Interpelacja w sprawie systemowej ochrony terenów zielonych i korytarzy ekologicznych w miastach w obliczu presji inwestycyjnej na obszary wymagające szczególnej ochrony na przykładzie Bielska-Białej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18849
do ministra finansów i gospodarki, ministra klimatu i środowiska
w sprawie systemowej ochrony terenów zielonych i korytarzy ekologicznych w miastach w obliczu presji inwestycyjnej na obszary wymagające szczególnej ochrony na przykładzie Bielska-Białej
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 23-07-2026
Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego wpłynęła petycja od mieszkańców Bielska-Białej w sprawie sprzeciwu wobec planów realizacji inwestycji deweloperskich w rejonie Bulwarów Straceńskich. Wspomniany obszar stanowi jedną z ostatnich naturalnych enklaw zieleni w tej części miasta, pełniąc kluczową funkcję rekreacyjną dla obywateli oraz będąc nienaruszonym ekosystemem i korytarzem ekologicznym dla licznych gatunków zwierząt i ptaków.
Wskazywane przez mieszkańców zagrożenia obejmują bezpowrotne zniszczenie bioróżnorodności, likwidację przestrzeni rekreacyjnej oraz negatywny wpływ na mikroklimat i naturalną retencję w sąsiedztwie Potoku Straceńskiego.
Opisany przypadek Bielska-Białej wpisuje się w szersze zjawisko silnej presji inwestycyjnej na tereny zielone w miastach, które ze względu na swoje unikalne walory przyrodnicze i funkcje środowiskowe wymagają szczególnej ochrony przed zabudową, a z którym to problemem mierzy się wiele samorządów w Polsce dysponujących niedostatecznymi instrumentami prawnymi i finansowymi.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Państwa z następującymi pytaniami:
Czy kierowane przez Państwa resorty zamierzają podjąć wspólne lub odrębne działania prawne, w drodze ustawy lub rozporządzeń, w celu zwiększenia ochrony terenów zielonych i obszarów wymagających szczególnej ochrony przyrodniczej przed presją ze strony inwestycji deweloperskich?
Czy ministerstwa planują wprowadzenie dodatkowych mechanizmów wsparcia dla gmin, w tym w zakresie ochrony naturalnych terenów retencyjnych zagrożonych podtopieniami, które dążą do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego chroniących cenne przyrodniczo obszary miejskie przed zabetonowaniem?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16980 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPR-II.054.41.2026
Warszawa, 17 sierpnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji w sprawie systemowej ochrony terenów zielonych i korytarzy
ekologicznych w miastach w obliczu presji inwestycyjnej na obszary wymagające
szczególnej ochrony na przykładzie Bielska-Białej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18849 poseł Małgorzaty Pępek w sprawie systemowej
ochrony terenów zielonych i korytarzy ekologicznych w miastach w obliczu presji
inwestycyjnej na obszary wymagające szczególnej ochrony na przykładzie Bielska-Białej,
przekazuję następujące informacje, w zakresie właściwości ministra do spraw
budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa.
24 września 2023 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym z 2023 r. – ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1688, z późn. zm.), dalej:
nowelizacja.
Powyższy akt prawny wprowadził szereg rozwiązań mających na celu usprawnienie
procesu planowania przestrzennego na poziomie lokalnym, w tym również przepisy
mające na celu wzmocnienie zasad zrównoważonego rozwoju w zakresie oszczędnego
gospodarowania terenami, adaptacji do zmian klimatu i ochrony obszarów przyrodniczych
oraz zapewnienia mieszkańcom zdrowego i bezpiecznego otoczenia.
Przede wszystkim nowelizacja wprowadziła nowy akt planowania przestrzennego - plan
ogólny gminy, który w przeciwieństwie do wycofywanego z obiegu prawnego studium
uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy wiązać będzie
zarówno plany miejscowe jak i decyzje o warunkach zabudowy. W planie ogólnym
ustalone zostaną strefy planistyczne, wraz z profilem funkcjonalnym podstawowym
i dodatkowym. W profilu funkcjonalnym gmina ustalać będzie katalog dopuszczalnych
przeznaczeń terenu. Zgodność planu miejscowego i decyzji o warunkach zabudowy
z profilem funkcjonalnym strefy planistycznej jest jednym z warunków określonych przez
ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
(Dz. U. z 2026 r. poz. 538, z późn. zm.) dalej: upzp, przy badaniu zgodności planu
miejscowego i decyzji o warunkach zabudowy z ustaleniami planu ogólnego (art. 20 ust. 3
oraz art. 54 ust. 2 upzp).
Charakterystykę stref planistycznych określa rozporządzenie Ministra Rozwoju
i Technologii z dnia 8 grudnia 2023 r. w sprawie projektu planu ogólnego gminy,
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
dokumentowania prac planistycznych w zakresie tego planu oraz wydawania z niego
wypisów i wyrysów (Dz. U. z 2023 r. poz. 2758, z późn. zm.), w załączniku nr 1.
W ramach stref planistycznych planu ogólnego, gmina ma możliwość wyznaczenia stref
wskazanych do ochrony obszarów przyrodniczych i zieleni. Są to:
strefa otwarta, z profilem funkcjonalnym podstawowym: teren rolnictwa z zakazem
zabudowy, teren lasu, teren zieleni naturalnej, teren wód, teren komunikacji, teren
ogrodów działkowych, teren infrastruktury technicznej;
strefa zieleni i rekreacji, z profilem funkcjonalnym podstawowym: teren zieleni
urządzonej, teren plaży, teren wód, teren komunikacji, teren ogrodów działkowych,
teren infrastruktury technicznej.
Do profilu podstawowego gmina ma możliwość, w ramach władztwa planistycznego dodać
przeznaczenia wskazane przez ww. rozporządzenie w profilu dodatkowym dla każdej
strefy.
Należy dodać, że w profilu funkcjonalnym podstawowym większości stref planistycznych
występuje teren zieleni urządzonej, a przypadku pozostałych stref jest możliwość
wybrania tego przeznaczenia z profilu dodatkowego. W każdej strefie planistycznej można
wyznaczyć również teren zieleni naturalnej, teren lasu czy teren wód. Tereny te będą
mogły być wyznaczane w planach miejscowych obok przeznaczeń takich jak teren usług
czy teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, co pozwoli na zagwarantowanie
ochrony cennych obszarów przyrodniczych.
W katalogu stref planistycznych wprowadzono dla większości stref wskaźnik minimalnego
udziału powierzchni biologicznie czynnej, który będzie obowiązywał dla planów
miejscowych i decyzji o warunkach zabudowy. W przypadku stref, dla których wskaźnik
ten nie jest obowiązkowy, gmina ma możliwość jego wyznaczenia w planie ogólnym, jeżeli
stwierdzi, że jest to potrzebne.
Informuję również, że wprowadzony nowelizacją przepis art. 13f upzp pozwala gminom
posługiwać się narzędziem, którego celem jest zagwarantowanie odpowiedniego
standardu nowych inwestycji mieszkaniowych w zakresie ich dostępu do niezbędnych
usług publicznych. Są to gminne standardy dostępności infrastruktury społecznej.
Narzędzie to jest elementem planu ogólnego o charakterze fakultatywnym i decyzja o jego
zastosowaniu należy wyłącznie do gminy. Gmina ma również możliwość ustanowienia
własnego zakresu standardów, obejmującego więcej obiektów niż podane w upzp.
W art. 13f ust. 1 upzp jako obowiązkowe obiekty infrastruktury społecznej wskazano
szkołę podstawową oraz co ważne - obszar zieleni publicznej. Są to obiekty realizujące
najbardziej powszechne codzienne potrzeby społeczne: edukację oraz wypoczynek
i rekreację. Przepisy te stanowią zachętę dla gmin do wyznaczania nowych terenów zieleni
i zachowania istniejących.
Należy tu zauważyć, że jeżeli gmina zdecyduje się na ustanowienie gminnych standardów
dostępności infrastruktury społecznej w planie ogólnym, będzie to miało konsekwencje
przy opracowywaniu planów miejscowych oraz wydawaniu decyzji o warunkach
zabudowy. Zgodnie z art. 13f ust. 4 i 5 upzp:
w przypadku ustalenia gminnych standardów dostępności infrastruktury społecznej
w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego można wyznaczyć teren
o przeznaczeniu umożliwiającym realizację funkcji mieszkaniowej, jeżeli każda działka
ewidencyjna na tym terenie spełnia gminne standardy dostępności infrastruktury
społecznej poprzez dostęp do obiektów infrastruktury społecznej oraz drogi dojścia
istniejące w dniu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
lub możliwe do realizacji na podstawie tego lub innego miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego;
w przypadku ustalenia gminnych standardów dostępności infrastruktury społecznej,
wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla budynku, w ramach którego ma być
realizowana funkcja mieszkaniowa, jest możliwe, jeżeli każda działka ewidencyjna na
terenie inwestycji spełnia gminne standardy dostępności infrastruktury społecznej
poprzez dostęp do obiektów infrastruktury społecznej oraz drogi dojścia istniejące
w dniu wydania tej decyzji.
Powyższe przepisy dotyczące zakresu planu ogólnego gminy pozwalają na utworzenie
w tym planie systemu przyrodniczego miasta, składającego się z najcenniejszych obszarów
przyrodniczych, chronionych przed zainwestowaniem oraz uzupełniających ten system
obszarów zieleni o charakterze urządzonym, przeznaczonych do wypoczynku
mieszkańców. Co szczególnie istotne, ustalenia planistyczne przyjęte przez gminę w planie
ogólnym, będą musiały być realizowane w nowych planach miejscowych i decyzjach
o warunkach zabudowy.
Obecnie gminy są w trakcie sporządzania planów ogólnych. Przyjęcie tych dokumentów
przez wszystkie gminy w Polsce ograniczy dotychczasową niekontrolowaną presję
inwestycyjną, której przyczyną było wydawanie decyzji o warunkach zabudowy
niezależnie od polityki przestrzennej gminy. Decyzje o warunkach zabudowy będą
wydawane w granicach obszaru uzupełnienia zabudowy, a plany miejscowe będą
sporządzane z uwzględnieniem zasad zrównoważonego rozwoju, zgodnie ze standardami
urbanistycznymi ustalonymi w tych planach. Gwarantuje to sukcesywne porządkowanie
gospodarki przestrzennej w gminach.
Informuję również, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska proceduje obecnie projekt
ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (druk UD233),
który jest obecnie na etapie uzgodnień międzyresortowych. W wspomnianym projekcie
przewiduje się nowe narzędzia ochrony przyrody w zakresie ochrony korytarzy
ekologicznych, a w związku z tym przewidywane są również zmiany w ustawie
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 3 of 3 --
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DSOK-WOK.0500.1.2026.AS
4495136.18591571.14981494
Warszawa, 18-08-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanki Małgorzaty Pępek (K10INT18849)
Temat: systemowa ochrona terenów zielonych i korytarzy ekologicznych w miastach
w obliczu presji inwestycyjnej na obszary wymagające szczególnej ochrony na przykładzie
Bielska-Białej
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT18849 Posłanki Małgorzaty Pępek przekazuję
odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
1. Czy kierowane przez Państwa resorty zamierzają podjąć wspólne lub odrębne
działania prawne, w drodze ustawy lub rozporządzeń, w celu zwiększenia ochrony
terenów zielonych i obszarów wymagających szczególnej ochrony przyrodniczej
przed presją ze strony inwestycji deweloperskich?
Kto odpowiada za ochronę terenów zieleni i zadrzewień?
Zgodnie z przepisami1 za ochronę terenów zieleni i zadrzewień odpowiadają organy gminy.
Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty.
Wspomniane potrzeby obejmują m.in. sprawy ładu przestrzennego, gospodarki
nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody, ochrony zdrowia, kultury fizycznej
i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych2.
Działania realizowane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska
1) Krajowy Plan Odbudowy Zasobów Przyrodniczych
Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowuje Krajowy Plan Odbudowy Zasobów
Przyrodniczych (KPOZP), wdrażający obowiązki wynikające z rozporządzenia (UE)
2024/1991 ws. odbudowy zasobów przyrodniczych (Nature Restoration Regulation, NRR).
W zakresie ekosystemów miejskich (art. 8) dokument koncentruje się na przeciwdziałaniu
utracie terenów zieleni oraz pokrycia koronami drzew w miastach.
KPOZP zakłada działania wzmacniające ramy prawne i planistyczne, rozwój mechanizmów
finansowania zieleni miejskiej, podnoszenie kompetencji samorządów, stworzenie systemu
monitorowania zmian pokrycia koron drzew i powierzchni terenów zieleni oraz budowanie
świadomości społecznej. Środki te mają zapewnić trwałą ochronę i odtwarzanie zielonej
infrastruktury, a po 2031 r. – jej systemowy wzrost. Propozycje będą dopracowywane
w dialogu z samorządami i interesariuszami.
1 Art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2026 r. poz. 13, z późn. zm).
2 Art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2026 r. poz. 662, z późn. zm).
-- 1 of 4 --
2) Projekt ustawy wprowadzający instrumenty ochrony korytarzy ekologicznych
Resort prowadzi obecnie prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy o ochronie
przyrody oraz niektórych innych ustaw3, który zakłada wprowadzenie instrumentów
ochrony korytarzy ekologicznych.
Projektowane przepisy zakładają opracowanie programu ochrony korytarzy ekologicznych
oraz możliwość wyznaczania stref ochrony migracji. W tym zakresie przewiduje się
obowiązek przyjęcia przez ministra właściwego do spraw środowiska programu ochrony
korytarzy ekologicznych, opracowywanego przez Generalnego Dyrektora Ochrony
Środowiska. Jednocześnie regionalnym dyrektorom ochrony środowiska planuje się
przyznać kompetencję do ustanawiania stref ochrony migracji.
Ponadto projekt przewiduje obowiązek uzgodnienia z właściwym miejscowo regionalnym
dyrektorem ochrony środowiska projektów planów ogólnych gmin oraz miejscowych
planów zagospodarowania przestrzennego – w części dotyczącej strefy ochrony migracji –
w zakresie ustaleń, które mogą mieć negatywny wpływ na cel ustanowienia danej strefy.
Proponowane rozwiązanie ma istotne znaczenie w kontekście postępującej fragmentacji
środowiska przyrodniczego, będącej następstwem chaotycznego rozwoju infrastruktury
transportowej oraz zabudowy mieszkaniowej, usługowej i przemysłowej. Zakłada się, że
zmiana przyczyni się do skuteczniejszej ochrony korytarzy migracyjnych, w tym miejsc
kluczowych dla zachowania łączności ekologicznej, takich jak przejścia dla zwierząt.
Projekt przewiduje również wzmocnienie społecznego udziału w ochronie przyrody poprzez
przyznanie dodatkowych uprawnień prywatnym właścicielom gruntów w procesie
tworzenia lub powiększania obszarów objętych ochroną prawną na należących do nich
terenach.
2. Czy Ministerstwa planują wprowadzenie dodatkowych mechanizmów wsparcia
dla gmin, w tym w zakresie ochrony naturalnych terenów retencyjnych
zagrożonych podtopieniami, które dążą do uchwalania Miejscowych Planów
Zagospodarowania Przestrzennego chroniących cenne przyrodniczo obszary
miejskie przed zabetonowaniem?
Jednostki samorządu terytorialnego mają obecnie dostęp do szerokiego katalogu
instrumentów finansowych wspierających ochronę i odtwarzanie zasobów przyrodniczych,
zwiększanie odporności na skutki zmian klimatu oraz wzmacnianie naturalnej retencji.
Środki na ten cel pochodzą zarówno z funduszy europejskich, Mechanizmu Finansowego
Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Funduszy Norweskich, jak i z krajowych
programów realizowanych przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej oraz wojewódzkie fundusze ochrony środowiska.
W rezultacie gminy dysponują zróżnicowanym katalogiem instrumentów finansowych
umożliwiających realizację działań na rzecz zachowania terenów zieleni, ochrony
naturalnych terenów retencyjnych oraz ograniczania nadmiernej urbanizacji obszarów
o szczególnych walorach przyrodniczych.
Należy wspomnieć o następujących naborach otwartych lub przygotowywanych.
Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko 2021-2027
3 Projekt został wpisany do Wykazu Prac Legislacyjnych i Programowych Rady Ministrów pod nr
UD233 (https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12408504/katalog/13193980)
-- 2 of 4 --
FENX.02.04-IW.01-001/26 Renaturyzacja przekształconych cieków wodnych i obszarów
od wód zależnych – wsparciem objęte mogą być przedsięwzięcia polegające na renaturyzacji
cieków wodnych, odtwarzaniu mokradeł i terenów zalewowych, przywracaniu naturalnych
procesów hydrologicznych oraz zwiększaniu retencji krajobrazowej.
Szczegółowe informacje dotyczące warunków naboru, zasad udzielania dofinansowania
oraz dokumentacja aplikacyjna dostępne są na stronie internetowej Narodowego Funduszu
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (link).
Program LIFE 2026
Program przewiduje wsparcie projektów służących zwiększaniu odporności obszarów
miejskich na skutki zmian klimatu poprzez wdrażanie rozwiązań opartych na przyrodzie.
Dodatkowe informacje o programie znajdują się na stronie internetowej NFOŚiGW (link),
który pełni rolę Krajowego Punktu Kontaktowego LIFE w Polsce.
Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Funduszy Norweskich
2021-2028
W ramach Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego jeszcze
w 2026 r. planowane jest uruchomienie dwóch naborów wniosków o dofinansowanie,
wpisujących się w temat petycji mieszkańców Bielska-Białej.
a) Nabór nr 1.1 Zielona transformacja w miastach i miasteczkach - wspiera projekty
wzmacniające odporność miast na zmiany klimatu poprzez inwestycje w rozwiązania oparte
na przyrodzie, ze szczególnym uwzględnieniem retencji wody w obszarach miejskich.
Priorytetem jest zrównoważone gospodarowanie wodami opadowymi.
b) Nabór nr 3.1 Ochrona bioróżnorodności i ekosystemów - wspiera kompleksowe projekty
na rzecz ochrony przyrody i adaptacji do zmiany klimatu, ukierunkowane na zwiększanie
odporności ekosystemów, ochronę zagrożonych gatunków i siedlisk, przywracanie oraz
utrzymanie dobrego stanu ekosystemów oraz zwalczanie inwazyjnych gatunków obcych.
Z pełną ofertą Programu można się będzie zapoznać na stronie internetowej Funduszy
Norweskich (link) oraz na stronach internetowych MKiŚ oraz NFOŚiGW.
Realizacja projektów przewidziana jest do 30 kwietnia 2031 r.
Środki krajowe
Informacje dotyczące wsparcia w ramach programów krajowych znajdują się w załączniku
pn. „Załącznik 1. Programy krajowe”.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 3 of 4 --
Załączniki:
1. Programy krajowe
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 4 of 4 --