Interpelacja w sprawie problemów młodych osób wchodzących na rynek pracy oraz barier utrudniających im podjęcie zatrudnienia
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18890
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie problemów młodych osób wchodzących na rynek pracy oraz barier utrudniających im podjęcie zatrudnienia
Zgłaszający: Karolina Pawliczak
Data wpływu: 27-07-2026
Szanowna Pani Minister,
w związku z docierającymi do mojego biura poselskiego sygnałami dotyczącymi sytuacji młodych osób na rynku pracy zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie informacji dotyczących działań podejmowanych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w zakresie poprawy sytuacji zawodowej osób rozpoczynających swoją zawodową drogę.
Pomimo relatywnie niskiego poziomu bezrobocia ogółem w Polsce, sytuacja młodych osób pozostaje zdecydowanie trudniejsza. Szczególnie niepokojący jest wzrost bezrobocia w grupie osób do 25. roku życia oraz trudności absolwentów szkół i uczelni w znalezieniu pierwszego stabilnego zatrudnienia.
Jednym z istotnych problemów, na który zwracają uwagę młodzi ludzie, jest niechętne podejście części pracodawców do zatrudniania osób bez wcześniejszego doświadczenia zawodowego. Młodzi kandydaci często spotykają się z oczekiwaniem posiadania kilkuletniego doświadczenia już na początku kariery, co w praktyce tworzy barierę trudną do pokonania dla osób dopiero rozpoczynających aktywność zawodową.
Sytuacja ta prowadzi do paradoksu, w którym pracodawcy poszukują osób posiadających doświadczenie, jednocześnie ograniczając możliwości jego zdobycia przez młodych pracowników. W konsekwencji część absolwentów podejmuje zatrudnienie poniżej swoich kwalifikacji, korzysta z krótkoterminowych form zatrudnienia lub pozostaje poza rynkiem pracy.
Kolejnym wyzwaniem jest niedopasowanie kompetencji młodych osób do aktualnych potrzeb gospodarki. W wielu przypadkach wybór kierunku kształcenia nie odpowiada zapotrzebowaniu rynku pracy, a współpraca pomiędzy szkołami, uczelniami i przedsiębiorcami nadal wymaga wzmocnienia. Szczególnie istotne jest rozwijanie praktycznego przygotowania zawodowego, staży oraz programów umożliwiających zdobycie pierwszych doświadczeń jeszcze w trakcie nauki.
Należy również zwrócić uwagę na wpływ obecnej sytuacji na decyzje życiowe młodych Polaków. Trudności w uzyskaniu stabilnego zatrudnienia mogą opóźniać usamodzielnienie się, założenie rodziny, zakup mieszkania czy długoterminowe planowanie przyszłości.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w celu ułatwienia młodym osobom wejścia na rynek pracy oraz zdobycia pierwszego doświadczenia zawodowego?
2. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie lub rozszerzenie programów zachęcających pracodawców do zatrudniania osób młodych bez wcześniejszego doświadczenia zawodowego?
3. Czy analizowany jest problem nadmiernych wymagań stawianych młodym kandydatom w procesach rekrutacyjnych, w szczególności oczekiwania kilkuletniego doświadczenia na stanowiskach przeznaczonych dla osób rozpoczynających karierę?
4. Jakie działania podejmowane są w celu lepszego powiązania systemu edukacji z potrzebami rynku pracy oraz zwiększenia liczby praktyk, staży i programów przygotowujących młodych ludzi do wykonywania konkretnego zawodu?
5. Czy ministerstwo prowadzi analizę skuteczności obecnych instrumentów aktywizacji zawodowej młodych osób oraz planuje ich dalsze rozwijanie?
Uprzejmie proszę o przedstawienie informacji dotyczących planowanych działań oraz rozwiązań, które pozwolą ograniczyć bariery utrudniające młodym Polakom rozpoczęcie samodzielnej kariery zawodowej.
Z wyrazami szacunku
Karolina Pawliczak
Posłanka na Sejm RP
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 12 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (10)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15559 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.466.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18890 Pani Posłanki Karoliny Pawliczak, w sprawie
problemów młodych osób wchodzących na rynek pracy oraz barier utrudniających im
podjęcie zatrudnienia, proszę przyjąć poniższe informacje.
Informuję, że ustawą z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia1 (dalej
jako: „ustawa o rynku pracy”), która weszła w życie 1 czerwca 2025 r., stworzono lepsze
warunki efektywnego udzielania wsparcia i wzmocniono pomoc oferowaną
przedstawicielom grup wrażliwych na rynku pracy, m.in. osobom do 30 roku życia, którym
zgodnie z art. 69 tego aktu przysługuje pierwszeństwo w kierowaniu do aktywnych form
pomocy.
Osoby te mogą korzystać z pomocy realizowanej przez sieć wojewódzkich i powiatowych
urzędów pracy, m.in. z pośrednictwa pracy oraz poradnictwa zawodowego. Rejestracja
w urzędzie pracy nie jest wymagana przy korzystaniu z tych form wsparcia.
Ofert pracy szukać można z pomocą doradcy ds. zatrudnienia, doradcy zawodowego lub
samodzielnie. Dostęp do wszystkich ofert pracy realizowanych przez urzędy pracy uzyskać
można za pośrednictwem bazy ePraca (https://oferty.praca.gov.pl/portal/strona-glowna)
lub aplikacji mobilnej o tej samej nazwie. Jest to obecnie jedna z największych baz ofert
pracy w Polsce (w 2025 r. odnotowano 2,5 mln wejść na stronę ePraca, dziennie średnio
22 tys.). Liczba wolnych miejsc pracy zgłoszonych do bazy wynosiła w 2025 652 tys. Do
końca lipca br. zgłoszono łącznie ponad 155 tys. ofert, a ponad 61 tys. osób podjęło pracę
w wyniku skierowania z urzędu pracy.
W ePracy publikowane są oferty z różnych branż, dotyczące różnych stanowisk pracy,
kierowane do osób posiadających doświadczenie, jak i do tych, które dopiero wchodzą na
rynek pracy. Bazę przeszukiwać można pomocą wielu filtrów, takich jak: stanowisko,
lokalizacja, rodzaj pracy (oferta pracy, staż, praktyka), wynagrodzenie, wymagany staż.
Osoby młode, w szczególności bez doświadczenia zawodowego, mogą również skorzystać
z poradnictwa zawodowego. Pomoc w jego ramach realizowana jest przez doradców
zawodowych i obejmuje porady indywidualne lub grupowe oraz informację zawodową.
Doradca zawodowy pomaga znaleźć rozwiązanie problemów związanych z wyborem lub
zmianą zawodu, określeniem kompetencji zawodowych lub ich uzupełnianiem, a także
w sprawach dotyczących kompletowania dokumentów aplikacyjnych czy przygotowania do
rozmów kwalifikacyjnych z pracodawcami. Przekazuje on tez niezbędną wiedzę na temat
poruszania się na rynku pracy (np. gdzie i w jaki sposób szukać ofert legalnej i bezpiecznej
pracy).
Osoby bezrobotne do 30. roku życia odbyły w 2025 r. ponad 112 tys. spotkań w ramach
porady indywidualnej. Ponad 22 tys. osób z tej grupy skorzystało z porad w formie
1 Dz. U. 2025 poz. 620 z późn. zm.
-- 1 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
grupowej, a 441 osób uczestniczyło w szkoleniach z zakresu umiejętności poszukiwania
pracy.
Porady grupowe, w tym szkolenia z zakresu umiejętności poszukiwania pracy, w szczególny
sposób wspierają osoby młode mające problem z wejściem na rynek pracy. Podczas sesji
osoby korzystające z porady zyskują możliwość zdefiniowania natury swoich problemów
zawodowych, a także rozwijania umiejętności podejmowania decyzji dotyczących dalszej
drogi zawodowej. Doradcy zawodowi przeprowadzają zajęcia warsztatowe pozwalające
klientom m.in. poznać swoje mocne strony i wspomagające ich w podejmowaniu decyzji
zawodowych oraz planowaniu rozwoju zawodowego.
Ustawa o rynku pracy zawiera również przepisy określające nowe formy wsparcia
skierowane do osób do 30 r. życia. Na ich podstawie:
— Osobie do 30 r. ż. PUP przedstawia propozycję zatrudnienia, innej pracy zarobkowej,
szkolenia albo innej formy pomocy w okresie do 4 miesięcy od dnia rejestracji.
— W powiatowych urzędach pracy ustanowiono funkcję doradcy ds. osób młodych,
którego zadaniem jest opracowanie wraz z klientem indywidualnego planu działania
(IPD), czyli kompleksowego planu aktywizacji zawodowej.
— Przed przygotowaniem IPD pracownik PUP przeprowadza ocenę umiejętności
cyfrowych osób młodych. W zależności od jej wyniku osoba bezrobotna lub
poszukująca pracy do 30 r. ż. może podnieść ich poziom przystępując do szkoleń lub
staży, których program obejmuje nabycie umiejętności cyfrowych, a także skorzystać z
doradztwa zawodowego.
— W WUP, PUP lub OHP można utworzyć, z wykorzystaniem środków Funduszu Pracy,
punkty dla osób młodych oferujące kompleksowe usługi informacyjne i doradztwo
w zakresie zatrudnienia i form wsparcia oferowanych przez PUP, możliwości
skorzystania z usług pomocy społecznej, opieki zdrowotnej, dalszego kształcenia, porad
prawnych czy kwestii mieszkaniowych. Aktualnie w całym kraju działają 34 takie
punkty. Do marca 2027 r. opracowany zostanie model działania kompleksowych
punktów obsługi osób młodych w ramach projektu finansowanego ze środków
programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego.
Ważną formą pomocy oferowaną osobom młodym przez powiatowe urzędy pracy jest staż
pozwalający zdobyć doświadczenie zawodowe. Ustawą o rynku pracy udoskonalono
regulacje dotyczące staży organizowanych przez powiatowe urzędy pracy, w tym:
— podwyższono stypendium dla stażysty do 160% kwoty zasiłku miesięcznie (wcześniej
było to 120%);
— umożliwiono realizację stażu w formie zdalnej, co oznacza, że można go realizować
w całości w formie stacjonarnej, zdalnej lub hybrydowej;
— umożliwiono odbywanie stażu w niepełnym wymiarze czasowym, co pozwoli stażystom
na łączenie powinności zawodowych z rodzinnymi.
Powiatowe urzędy pracy udostępniają osobom bezrobotnym i poszukującym pracy, w tym
osobom młodym, szeroki katalog działań pomocowych dotyczących nabywania
umiejętności i kwalifikacji, który obejmuje:
— finansowanie szkoleń, a dla ich bezrobotnych uczestników wypłacanie stypendiów
w wysokości 120% zasiłku dla bezrobotnych miesięcznie,
— finansowanie kosztów potwierdzenia nabycia wiedzy i umiejętności lub kosztów
uzyskania dokumentu potwierdzającego nabycie wiedzy i umiejętności,
— bony na kształcenie ustawiczne,
— pożyczki edukacyjne,
— finansowanie opłaty pobieranej za postępowanie nostryfikacyjne albo postępowanie
w sprawie potwierdzenia ukończenia studiów na określonym poziomie,
-- 2 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
— finansowanie opłaty za przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji w sprawie
uznania kwalifikacji zawodowych do wykonywania zawodu regulowanego albo do
podejmowania lub wykonywania działalności regulowanej.
Jednostką wspierającą osoby młode na rynku pracy jest nadzorowana przez MRPiPS sieć
Ochotniczych Hufców Pracy (OHP). W ramach działalności OHP funkcjonuje Elektroniczne
Centrum Aktywizacji Młodzieży (ECAM), które wspiera osoby w wieku od 14 do 30 lat
w edukacji i procesie wchodzenia na rynek pracy. ECAM funkcjonuje w oparciu o model
wielokanałowy, obejmujący serwis internetowy („dokariery.pl”), infolinię, czat oraz
aktywność w mediach społecznościowych, gwarantując młodym użytkownikom łatwy
i szybki dostęp do rzetelnych informacji oraz wsparcia ekspertów. W serwisie publikowane
są materiały dotyczące wyboru ścieżki zawodowej, trendów na rynku pracy, ofert
zatrudnienia, a także praktyczne narzędzia, takie jak usługa tworzenia pierwszego CV czy
zasoby edukacyjne i e-learningowe. Konsultanci ECAM udzielają informacji w zakresie
kształcenia, zdobywania kwalifikacji oraz zatrudnienia, kierując użytkowników również do
odpowiednich jednostek OHP oferujących bezpośrednie wsparcie. Dzięki temu ECAM
stanowi nowoczesne, cyfrowe rozszerzenie działalności OHP, odpowiadające na potrzeby
młodego pokolenia korzystającego z kanałów komunikacji online, a jednocześnie wzmacnia
spójność całego systemu usług, zapewniając wyspecjalizowane wsparcie informacyjne dla
różnych grup odbiorców.
W 2025 roku poprzez Elektroniczne Centrum Aktywizacji Młodzieży obsłużonych zostało
prawie 1 400 indywidualnych spraw i zapytań klientów, zaś serwis internetowy dokariery.pl
odnotował ponad 613 tys. wyświetleń.
Istotnym elementem systemu OHP jest również Zielona Linia, pełniąca funkcję
ogólnopolskiego centrum informacji rynku pracy, stanowiąca jeden z kluczowych kanałów
bezpośredniego kontaktu obywateli, pracodawców oraz instytucji publicznych
z administracją w obszarze polityki rynku pracy. Świadcząc usługi poprzez infolinię, serwis
internetowy, e-mail, czat i serwisy społecznościowe, Zielona Linia zapewnia bieżące
wsparcie informacyjne osobom bezrobotnym, poszukującym pracy, pracodawcom oraz
cudzoziemcom i podmiotom zatrudniającym pracowników zagranicznych, rozszerzając
merytoryczny zakres działalności OHP. Znaczenie Zielonej Linii potwierdzają dane
statystyczne wskazujące na systematycznie rosnące zapotrzebowanie na świadczone usługi
informacyjne. W 2025 roku konsultanci obsłużyli niemal 138,2 tys. połączeń
telefonicznych, a uwzględniając wszystkie dostępne kanały komunikacji, ponad 191 tys.
zapytań osób zainteresowanych informacjami dotyczącymi obsługiwanego obszaru
merytorycznego. Serwis internetowy zielonalinia.gov.pl odnotował w tym czasie ponad
7 mln wyświetleń.
W ramach pośrednictwa pracy powiatowe urzędy pracy udzielają pomocy pracodawcom
w pozyskaniu odpowiednich pracowników. Pracownicy urzędu inicjują i organizują
spotkania bezrobotnych i poszukujących pracy z pracodawcami w ramach giełd i targów
pracy.
W resorcie pracy trwają obecnie prace nad projektem ustawy o stażach, której celem jest
uregulowanie organizacji staży oferowanych na otwartym rynku pracy w sposób
zapewniający ich wysoką jakość, zgodnie z oczekiwaniami ich uczestników, a także
kierunkiem projektu zalecenia UE w sprawie wzmocnionych ram jakości staży. Wdrożenie
projektowanych przepisów ma zagwarantować odpowiedni komponent edukacyjny
i dotyczący przygotowania zawodowego staży oraz ochronę praw stażystów, a także
wyeliminować bezpłatne staże i zminimalizowanie ryzyko zastępowania stosunku pracy
przez staż. Projektowana ustawa uchyli ustawę z dnia z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach
absolwenckich (Dz. U. z 2018 r. poz. 1244 oraz z 2025 r. poz. 620), zastępując regulowane
-- 3 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
w niej praktyki stażami realizowanymi na podstawie nowych przepisów, które uniemożliwią
oferowanie bezpłatnej praktyki absolwenckiej. Nowa ustawa wprowadzi rozwiązania
analogiczne do zawartych w ustawie o praktykach absolwenckich w zakresie
dofinansowania (z Funduszu Pracy) kosztów pracy pracodawcom przyjmujących na
praktykę absolwencką nieletnich realizujących obowiązek nauki.
Pragnę podkreślić, że przepisami ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia zwiększono
nacisk na indywidualizację świadczonych przez urzędy pracy działań pomocowych.
Wojewódzkie i powiatowe urzędy pracy zobowiązano do docierania do osób nieaktywnych
zawodowo, rozszerzono dostępność usług dla osób niezarejestrowanych, umożliwiono
w większym zakresie realizację pomocy online. Przepisy ustawy o rynku pracy umożliwiają
urzędom szerszą współpracę z podmiotami ekonomii społecznej, z uczelniami w zakresie
wsparcia studentów i absolwentów w wejściu na rynek pracy, a ze szkołami
ponadpodstawowymi w zakresie rozwijania zainteresowań zawodowych uczniów.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej aktywnie wspiera kształcenie branżowe,
przeznaczając środki z Funduszu Pracy na:
— refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników (1 mld 110,4 mln zł w planie FP
na 2026 r.),
— dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych pracowników (582,4 mln zł w
planie FP na 2026 r.),
— finansowanie kosztów przygotowania i przeprowadzenia egzaminów (50 mln zł w planie
FP na 2026 r.),
— praktyki absolwenckie (nowa forma wprowadzona ustawą o rynku pracy i służbach
zatrudnienia - 11,1 mln zł w planie FP na 2026 r. ).
Wydatki na refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników wzrosły prawie
trzykrotnie w ciągu ostatnich 5 lat. W 2021 r. wydatkowano 372 mln zł dla 117 tys. osób;
w 2022 r. 482 mln zł dla 131 tys. osób; w 2023 r. 539 mln zł dla 137 tys. osób; w 2024 r.
837 mln zł dla 123 tys. osób; w 2025 r. 980 mln zł dla 123 tys. osób.
Jako Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej biorę też udział w pracach
Międzyresortowego Zespołu do spraw uczenia się przez całe życie i Zintegrowanego
Systemu Kwalifikacji, w tym we wdrażaniu i monitorowaniu Zintegrowanej Strategii
Umiejętności 2030. Prace te koordynowane są przez Ministra Edukacji.
Informuję, że na stronie internetowej resortu rokrocznie publikowane jest zestawienie
osiągniętych przez PUP wskaźników efektywności zatrudnieniowej i kosztowej
podstawowych form pomocy ujętych w katalogu publikowanym także na stronie resortu2.
Wskaźniki efektywności podstawowych form pomocy (szkoleń, staży, prac
interwencyjnych, robót publicznych, dofinansowania podjęcia działalności gospodarczej,
refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy) liczone są według
metodologii określonej w ustawie o rynku pracy, zgodnie z informacją uzyskaną na
podstawie badań statystycznych prowadzonych na podstawie przepisów o statystyce
publicznej.
Fakt podjęcia pracy jest potwierdzany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (informacja,
czy za wskazaną osobę były odprowadzane składki na ubezpieczenia społeczne). Dane na
ten temat publikowane są na stronie internetowej MRPiPS
(https://www.gov.pl/web/rodzina/wydatki-funduszu-pracy-na-finansowanie-
podstawowych-form-aktywizacji-zawodowej) w formie informacji o średniej wartości
wskaźników efektywności zatrudnieniowej i kosztowej form pomocy uzyskanych w skali
2 Katalogi podstawowych form pomocy: https://www.gov.pl/web/rodzina/katalog-
podstawowych-form-pomocy
-- 4 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
kraju przez PUP, oraz szczegółowych raportów
(https://www.gov.pl/web/rodzina/efektywnosc-form-promocji-zatrudnienia),
zawierających informacje dotyczące m.in. wskaźników uzyskanych w podziale na
województwa.
Średnia wartość wskaźnika efektywności zatrudnieniowej podstawowych form aktywizacji
zawodowej, o którym mowa w art. 28 pkt 2 lit. b ustawy o rynku pracy uzyskana we
wszystkich powiatowych urzędach pracy w roku 2025 wyniosła 82,61% (w roku 2024 było
to 83,04%).
Aktywność zawodowa osób do 30 r. życia, korzystających ze wsparcia powiatowych
urzędów pracy na rynku pracy jest monitorowana w ramach realizacji zalecenia Rady UE
z dnia 30 października 2020 r. w sprawie pomostu do zatrudnienia – wzmocnienia gwarancji
dla młodzieży, które zastępuje zalecenie Rady z dnia 22 kwietnia 2013 r. w sprawie
ustanowienia gwarancji dla młodzieży3 (dalej: Gwarancje dla Młodzieży). Wyniki
monitoringu Gwarancji dla Młodzieży za 2025 r. wskazują, że po 18 miesiącach od
rozpoczęcia udziału w formie wsparcia 60% osób młodych było zatrudnione, 0,9% było
w innej pozytywnej sytuacji (staż, szkolenie lub dalsza edukacja), 12,0% osób było ponownie
bezrobotne a 1,3% nieaktywne zawodowo. Nie było możliwe ustalenie ewentualnych
aktywności 25,8% osób.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
3 Dz.U. C 372 z 4.11.2020, s. 1–9.
-- 5 of 5 --