Interpelacja w sprawie działań rządu na rzecz zapewnienia jednolitego stosowania przepisów oraz ochrony interesów rodzin korzystających z rodzinnych ogrodów działkowych na gruntach oddanych w użytkowanie wieczyste
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18897
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie działań rządu na rzecz zapewnienia jednolitego stosowania przepisów oraz ochrony interesów rodzin korzystających z rodzinnych ogrodów działkowych na gruntach oddanych w użytkowanie wieczyste
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 27-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
rodzinne ogrody działkowe od wielu dziesięcioleci odgrywają ważną rolę w strukturze społecznej i przyrodniczej polskich miast. Korzysta z nich blisko milion rodzin, dla których działka jest przede wszystkim miejscem wypoczynku, aktywności na świeżym powietrzu oraz budowania więzi społecznych i międzypokoleniowych.
W ostatnim czasie docierają do mnie jako posłanki sygnały od działkowców z różnych części kraju, wskazujące na rosnący niepokój związany z przypadkami ustalania opłat z tytułu użytkowania wieczystego wobec kolejnych ROD. Zjawisko to nie ma jeszcze charakteru powszechnego. Jednak jego nasilanie się i sposób stosowania obecnych przepisów rodzą pytanie o potrzebę podjęcia interwencji przez ustawodawcę. Działkowcy sygnalizują lukę w przepisach, która może zagrozić przyszłości ROD.
Około 65% działkowców w Polsce, czyli około 650 tysięcy rodzin, korzysta z ROD funkcjonujących na gruntach oddanych w użytkowanie wieczyste. Ustanawianie tego prawa miało służyć przede wszystkim stabilizacji sytuacji prawnej ogrodów i zabezpieczeniu praw działkowców. Tymczasem obecny stan prawny, w tym skutki stosowania art. 221 ustawy o gospodarce nieruchomościami, prowadzi do zróżnicowanej praktyki organów, niepewności co do zasad odpłatności i zaczyna wręcz zagrażać dalszemu funkcjonowaniu ROD.
Problem nie polega na tym, że wszystkie ROD zostały już objęte opłatami. Polega on na tym, że przy obecnym stanie prawnym potencjalnie mogą zostać nimi objęte praktycznie wszystkie ogrody funkcjonujące na gruntach oddanych w użytkowanie wieczyste, a brak jest jednolitych reguł zapewniających działkowcom przewidywalny poziom ochrony.
Źródłem obaw jest brak w ustawie odrębnej stawki opłaty rocznej uwzględniającej społeczny i proekologiczny charakter ROD. W konsekwencji istnieje ryzyko stosowania wobec ogrodów najwyższej ustawowej stawki wynoszącej 3% wartości nieruchomości, właściwej dla nieruchomości wykorzystywanych komercyjnie. Zdecydowana większość ROD położona jest w miastach, co oznacza opłaty sięgające nawet kilku tysięcy złotych rocznie od jednej działki.
Taki stan pozostaje trudny do pogodzenia z funkcją ogrodnictwa działkowego, które ma służyć rodzinom, seniorom i osobom o niższych dochodach jako forma wsparcia socjalnego, a nie stanowić źródła dochodów dla gmin i Skarbu Państwa. Działkowcy oczekują reakcji ustawodawcy, by użytkowanie wieczyste, które przedstawiano jako narzędzie zapewniające im stabilność prawną, nie stało się źródłem zagrożenia dla dalszego korzystania z ROD. Wskazują wprost, że stosowanie wygórowanych opłat doprowadzi do rezygnacji z działek, co w perspektywie oznacza upadek ROD i ich stopniową likwidację.
Koszty społeczne takiego rozwiązania mogą okazać się niewspółmiernie wyższe od ewentualnych dodatkowych wpływów do budżetów jednostek samorządu terytorialnego i Skarbu Państwa. Za pośrednictwem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów do resortu został skierowany list otwarty Krajowej Rady Polskiego Związku Działkowców wraz z projektem zmian ustawowych dotyczących zarówno opłat za użytkowanie wieczyste, jak i zwiększenia dostępności gruntów pod nowe i odtwarzane ROD. Propozycja ta zasługuje na rzeczową analizę i dialog ze środowiskiem działkowców.
Wierzę, że sprawa wymaga życzliwego, ale zarazem pilnego zaangażowania rządu. Dotyczy bowiem nie tylko interpretacji przepisów, lecz także zaufania obywateli do państwa oraz pewności prawa dla setek tysięcy rodzin.
Mając na względzie powyższe, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy zdaniem ministerstwa obecny stan prawny zapewnia działkowcom korzystającym z ROD położonych na gruntach oddanych w użytkowanie wieczyste wystarczającą pewność prawa oraz jednakowy poziom ochrony w skali kraju? Jeżeli tak, proszę wskazać przepisy, z których ochrona ta wynika.
2. Czy ministerstwo dostrzega, że brak odrębnej stawki opłaty rocznej dla ROD daje możliwość stosowania wobec nich najwyższej stawki przewidzianej dla nieruchomości wykorzystywanych w celach komercyjnych? Jeżeli nie, proszę wskazać podstawę prawną wykluczającą taką możliwość.
3. Jakie działania interpretacyjne, organizacyjne lub legislacyjne zamierza podjąć rząd, aby zapewnić jednolitą praktykę organów i wyeliminować ryzyko nadmiernego obciążania ROD opłatami za użytkowanie wieczyste?
4. Czy projekt ustawy przygotowany przez Polski Związek Działkowców jest analizowany przez ministerstwo? Jeżeli tak, jakie jest stanowisko resortu wobec proponowanych rozwiązań dotyczących stawek opłat oraz gruntów pod nowe i odtwarzane ROD?
5. Jeżeli rząd nie planuje zmian ustawowych, jaki konkretny instrument prawny lub organizacyjny zapewni około 650 tysiącom rodzin stabilne i przewidywalne warunki korzystania z działek, niezależnie od praktyki poszczególnych organów?
Z poważaniem
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7088 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DN-I.054.10.2026
Warszawa, 17 sierpnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji nr 18897 w sprawie podjęcia działań rządu na rzecz zapewnienia
jednolitego stosowania przepisów oraz ochrony interesów rodzin korzystających z
rodzinnych ogrodów działkowych na gruntach oddanych w użytkowanie wieczyste
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18897 z dnia 29 lipca 2026 r., Pani Poseł Bożeny
Lisowskiej w sprawie podjęcia działań rządu na rzecz zapewnienia jednolitego stosowania
przepisów oraz ochrony interesów rodzin korzystających z rodzinnych ogrodów
działkowych na gruntach oddanych w użytkowanie wieczyste, uprzejmie przedstawiam
następujące informacje.
Na wstępie pragnę podkreślić, że propozycja zmian legislacyjnych Krajowego Zarządu
Polskiego Związku Działkowców, o której mowa w treści interpelacji, wpłynęła do
Ministerstwa Rozwoju i Technologii w styczniu 2026 r. Zgłoszone wówczas propozycje
legislacyjne obejmowały zagadnienia pozostające we właściwości kilku resortów.
W obszarze kompetencji Ministerstwa Rozwoju i Technologii pozostawał postulat
wprowadzenia preferencyjnej stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego dla
gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste dla celów rodzinnych ogrodów działkowych.
W celu dokonania oceny zasadności interwencji legislacyjnej w powyższym zakresie
resort rozwoju i technologii w marcu b.r. zwrócił się pisemnie do wszystkich wojewodów
oraz do Polskiego Związku Działkowców o wskazanie obowiązujących stawek
procentowych oraz wysokości opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego gruntów
Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego oddanych na cele zakładania
i prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych.
Zgodnie z przekazanymi informacjami, w zdecydowanej większości przypadków grunty
oddane w użytkowanie wieczyste na potrzeby zakładania i prowadzenia rodzinnych
ogrodów działkowych są oddane w użytkowanie wieczyste nieodpłatnie. Polski Związek
Działkowców, w piśmie z dnia 27 marca 2026 r. wskazał, że „pierwotnie otrzymywał od
Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego prawo użytkowania wieczystego
nieodpłatnie” oraz, że „podstawową metodą było i przeważającej mierze jest przekazywanie
przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego na rzecz Polskiego Związku
Działkowców prawa użytkowania lub użytkowania wieczystego o charakterze nieodpłatnym”.
Jak wynika z przekazanych przez Polski Związek Działkowców informacji mniej niż 1%
powierzchni gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste na cele prowadzenia rodzinnych
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
ogrodów działkowych objętych jest stawką opłaty rocznej w wysokości 1% lub 3%. Polski
Związek Działkowców wskazał również, że „na przestrzeni wielu lat funkcjonowania i
rozwoju rodzinnych ogrodów działkowych nie odnotowano przypadków przekazania gruntów
pod ROD w odpłatne użytkowanie wieczyste” oraz, że „charakter odpłatnego prawa
użytkowania wieczystego jest wynikiem postępowań administracyjnych lub sądowych oraz
nabywania prawa użytkowania wieczystego na rynku wtórnym”.
Mając powyższe na uwadze nie zostały podjęte prace legislacyjne w postulowanym
kierunku.
Ad 1.
Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
(Dz.U. z 2021 r. poz 1073), dalej „ustawa o ROD”, grunty stanowiące własność Skarbu
Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego mogą być w drodze umowy
sprzedawane, oddawane w nieodpłatne lub odpłatne użytkowanie na czas nieoznaczony
lub użytkowanie wieczyste stowarzyszeniom ogrodowym z przeznaczeniem na zakładanie
i prowadzenie ROD - w trybie określonym w ugn.
Ponadto należy zauważyć, że w odniesieniu do gruntów rodzinnych ogrodów działkowych
możliwe jest zastosowanie bonifikaty od opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego
na zasadzie art. 73 ust. 3 ugn. Udzielenie bonifikaty może nastąpić w stosunku do
nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, gminy, powiatu lub województwa,
na podstawie odpowiednio zarządzenia wojewody albo uchwały rady lub sejmiku.
W zarządzeniu wojewody albo uchwale rady lub sejmiku określa się w szczególności
warunki udzielania bonifikat i wysokość stawek procentowych. Bonifikaty te można
stosować również do nieruchomości gruntowych oddanych w użytkowanie wieczyste
przed dniem 1 stycznia 1998 r. Mając na uwadze uwarunkowania lokalne oraz kierując się
zasadą racjonalnej gospodarki, organy gospodarujące nieruchomościami publicznymi
posiadają instrumenty, które mogą zastosować wobec konkretnych rodzinnych ogrodów
działkowych.
Ad 2.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie znajduje uzasadnienia dla propozycji
wprowadzenia dedykowanej stawki opłaty rocznej dla gruntów oddanych w użytkowanie
wieczyste na cele rodzinnych ogrodów działkowych. Przedstawione w interpelacji
zagadnienie dotyczy jedynie około 1% powierzchni gruntów oddanych w użytkowanie
wieczyste na cele prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych. Wprowadzenie
preferencyjnej stawki dla rodzinnych ogrodów działkowych, w wymiarze postulowanym
przez Polski Związek Działkowców tj. 0,1% ceny stawiałoby rodzinne ogrody działkowe
w bardziej uprzywilejowanej pozycji niż podmioty wykorzystujące grunty oddane
w użytkowanie wieczyste na działalność charytatywną oraz na niezarobkową działalność:
opiekuńczą, kulturalną, leczniczą czy oświatową.
Ad 3.
Resort na bieżąco udziela wyjaśnień dotyczących przepisów regulujących zasady
gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz
jednostek samorządu terytorialnego. W przekazywanych odpowiedziach na zapytania
interpretacyjne osób fizycznych i instytucji publicznych resort udziela wyjaśnień w sprawie
wysokości opłat za użytkowanie wieczyste, w tym zasad udzielania bonifikat.
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ad 4.
Zgodnie z przedstawionymi na wstępie wyjaśnieniami, Ministerstwo Rozwoju i Technologii
dokonało analizy projektu ustawy przygotowanego przez Polski Związek Działkowców
i nie znalazło uzasadnienia dla podjęcia interwencji legislacyjnej w zakresie proponowanym
przez Polski Związek Działkowców.
Ad 5.
Zasady naliczania oraz uiszczania opłat z tytułu użytkowania wieczystego reguluje ugn,
natomiast warunki korzystania z działek określa ustawa o ROD. Wymaga podkreślenia, że
wejście w życie ustawy o ROD w obecnym kształcie było poprzedzone długotrwałymi
konsultacjami w celu wyważenia interesów wszystkich stron.
Przedstawiając powyższe informacje ufam, że przyczynią się one do wyjaśnienia kwestii
przedstawionych w interpelacji Pani Poseł.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 3 of 3 --