Interpelacja w sprawie przewlekłości procedur w konkursie "Dziedzictwo+ - Projekty badawcze"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18820
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie przewlekłości procedur w konkursie "Dziedzictwo+ - Projekty badawcze"
Zgłaszający: Elżbieta Witek
Data wpływu: 23-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego docierają niepokojące sygnały od przedstawicieli środowiska naukowego, dotyczące przebiegu konkursu „Dziedzictwo+ – Projekty badawcze“, realizowanego w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki. Konkurs ten ma istotne znaczenie dla rozwoju polskiej humanistyki, jednak jego przebieg budzi poważne wątpliwości związane z przewlekającymi się w czasie procedurami konkursowymi oraz ograniczoną informacją dotyczącą harmonogramu kolejnych etapów oceny wniosków.
Obecna edycja konkursu została ogłoszona w maju 2025 r. po ponad dwuletniej przerwie w naborach. Termin składania wniosków upłynął 28 lipca 2025 r. Tymczasem dopiero 1 kwietnia 2026 r. wnioskodawcy zostali poinformowani o wynikach preselekcji stanowiącej jedynie pierwszy etap procedury. Oznacza to, że po upływie ponad ośmiu miesięcy od zakończenia naboru nie rozpoczęto jeszcze zasadniczego etapu oceny merytorycznej. Taka sytuacja utrudnia planowanie badań naukowych, organizację pracy zespołów badawczych oraz przygotowanie wieloletnich projektów, dla których środki z Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki stanowią często podstawowe źródło finansowania.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie są przyczyny tak znacznego wydłużenia procedury konkursowej w programie „Dziedzictwo+ – Projekty badawcze“ w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki?
2. Na jakim etapie znajduje się obecnie proces oceny merytorycznej projektów zakwalifikowanych do drugiego etapu konkursu?
3. Jaki jest przewidywany termin zakończenia oceny merytorycznej oraz ogłoszenia wyników końcowych konkursu?
4. Czy ministerstwo analizowało wpływ przewlekłości procedur konkursowych na funkcjonowanie zespołów badawczych oraz realizację projektów naukowych w obszarze humanistyki?
5. Jakie działania zostaną podjęte w celu usprawnienia oceny wniosków oraz zwiększenia przejrzystości harmonogramu konkursów w NPRH w przyszłości?
6. Czy ministerstwo rozważa publikowanie orientacyjnych terminów realizacji poszczególnych etapów oceny oraz regularne informowanie wnioskodawców o postępie prac nad rozstrzygnięciem konkursów?
Sekretarz stanu Karolina Zioło-Pużuk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8015 znakówadres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DAP-WWH.055.1.2026.AT
Warszawa, 18 sierpnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 18820
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Poseł na Sejm RP, Pani Elżbiety Witek
w sprawie w sprawie przewlekłości procedur w konkursie „Dziedzictwo+ - Projekty badawcze”.
Szanowna Pani Poseł,
Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, dalej: „NPRH”, został ustanowiony w 2010 r.
i podlega systematycznym modyfikacjom mającym na celu uproszczenie procedur oraz
lepsze dostosowanie programu do współczesnych realiów nauki. Potwierdzeniem tych
zmian jest komunikat Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 maja 2025 r.
o ustanowieniu programu pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki 2025”, określa-
jący zasady i warunki przeprowadzania postępowania konkursowego.
W związku z kierowanymi pytaniami dotyczącymi procedur w ramach powyższego konkursu,
poniżej przedstawiam stosowne informacje.
1. Jakie są przyczyny tak znacznego wydłużenia procedury konkursowej w programie
„Dziedzictwo + – Projekty badawcze“ w ramach Narodowego Programu Rozwoju
Humanistyki?
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, dalej: „MNiSW”, zwraca uwagę, że dwuletnia
przerwa pomiędzy konkursami spowodowała znaczny wzrost liczby wniosków złożonych
w bieżącej edycji. Zapewniam, że sprawne procedowanie zgłoszeń jest naszym priorytetem.
Wydłużony czas oceny wynika ze złożonej i wieloetapowej procedury weryfikacji projektów.
MNiSW stoi na stanowisku, że tak rzetelna ocena służy wyłonieniu projektów o najwyższym
poziomie badawczym, co stanowi fundament rozwoju polskiego dziedzictwa narodowego.
Procedura wyboru projektów ma charakter sekwencyjny i składa się z następujących,
obligatoryjnych etapów:
1) Etap I - ocena formalna
Wstępna weryfikacja wniosków przeprowadzana przez pracowników ministerstwa
polegająca na weryfikacji kryteriów określonych w Komunikacie Ministra Nauki
i Szkolnictwa Wyższego;
-- 1 of 3 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
2) Etap II – preselekcja
Zespół Doradczy – Rada NPRH analizuje wnioski pod kątem ich zgodności z profilem
modułu. Członkowie Rady oceniają, czy projekty spełniają założenia programu;
3) Etap III – ocena merytoryczna (recenzje)
Wnioski, które przeszły preselekcję, trafiają do oceny eksperta zewnętrznego. Każdy
projekt jest oceniany przez niezależnych recenzentów oraz przez 3 członków
Zespołu Doradczego – Rady NPRH;
4) Etap IV – lista rekomendacji i decyzja Ministra
Zespół Doradczy Rada NPRH analizuje wszystkie recenzje, a następnie sporządza
wykaz projektów rekomendowanych oraz nierekomendowanych do finansowania.
Dokument ten jest następnie przekazywany Ministrowi, który podejmuje ostateczną
decyzję o przyznaniu bądź nieprzyznaniu dofinansowania.
Każdy z wyżej wymienionych etapów wymaga czasu na rzetelne przeprowadzenie procedur,
a sekwencyjny charakter prac, gdzie rozpoczęcie kolejnego kroku jest bezwzględnie
uwarunkowane zakończeniem poprzedniego, naturalnie wydłuża czas oczekiwania
na ostateczne wyniki.
2. Na jakim etapie znajduje się obecnie proces oceny merytorycznej projektów
zakwalifikowanych do drugiego etapu konkursu?
Wnioski projektowe, które przeszły etapy oceny formalnej i preselekcji, aktualnie zostały
skierowane do zewnętrznych recenzentów za pośrednictwem Systemu OSF. Proces oceny
merytorycznej wniosków zakwalifikowanych do drugiego etapu znajduje się obecnie w fazie
zaawansowanych prac eksperckich.
Wyznaczanie ekspertów zewnętrznych w II etapie oceny merytorycznej wniosków rodzi
poważne wyzwania strukturalne, naukowe i etyczne. Znalezienie niezależnych recenzentów,
niewspółpracujących i nienależących do tej samej jednostki naukowej co wnioskodawcy,
a także posiadających niezbędną wiedze specjalistyczną, jest bardzo czasochłonnym
wyzwaniem. Dodatkowo ten etap wydłużają odmowy przyjęcia recenzji. W efekcie Zespół
Doradczy – Rada NPRH staje przed koniecznością ciągłego poszukiwania nowych
kandydatów.
3. Jaki jest przewidywany termin zakończenia oceny merytorycznej oraz ogłoszenia
wyników końcowych konkursu?
MNiSW dąży do jak najszybszego zakończenia etapu oceny wniosków. Ze względu
na opisane w poprzednich punktach trudności, nie jest możliwe wskazanie dokładnego dnia
ogłoszenia wyników konkursu, gdyż zależy on od nadsyłania ocen przez recenzentów
zewnętrznych. Można jednak założyć, że publikacji należy spodziewać się w najbliższych
miesiącach. Informacja o zakwalifikowaniu projektów do finansowania zostanie niezwłocz-
nie zamieszczona na stronie internetowej MNiSW oraz w Zintegrowanym Systemie Usług
dla Nauki – Obsługa Strumieni Finansowania.
4. Czy ministerstwo analizowało wpływ przewlekłości procedur konkursowych
na funkcjonowanie zespołów badawczych oraz realizację projektów naukowych
w obszarze humanistyki?
Tak, MNiSW stale analizuje procesy obsługi programów dotacyjnych. Wpływ terminowości
procedur konkursowych na stabilność zespołów badawczych oraz realizację projektów
naukowych. Wnioski płynące z tych analiz, oparte na danych historycznych, postulatach
środowiska akademickiego oraz uwagach organów kontrolnych, stały się istotną przesłanką
-- 2 of 3 --
Telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
do wdrożenia systemowej reformy procesu oceny wniosków. Potrzeba zmian wynikała
z identyfikowanych ograniczeń dotychczasowych procedur. Potwierdzały to m.in. raporty
Najwyższej Izby Kontroli, z których wynikało, że procedury konkursowe trwały średnio
od 392 do nawet 616 dni.
Wychodząc naprzeciw tym wyzwaniom, w 2024 r. przeprowadzono badanie audytowe
pn. Obsługa programu „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki”. Przedmiotem badania
była organizacja i funkcjonowanie obsługi programu NPRH. W efekcie wdrożonych działań
naprawczych podjęto decyzję o optymalizacji procesu oceny, m.in. poprzez redukcję liczby
wymaganych recenzentów zewnętrznych z trzech do jednego, co znacznie ma skrócić czas
rozstrzygania programu.
5. Jakie działania zostaną podjęte w celu usprawnienia oceny wniosków oraz
zwiększenia przejrzystości harmonogramu konkursów w NPRH w przyszłości?
MNiSW koncentruje się na optymalizacji procesu oceny merytorycznej poprzez
zmniejszenie liczby zaangażowanych w niego osób. W tym zakresie dokonano już istotnej
zmiany, redukując liczbę recenzentów zewnętrznych oceniających poszczególne wnioski
z trzech do jednego. Planowane jest również zmniejszenie liczby członków Rady NPRH
oceniających pojedynczy wniosek z trzech do dwóch osób, co skróci etap oceny
merytorycznej przy jednoczesnym zachowaniu rzetelności całego postępowania.
Równolegle, w celu zapewnienia pełnej przejrzystości oraz przewidywalności procedur,
MNiSW wprowadza modyfikacje w organizacji przyszłych konkursów. Kolejne nabory
wniosków zostaną przesunięte i precyzyjniej zaplanowane, czego przykładem jest
planowane uruchomienie najbliższego naboru w trzecim kwartale roku. Takie działanie
pozwoli na optymalne dopasowanie zaangażowania czasowego członków Rady NPRH oraz
urzędników ministerstwa do realnej liczby spływających aplikacji.
6. Czy ministerstwo rozważa publikowanie orientacyjnych terminów realizacji
poszczególnych etapów oceny oraz regularne informowanie wnioskodawców
o postępie prac nad rozstrzygnięciem konkursów?
Ze względu na charakter procedury oraz udział osób zewnętrznych zaangażowanych
w proces oceny, MNiSW nie przekazuje informacji dotyczących przewidywanego harmono-
gramu prac. Przebieg poszczególnych etapów zależy od szeregu okoliczności organizacyj-
nych i merytorycznych, dlatego nie jest możliwe przedstawienie wiążących lub orientacyj-
nych ram czasowych.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Karolina Zioło-Pużuk
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --