telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLR.050.7.2026.RT.2
Warszawa, 22 września 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 19059 z 17 sierpnia 2026 r. Pani Barbary Dolniak,
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie praktyk ubezpieczycieli
dotyczących finansowania protez dla osób z niepełnosprawnościami, przekazaną
pismem z 26 sierpnia 2026 r. znak: DWR1.054.16.2026 przez Ministra Finansów i
Gospodarki, Minister Zdrowia przedkłada poniższą informację.
Protezy kończyn stanowią wyroby medyczne wydawane na zlecenie. Finansowanie
zakupu tych wyrobów medycznych ze środków publicznych odbywa się na
podstawie art. 15 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz.
1461, z późn. zm.) oraz przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tej
ustawy, w szczególności rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 maja 2017 r. w
sprawie wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie (Dz. U. z 2025 r.
poz. 1038).
Obowiązujące przepisy przewidują możliwość uzyskania przez osoby uprawnione
do refundacji kosztów zaopatrzenia w określone wyroby medyczne, w tym protezy
kończyn, do wysokości limitów finansowania ustalonych przez ustawodawcę.
System refundacyjny stanowi element publicznego systemu ochrony zdrowia,
którego celem jest zapewnienie świadczeniobiorcom dostępu do wyrobów
medycznych niezbędnych dla zachowania lub przywrócenia sprawności
funkcjonalnej oraz umożliwienia możliwie pełnego uczestnictwa w życiu
społecznym i zawodowym. Dodatkowo osoby z niepełnosprawnościami mogą
korzystać z instrumentów wsparcia przewidzianych w ustawie z dnia 27 sierpnia

-- 1 of 5 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 884, z późn. zm.), w tym ze środków
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przeznaczonych
na likwidację barier funkcjonalnych i zwiększenie samodzielności osób z
niepełnosprawnościami. Mechanizmy te realizują obowiązki państwa wynikające
zarówno z art. 68 Konstytucji RP, gwarantującego prawo do ochrony zdrowia, jak i
art. 69 Konstytucji RP, nakładającego na władze publiczne obowiązek udzielania
osobom niepełnosprawnym pomocy w zabezpieczeniu egzystencji,
przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej.
Wobec powyższego, skorzystanie przez świadczeniobiorcę ze świadczeń opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest jego prawem, a nie
obowiązkiem i nie może zostać uzależnione od rezygnacji z innych możliwości
pozyskania środków w sposób prywatny, w tym od ubezpieczyciela. Uprawniony
dysponuje możliwością dowolnego korzystania z przysługujących mu świadczeń w
granicach wyznaczonych przepisami ustaw oraz aktów wykonawczych, natomiast
ingerowanie przez organy w sposób korzystania z tych uprawnień, w tym ich
limitowanie w zależności od posiadania odrębnego ubezpieczenia gwarantującego
tożsame świadczenia oraz uprzedniego wykorzystania tego ubezpieczenia
stanowiłoby dyskryminację. Świadczenia gwarantowane wynikające z art. 15
ustawy o świadczeniach finansowanych ze środków publicznych przysługują na
zasadzie równości wszystkim uprawnionym, bez względu na posiadane przez nich
środki własne czy też dodatkowe ubezpieczenia. Monitorowanie tego rodzaju
okoliczności przez Ministerstwo Zdrowia, w tym gromadzenie informacji o
zasobach, jakimi dysponują uprawnieni nie pozostaje zatem uzasadnione w świetle
prawa, w szczególności na podstawie przepisów o ochronie danych osobowych.
Jednocześnie należy podkreślić, że kwestie związane z wykonywaniem przez
zakłady ubezpieczeń zobowiązań wynikających z umów ubezpieczenia pozostają co
do zasady poza zakresem właściwości Ministra Zdrowia. Zgodnie z art. 805 § 1
ustawy z dnia 23 kwietnia1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795) przez
umowę ubezpieczenia zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do spełnienia
określonego świadczenia w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku,
natomiast ubezpieczający zobowiązuje się do zapłaty składki. Zakres
odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń wynika z przepisów prawa oraz

-- 2 of 5 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
postanowień konkretnej umowy ubezpieczenia. Działalność ubezpieczeniowa
prowadzona jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2015 r. o
działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1526, z późn.
zm.), a nadzór nad rynkiem ubezpieczeniowym sprawowany jest przez Komisję
Nadzoru Finansowego. Z kolei ochrona klientów rynku finansowego, w tym
podejmowanie interwencji i postępowań dotyczących sporów pomiędzy klientami a
zakładami ubezpieczeń, należy do ustawowych kompetencji Rzecznika
Finansowego.
Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi odrębnego monitoringu przypadków
polegających na kierowaniu przez zakłady ubezpieczeń osób ubiegających się o
protezy do wcześniejszego korzystania ze środków publicznych w sytuacjach, w
których obowiązek sfinansowania świadczenia miałby wynikać z umowy
ubezpieczenia lub z zasad odpowiedzialności odszkodowawczej. Należy przy tym
zauważyć, że Minister Zdrowia nie dysponuje instrumentami prawnymi
umożliwiającymi ocenę prawidłowości wykonywania przez zakłady ubezpieczeń
zobowiązań kontraktowych wobec ich klientów.
Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że zagadnienie finansowania
protez może pozostawać w ścisłym związku z zasadami odpowiedzialności
odszkodowawczej oraz konstytucyjną i cywilnoprawną zasadą pełnej kompensacji
szkody. Zgodnie z art. 361 § 2 Kodeksu cywilnego naprawienie szkody obejmuje
straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby
szkody mu nie wyrządzono. Natomiast art. 444 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi, że
w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody
obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. W orzecznictwie sądów
powszechnych oraz Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym
poszkodowanemu przysługuje zwrot wszelkich celowych i ekonomicznie
uzasadnionych kosztów leczenia, rehabilitacji oraz zaopatrzenia ortopedycznego
lub protetycznego, umożliwiającego przywrócenie możliwie najwyższego poziomu
sprawności i samodzielności. W tym ujęciu koszty nowoczesnej protezy mogą
stanowić element szkody podlegającej naprawieniu przez podmiot odpowiedzialny
za jej wyrządzenie lub przez jego ubezpieczyciela.
W tym kontekście należy podkreślić, że refundacja wyrobów medycznych przez
Narodowy Fundusz Zdrowia oraz wsparcie udzielane ze środków Państwowego

-- 3 of 5 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych mają charakter świadczeń
publicznych realizujących funkcje ochronne, rehabilitacyjne i społeczne państwa.
Ich celem jest zapewnienie osobom z niepełnosprawnościami dostępu do
niezbędnych wyrobów medycznych niezależnie od istnienia lub braku innych
źródeł finansowania. Świadczenia te nie zostały ustanowione jako instrument
służący przejęciu odpowiedzialności od podmiotów zobowiązanych do naprawienia
szkody ani jako mechanizm wykonywania zobowiązań wynikających z umów
cywilnoprawnych. W konsekwencji publiczny system refundacji nie powinien być
traktowany jako substytut realizacji obowiązków odszkodowawczych lub
kontraktowych ciążących na sprawcy szkody, jego ubezpieczycielu albo innym
podmiocie zobowiązanym do pokrycia kosztów protezy. Ewentualne praktyki
prowadzące do systemowego przerzucania na środki publiczne kosztów świadczeń,
które zgodnie z przepisami prawa lub postanowieniami umownymi powinny zostać
sfinansowane przez inny podmiot, mogą budzić wątpliwości z punktu widzenia
zasady pełnej kompensacji szkody, efektywnego gospodarowania środkami
publicznymi oraz realizacji celów polityki państwa wobec osób z
niepełnosprawnościami.
Co również istotne w kontekście kwestii poruszonych w treści interpelacji, w dniu 7
lipca 2026 r. zagadnienie sposobu finansowania protez dla osób z
niepełnosprawnościami stało się przedmiotem zainteresowania Rzecznika Praw
Obywatelskich, który wszczął sprawę pod sygnaturą XI.7061.46.2025. W ramach
podjętych działań Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do Rzecznika
Finansowego z prośbą o zbadanie problemu zgodnie z zakresem kompetencji, a
następnie poinformowanie o ustaleniach. Sprawa dotyczy doniesień o praktykach
stosowanych przez niektóre zakłady ubezpieczeń, w myśl których zakłady te
domagały się od uprawnionych uprzedniego wystąpienia do Narodowego
Funduszu Zdrowia lub Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych oraz pozyskania przysługującego dofinansowania przed
wystąpieniem o świadczenie wynikające z umowy zawartej pomiędzy
uprawnionym a zakładem ubezpieczeń. Działania te miały na celu zmniejszenie
wysokości kosztów ponoszonych przez ubezpieczycieli w związku z wykonaniem
umowy. Z uwagi na cywilny charakter tego rodzaju roszczeń, za podmiot właściwy
do zbadania sprawy Rzecznik Praw Obywatelskich uznał Rzecznika Finansowego

-- 4 of 5 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
jako instytucję działającą na rzecz ochrony klientów podmiotów rynku
finansowego, wspierającą klientów w sporach z podmiotami rynku finansowego w
sprawach dotyczących oferowanych usług i sposobu ich realizacji. Rzecznik
Finansowy jest również uprawniony w razie ujawnienia szerokiej skali problemu do
podjęcia działań systemowych, takich jak poinformowanie Komisji Nadzoru
Finansowego lub Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W odpowiedzi na
prośbę Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznik Finansowy przekazał informację
o wystąpieniu do wskazanego ubezpieczyciela o szersze wyjaśnienia na temat
praktyki stosowanej przy obsłudze tego typu roszczeń. Kwestia przedstawiona w
treści interpelacji pozostaje zatem w toku jako przedmiot rozważań właściwych
organów, a jej wyniki zostaną upublicznione po zakończeniu postępowania na
stronach BIP wymienionych podmiotów.
Odnosząc się do pytania nr 3 zawartego w interpelacji, aktualnie resort nie posiada
wiedzy o planowanych lub realizowanych działaniach legislacyjnych zmierzających
do doprecyzowania obowiązków ubezpieczycieli dotyczących finansowania
wyrobów medycznych w obszarze wynikającym z interpelacji.
Reasumując, kwestie wymienione w treści interpelacji znajdują się poza zakresem
działania resortu.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 5 of 5 --