Interpelacja w sprawie realizacji dochodów budżetu państwa w 2026 r.
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18860
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie realizacji dochodów budżetu państwa w 2026 r.
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 24-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora zwracam się z interpelacją w sprawie bieżącego wykonania dochodów budżetu państwa. Pierwsze półrocze pozwala już ocenić, czy przyjęte w ustawie budżetowej prognozy były realistyczne. Jest to szczególnie ważne w przypadku wpływów z VAT, PIT, CIT i akcyzy, które zależą zarówno od sytuacji gospodarczej, jak i od zmian wprowadzanych przez rząd. Ministerstwo Finansów publikuje podstawowe dane o realizacji budżetu. Informacje te nie dają jednak pełnej odpowiedzi, czy dochody na koniec roku zostaną wykonane zgodnie z planem oraz jakie ryzyka dostrzega obecnie resort.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jak ministerstwo ocenia realizację dochodów budżetu państwa w pierwszym półroczu 2026 r.?
Czy rząd podtrzymuje prognozę pełnego wykonania dochodów przewidzianych w ustawie budżetowej?
Jak przebiega realizacja wpływów z VAT, PIT, CIT i akcyzy w porównaniu z planem oraz analogicznym okresem poprzedniego roku?
W przypadku których podatków występuje obecnie największe ryzyko niewykonania planu?
Jak zmiany w opodatkowaniu paliw wpłynęły na dochody z VAT i akcyzy?
Jak na wpływy z VAT wpłynęło skrócenie terminu zwrotu podatku?
Z czego wynika obecny poziom dochodów budżetu państwa z PIT?
Czy wyższe wpływy z CIT mają charakter trwały, czy wynikają głównie z jednorazowych rozliczeń i zmian dotyczących sektora bankowego?
Jakie dochody budżetu państwa ministerstwo prognozuje obecnie na koniec 2026 r.?
Czy rząd rozważa zmiany podatkowe lub wprowadzenie nowych opłat w celu uzupełnienia ewentualnego niedoboru dochodów?
Proszę o przedstawienie danych w podziale na główne źródła dochodów wraz z porównaniem do planu i wykonania w analogicznym okresie 2025 r.
Z poważaniem Olga Semeniuk-Patkowska
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 52 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (34)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12314 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 13 sierpnia 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 18860 P. Poseł Olgi Semeniuk-Patkowskiej w
sprawie realizacji dochodów budżetu państwa w 2026 r.
Znak sprawy: PM9.054.3.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18860 „sprawie realizacji dochodów budżetu państwa
w 2026 r.” Pani Posłanki Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej z dn. 29.07.2026 proszę
przyjąć następujące wyjaśnienia.
1. Jak Ministerstwo ocenia realizację dochodów budżetu państwa w pierwszym
półroczu 2026 r?
W okresie styczeń-czerwiec 2026 r. wykonanie dochodów budżetu państwa
wyniosło ok. 278,7 mld zł i było wyższe o ok. 14,5 mld zł (tj. 5,5%) w stosunku do
wykonania w okresie styczeń-czerwiec 2025 r. Zrealizowane w pierwszym półroczu
dochody budżetu państwa stanowią ok. 43,1% całorocznej kwoty dochodów
prognozowanych w Ustawie Budżetowej na 2026 r. Jest to większe zaawansowanie
względem ubiegłego roku (tj. 41,8% planu na 2025 r.).
Dochody podatkowe budżetu państwa wyniosły 245,0 mld zł i były wyższe o ok. 11,5
mld zł (tj. 4,9%) w stosunku do wykonania w okresie styczeń – czerwiec 2025 r., w
tym:
dochody z podatku VAT wyniosły 161,2 mld zł i były wyższe o ok. 0,3 mld zł
(tj. 0,2%) w stosunku do wykonania w okresie styczeń – czerwiec 2025 r.,
dochody z podatku akcyzowego wyniosły 44,0 mld zł i były wyższe o ok. 1,0
mld zł (tj. 2,3%) w stosunku do wykonania w okresie styczeń – czerwiec 2025
r.,
dochody z podatku PIT były ujemne i wyniosły –18,8 mld zł i były niższe o ok.
1,0 mld zł (tj. 5,4%) w stosunku do wykonania w okresie styczeń – czerwiec
2025 r.,
dochody z podatku CIT wyniosły 45,1 mld zł i były wyższe o ok. 8,8 mld zł (tj.
24,2%) w stosunku do wykonania w okresie styczeń – czerwiec 2025 r.
-- 1 of 5 --
2/5
Należy pamiętać, iż w pierwszym półroczu 2026 roku z powodu wybuchu wojny na
Bliskim Wschodzie nastąpiło wprowadzenie pakietu CPN, czyli „Ceny Paliwa Niżej”,
tj. obniżenia VAT od sprzedaży paliw ciekłych z 23% na 8%, obniżonej akcyzy do
minimalnych dopuszczalnych poziomów oraz wprowadzenie maksymalnej ceny
detalicznej paliw ciekłych. Działania te według szacunków z OSR spowodowały
ubytek w dochodach budżetu państwa na kwotę ok. 4,8 mld zł. Dodatkowo
wprowadzone od 1 lutego br. skrócenie podstawowego terminu zwrotu VAT z 60 dni
do 40 dni może przyczyniło się do przesunięcia dochodów VAT w czasie na skutek
nałożenia w kwietniu zwrotów wg starego terminu i częściowo zwrotów wg nowego
terminu.
Mając na uwadze powyższe aspekty oraz chcąc zachować istotę pełnej
porównywalności danych należałoby do zrealizowanych już dochodów dodać wyżej
wymienione szacunkowe kwoty, odpowiadające ubytkowi w dochodach budżetu
państwa. Wówczas w okresie styczeń-czerwiec 2026 r. wykonanie dochodów
budżetu państwa wyniosłoby ok. 286,3 mld zł i byłoby wyższe o ok. 22,0 mld zł (tj.
8,3%) w stosunku do wykonania w okresie styczeń-czerwiec 2025 r.
2. Czy rząd podtrzymuje prognozę pełnego wykonania dochodów przewidzianych
w ustawie budżetowej?
Aktualny plan wykonania dochodów budżetu państwa w całym 2026 roku znajduje
się w Ustawie Budżetowej 2026 dostępnej pod adresem:
https://www.gov.pl/web/finanse/ustawa-2026
W chwili obecnej w resorcie finansów trwają prace nad projektem ustawy
budżetowej na 2027 rok, w którym zostanie przedstawiona aktualna prognoza
wykonania dochodów budżetu państwa w 2026 roku stanowiąca podstawę do
prognozowania na 2027 r.
3. Jak przebiega realizacja wpływów z VAT, PIT, CIT i akcyzy w porównaniu z
planem oraz analogicznym okresem poprzedniego roku?
VAT
W okresie styczeń-czerwiec 2026 r. wykonanie dochodów z VAT wyniosło ok. 161,2
mld zł i było wyższe o ok. 0,3 mld zł (tj. 0,2%) w stosunku do wykonania w okresie
styczeń-czerwiec 2025 r. W okresie I-VI 2026 r. wykonano 47,2% kwoty
zaplanowanej w ustawie budżetowej na 2026 r. W I półroczu 2025 roku wykonano
50,0% kwoty dochodów z VAT w stosunku do wykonania całorocznego.
W warunkach porównywalnych, czyli uwzględniających szacowany ubytek
dochodów z tytułu wprowadzenia programu CPN oraz skrócenia podstawowego
terminu zwrotu VAT z 60 dni do 40 dni (łączny skutek wg. OSR -5,7 mld zł) dochody
z VAT w okresie styczeń-czerwiec 2026 r. wyniosłyby ok. 166,9 mld zł i byłyby
wyższe o ok. 6,0 mld zł (tj. 3,7%) niż w analogicznym okresie roku poprzedniego.
Wykonanie kwoty zaplanowanej w ustawie budżetowej na 2026 r. wyniosłoby
wówczas 48,9%.
PIT
-- 2 of 5 --
3/5
Całkowite wpływy z PIT (tj. łącznie z udziałami przekazywanymi dla JST)
w pierwszym półroczu 2026 r. wyniosły ok. 100,4 mld zł i wzrosły o 12,5%
w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedzającego. Wpływy te stanowią
44,5% całorocznych wpływów zaplanowanych na etapie ustawy budżetowej na
2026 r., czyli o 0,5 p.p. więcej aniżeli stanowił stosunek wykonania całkowitych
wpływów z PIT w pierwszym półroczu 2025 r. w stosunku do wykonania
całorocznego.
Dochody budżetu państwa z PIT (całkowite wpływy pomniejszone o udziały
przekazane JST) w pierwszym półroczu 2026 r. wyniosły ok. -18,8 mld zł i były niższe
o ok. 1,0 mld zł w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedzającego.
CIT
W okresie styczeń-czerwiec 2026 r. wykonanie dochodów z CIT wyniosło
ok. 45,1 mld zł i było wyższe o ok. 8,8 mld zł (tj. 24,2%) w stosunku do wykonania w
okresie styczeń-czerwiec 2025 r. Wykonano 56,1% kwoty zaplanowanej w ustawie
budżetowej na 2026 r. W I półroczu 2025 r. wykonano 57% kwoty dochodów z CIT
w stosunku do wykonania całorocznego.
Porównując dane o wykonaniu dochodów budżetu państwa w zakresie CIT do
wykonania z 2025 r. należy pamiętać, że od 2026 r. podwyższona została stawka
podatku CIT dla banków, co znajduje odzwierciedlenie od lutego (płatność za
styczeń br.).
Akcyza
W okresie styczeń-czerwiec 2026 r. wykonanie dochodów z akcyzy wyniosło ok.
44,0 mld zł i było wyższe o ok. 1,0 mld zł (tj. 2,3%) w stosunku do wykonania w
okresie styczeń-czerwiec 2025 r. W okresie I-VI 2026 r. wykonano 42,6% kwoty
zaplanowanej w ustawie budżetowej na 2026 r. W I półroczu 2025 roku wykonano
46,5% kwoty dochodów z akcyzy w stosunku do wykonania całorocznego.
W warunkach porównywalnych, czyli uwzględniających szacowany ubytek
dochodów z tytułu wprowadzenia programu CPN (szacowany skutek dla akcyzy wg.
OSR to ok. -1,8 mld zł) dochody z akcyzy w okresie-styczeń czerwiec 2026 r.
wyniosłyby ok. 45,8 mld zł i byłyby wyższe o ok. 2,8 mld zł (tj. 6,4%) niż
w analogicznym okresie roku poprzedniego. Wykonanie kwoty zaplanowanej
w ustawie budżetowej na 2026 r. wyniosłoby wówczas 44,4%.
4. W przypadku których podatków występuje obecnie największe ryzyko
niewykonania planu?
W okresie styczeń-czerwiec 2026 wykonanie podatku VAT względem
harmonogramu przyjętego do Ustawy Budżetowej 2026 było niższe o ok. 2,6 mld zł.
Należy jednak mieć na uwadze, iż na poziom wykonania podatku VAT w I półroczu
2026 r. negatywny wpływ miało wprowadzenie tzw. pakietu CPN, a także skrócenie
podstawowego terminu zwrotu VAT z 60 dni do 40 dni.
Wprowadzenie CPN wpływa również negatywnie na wykonanie dochodów z
akcyzy. Jak wspomniano wcześniej szacowany skutek tego programu na dochody z
akcyzy wg. OSR to ok. -1,8 mld zł.
-- 3 of 5 --
4/5
Ponadto należy pamiętać, że ustawa budżetowa na 2026 r. przewidywała
dodatkowe dochody budżetowe wynikające z przyjęcia przez Parlament ustaw,
które nie zostały ostatecznie podpisane przez Prezydenta RP. Są to:
1. Podwyżka akcyzy na alkohol: dodatkowe dochody w kwocie ok. 1,8 mld zł;
2. Podwyżka opłaty cukrowej: 0,9 mld zł, które stanowiłoby dochody NFZ;
3. Wprowadzenie systemu SENT w obrocie betonem mające na celu uszczelnienie
systemu VAT: 0,9 mld zł;
4. Uszczelnienie przepisów w obszarze działalności fundacji rodzinnych (CIT): 0,2
mld zł;
5. Podwyższenie stawki podatku PIT od wygranych 0,14 mld zł;
Jednocześnie z działań nieujętych w ustawie budżetowej, mających na celu
mitygację ubytku dochodów w wyniku programu CPN należy wspomnieć
wprowadzenie tzw. widfall tax od nadzwyczajnych zysków, tj. ustawy o podatku od
nadzwyczajnych zysków z tytułu wytwarzania niektórych paliw ciekłych i ich obrotu
osiągniętych w 2026 r. Ustawa ta wg szacunków miała przynieść dodatkowe 3,8 mld
zł w 2026 r. Została skierowana przez Prezydenta do Trybunału Konstytucyjnego,
w efekcie czego nie weszła w życie.
W okresie styczeń-czerwiec 2026 r. wykonanie dochodów z podatku od wydobycia
niektórych kopalin wyniosło ok. 4 mld zł i było wyższe o ok. 1,8 mld zł (tj. 82,9%) w
stosunku do wykonania w okresie styczeń-czerwiec 2025 r., tj. 124% całorocznego
planu względem ustawy budżetowej na 2026 r. Na wysokie dynamiki wykonania
dochodów z tego tytułu mają wpływ wysokie ceny surowców.
5. Jak zmiany w opodatkowaniu paliw wpłynęły na dochody z VAT i akcyzy?
Szacuje się (zgodnie z OSR do ustawy), iż wprowadzenie programu CPN przyczyniło
się do zmniejszenia dochodów z tytułu podatku VAT o ok. 3,0 mld zł, zaś w przypadku
podatku akcyzowego ubytek ten wyniósł ok. 1,8 mld zł. Łączny szacowany ubytek
dochodów spowodowany zmianami w opodatkowaniu paliw wyniósł ok. 4,8 mld zł.
6. Jak na wpływy z VAT wpłynęło skrócenie terminu zwrotu podatku?
Wprowadzone od 1 lutego br. skrócenie podstawowego terminu zwrotu VAT z 60
dni do 40 dni może przyczynić się do przesunięcia dochodów VAT w czasie (zgodnie
z OSR do ustawy1). Szacunkowy efekt przesunięcia w 2026 r. dochodów w czasie z
tego tytułu został oszacowany na około -2,7 mld zł.
7. Z czego wynika obecny poziom dochodów budżetu państwa z PIT?
Zasadniczy wpływ na wykonanie dochodów budżetu państwa z PIT w okresie
styczeń-czerwiec 2026 r., w ujęciu rok do roku miał wzrost wysokości udziałów JST
z tytułu udziału w dochodach z PIT. Podczas gdy w całym 2025 r. JST otrzymały
174,1 mld zł, w 2026 r. planowana kwota udziałów wynosi 193,8 mld zł., co stanowi
wzrost o ok. 19,8 mld zł (11,4%) r/r. W okresie styczeń-czerwiec 2026 r., budżet
państwa przekazał JST raty w wysokości ok. 119,2 mld zł, w porównaniu z ratami w
wysokości ok. 107,0 mld zł przekazanymi w 2025 r (wzrost o ok. 12,2 mld zł, tj. 11,4%
r/r). Jednocześnie w styczniu oraz lutym przekazywane są podwójne udziały dla JST,
1 Ustawa z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. 2023 poz. 1598)
-- 4 of 5 --
5/5
przez co wykonanie dochodów dla budżetu państwa z PIT realizuje się w II połowie
roku.
8. Czy wyższe wpływy z CIT mają charakter trwały, czy wynikają głównie z
jednorazowych rozliczeń i zmian dotyczących sektora bankowego?
Na wykonanie dochodów z podatku CIT wpływ ma przede wszystkim sytuacja
finansowa przedsiębiorstw. GUS nie opublikował jeszcze danych za I półrocze 2026
r. Wg danych KNF wyniki finansowe banków po czerwcu wzrosły o 6,5% brutto,
netto spadły o 8,7%.
Ponadto od 2026 r. podwyższona została stawka podatku CIT dla banków.
Szacunkowy skutek całoroczny w OSR na 2026 r. dla tego działania wynosi 6,6 mld
zł (druk sejmowy nr 1752). Ze względu na stopniowe dochodzenie ze stawki 30% na
23% to dodatkowy efekt na dochody będzie słabł.
Korzystne dla budżetu państwa było również rozliczenie roczne podatników CIT za
2025 r. – saldo było wyższe o ponad 4 mld zł w porównaniu do roku ubiegłego.
9. Jakie dochody budżetu państwa Ministerstwo prognozuje obecnie na koniec
2026 r.?
Aktualne prognozowane dochody budżetu państwa znajdują się w Ustawie
Budżetowej na 2026 rok dostępnej pod adresem:
https://www.gov.pl/web/finanse/ustawa-2026
Ponadto najnowsza prognoza wykonania dochodów budżetu państwa na koniec
2026 roku zostanie opublikowana w projekcie ustawy budżetowej na 2027 rok,
którą Rząd jest zobowiązany przedstawić Sejmowi w terminie do 30 września
poprzedzający rok budżetowy (art. 141 ustawy o finansach publicznych).
10. Czy rząd rozważa zmiany podatkowe lub wprowadzenie nowych opłat w celu
uzupełnienia ewentualnego niedoboru dochodów?
W chwili obecnej resort finansów nie rozważa wprowadzania żadnych zmian
podatkowych lub nowych opłat wpływających na wykonanie ustawy budżetowej
w 2026 r.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 5 of 5 --