrowotne wymagające działań w obszarze zdrowia publicznego.
Ad. 9
Czy Ministerstwo Zdrowia sprostuje twierdzenie, że mężczyźni „podejmują prawie 5-
krotnie częściej zamach samobójczy”? Dane KGP za 2025 r. wskazują około 1,69 raza
więcej wszystkich zarejestrowanych zamachów wśród mężczyzn niż kobiet, natomiast
około 4,96 raza więcej zdarzeń zakończonych zgonem. Proszę wskazać właściwą definicję,
źródło, metodologię oraz poprawne szeregi danych za lata 2020-2025.
Wskazane stwierdzenie „mężczyźni podejmują prawie 5-krotnie częściej zamach
samobójczy” dotyczy zamachów samobójczych zakończonych zgonem.
W tym zakresie należy opierać się na danych publikowanych przez Komendę Główną Policji
na stronie: https://statystyka.policja.pl/st/wybrane-statystyki/zamachy-samobojcze
Rok Ogółem Mężczyźni Kobiety
2020 5165 4386 778
2021 5201 4413 787
2022 5108 4261 847
2023 5233 4404 829
2024 4845 4088 757
2025 4776 3975 801
Źródło: Liczba zamachów samobójczych zakończonych zgonem w latach 2020-2025.
Dane Komendy Głównej Policji.
Rok Ogółem Mężczyźni Kobiety
2020 12013 8796 3216
2021 13798 9505 4292
2022 14520 9381 5139
2023 15133 9612 5521

-- 8 of 19 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
9
2024 14980 9491 5489
2025 14935 9385 5550
Źródło: Liczba zamachów samobójczych w latach 2020-2025.
Dane Komendy Głównej Policji.
Jednocześnie poniżej przedstawiamy definicje dotyczące zachowań samobójczych (źródło:
Standardy postępowania dla pracowników socjalnych (wersja rozszerzona) J. Palma):
 zachowania samobójcze – (zachowania suicydalne) to według B. Hołysta ciąg wzajemnie
powiązanych ze sobą myśli i czynów, trwający przez długi czas. Takie zachowanie
prowadzi do wyzwolenia w człowieku pożądanego stanu rzeczy, tj. pragnienia
pierwszych prób dokonania zamachu samobójczego, pierwszego usiłowania, których
celem jest pozbawienie się życia (Hołyst, 1978). Zachowania suicydalne pokazują
pragnienie zmiany, np. innych, otoczenia, a także siebie w relacji ze środowiskiem
(Hołyst, 2024).
 próba samobójcza - zachowanie podjęte bez tragicznego zakończenia życia, które
jednostka rozważa. Działanie takie może być początkiem nietypowego zachowania
jednostki wykluczającego udział osób trzecich, mogącego prowadzić do
samouszkodzenia lub przyjęcia substancji w dawce większej niż terapeutyczna w celu
osiągnięcia zmiany przez aktualne lub oczekiwane fizyczne konsekwencje (Gmitrowicz,
Makara-Studzińska, Młodożeniec, 2015).
 samobójstwo - Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zdefiniowała samobójstwo jako
akt o skutku śmiertelnym, który zmarły ze świadomością i oczekiwaniem takiego skutku
sam zaplanował i wykonał w celu spowodowania zmian przez siebie pożądanych
(upragnionych) (Hołyst, 2024). B. Hołyst definiuje samobójstwo jako świadome myślenie
i działanie ukierunkowane na obiekt zewnętrzny lub wewnętrzny, na osobę, na
koncepcje życia. A. Gmitrowicz definiuje samobójstwo jako przemyślane i zamierzone
działanie zagrażające życiu, podjęte samodzielnie, a jego następstwem jest śmierć
(Gmitrowicz, 2001).
Ad. 10 Jakie konkretne, aktywne formy dotarcia do mężczyzn w kryzysie psychicznym
znajdą się w NPZ 2027-2036? Proszę wskazać nazwy zadań, grupy wieku i ryzyka, kanały
dotarcia, realizatorów, budżety, terminy i wskaźniki rezultatu, w tym oczekiwaną zmianę
liczby zgonów i korzystania z pomocy.
Narodowy Program Zdrowia na lata 2027–2036 znajduje się obecnie na etapie finalizacji
projektu. Jego ostateczny kształt będzie przedmiotem uzgodnień międzyresortowych oraz
konsultacji publicznych, które umożliwią zainteresowanym podmiotom zgłaszanie uwag i
propozycji dotyczących planowanych kierunków działań. Należy przy tym podkreślić, że
Program ma charakter strategiczny i określa cele oraz obszary interwencji w zakresie
zdrowia publicznego, natomiast szczegółowy sposób realizacji poszczególnych zadań, w

-- 9 of 19 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
10
tym zakres działań, grupy odbiorców, mierniki monitorowania i oceny efektów,
harmonogramy oraz poziom finansowania, jest ustalany przez właściwych realizatorów
zgodnie z zakresem ich kompetencji oraz dostępnymi środkami. W związku z trwającymi
pracami nad projektem Programu oraz jego przyszłymi konsultacjami nie jest obecnie
zasadne przesądzanie o szczegółowych rozwiązaniach w odniesieniu do poszczególnych
interwencji.
W najbliższym czasie projekt Programu zostanie skierowany do uzgodnień
międzyresortowych i konsultacji publicznych. Wówczas publicznie dostępny będzie pełny
zakres planowanych działań, w tym interwencji dotyczących zdrowia psychicznego, wraz z
miernikami ich realizacji. Ministerstwo Zdrowia zachęca do zapoznania się z projektem
Programu oraz do zgłaszania propozycji działań i rozwiązań służących poprawie zdrowia
psychicznego mężczyzn.
Jednocześnie należy podkreślić, że działania wspierające osoby dorosłe znajdujące się w
kryzysie psychicznym są realizowane również poza Narodowym Programem Zdrowia.
Przykładem jest całodobowy Telefon Zaufania dla Osób Dorosłych w Kryzysie
Emocjonalnym prowadzony przez Fundację ITAKA na podstawie umowy zawartej z
Ministrem Zdrowia. Forma wsparcia jest na bieżąco dostosowywana do potrzeb
poszczególnych grup odbiorców. Przykładem takich działań jest funkcjonowanie
dedykowanej linii wsparcia psychologicznego dla funkcjonariuszy służb mundurowych,
uwzględniającej specyfikę wyzwań związanych z pełnieniem służby.
Niezależnie od powyższego, działania podejmowane przez Ministerstwo Zdrowia w
obszarze zdrowia psychicznego koncentrują się na poprawie dostępności pomocy,
zwiększaniu świadomości społecznej oraz skuteczniejszym docieraniu z ofertą wsparcia do
grup szczególnie narażonych na kryzys psychiczny. Kwestie te pozostają jednym z istotnych
obszarów prac prowadzonych zarówno w ramach polityki zdrowia publicznego, jak i
przygotowywanego Narodowego Programu Zdrowia na lata 2027–2036.
Ad. 11 Proszę o pozycjowe rozliczenie kwot 11 659 917,44 zł oraz 11 429 382,48 zł
wskazanych w odpowiedzi na interpelację nr 17230: rok, zadanie, realizator, źródło
finansowania, kwota, grupa docelowa i rezultat. Czy kwoty nakładają się na siebie i jaka
część dotyczyła działań wyłącznie albo dominująco skierowanych do mężczyzn?
Od 1 grudnia 2023 r. Ministerstwo Zdrowia realizowało płatne działania edukacyjno-
informacyjno-promocyjne, których bezpośrednią i wyłączną albo dominującą grupą
docelową byli mężczyźni. Działania te obejmowały przede wszystkim emisję spotów oraz
realizację audycji edukacyjnych, w tym w programach śniadaniowych. Zgodnie z prośbą

-- 10 of 19 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
11
przekazuję poniższy wykaz działań płatnych skierowanych bezpośrednio do mężczyzn oraz
uwzględniających mężczyzn:
Rok Temat główny Temat szczegółowy Realizacja Budżet
2024 Mężczyźni
Czat z Ekspertem
(25.11.2024): Sesja Q&A
na temat profilaktyki
onkologicznej, w tym
raka prostaty i jąder.
Dzień Dobry TVN 84 870,00 zł
2024 Mężczyźni Kampania profilaktyki
raka prostaty
INTERNET (portale,
Google Display Network,
Pinterest, YouTube, FB,
Instagram, TikTok,
Search, WP Ads.)
169 708,00 zł
2024 Mężczyźni
Kampania promująca
badania profilaktyczne
mężczyzn
INTERNET (portale,
Google Display Network,
Pinterest, YouTube, FB,
Instagram, TikTok,
Search, WP Ads.)
169 708,00 zł
2024 Mężczyźni 02.11.2024 – Rak jąder i
prostaty
PnŚ 62 000,00 zł
2024 Mężczyźni
16.11.2024 – Badania
profilaktyczne dla
mężczyzn –
podsumowanie
PnŚ 62 000,00 zł
2024 Mężczyźni
Profilaktyka dla
mężczyzn – prof. Paweł
Wiechno, prof. Mariusz
Bidziński (18.11)
Polskie Radio 10 000,00 zł
2024 Mężczyźni mini audycje rak
prostaty i jąder
RMF 176 056,36 zł
2024 mini audycje profilaktyka
męska
RMF 176 056,36 zł
2024 Mężczyźni
Odcinek 5: Rak prostaty
Emisja: 6 listopada
(12:00-13:00)
WP 233 700,00 zł
2024 Mężczyźni Kampania profilaktyki
raka jelita grubego
INTERNET (portale,
Google Display Network,
Pinterest, YouTube, FB,
Instagram, TikTok,
Search, WP Ads.)
169 708,00 zł
2024 Mężczyźni 09.11.2024 – Rak jelita
grubego
PnŚ 62 000,00 zł
2024 Mężczyźni 24.11.2024 – Rak płuca PnŚ 62 000,00 zł
2024 Mężczyźni
Rak jelita grubego – dr
Agnieszka Przybysz
(15.11)
Polskie Radio 10 000,00 zł
2024 Mężczyźni mini audycje rak płuc RMF 176 056,36 zł

-- 11 of 19 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
12
2024 mini audycje jelito grube RMF 176 056,36 zł
2024 Mężczyźni
Odcinek 4: Rak jelita
grubego Emisja: 30
października
(12:0013:00)
WP 233 700,00 zł
2024 Mężczyźni
Odcinek 6: Rak płuca
Emisja: 13 listopada
(12:00-13:00)
WP 233 700,00 zł
2024 Społeczne
Kampania promująca
regularną aktywność
fizyczną
INTERNET (portale,
Google Display Network,
Pinterest, YouTube, FB,
Instagram, TikTok,
Search, WP Ads.)
169 708,00 zł
2024 Społeczne
Kampania przeciw
paleniu papierosów
przez mężczyzn
INTERNET (portale,
Google Display Network,
Pinterest, YouTube, FB,
Instagram, TikTok,
Search, WP Ads.)
169 708,00 zł
2024 Społeczne Kampania przeciw piciu
alkoholu
INTERNET (portale,
Google Display Network,
Pinterest, YouTube, FB,
Instagram, TikTok,
Search, WP Ads.)
169 708,00 zł
2024 Społeczne
Kampania przeciw
paleniu papierosów
przez mężczyzn - DOOH
Outdoor 328 246,16 zł
2024 Społeczne
Kampania przeciw piciu
alkoholu – OOH duży
format i Autobusy Outdoor 629 329,55 zł
2024 Społeczne
Negatywne skutki
palenia – dr Magdalena
Cedzyńska (30.10) Polskie Radio 10 000,00 zł
2025 Mężczyźni nowotwory mężczyzn TVN 84 870,00 zł
2025 Mężczyźni nowotwory mężczyzn TVP 62 000,00 zł
2025 Mężczyźni Badania mężczyzn, M
2560
Eurozet 48 186,61 zł
2025 Mężczyźni Palenie papierosów
przez mężczyzn
Eurozet 41 936,92 zł
2025 Mężczyźni Palenie papierosów
przez mężczyzn
Eurozet 89 799,89 zł
2025 Mężczyźni Badania mężczyzn, M
2560
Polsat 59 682,54 zł
2025 Mężczyźni Palenie mężczyźni, M
2550
Polsat 67 782,42 zł
2025 Mężczyźni Palenie mężczyźni, M
2550
Polsat 103 782,14 zł
2025 Mężczyźni Palenie mężczyźni, M
2550
Polsat 132 628,83 zł

-- 12 of 19 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
13
2025 Mężczyźni Badania mężczyzn, M
2560
RMF 46 966,69 zł
2025 Mężczyźni Palenie papierosów
przez mężczyzn
RMF 259 485,23 zł
2025 Mężczyźni Profilaktyka męska TV 1 000 000,00 zł
2025 Mężczyźni Badania mężczyzn, M
2560
TVN 92 250,00 zł
2025 Mężczyźni Badania mężczyzn, M
2560
TVP 82 094,13 zł
2025 Mężczyźni Palenie mężczyźni, M
2550
TVP 80 553,68 zł
2025 Mężczyźni Palenie mężczyźni, M
2550
TVP 81 337,91 zł
2025 Mężczyźni Palenie mężczyźni, M
2550
TVP 79 671,40 zł
2025 Mężczyźni Badania profilaktyczne
mężczyzn
radio 500 000,00 zł
2025 Mężczyźni rak prostaty radio 400 000,00 zł
2025 Mężczyźni Rak jelita grubego TVP 62 000,00 zł
2025 Mężczyźni Rak jelita grubego, K/M
25-50
Eurozet 36 433,82 zł
2025 Mężczyźni Rak jelita grubego, K/M
25-50
Polsat 57 712,45 zł
2025 Mężczyźni Rak jelita grubego, K/M
25-50
RMF 40 345,72 zł
2025 Mężczyźni Rak jelita grubego, K/M
25-50
TVN 80 565,00 zł
2025 Mężczyźni Rak jelita grubego, K/M
25-50
TVP 71 172,62 zł
2025 Mężczyźni Kolonoskopia radio 500 000,00 zł
2025 Społeczne Palenie papierosów TVN 84 870,00 zł
2025 Społeczne Palenie papierosów TVN 84 870,00 zł
2025 Społeczne alkohol TVN 84 870,00 zł
2025 Społeczne alkohol TVN 84 870,00 zł
2025 Społeczne alkohol TVN 84 870,00 zł
2025 Społeczne alkohol + papierosy TVN 84 870,00 zł
2025 Społeczne alkohol TVP 62 000,00 zł
2025 Społeczne alkohol TVP 62 000,00 zł
2025 Społeczne otyłość TVP 62 000,00 zł
2025 Społeczne Aktywność fizyczna; K/M
25-60
Eurozet 56 896,60 zł
2025 Społeczne Alkohol, K/M 25-50 Eurozet 41 086,53 zł
2025 Społeczne Aktywność fizyczna; K/M
25-60
Polsat 48 554,45 zł
2025 Społeczne Alkohol, K/M 25-50 Polsat 66 000,20 zł
2025 Społeczne Alkohol, K/M 25-50 Polsat 66 738,29 zł
2025 Społeczne Aktywność fizyczna; K/M
25-60
RMF 39 743,60 zł
2025 Społeczne Alkohol, K/M 25-50 RMF 176 718,71 zł
2025 Społeczne Aktywność fizyczna Radio 500 000,00 zł
2025 Społeczne Aktywność fizyczna TV 1 200 000,00 zł

-- 13 of 19 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
14
2025 Społeczne Alkohol TV 1 000 000,00 zł
2025 Społeczne Aktywność fizyczna; K/M
25-60
TVN 91 020,00 zł
2025 Społeczne Alkohol, K/M 25-50 TVN 111 930,00 zł
2025 Społeczne Palenie mężczyźni, M
2550
TVN 258 300,00 zł
2025 Społeczne Aktywność fizyczna; K/M
25-60
TVP 78 249,84 zł
2025 Społeczne Alkohol, K/M 25-50 TVP 160 884,55 zł
2025 Społeczne papierosy, alkohol radio 500 000,00 zł
2025 Psychologiczne/psychicz
ne
Zdrowie psychiczne
mężczyzn TVP 62 000,00 zł
2026 Mężczyźni Profilaktyka
nowotworów
DD TVN 71 340,00 zł
2026 Mężczyźni Profilaktyka
nowotworów
PNŚ 50 000,00 zł
2026 Mężczyźni Profilaktyka mężczyzn TV 1 500 000,00 zł
2026 Mężczyźni rak prostaty radio 500 000,00 zł
2026 Mężczyźni Profilaktyka mężczyzn Radio 500 000,00 zł
2026 Mężczyźni Profilaktyka mężczyzn TV 1 500 000,00 zł
2026 Mężczyźni rak prostaty radio 500 000,00 zł
2026 Mężczyźni kolonoskopia radio 500 000,00 zł
2026 Społeczne Światowy Dzień rzucania
palenia
PNŚ 50 000,00 zł
2026 Społeczne palenie papierosów i
alkohol
radio 500 000,00 zł
2026 Społeczne Alkohol DD TVN 71 340,00 zł
2026 Społeczne
Otyłość z perspektywy
chorób układu sercowo
naczyniowego
PNŚ 50 000,00 zł
2026 Społeczne aktywność fizyczna Radio 500 000,00 zł
2026 Społeczne Alkohol TV 3 000 000,00 zł
2026 Społeczne palenie papierosów i
alkohol
radio 500 000,00 zł
2026 Psychologiczne/psychicz
ne
Stres jako przyczyna
udaru PNŚ 50 000,00 zł
Realizowano także działania bezkosztowe, w szczególności za pośrednictwem własnych
kanałów komunikacji Ministerstwa Zdrowia, w tym publikacji materiałów edukacyjnych i
informacyjnych, komunikacji w mediach społecznościowych, wysyłki powiadomień PUSH
dla użytkowników aplikacji mojeIKP oraz upowszechniania informacji o profilaktyce i
dostępnych świadczeniach. Działania te nie generowały kosztów zakupu mediów ani
produkcji zewnętrznej, lecz stanowiły uzupełnienie płatnych form dotarcia do odbiorców.
Należy zatem rozróżnić działania przygotowane wyłącznie albo przede wszystkim z myślą o
mężczyznach od działań populacyjnych. Te ostatnie nie były adresowane wyłącznie do

-- 14 of 19 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
15
jednej płci, jednak ich odbiorcami byli również mężczyźni i służyły one zwiększaniu ich
wiedzy, kształtowaniu postaw prozdrowotnych oraz zachęcaniu do korzystania z badań
profilaktycznych.
Ministerstwo Zdrowia planuje przeprowadzenie ogólnopolskiej kampanii edukacyjno-
informacyjno-promocyjnej poświęconej zdrowiu mężczyzn. Jej realizacja jest planowana na
listopad 2026 r.
Obecnie trwają działania służące pozyskaniu odpowiednich narzędzi marketingowych, w
tym narzędzi analitycznych umożliwiających pogłębione zbadanie grupy docelowej. Proces
ten jest prowadzony z wykorzystaniem postępowań o udzielenie zamówienia publicznego.
Ministerstwo podejmuje działania zmierzające do przygotowania dokumentacji i
przeprowadzenia postępowań w terminach pozwalających na uruchomienie kampanii
zgodnie z planowanym harmonogramem.
Założeniem Ministerstwa jest przygotowanie kampanii na podstawie danych i wyników
analiz, a nie realizacja pojedynczych, niepowiązanych ze sobą aktywności komunikacyjnych.
Analiza grupy docelowej ma umożliwić w szczególności:
 rozpoznanie postaw i zachowań zdrowotnych mężczyzn;
 identyfikację barier utrudniających korzystanie z profilaktyki i
świadczeń zdrowotnych;
 określenie potrzeb informacyjnych poszczególnych grup wiekowych;
 dobór skutecznych komunikatów, kanałów dotarcia i formatów przekazu;
 zaplanowanie wskaźników oraz metod oceny skuteczności kampanii.
Kampania ma zostać opracowana w formule marketingu 360°, obejmującej skoordynowane
wykorzystanie różnych kanałów i narzędzi komunikacji. Szczegółowy zakres działań, w tym
podział na media tradycyjne, cyfrowe, działania public relations, współpracę z ekspertami i
partnerami oraz inne formy komunikacji, zostanie określony po zakończeniu analiz i
właściwych postępowań.
Na obecnym etapie ostateczny budżet, szczegółowa segmentacja grupy docelowej,
zakładany zasięg oraz wskaźniki skuteczności kampanii są przedmiotem prowadzonych
prac. Parametry te będą wynikały z przyjętej strategii komunikacji, rezultatów analiz oraz
wyników postępowań o udzielenie zamówienia publicznego.
Równolegle do przygotowania kampanii dedykowanej mężczyznom będą kontynuowane
działania edukacyjno-informacyjno-promocyjne dotyczące profilaktyki, skierowane do
ogółu społeczeństwa, w tym również do mężczyzn, a także działania bezkosztowe
prowadzone we własnych kanałach komunikacji Ministerstwa Zdrowia. Kampania

-- 15 of 19 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
16
przeznaczona dla mężczyzn będzie zatem stanowiła rozwinięcie i uzupełnienie
prowadzonych działań, a nie ich jedyną formę.
Dodatkowo informuję, że 26 czerwca w Ministerstwie Zdrowia zorganizowaliśmy
konferencję prasową z udziałem mediów” Po męsku o zdrowiu”. Rozmowy dotyczyły
świadomości zdrowotnej wśród mężczyzn, profilaktyki, łamania zdrowotnych tabu oraz
działań realizowanych przez resort na rzecz zdrowia mężczyzn. Panelistami konferencji
byli: prof. Piotr Dobrowolski z Narodowego Instytutu Kardiologii, prof. Piotr Radziszewski,
kierownik i ordynator Kliniki Urologii Ogólnej, Onkologicznej i Czynnościowej
Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Maciej Karaszewski, psychiatra, dyrektor
departamentu lecznictwa w ministerstwie zdrowia, Cezary Trybański, koszykarz, Krystian
Pesta, aktor. Rozmowę moderował dr hab. Paweł Koczkodaj, kierownik Pracowni Prewencji
Pierwotnej i Polityki Zdrowotnej w Zakładzie Epidemiologii i Prewencji Pierwotnej
Nowotworów w Narodowym Instytucie Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie -
Państwowym Instytucie Badawczym.
Linki: https://www.gov.pl/web/zdrowie/po-mesku-o-zdrowiu-nigdy-nie-jest-za-pozno-
naprofilaktyke
Odnosząc się do rezultatów realizowanych działań, należy podkreślić, że w przypadku
kampanii społecznych, edukacyjnych i informacyjnych bezpośredni pomiar ich wpływu na
zmianę zachowań zdrowotnych lub długoterminowe wskaźniki zdrowotne jest ograniczony.
Ocena skuteczności prowadzona jest przede wszystkim w oparciu o dostępne wskaźniki
produktu i zasięgu, takie jak liczba odbiorców kampanii, liczba wyświetleń materiałów,
zasięgi w mediach, liczba uczestników działań edukacyjnych czy aktywność użytkowników
w kanałach komunikacji. Wskaźniki te pozwalają ocenić skalę dotarcia działań
informacyjno-edukacyjnych, jednak nie umożliwiają jednoznacznego określenia ich wpływu
na indywidualne decyzje zdrowotne odbiorców.
Ad. 12
Jakie dokumenty i analizy dotyczące dostępu do urologa są prowadzone? Proszę
podać ich nazwy, zakres, datę rozpoczęcia, jednostkę odpowiedzialną i termin wyników.
Czy rząd podejmie decyzję o pilotażu dostępu bez skierowania dla precyzyjnie określonych
grup ryzyka, a jeżeli tak - do kiedy i według jakich kryteriów klinicznych oraz
ekonomicznych?
Obecnie w Ministerstwie Zdrowia nie są planowane prace mające na celu zniesienie
wymogu posiadania skierowania do specjalisty urologa dla mężczyzn. Nie jest również
planowany pilotaż dostępu bez skierowania do specjalisty urologa.
Ad. 13 Ile środków publicznych przeznaczono w latach 2023-2026 na mobilną diagnostykę
adresowaną do mężczyzn, ile punktów działało, ilu mężczyzn przebadano i ile

-- 16 of 19 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
17
nieprawidłowości wykryto? Jeżeli dane wynoszą zero albo nie są ewidencjonowane, proszę
stwierdzić to wprost. Czy zostanie przygotowany pilotaż porównujący mobilną diagnostykę
z innymi formami dotarcia, z oceną kosztu na uczestnika, wykrycie i podjęcie leczenia?
Uprzejmie informuję, że możliwość realizacji świadczeń w trybie mobilnym została
przewidziana przede wszystkim dla Programu profilaktyki raka piersi oraz Programu
profilaktyki raka szyjki macicy.
Obecnie w katalogu świadczeń gwarantowanych nie funkcjonują analogiczne,
ogólnopolskie programy profilaktyczne dedykowane mężczyznom, których świadczenia
byłyby realizowane w mobilnej formie na zasadach obowiązujących dla mammobusów lub
mobilnych punktów realizujących badania cytologiczne. Mężczyźni mogą natomiast
korzystać z innych świadczeń profilaktycznych finansowanych ze środków publicznych,
realizowanych zgodnie z warunkami określonymi dla poszczególnych świadczeń
gwarantowanych, między innymi w ramach programu „Moje Zdrowie”, w obszarze którego
wykonywana jest ocena stanu zdrowia i czynników ryzyka zdrowotnego, obejmująca m.in.
badania laboratoryjne, ocenę ryzyka chorób sercowo-naczyniowych oraz opracowanie
indywidualnego planu zdrowotnego. Program ten ma charakter powszechny i jest
skierowany zarówno do kobiet, jak i mężczyzn, wspierając wczesne wykrywanie
najważniejszych problemów zdrowotnych oraz skuteczną profilaktykę chorób
przewlekłych.
Ad. 14
Jaki będzie zakres programu badań przesiewowych raka gruczołu krokowego dla
mężczyzn z grup wysokiego ryzyka zapowiedzianego na 2028 r.: kryteria kwalifikacji, liczba
uczestników, budżet, realizatorzy, harmonogram, wskaźniki oraz wykorzystanie wyników
projektu PRAISEU? Jakie działania zwiększą dostęp do wczesnej diagnostyki w latach
2026-2027?
W ramach realizacji celów Narodowej Strategii Onkologicznej na lata 2020–2030 planuje
się prace nad programem badań przesiewowych w kierunku raka gruczołu krokowego,
skierowanym do mężczyzn z grup wysokiego ryzyka z wykorzystaniem założeń,
doświadczeń i rekomendacji pilotażowego projektu PRAISE-U, którego polskim partnerem
oraz ośrodkiem pilotażowym jest Dolnośląskie Centrum Onkologii, Pulmonologii i
Hematologii we Wrocławiu. Projektowany model będzie oparty na ocenie ryzyka i może
obejmować oznaczenie stężenia PSA oraz dalszą diagnostykę, w tym rezonans
magnetyczny gruczołu krokowego. Kryteria kwalifikacji, katalog procedur, zasady
kierowania do kolejnych etapów diagnostyki oraz wskaźniki monitorowania i oceny
programu zostaną wypracowane przy udziale ekspertów klinicznych z uwzględnieniem
aktualnej wiedzy naukowej i rekomendacji AOTMIT. Przewidywana liczba uczestników,
ocena wpływu na budżet płatnika (zakłada się, że program będzie finansowany przez NFZ),

-- 17 of 19 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
18
szczegółowy harmonogram oraz wymagania wobec realizatorów zostaną określone w toku
prac nad projektem właściwego rozporządzenia MZ. Zakłada się, że realizatorami
programu będą podmioty spełniające określone wymagania organizacyjne, kadrowe i
sprzętowe. Ze względu na wczesny etap prac przedstawienie obecnie szczegółowych i
wiążących parametrów programu planowanego na 2028 r. nie jest jeszcze możliwe. Zostaną
one wypracowane na kolejnych etapach prac, z uwzględnieniem aktualnej wiedzy
medycznej, rekomendacji AOTMiT, doświadczeń projektu PRAISE-U oraz możliwości
organizacyjnych i finansowych płatnika publicznego. W odniesieniu do działań
planowanych na lata 2026–2027 należy wskazać, że okres ten będzie służył przygotowaniu
rozwiązań organizacyjnych, prawnych i finansowych niezbędnych do uruchomienia
programu. Przewiduje się w szczególności analizę wyników projektu PRAISE-U,
przeprowadzenie konsultacji eksperckich, opracowanie założeń ścieżki diagnostycznej oraz
przygotowanie projektu regulacji określającej zasady finansowania i realizacji programu.
Równolegle w latach 2026–2027 dostęp do wczesnej diagnostyki będzie zwiększany
przede wszystkim w ramach powszechnych świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej
oraz działań podejmowanych na podstawie Narodowej Strategii Onkologicznej. W
szczególności program „Moje Zdrowie” umożliwia identyfikację czynników ryzyka,
wykonanie odpowiednich badań, w tym PSA u mężczyzn od 50. roku życia oraz
opracowanie Indywidualnego Planu Zdrowotnego. W przypadku stwierdzenia
nieprawidłowości lekarz POZ może podjąć dalsze działania zgodnie ze wskazaniami
medycznymi, w tym skierować pacjenta do właściwej poradni specjalistycznej.
Jednocześnie planowane jest opracowanie, przy udziale ekspertów klinicznych, modelu
kompleksowej opieki nad pacjentami z nowotworami urologicznymi, opartego na
wyspecjalizowanych centrach kompetencji. Działania te mają przyczynić się do zwiększenia
liczby rozpoznań we wczesnym stadium, poprawy jakości i terminowości diagnostyki oraz
lepszej koordynacji procesu diagnostyczno-terapeutycznego.
Ad. 15
Czy rząd uruchomi publiczny, corocznie aktualizowany monitoring zdrowia według
płci i wieku, obejmujący umieralność, utracone lata życia, korzystanie z profilaktyki, etap
rozpoznania nowotworów, samobójstwa, alkohol, tytoń i wydatki? Proszę wskazać
gospodarza systemu, zakres pierwszej publikacji i termin jej udostępnienia.
Dane i analizy będące przedmiotem pytania są już częściowo gromadzone i
upowszechniane w ramach funkcjonujących systemów monitorowania zdrowia
publicznego. Kluczowym źródłem informacji jest cyklicznie publikowany przez Narodowy
Instytut Zdrowia Publicznego PZH–PIB raport „Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej
uwarunkowania”, zawierający kompleksowe analizy dotyczące m.in. umieralności,
oczekiwanej długości życia, głównych przyczyn zgonów, przedwczesnej umieralności,

-- 18 of 19 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
19
czynników ryzyka zdrowotnego oraz nierówności zdrowotnych w podziale na płeć, wiek i
inne cechy społeczno-demograficzne.
Najnowszy dokument jest publicznie dostępny pod adresem:
https://www.pzh.gov.pl/raport-sytuacja-zdrowotna-ludnosci-polski-i-jej-uwarunkowania-
2025/.
Istotnym narzędziem wspierającym monitorowanie zdrowia publicznego jest również
system Profibaza, rozwijany jako ogólnopolska baza wiedzy i danych o działaniach z zakresu
zdrowia publicznego. System gromadzi informacje dotyczące realizowanych programów
zdrowotnych, działań profilaktycznych, edukacyjnych i promocyjnych, a także wskaźników
wykorzystywanych do monitorowania stanu zdrowia populacji i efektów podejmowanych
interwencji.
Planowany jest dalszy rozwój narzędzi analitycznych i raportowych wykorzystywanych w
obszarze zdrowia publicznego, w tym rozwiązań umożliwiających bardziej efektywne
monitorowanie sytuacji zdrowotnej poszczególnych grup ludności oraz upowszechnianie
wyników analiz. Działania te będą wspierały proces planowania, realizacji i oceny polityk
zdrowotnych, w tym działań ukierunkowanych na ograniczanie nierówności zdrowotnych i
poprawę stanu zdrowia kobiet i mężczyzn.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 19 of 19 --