Interpelacja w sprawie pilnej zmiany ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przesunięcie terminu obowiązywania studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18873
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie pilnej zmiany ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przesunięcie terminu obowiązywania studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin
Zgłaszający: Mariusz Krystian
Data wpływu: 27-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana Ministra w sprawie pilnej potrzeby nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegającej na przesunięciu terminu utraty mocy obowiązującej studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin do dnia 30 czerwca 2027 r. Z apelem w tej sprawie wystąpiło do mnie Forum Wójtów, Burmistrzów i Prezydentów Małopolski, działające przy Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej im. Jerzego Regulskiego, wskazując na skalę problemu, z jakim mierzą się obecnie samorządy w całym kraju.
Jak wynika z przedstawionych danych, spośród blisko 2,5 tysiąca gmin w Polsce jedynie około 5% zdążyło dotychczas uchwalić plany ogólne. Wskazuje to jednoznacznie, że trudności te mają charakter systemowy, a nie wynikają z zaniedbań poszczególnych samorządów. Do najważniejszych przyczyn opóźnień należą: bezprecedensowe spiętrzenie prac planistycznych w skali całego kraju, deficyt wykwalifikowanych urbanistów i ograniczone możliwości wykonawcze rynku usług planistycznych, wadliwie działający algorytm wyznaczania obszarów uzupełnienia zabudowy nieuwzględniający specyfiki terenów wiejskich, a także wielomiesięczne, wieloetapowe procedury uzgodnień i opiniowania, w tym z regionalnymi dyrekcjami ochrony środowiska i urzędami wojewódzkimi, dodatkowo wydłużane przez dużą aktywność mieszkańców składających wnioski i uwagi w ramach konsultacji społecznych. Problem ten dotyczy również gmin z terenu mojego okręgu wyborczego tzn. powiatu wadowickiego, suskiego, myślenickiego, chrzanowskiego, oświęcimskiego, które pomimo terminowego wszczęcia procedur i dochowania należytej staranności, nie są w stanie zakończyć prac nad planami ogólnymi w obecnie obowiązującym terminie.
Utrzymanie dotychczasowego terminu grozi poważnymi konsekwencjami: utratą ciągłości prowadzenia polityki przestrzennej, ograniczeniem możliwości realizacji inwestycji, powstaniem niepewności prawnej, a także, co szczególnie istotne, utratą przez samorządy możliwości skorzystania z dofinansowania opracowania planów ogólnych ze środków Krajowego Planu Odbudowy.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii planuje podjęcie inicjatywy legislacyjnej w celu przesunięcia terminu utraty mocy obowiązującej studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, a jeśli tak, w jakim terminie taka nowelizacja może zostać przedłożona Sejmowi RP?
Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu zwiększenia liczby wykwalifikowanych urbanistów oraz zdolności wykonawczych rynku usług planistycznych, adekwatnie do skali prowadzonej obecnie reformy?
Czy planowana jest korekta algorytmu wyznaczania obszarów uzupełnienia zabudowy, tak aby uwzględniał on specyfikę terenów wiejskich i rzeczywiste uwarunkowania przestrzenne poszczególnych gmin?
Jakie kroki podejmuje ministerstwo we współpracy z Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej, aby zagwarantować gminom możliwość skorzystania z dofinansowania opracowania planów ogólnych ze środków Krajowego Planu Odbudowy niezależnie od ewentualnego przesunięcia terminu?
Podsekretarz stanu Michał Baranowski
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6354 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPR-IV.054.4.2026
Warszawa, 10 sierpnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 18873 w sprawie pilnej zmiany ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przesunięcie terminu obowiązywania studiów
uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18873 Posła na Sejm RP Pana Mariusza Krystiana
w sprawie pilnej zmiany ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
poprzez przesunięcie terminu obowiązywania studiów uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego gmin, przekazuję poniższe odpowiedzi na zadane
pytania.
W odpowiedzi na pierwsze pytanie informuję, iż aktualnie w Ministerstwie Rozwoju
i Technologii nie trwają prace legislacyjne w celu przesunięcia terminu utraty mocy
obowiązującej studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego
gmin. Ministerstwo na bieżąco monitoruje wdrażanie przez gminy reformy systemu
planowania przestrzennego i stosowanie nowych przepisów, a w razie potrzeby podejmie
odpowiednie działania legislacyjne.
Jeśli chodzi o pytanie drugie wyjaśniam, że zawód urbanisty nie jest zawodem
regulowanym, Ministerstwo nie ma wpływu na liczbę urbanistów kończących studia czy
też podejmujących pracę w zawodzie.
Katalog osób mogących sporządzać opracowania z zakresu planowania przestrzennego
określony jest w art. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym (Dz. U. z 2026 r. poz. 538 ze zm.) jest bardzo szeroki i obejmuje osoby,
które spełniają jeden z warunków:
- nabyły uprawnienia do projektowania w planowaniu przestrzennym na podstawie
ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1989 r.
poz. 99, 178 i 192, z 1990 r. poz. 198 i 505 oraz z 1993 r. poz. 212),
- nabyły uprawnienia urbanistyczne na podstawie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994
r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. poz. 139, z późn. zm.),
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
- posiadają kwalifikacje do wykonywania zawodu urbanisty na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej uzyskane na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r.
o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa
oraz urbanistów (Dz. U. z 2013 r. poz. 932 i 1650),
- posiadają dyplom ukończenia studiów wyższych w zakresie architektury,
urbanistyki lub gospodarki przestrzennej,
- posiadają dyplom ukończenia studiów wyższych w zakresie innym niż określony
w pkt 4 oraz ukończyły studia podyplomowe w zakresie planowania
przestrzennego, urbanistyki lub gospodarki przestrzennej,
- są obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji
Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia
o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze
Gospodarczym, którzy nabyli kwalifikacje zawodowe do projektowania
zagospodarowania przestrzeni i zagospodarowania przestrzennego w skali lokalnej
i regionalnej odpowiadające wymaganiom określonym w pkt 4 lub 5.
Przechodząc do kolejnego zagadnienia - Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii
z dnia 2 maja 2024 r. w sprawie sposobu wyznaczania obszaru uzupełnienia zabudowy
w planie ogólnym gminy (Dz. U. poz. 729) wydane zostało w porozumieniu z Ministrem
Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Stoi on na stanowisku, że wprowadzenie ścisłej reguły
wydawania decyzji o warunkach zabudowy tylko w obszarach uzupełnienia zabudowy
zmotywuje gminy do racjonalnego planowania – uniemożliwiając rozwój zabudowy
w dowolnych miejscach poza wyznaczonymi obszarami.
Prawidłowe kształtowanie przestrzeni rolniczej, bez wątpienia, może być skutecznie
realizowane za pomocą miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego,
które będą zgodne z ustaleniami planów ogólnych, a nie na podstawie przepisów,
które de facto będą powielały dotychczasowe unormowania, związane z wydawaniem
decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazuje również, że znowelizowana ustawa
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wraz ze wspomnianym
rozporządzeniem, w żaden sposób nie ogranicza rozwoju gmin. Nowe rozwiązania
umożliwią natomiast skuteczniejszą ochronę ładu przestrzennego, przy uwzględnieniu
potrzeby kształtowania tego ładu przestrzennego i gospodarowania gruntami rolnymi –
planując na terenie gminy odpowiednie obszary przewidziane pod strefy: wielofunkcyjne
z zabudową zagrodową (SZ), produkcji rolniczej (SR) oraz strefy otwarte (SO). Ponadto
wskazuje, że przedstawiane w rozporządzeniu czynności zmierzające do wyznaczenia
obszarów uzupełnienia zabudowy nawiązują do sposobu wyznaczania stosowanego
dotychczas obszaru zwartej zabudowy, określonego w ustawie z dnia 3 lutego 1995 r.
o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2409, z późn. zm.). W ramach
tego terenu także wyznaczano zgrupowania nie mniej niż 5 budynków, między którymi
największa odległość sąsiadujących ze sobą budynków nie przekraczała 100 m, i od tych
budynków wyznaczano bufor o szerokości 50 m. Analizie nie poddawano budynków
o funkcji wyłącznie gospodarczej.
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Obecnie nie toczą się prace nad zmianą ww. rozporządzenia, prace takie mogą zostać
podjęte, jeśli zostaną zidentyfikowane realne potrzeby w tym zakresie i wyłącznie
przy zgodzie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na takie zmiany.
W odpowiedzi na ostatnie poruszone zagadnienie informuję, że aktualnie
nie ma możliwości przedłużenia terminu składania wniosków o dofinansowanie, ponieważ
data 31 sierpnia 2026 r. jest datą graniczną KPO i żadne działania podjęte po tym terminie
w celu osiągnięcia wskaźników nie będą mogły zostać uznane za kwalifikowalne oraz nie
będą brane przez Komisję Europejską pod uwagę przy ocenie ostatniego wniosku
o płatność (do którego przypisany jest wskaźnik A17G).
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Baranowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 3 of 3 --