tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/7
Warszawa, 18 sierpnia 2026 roku
Sprawa: Zapytanie poselskie nr 18861 w sprawie wydatków i zadłużenia
funduszy pozabudżetowych
Znak sprawy: BP2.054.3.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na zapytanie poselskie nr 18861 w sprawie wydatków i zadłużenia
funduszy pozabudżetowych, przedstawiam poniższe informacje.
1. Jaka jest obecnie łączna skala wydatków realizowanych za pośrednictwem
funduszy pozabudżetowych?
2. Jakie fundusze działają obecnie przy Banku Gospodarstwa Krajowego i które
z nich posiadają zadłużenie?
W Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) funkcjonuje aktualnie 20 funduszy
i instrumentów utworzonych, powierzonych lub przekazanych BGK na podstawie
odrębnych ustaw, z czego 4 posiadają zadłużenie.
Wszystkie informacje w zakresie aktualnie funkcjonujących funduszy
i instrumentów utworzonych, powierzonych lub przekazanych Bankowi
Gospodarstwa Krajowego na podstawie odrębnych ustaw, w tym dane finansowe
dotyczące ich zadłużenia, są dostępne na stronach internetowych BIP Banku
Gospodarstwa Krajowego pod adresem:
https://www.bgk.pl/bip/fundusze/
Ponadto należy podkreślić, że począwszy od projektu ustawy budżetowej na
2025 r. w załączniku do uzasadnienia przedstawiane są plany finansowe oraz
projekty planów finansowych funduszy utworzonych, powierzonych lub
przekazanych Bankowi Gospodarstwa Krajowego na podstawie odrębnych ustaw,
linki poniżej:

-- 1 of 7 --

2/7
https://www.gov.pl/web/finanse/projekt-przekazany-do-sejmu-rp2025
https://www.gov.pl/web/finanse/projekt-przekazany-do-sejmu-rp4
Natomiast począwszy od sprawozdania z wykonania budżetu państwa za 2024 r.
do omówienia sprawozdania dołączana jest informacja ogólna wraz z załącznikiem
z realizacji planów finansowych funduszy utworzonych, powierzonych
lub przekazanych Bankowi Gospodarstwa Krajowego na podstawie odrębnych
ustaw, linki poniżej:
https://www.gov.pl/web/finanse/sprawozdanie-roczne-za-2024-rok
https://www.gov.pl/web/finanse/sprawozdanie-roczne-za-2025-rok
3. Jakie zadania publiczne są w 2026 r. finansowane poza ustawą budżetową?
Informacje w zakresie zadań realizowanych poprzez Fundusze BGK
znajdują się w części opisowej planów tych funduszy oraz w ustawach je
tworzących. Jak wspomniano powyżej, plany te są dostępne na stronach
internetowych BIP Banku Gospodarstwa Krajowego pod adresem:
https://www.bgk.pl/bip/fundusze/
Ponadto, zadania publiczne są realizowane również przez inne podmioty, między
innymi jednostki samorządu terytorialnego, Narodowy Fundusz Zdrowia, czy
Bankowy Fundusz Gwarancyjny. Szczegółowe informacje o realizowanych
zadaniach przez te podmioty są opisane w poszczególnych ustawach dotyczących
obszarów ich działalności.
4. Ile wynosi obecnie zadłużenie funduszy obsługiwanych przez BGK?
Dane finansowe Funduszy BGK prezentowane są w sprawozdaniach z realizacji
Planów finansowych przygotowywanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego.
Przedmiotowe sprawozdania publikowane są na stronie internetowej BGK
pod adresem: https://www.bgk.pl/bip/fundusze/
Szczegółowe dane są dostępne na stronie internetowej Ministerstwa Finansów
pod linkiem: https://www.gov.pl/web/finanse/szeregiczasowe.
5. Jakie nowe zobowiązania fundusze te zaciągnęły lub planują zaciągnąć
w 2026 r.?
Realizacja zobowiązań funduszy umiejscowionych w BGK wynika z ich planów
finansowych. Wszelkie nowe zobowiązania mogą być zaciągane wyłącznie po
dokonaniu zmiany planu finansowego danego podmiotu. Szczegółowe informacje
w zakresie tych zmian są zamieszczane na stronie BGK:
https://www.bgk.pl/bip/fundusze/
6. Jakie będą koszty obsługi i spłaty zobowiązań funduszy w kolejnych latach?
Zarząd Banku Gospodarstwa Krajowego przyjął Strategię zarządzania
zobowiązaniami dłużnymi funduszy. Jest to pierwszy tego typu dokument
przedstawiający uwarunkowania zarządzania zadłużeniem funduszy
umiejscowionych w BGK, analizę obecnego stanu zadłużenia, cele i zasady
zarządzania tym zadłużeniem oraz projekcje finansowania potrzeb pożyczkowych
funduszy i zadłużenia do 2028 r. Strategia została przygotowana ze względu

-- 2 of 7 --

3/7
na skalę zobowiązań funduszy i zasadność całościowego podejścia do zaciągania
przez BGK zobowiązań na rzecz funduszy i zarządzania ich płynnością.
Dokument jest dostępny na stronie BGK pod linkiem:
Strategia zarządzania zobowiązaniami dłużnymi funduszy - BGK
7. Jakie środki z budżetu państwa są przekazywane na spłatę obligacji i innych
zobowiązań BGK oraz Polskiego Funduszu Rozwoju?
Począwszy od projektu ustawy budżetowej na rok 2025 do uzasadnienia załącza
się plany finansowe funduszy i instrumentów utworzonych, powierzonych lub
przekazanych BGK. Dodatkowo, w ww. uzasadnieniu zawarta jest zbiorcza
informacja prezentująca wybrane pozycje planów oraz projektów planów
finansowych funduszy i instrumentów umiejscowionych w BGK, w tym m.in.
wpływy z budżetu państwa.
W uzasadnieniu do Ustawy budżetowej na rok 2026 przedmiotowa informacja
znajduje się na str. 307 w Rozdziale VIII Fundusze i instrumenty utworzone, powierzone
lub przekazane Bankowi Gospodarstwa Krajowego na podstawie odrębnych ustaw.
Uzasadnienie znajduje się na stronie Ministerstwa Finansów pod adresem:
https://www.gov.pl/web/finanse/projekt-przekazany-do-sejmu-rp4
Na spłatę zobowiązań Polskiego Funduszu Rozwoju zaciągniętych w 2020 r. na
realizację zadań związanych z przeciwdziałaniem COVID -19 zaplanowano w
budżecie państwa na 2026 rok kwotę 388,3 mln zł. W roku 2025 r. wydatkowano
na ten cel kwotę 34.662,3 mln zł.
Ponadto, dane o wysokości środków przekazywanych z budżetu państwa przez
właściwych dysponentów funduszy dostępne są na stronie BGK
pod adresem: https://www.bgk.pl/programy-i-fundusze/
Zawarte są tam dane o planach finansowych funduszy na dany rok oraz informacje
o realizacji poszczególnych planów.
8. Czy rząd planuje utworzenie nowych funduszy albo przekazanie istniejącym
funduszom kolejnych zadań?
Zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
państwowe fundusze celowe są tworzone na podstawie odrębnych ustaw. Także
realizacja zadań publicznych za pośrednictwem funduszy utworzonych,
powierzonych lub przekazanych Bankowi Gospodarstwa Krajowego wymaga trybu
ustawowego. Oznacza to, że ich powstanie, a także określenie zadań i zasad
funkcjonowania wymaga ustanowienia odpowiedniej podstawy ustawowej. Ustawa
tworząca dany fundusz określa przy tym zasadnicze ramy jego działalności, w
szczególności wskazuje cel, któremu fundusz ma służyć, zadania, które ma
realizować, źródła jego przychodów oraz sposób wykorzystania zgromadzonych
środków.
Decyzje dotyczące tworzenia funduszy, powierzania im określonych zadań oraz
przeznaczania na te zadania środków publicznych są więc podejmowane w
ustawowo określonej procedurze z udziałem Sejmu.

-- 3 of 7 --

4/7
Obecnie w Wykazie Prac Legislacyjnych i Programowych Rady Ministrów nie
znajdują się projekty aktów prawnych w zakresie utworzenia nowych funduszy.
9. Czy Ministerstwo planuje stopniowe włączenie wydatków funduszy
pozabudżetowych do ustawy budżetowej?
Znaczna część wydatków realizowanych przez fundusze funkcjonujące poza
budżetem państwa wynika z wcześniej zaciągniętych zobowiązań oraz realizacji
wieloletnich programów inwestycyjnych i społecznych. W konsekwencji szybkie,
jednorazowe przeniesienie finansowania tych zadań do budżetu państwa mogłoby
skutkować ryzykiem zakłócenia realizacji zadań publicznych.
Działania w tym zakresie są konsekwentnie realizowane, jednak od samego
początku podkreślano że, ze względu na skalę zobowiązań oraz znaczenie zadań
finansowanych przy wykorzystaniu funduszy funkcjonujących poza budżetem
państwa, proces ten ma charakter stopniowy i wymaga rozłożenia w czasie, ze
względu na skalę zobowiązań realizowanych przy wykorzystaniu funduszy
funkcjonujących poza budżetem państwa, konieczność zapewnienia ciągłości
finansowania zadań publicznych o charakterze strategicznym oraz uwarunkowania
wynikające z obowiązujących reguł fiskalnych i sytuacji bezpieczeństwa państwa.
Kierunki działań zostały wskazane w ww. Białej Księdze, która identyfikuje
potrzebę zwiększenia przejrzystości finansów publicznych, wzmocnienia centralnej
roli budżetu państwa oraz ograniczania stosowania nadzwyczajnych instrumentów
finansowania zadań publicznych w warunkach stabilizacji sytuacji
makroekonomicznej. Dokument ten wyznacza ramy działań naprawczych
i modernizacyjnych w systemie finansów publicznych.
Wszelkie działania w zakresie zreformowania działalności funduszy w BGK
lub ewentualnego włączenia poszczególnych jednostek do budżetu państwa są
podejmowane z uwzględnieniem w szczególności wpływu takich działań na
wszystkie zasady i reguły budżetowe. Ponadto, należy racjonalnie ocenić wszelkie
ryzyka związane z nieprzerwaną realizacją zadań oraz spłatą zobowiązań przez te
fundusze w stosunku do innych podmiotów.
Najważniejsze działania podejmowane w celu zwiększenia przejrzystości finansów
publicznych oraz stopniowego ograniczania operacji pozabudżetowych:
 począwszy od II kw. 2024 r. następuje publikacja przez BGK aktualnych
planów finansowych oraz sprawozdawczych danych kwartalnych
przedstawiających wykonanie planów finansowych dla funduszy
utworzonych, powierzonych lub przekazanych BGK na podstawie
odrębnych ustaw,
 począwszy od projektu ustawy budżetowej na rok 2025 do uzasadnienia do
ww. projektu załącza się plany funduszy umiejscowionych w BGK. W części
opisowej sprawozdania z wykonania ustawy budżetowej na rok 2025
została zaprezentowana informacja o tych funduszach. Dodatkowo
w ustawie z dnia 27 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o finansach
publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw wprowadzono
obowiązek zamieszczenia planów finansowych funduszy utworzonych,

-- 4 of 7 --

5/7
powierzonych lub przekazanych BGK w uzasadnieniu do projektu ustawy
budżetowej oraz przepis, na mocy którego w ramach rocznej
sprawozdawczości prezentowana będzie informacja o wykonaniu planów
finansowych tych funduszy,
 Fundusz Przeciwdziałania COVID-19 nie jest już obciążany nowymi
zadaniami (poza kontynuowaniem realizowanych wcześniej wydatków),
mając na uwadze perspektywę stopniowego wygaszania działania
Funduszu i docelowe jego zamknięcie,
10. Czy rząd przygotuje jednolite zestawienie pokazujące rzeczywisty poziom
wydatków, deficytu i zadłużenia całego sektora finansów publicznych?
Dane dotyczące wykonania dochodów i wydatków sektora instytucji rządowych
i samorządowych wg metodologii ESA20101 opracowuje Główny Urząd
Statystyczny. Dane te są przesyłane do EUROSTAT-u (Europejski Urząd
Statystyczny) i publikowane na stronach internetowych EUROSTAT-u. W zakresie
dochodów i wydatków oraz wyniku sektora instytucji rządowych i samorządowych
dane opracowywane są w ujęciu kwartalnym i rocznym.
Są one dostępne pod adresem: https://ec.europa.eu/eurostat/data/database
Dane roczne publikowane są nie później niż trzy tygodnie po upływie terminu
ich przekazania (zgodnie z programem transmisji danych ESA2010) zaplanowanego
na T+3 i T+9 miesięcy po zakończeniu okresu referencyjnego.
Dane kwartalne przekazywane są do EUROSTAT trzy miesiące po zakończeniu
kwartału.
Dane roczne publikowane przez EUROSTAT obejmują przekazane przez kraje
członkowskie UE w ramach programu transmisji ESA2010 główne pozycje
dochodów i wydatków sektora instytucji rządowych i samorządowych.
Dane wg ESA2010 opracowywane są wg wspólnej dla wszystkich krajów
członkowskich UE metodyki (w przypadku złamania tej zasady zamieszczany
jest komentarz do danych). Umożliwia to porównywanie danych pomiędzy
poszczególnymi krajami.
Zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 479/2009 z dnia 25 maja 2009 r.
o stosowaniu Protokołu w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego deficytu
załączonego do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską państwa
członkowskie UE składają Komisji (Eurostatowi) sprawozdania (tzw. notyfikacja
fiskalna) na temat planowanego i rzeczywistego deficytu sektora instytucji
rządowych i samorządowych dwa razy w roku:
 przed dniem 1 kwietnia roku bieżącego (roku „n”) – dane te obejmują
m.in. planowany deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych na
rok „n”, aktualne dane szacunkowe określające ich rzeczywisty deficyt
sektora instytucji rządowych i samorządowych na lata „n-1”, „n 2”, „n-3”
i „n-4”;

-- 5 of 7 --

6/7
 przed dniem 1 października roku „n” – dane te obejmują m.in.
zaktualizowany planowany deficyt sektora instytucji rządowych i
samorządowych na rok „n” oraz rzeczywiste deficyty sektora instytucji
rządowych i samorządowych za lata „n-1”, „n-2”, „n-3” i „n-4”.
Dane dotyczące roku n (prognoza) opracowuje Ministerstwo Finansów, dane
historyczne – GUS.
Notyfikacje fiskalne opublikowane są na stronie:
https://ec.europa.eu/eurostat/web/government-finance-statistics/excessive-
deficit-procedure/edp-notification-tables
Dodatkowo zgodnie ze zreformowanymi zasadami zarządzania gospodarczego
w Unii Europejskiej (zmiany wprowadzono w 2024 roku) państwa członkowskie,
co do zasady, powinny co 4 lata przedłożyć Radzie Unii Europejskiej (UE) i Komisji
Europejskiej oraz opublikować średniookresowe plany budżetowo-strukturalne.
Dokument ten zawiera m.in. informacje na temat głównych założeń dotyczących
sytuacji sektora instytucji rządowych i samorządowych. Prognozy te koncentrują
się na kluczowych parametrach takich jak deficyt nominalny i dług.
Co roku (do 30 kwietnia) kraje członkowskie UE mają obowiązek złożenia
sprawozdania z realizacji średniookresowych planów budżetowo-strukturalnych.
Zgodnie z wytycznymi Komisji Europejskiej, sprawozdania te przedstawiają
sytuację w roku bieżącym oraz w poprzednich latach objętych wspomnianym
planem. Co do zasady roczne sprawozdanie z postępów koncentruje się na roku
poprzednim, obejmującym okres od poprzedniego rocznego sprawozdania
z postępów lub od przedłożenia planu średniookresowego. Z uwagi na możliwość
korekty danych tabele w rocznym sprawozdaniu z postępów powinny obejmować
cały okres od przedłożenia planu średniookresowego. Roczne sprawozdania
z postępów powinny zawierać prognozy budżetowe dla roku T (rok T jest rokiem
przedłożenia rocznego sprawozdania z postępów).
Średniookresowy plan budżetowo-strukturalny na lata 2025-2028 oraz roczne
sprawozdania z wdrażania „Średniookresowego planu budżetowo-strukturalnego
na lata 2025-2028” dostępne są na stronie internetowej Ministerstwa Finansów:
https://www.gov.pl/web/finanse/sredniookresowy-plan-budzetowostrukturalny
Dodatkowo pragnę zauważyć, że statystyki oraz analizy państwowego długu
publicznego (PDP, wg definicji krajowej) oraz długu sektora instytucji rządowych
i samorządowych (dług EDP wg definicji unijnej) prezentowane są w ujednolicony
sposób w kwartalnej informacji Dług publiczny, publikowanej na stronie
internetowej Ministerstwa Finansów:
https://www.gov.pl/web/finanse/zadluzenie-sektora-finansow-publicznych.
Publikacja uwzględnia szczegółowe kwartalne rozliczenie różnic pomiędzy PDP
a długiem EDP, w tym m.in. dług funduszy zarządzanych przez BGK i zadłużenie
z tytułu obligacji wyemitowanych przez PFR na sfinansowanie Tarczy Finansowej.
Dane dostępne są również w formie szeregów czasowych:
https://www.gov.pl/web/finanse/szeregiczasowe.

-- 6 of 7 --

7/7
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów

-- 7 of 7 --