Interpelacja w sprawie wakatów w szkołach
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18839
do ministra edukacji
w sprawie wakatów w szkołach
Zgłaszający: Dorota Łoboda
Data wpływu: 23-07-2026
Szanowna Pani Ministro,
z danych kuratoriów oświaty wynika, że w połowie lipca w banku ofert pracy dla nauczycieli znajdowało się ponad 20 tysięcy ogłoszeń. Media w alarmistycznym tonie donoszą o wyjątkowo trudnej sytuacji związanej z brakiem nauczycielek i nauczycieli w całej Polce, co wywołuje niepokój rodziców uczennic i uczniów.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:
1. Jaka jest rzeczywista skala wakatów na stanowiskach nauczycieli?
2. Czy liczba wakatów na ten moment odbiega od liczby wakatów w analogicznym okresie w latach ubiegłych?
3. Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Edukacji Narodowej, aby rozwiązać problem braku nauczycielek i nauczycieli?
Jednocześnie w związku z danymi dotyczącymi wieku nauczycieli, z których wynika, że średnia wieku polskiego nauczyciela to 46,3 lat oraz że średnia ta systematycznie rośnie, proszę o odpowiedź na pytania:
1. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Edukacji Narodowej w celu zachęcenia młodych osób do wyboru zawodu nauczyciela?
2. Czy są podejmowane jakieś działania mające na celu zatrzymanie odpływu młodych nauczycieli z zawodu?
Z wyrazami szacunku
Sekretarz stanu Katarzyna Lubnauer
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (10)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
18541 znakówadres email: sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00-918 Warszawa
gov.pl/web/edukacja
DKO-WKiDN.055.5.2026.BK
Warszawa, 04 sierpnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 18839
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłanki na Sejm RP Pani Doroty Łobody
w sprawie wakatów w szkołach.
Szanowna Pani Posłanko,
Według informacji ze stron podmiotowych kuratorów oświaty na 29 lipca 2026 r.,
wykazane jest łącznie 15 729 ofert pracy i 10 895 wolnych etatów dla nauczycieli w
szkołach prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego i ministrów. W poniższej
tabeli przedstawiono porównanie stanu liczby ofert i wolnych etatów na dzień 29 lipca na
przestrzeni trzech ostatnich lat:
2024 2025 2026
oferty etaty oferty etaty oferty etaty
29 lipca 18 605 12 440 16 061 11 029 15 729 10 895
Dynamika ruchu kadrowego nauczycieli monitorowana jest na podstawie ogłoszeń
o wolnych stanowiskach pracy dla nauczycieli, o których zgodnie z przepisami art. 10 ust.
18 i 19 ustawy – Karta Nauczyciela dyrektorzy szkół prowadzonych przez jednostki
samorządu terytorialnego są obowiązani informować kuratora oświaty i które są
-- 1 of 9 --
telefon: + 48 22 34 74 100 Al. J.Ch. Szucha 25
adres email: sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00-918 Warszawa
gov.pl/edukacja
udostępniane na stronach internetowych kuratorów oświaty. Należy podkreślić, że na
zwiększoną aktualnie liczbę wykazanych wolnych miejsc pracy dla nauczycieli ma wpływ
trwający obecnie tzw. ruch służbowy nauczycieli związany z nadchodzącym nowym rokiem
szkolnym. Każdego roku w tym okresie rośnie liczba publikowanych ofert, ponieważ część
nauczycieli zmienia miejsce zatrudnienia i trwają rotacje pomiędzy szkołami. Przedstawione
powyżej dane dotyczące liczby ogłoszeń o wolnych stanowiskach pracy dla nauczycieli nie
obrazują zatem realnych braków kadrowych w szkołach. Liczba faktycznych
niezapełnionych wakatów w roku szkolnym 2026/27 będzie znana dopiero we wrześniu, po
rozpoczęciu nowego roku szkolnego.
Analizując kształtowanie się liczby ofert pracy na przestrzeni roku w latach poprzednich,
można zaobserwować istniejący schemat, zgodnie z którym wraz z początkiem września
liczba ta znacząco obniża się w stosunku do stanu wakacyjnego. Możemy spodziewać się,
że podobnie będzie i w tym roku. Poniższa tabela przedstawia liczbę ofert pracy i wolnych
wakatów w szkołach prowadzonych przez JST i ministrów na przestrzeni lat, porównanie
stanu wakacyjnego oraz z początku września:
* na liczbę ofert pracy wykazanych na dzień 1 lipca mogą wpływać podejmowane jeszcze w tym czasie
działania związane z zakończeniem zajęć w danym roku szkolnym oraz podejmowanie przez
nauczycieli decyzji o zmianie miejsca pracy lub o odejściu z zawodu w trakcie ferii letnich, a termin
końca roku jest różny w kolejnych latach.
Należy także zauważyć, że 10% z podanej liczby ofert i aż 14% z liczby etatów stanowią
nauczyciele wychowania przedszkolnego.
2024 2025 2026
oferty etaty oferty etaty oferty etaty
1 lipca* 13 341 9 083 8 874 6 309 9 383 6 500
29 lipca 18 605 12 440 16 061 11 029 15 729 10 895
20 sierpnia 12 524 8 451 10 611 7 294
5 września 4 248 2 844 3 579 2 358
-- 2 of 9 --
telefon: + 48 22 34 74 100 Al. J.Ch. Szucha 25
adres email: sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00-918 Warszawa
gov.pl/edukacja
Z prognozy Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) wynika, że w Polsce do 2029 r. liczba
dzieci w wieku 7–14 lat spadnie o ok. 5%, a do 2034 r. - o około 19,5%. Do 2060 r. spadek
ten może wynieść około 30% (wg pesymistycznego scenariusza GUS nawet - 48,3%).
Z uwagi na znaczny spadek urodzeń i trwający kryzys demograficzny, w najbliższych latach
liczba uczniów będzie stopniowo malała, co szczególnie będzie odczuwalne w wychowaniu
przedszkolnym. Szacuje się, że w najbliższych 10 latach ubędzie ponad milion uczniów
w wychowaniu przedszkolnym i szkołach podstawowych.
Mając na uwadze postępujący niż demograficzny można przypuszczać, że liczba wolnych
etatów dla nauczycieli wychowania przedszkolnego, ale także innych przedmiotów, będzie
malała.
Jednocześnie przyjmowane są rozwiązania, które mogą pozytywnie wpłynąć na miejsca
pracy dla nauczycieli a jednocześnie zapewnić wyższe standardy organizacyjne dzieciom.
W dniu 31 lipca 2026 r. została uchwalona przez Sejm RP, po przyjęciu poprawek Senatu,
ustawa o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz niektórych innych
ustaw. W ustawie tej, w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe
(Dz. U. z 2026 r. poz. 820), dodano pkt 5 i 6, zgodnie z którymi publiczne przedszkole:
5) zatrudnia dodatkowo do pracy w oddziale przedszkolnym:
a) nauczyciela wychowania przedszkolnego albo
b) pomoc nauczyciela, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 37 ust. 1
ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2024 r.
poz. 1135), albo
c) osobę spełniającą wymagania przewidziane dla opiekuna w żłobku lub klubie dziecięcym,
o których mowa w ustawie z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat
3 (Dz. U. z 2025 r. poz. 798)
– jeżeli w tym oddziale przedszkolnym liczba dzieci nie przekracza 20 i wychowanie
w tym oddziale realizuje dziecko w wieku poniżej 42. miesiąca życia;
6) zatrudnia do pracy w oddziale przedszkolnym dodatkowego nauczyciela wychowania
przedszkolnego – jeżeli liczba dzieci w tym oddziale przedszkolnym przekracza 20
i wychowanie w tym oddziale realizuje dziecko w wieku poniżej 42. miesiąca życia.
Należy podkreślić, że jednym z priorytetów polityki oświatowej państwa jest zapewnienie
godnych warunków pracy nauczycieli oraz zwiększenie atrakcyjności tego zawodu.
Od 2024 r. wdrożonych zostało wiele korzystnych zmian w zakresie warunków i organizacji
-- 3 of 9 --
telefon: + 48 22 34 74 100 Al. J.Ch. Szucha 25
adres email: sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00-918 Warszawa
gov.pl/edukacja
pracy nauczycieli poczynając od niewystępującej przed 2024 r. skali podwyżki płac.
W okresie ostatnich trzech lat wynagrodzenia nauczycieli początkujących wzrosły o 44%,
a wynagrodzenia nauczycieli mianowanych i dyplomowanych o 41%. W tym czasie
wprowadzono również wiele korzystnych zmian mających na celu wsparcie ekonomiczne
tej grupy zawodowej, zarówno dla nauczycieli rozpoczynających pracę w szkole, jak i tych
bardziej doświadczonych nauczycieli. Zmiany te wypracowywano z partnerami
społecznymi, w tym w szczególności organizacjami związkowymi. Wśród nich należy
wymienić np.
• podwyższenie nagrody jubileuszowej za 40 lat pracy z 250 do 300% wynagrodzenia
oraz wprowadzenie nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy w wysokości 400%
wynagrodzenia miesięcznego,
• podwyższenie wysokości odpraw w związku z przejściem na emeryturę, rentę
z tytułu niezdolności do pracy lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne,
• ujednolicenie tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycieli
praktycznej nauki zawodu z tygodniowym obowiązkowym wymiarem godzin zajęć
nauczycieli teoretycznych przedmiotów zawodowych – 18 godzin tygodniowo,
• skrócenie okresu zatrudnienia nauczyciela rozpoczynającego pracę w szkole na
podstawie umowy o pracę na czas określony do jednego roku szkolnego,
• poszerzenie grupy nauczycieli uprawnionych do nauczycielskiego świadczenia
kompensacyjnego,
• uregulowanie przypadków, w których nauczyciel zachowuje albo traci prawo do
wynagrodzenia za przydzielone, ale niezrealizowane godziny ponadwymiarowe,
• umożliwienie nauczycielom, którym do nabycia prawa do emerytury brakuje mniej
niż rok, skorzystania z urlopu dla poratowania zdrowia na leczenie uzdrowiskowe
lub rehabilitację uzdrowiskową,
• uregulowanie kwestii ochrony przedemerytalnej nauczycieli,
• wyeliminowanie przypadków przydzielania nauczycielom zastępstw za nieobecnych
nauczycieli do realizacji w czasie, w którym powinni oni realizować zajęcia w ramach
obowiązującego ich tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć,
• przywrócenie bardziej elastycznych zasad w zakresie czasu pracy przez odstąpienie
od sztywnych regulacji dotyczących godzin dostępności nauczycieli
w przedszkolach, szkołach i placówkach oraz innych jednostkach organizacyjnych,
-- 4 of 9 --
telefon: + 48 22 34 74 100 Al. J.Ch. Szucha 25
adres email: sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00-918 Warszawa
gov.pl/edukacja
• przyznanie nauczycielom prawa do wynagrodzenia za niezrealizowane godziny
ponadwymiarowe w każdym przypadku, gdy niezrealizowanie przez nauczyciela
przydzielonych mu godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych
nastąpiło z przyczyn niedotyczących nauczyciela, a nauczyciel był gotów do
realizacji tych zajęć.
Zmiany te mogą pozytywnie wpłynąć nie tylko na decyzje o podjęciu pracy w tym zawodzie,
ale również o pozostaniu w zawodzie nauczycieli, którzy zatrudnienie podjęli
we wcześniejszych latach. Obecnie analizowane są różne możliwości dalszych działań
w zakresie zwiększenia atrakcyjności zawodu nauczyciela.
Odnosząc się do kwestii podejmowany przez MEN działań na rzecz młodych nauczycieli, ich
kształcenia i zachęcania do podejmowania pracy w szkole informuję, że:
W 2025 r. MEN uruchomił w ramach Program Fundusze Europejskie dla Rozwoju
Społecznego 2021-2027 projekt „Monitoring i prognoza zapotrzebowania na nauczycieli
i nauczycielki” współfinasowany z EFS. Projekt jest realizowany przez Instytut Badań
Edukacyjnych.
Celami projektu są:
1. Opracowanie narzędzia do prognozowania zapotrzebowania na nauczycielki
i nauczycieli wszystkich etapów edukacyjnych i specjalizacji.
2. Przeprowadzenie pogłębionej diagnozy formalnych i pozaformalnych warunków
pracy nauczycielek i nauczycieli w Polsce.
3. Opracowanie i przetestowanie koncepcji funkcjonowania szkoły1 w sytuacji zmiany
systemowej2 w zakresie warunków pracy nauczycielek i nauczycieli oraz organizacji
pracy przedszkola, szkoły i innej placówki oświatowej.
Wszystkie 3 cele projektu są ze sobą ściśle powiązane i wzajemnie się uzupełniają.
1 Projekt dotyczy wszystkich jednostek systemu oświaty, dla których dane są gromadzone
w Systemie Informacji Oświatowej (SIO), obejmujących przedszkola, szkoły i placówki oświatowe –
w tym również szkoły specjalne oraz szkoły funkcjonujące w ramach młodzieżowych ośrodków
wychowawczych i socjoterapii – w zakresie adekwatnym do celów prognozowania zapotrzebowania
na kadry.
2 Cykliczne procesy zmian wpisane w naturalną dynamikę funkcjonowania szkoły oraz aktualnie
wdrażaną Reformę 26, przewidującą istotną zmianę systemową w zakresie warunków pracy
nauczycielek i nauczycieli oraz organizacji pracy szkoły.
-- 5 of 9 --
telefon: + 48 22 34 74 100 Al. J.Ch. Szucha 25
adres email: sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00-918 Warszawa
gov.pl/edukacja
Narzędzie do prognozowania dostarcza danych o przyszłych potrzebach kadrowych.
Diagnoza warunków pracy wyjaśnia przyczyny niedoborów i odpływu z zawodu,
a opracowana i przetestowana koncepcja funkcjonowania szkoły przekłada te analizy
na konkretne rozwiązania organizacyjne i praktyczne. Razem tworzą spójny i systemowy
mechanizm, który pozwoli nie tylko monitorować sytuację kadrową w oświacie, ale także
aktywnie wpływać na poprawę warunków pracy i rozwój zawodowy nauczycielek
i nauczycieli.
Projekt stworzy podstawy organizacyjne i analityczne dla cyklicznego prognozowania
zapotrzebowania na nauczycielki i nauczycieli w skali kraju i województw, które mogą być
wykorzystywane po zakończeniu projektu jako stały element zaplecza analitycznego
systemu oświaty.
W 2026 r. MEN zlecił Akademii Pedagogiki Specjalnej w Warszawie badanie dotyczące
kształcenie nauczycieli w polskich uczelniach – prognoza dla rynku nauczycielskiego, które
uzupełni badanie zlecone APS przez MNiSW dotyczące analizy strukturalno-funkcjonalnej
systemu kształcenia nauczycieli w Polsce, którego celem jest przeprowadzenie
kompleksowej diagnozy funkcjonowania systemu przygotowania do zawodu nauczyciela
w Polsce, w tym jego struktury, organizacji oraz sposobu prowadzenia kształcenia na
studiach pierwszego i drugiego stopnia, jednolitych studiach magisterskich oraz
kwalifikacyjnych studiach podyplomowych, w kontekście obowiązującego od 3 sierpnia
2019 r. nowego standardu kształcenia nauczycieli.
Wprowadzony przepisami rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25
lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu
nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 453) nowy standard kształcenia znacząco zmienił sposób
przygotowania nauczycieli wprowadzając odrębne uregulowanie kwestii:
1) kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela przedmiotu,
nauczyciela teoretycznych przedmiotów zawodowych, nauczyciela praktycznej nauki
zawodu, nauczyciela prowadzącego zajęcia i nauczyciela psychologa,
2) kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela przedszkola
i edukacji wczesnoszkolnej (klasy I-III szkoły podstawowej),
3) kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela pedagoga
specjalnego, nauczyciela logopedy i nauczyciela prowadzącego zajęcia wczesnego
wspomagania rozwoju dziecka.
-- 6 of 9 --
telefon: + 48 22 34 74 100 Al. J.Ch. Szucha 25
adres email: sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00-918 Warszawa
gov.pl/edukacja
Istotne zmiany polegają na tym, że:
1) kształcenie nauczycieli na studiach obejmuje 5-letni cykl jako jednolite studia
magisterskie lub studia pierwszego i drugiego stopnia realizowane w tym samym zakresie
co studia magisterskie (wyjątek stanowią nauczyciele teoretycznych przedmiotów
zawodowych, praktycznej nauki zawodu i nauczycieli języka regionalnego, którzy są
kształceni na studiach pierwszego stopnia lub studiach drugiego stopnia lub jednolitych
studiach magisterskich),
2) studia podyplomowe nadające kwalifikacje nauczycielskie mogą być prowadzone przez
uczelnie, instytuty badawcze oraz instytuty Polskiej Akademii Nauk, zgodnie z art. 163 ust.
1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, przy zapewnieniu
kadry kształcącej nauczycieli na studiach pierwszego lub drugiego stopnia lub jednolitych
studiach magisterskich na kierunku odpowiadającym zakresowi kształcenia na studiach
podyplomowych,
3) kształcenie na studiach podyplomowych przygotowujące do wykonywania zawodu
nauczyciela może być prowadzone w zakresie przygotowania:
- psychologiczno-pedagogicznego i dydaktycznego do nauczania przedmiotu lub
prowadzenia zajęć dla osób posiadających odpowiedni poziom wykształcenia
i przygotowanie merytoryczne do nauczania przedmiotu,
- merytorycznego i dydaktycznego do nauczania kolejnego przedmiotu lub prowadzenia
kolejnych zajęć dla nauczycieli posiadających przygotowanie do nauczania pierwszego
przedmiotu lub prowadzenia pierwszych zajęć i posiadających przygotowanie merytoryczne
do nauczania kolejnego przedmiotu obejmujące wymagania ogólne przedmiotu (zajęć)
do których nauczyciel uzyska kwalifikacje po ukończeni studiów podyplomowych,
- pedagogicznego do wykonywania zawodu nauczyciela psychologa,
- przygotowanie z zakresu wybranego obszaru pedagogiki specjalnej dla nauczycieli
przedmiotu lub zajęć lub dla nauczycieli pedagogów specjalnych chcących uzyskać
przygotowanie w dodatkowym zakresie pedagogiki specjalnej.
- kształcenie nauczycieli wczesnej edukacji jest prowadzone wyłącznie w trakcie jednolitych
studiów magisterskich (nie ma możliwości uzyskania kwalifikacji poprzez studia
podyplomowe),
- kształcenie nauczycieli – pedagogów specjalnych jest prowadzone wyłącznie w trakcie
jednolitych studiów magisterskich oraz – w przypadku nauczycieli posiadających już
-- 7 of 9 --
telefon: + 48 22 34 74 100 Al. J.Ch. Szucha 25
adres email: sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00-918 Warszawa
gov.pl/edukacja
kwalifikacje do nauczania przedmiotu lub prowadzenia zajęć edukacyjnych - studiów
podyplomowych,
APS w ramach zleconego badania przeprowadzi:
- kompleksową diagnozę systemu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu
nauczycielskiego w Polsce w latach 2019/2020–2026/2027, obejmującą oszacowanie skali
kształcenia, analizę jego struktury i dynamiki oraz identyfikację uwarunkowań
organizacyjnych (w tym modeli realizacji kształcenia),
- określi motywy wyboru przez studentów ścieżki kształcenia, przygotowującej do
wykonywania zawodu nauczycielskiego,
- przygotuje raport na temat kształcenia nauczycieli w uczelniach, podsumowujący wyniki
badań.
- zorganizuje konferencje inaugurującą realizację zadania i upowszechniającą wyniki badań.
W 2026 r. MEN w partnerstwie z MNiSW oraz z miastami: Warszawą, Krakowem
i Rzeszowem uruchomił pilotażowy projekt pt. „Mistrzowskie praktyki”. Celem projektu
jest wypracowanie rekomendacji do stworzenia rozwiązań służących budowaniu trwałego
i systemowego modelu współpracy szkół, uczelni, jednostek samorządu terytorialnego
i organizacji pozarządowych na rzecz podniesienia jakości praktyk nauczycielskich oraz
tworzeniu warunków sprzyjających profesjonalnemu rozwojowi przyszłych kadr oświaty.
Należy zauważyć, że wdrażane od r. szkolnego 2026/2027 zmiany w podstawie
programowej i ramowych planach nauczania w szkole podstawowej będą również tworzyły
korzystniejsze warunki zatrudnienia nauczycieli w tych szkołach. Interdyscyplinarny
przedmiot przyroda wprowadzany do szkół podstawowych od 1 września 2026 r. pozwoli
nauczycielom, którzy dotychczas uczyli biologii, fizyki, chemii, geografii w niewielkim
wymiarze w kilku szkołach, realizować pensum w jednym miejscu pracy.
Pragnę również nadmienić, że do Ministerstwa Edukacji Narodowej od początku roku do
3 sierpnia 2026 r. wpłynęło ok. 1000 zapytań w sprawie kwalifikacji wymaganych
od nauczycieli, skierowanych w większości przypadków przez osoby, które chcą
przekwalifikować się i nabyć kwalifikacje do wykonywania zawodu nauczyciela. Osoby te
legitymują się dyplomami studiów na kierunkach politechnicznych, ekonomicznych,
administracji i zarządzania, są to także absolwenci uczelni rolniczych i specjalności
w zakresie ochrony środowiska. Fakt ten nie potwierdza braku zainteresowania
-- 8 of 9 --
telefon: + 48 22 34 74 100 Al. J.Ch. Szucha 25
adres email: sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00-918 Warszawa
gov.pl/edukacja
wykonywaniem zawodu nauczyciela i wskazuje na duże zainteresowanie absolwentów
wymienionych kierunków studiów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
-- 9 of 9 --