tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 12 sierpnia 2026 roku
Sprawa: odp. na interpelację poselską
Znak sprawy: DOP6.054.3.2026.CNME
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 18811 z 29.07.2026 r.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na złożoną interpelację nr 18811 poseł Krystyny Sibińskiej w sprawie
opodatkowania podatkiem VAT świadczeń wypłacanych przedsiębiorcom za
zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia uchodźcom z Ukrainy, informuję co
następuje.
Środki finansowe otrzymywane z tytułu pomocy w zakresie zakwaterowania
i wyżywienia udzielanej uchodźcom z Ukrainy, zapewnianej przez przedsiębiorców,
ale również przez obywateli, a finansowanej ze środków budżetu państwa, były
wypłacane na podstawie przepisów ustawy o pomocy1. Ustawa ta przewidywała
różne rodzaje takich świadczeń finansowych, przyznawanych na podstawie różnych
przepisów tej ustawy i na różnych warunkach.
Z ogólnych zasad systemu podatku od towarów i usług (VAT) wynika,
że opodatkowaniu tym podatkiem podlegają − co do zasady − czynności odpłatne,
co oznacza konieczność wystąpienia zależności pomiędzy wykonanymi
czynnościami a otrzymanym w zamian wynagrodzeniem2. W przypadku, gdy
korelacja pomiędzy wykonanymi czynnościami a otrzymanym finansowaniem
nie występuje, dana czynność nie podlega opodatkowaniu VAT.
Co istotne, opodatkowanie VAT danej czynności determinuje odpłatność
(wystąpienie wynagrodzenia), a nie osiągnięcie zysku. Generowanie marży czy zysku
nie jest wymagane do powstania obowiązku podatkowego w podatku VAT.
1 ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na
terytorium tego państwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 682 ze zm.)
2 art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r.
poz. 775, ze zm.) – dalej: ustawa o VAT

-- 1 of 5 --

2/5
Dodatkowo, aby czynność odpłatna podlegała opodatkowaniu, musi ona zostać
wykonana przez podatnika działającego w tym charakterze (tj. w ramach
prowadzonej przez niego działalności gospodarczej3).
Ocena każdej czynności pod kątem uznania jej za odpłatną, czyli podlegającą
opodatkowaniu VAT, powinna być dokonywana indywidualnie, na podstawie
całokształtu towarzyszących jej okoliczności faktycznych i prawnych.
Przykładowo można wskazać, że w przypadku czynności wykonywanych na
podstawie umów zawieranych przez przedsiębiorców z jednostkami samorządu
terytorialnego (dalej: JST) lub wojewodą zlecającymi zapewnienie zakwaterowania
dla obywateli Ukrainy za określonym wynagrodzeniem, czynności takie należy
uznać co do zasady za opodatkowane VAT.
Traktowanie na gruncie VAT różnych form finansowania wypłacanego na podstawie
ustawy o pomocy, w tym w zakresie uznania otrzymanych środków finansowych za
wynagrodzenie za zlecone i wykonane czynności, powinno być zatem oceniane na
podstawie analizy całokształtu warunków i zasad ich udzielania.
Podkreślić należy, że w związku ze ścisłą harmonizacją podatku VAT w Unii
Europejskiej (UE), państwa członkowskie mają ograniczoną swobodę we
wprowadzaniu rozwiązań w zakresie tego podatku, w szczególności takich, które nie
wpisują się w ramy nakreślone przepisami unijnymi, w tym przede wszystkim
dyrektywą VAT4, jak również orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii
Europejskiej (TSUE).
Wskazane na wstępie polskie przepisy w zakresie VAT pozostają w zgodzie
z przepisami unijnymi. Odnośnie natomiast do ich wykładni w kontekście omawianej
problematyki wskazać należy na postanowienie WSA we Wrocławiu z 27.05.2026 r.
sygn. I SA/Wr 1/26, którym skierowano do sądu unijnego pytania prejudycjalne
w sprawie opodatkowania podatkiem VAT świadczeń za zakwaterowanie
i wyżywienie uchodźców z Ukrainy wypłacanych przez wojewodę. Orzeczenie, które
zostanie w tej sprawie wydane, wskaże kierunek interpretacyjny przepisów
w zakresie VAT w odniesieniu do przedstawionego zagadnienia.
Odnosząc się do kwestii wprowadzenia przepisów, które odnosiłyby się do zasad
opodatkowania osób zaangażowanych w pomoc humanitarną, należy zauważyć,
że z uwagi na wspomnianą harmonizację VAT, polskie przepisy dotyczące tego
podatku muszą być zgodne z przepisami wspólnotowymi, w szczególności
z przepisami dyrektywy VAT oraz orzecznictwem TSUE dotyczącym tego podatku.
Objęcie prawa krajowego w zakresie opodatkowania podatkiem od wartości
dodanej obowiązkiem harmonizacji z prawem unijnym powoduje, iż Polska,
podobnie jak inne państwa członkowskie UE, nie posiada nieograniczonej swobody
kreowania własnych rozwiązań w tym przedmiocie. Powyższe dotyczy, m.in.
przedmiotowego i podmiotowego zakresu stosowania zwolnień od podatku, czy też
3 art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT
4 dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od
wartości dodanej (Dz.U.UE.L.2006.347.1)

-- 2 of 5 --

3/5
stosowania obniżonych stawek podatku. Państwa członkowskie UE są bezwzględnie
związane unijnym katalogiem preferencji.
Nie jest zatem możliwe wprowadzenie ogólnych preferencji w zakresie obniżonych
stawek VAT, czy też zwolnień od VAT, których nie przewidują przepisy unijne. Mając
powyższe na uwadze, nie jest rozważane wprowadzenie odrębnych, szczególnych
regulacji, w zakresie opodatkowania pomocy humanitarnej, gdyż z obecnych
przepisów o podatku od towarów i usług można określić prawno-podatkową
sytuację podatników VAT, którzy udzielają w różnych formach pomocy
humanitarnej.
Dodatkowo zauważyć należy, że zgodnie z art. 14a § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej5
minister właściwy do spraw finansów publicznych dąży do zapewnienia jednolitego
stosowania przepisów prawa podatkowego przez organy podatkowe,
w szczególności dokonując ich interpretacji z urzędu (interpretacje ogólne).
Pomoc humanitarna może przybierać różne formy – może występować wielość
i różnorodność stanów faktycznych, które mogą determinować różnice w zakresie
rozstrzygnięcia, co do ewentualnego opodatkowania lub jego braku w zakresie
działań podejmowanych przez podatników.
Nie jest zatem możliwe wydanie interpretacji ogólnej, która w sposób kompleksowy
odnosiłaby się do każdego wariantu pomocy humanitarnej w kontekście
opodatkowania lub nieopodatkowania VAT.
Ponadto, mając jednocześnie na uwadze fakt skierowania pytań prejudycjalnych do
TSUE w sprawie przedmiotowego zagadnienia, należy zauważyć, że w sytuacji
ewentualnego wydania interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych, które
następnie okażą się sprzeczne z orzeczeniem TSUE (oraz orzeczeniami polskich
sądów administracyjnych), mogłaby zaistnieć konieczność zmiany interpretacji
ogólnej lub objaśnień podatkowych w trybie art. 14da Ordynacji podatkowej, w celu
uwzględnienia stanowiska zawartego w tym orzecznictwie.
Należy też wskazać, że w przypadku wątpliwości co do stosowania przepisów prawa
podatkowego, podatnicy mają możliwość wystąpienia do Dyrektora Krajowej
Informacji Skarbowej (dalej: KIS) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów
prawa podatkowego, w tym również w sprawach dotyczących opodatkowania
świadczeń wykonywanych na rzecz uchodźców z Ukrainy. Zasady dotyczące
wydawania interpretacji indywidualnych zostały uregulowane w art. 14b – 14s
Ordynacji podatkowej. Interpretacje takie dają podatnikom pewność co do
prawidłowości sposobu rozliczenia ww. transakcji oraz ochronę prawną, o której
mowa w art. 14k - 14m ww. ustawy.
Natomiast w przypadku powstania wątpliwości dotyczących wysokości stawki
podatku VAT przedsiębiorcy mogą również zwrócić się do Dyrektora KIS
z wnioskiem o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS) – art. 42a – 42i ustawy
o VAT. WIS nie tylko wskazuje podatnikowi właściwą dla danego towaru albo usługi
stawkę podatku VAT, ale również zapewnia odpowiednią ochronę, gwarantując tym
samym bezpieczeństwo podatkowe transakcji.
5 ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.)

-- 3 of 5 --

4/5
Odnosząc się do możliwości zawieszenia postępowań podatkowych w związku
ze skierowaniem pytania prejudycjalnego do TSUE, dotyczącego opodatkowania
środków wypłacanych przedsiębiorcom zapewniającym zakwaterowanie
i wyżywienie uchodźcom z Ukrainy, należy wskazać na art. 201 § 1c pkt 2 lit. b
Ordynacji podatkowej, który stanowi:
Organ podatkowy może zawiesić postępowanie z urzędu, gdy przepis mający wpływ na
treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu jest przedmiotem
postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Istnieje zatem potencjalnie możliwość zawieszenia prowadzonych postępowań
podatkowych do czasu rozstrzygnięcia TSUE, o ile zostaną spełnione przesłanki
określone w art. 201 § 1c pkt 2 lit. b ww. ustawy.
Zawieszenie postępowania podatkowego na podstawie art. 201 § 1c pkt 2 lit. b
Ordynacji podatkowej ma charakter fakultatywny i wymaga każdorazowej oceny
organu prowadzącego postępowanie, co do tego, czy rozstrzygnięcie sprawy zależy
od wyniku postępowania toczącego się przed TSUE. Ponadto zgodnie z art. 201 § 1d
pkt 1 ww. ustawy, warunkiem zawieszenia postępowania na podstawie wskazanej
przesłanki jest wyrażenie przez stronę zgody na zawieszenie postępowania
z urzędu.
Jak wynika z informacji przekazanych przez izby administracji skarbowej (dalej: IAS),
do czasu wydania orzeczenia przez TSUE sprawy toczące się przed sądami
administracyjnymi są zawieszane, jak również niektóre organy podatkowe zgłosiły,
że planują zawieszenie postępowań na podstawie przesłanki, o której mowa
w art. 201 § 1c pkt 2 lit. b Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się do przypadków, gdy wobec podatnika prowadzone jest postępowanie
egzekucyjne, należy zauważyć, że jest to szczególny typ postępowania
administracyjnego, którego celem jest doprowadzenie do wykonania aktu
administracyjnego wydanego na zakończenie etapu jurysdykcyjnego.
Organ egzekucyjny ma ograniczone możliwości badania sprawy, jego kognicja
ogranicza się tylko i wyłącznie do zagadnień związanych z samym wykonaniem aktu
administracyjnego albo brakiem możliwości jego wykonania. Nie ma natomiast
umocowania, aby sięgać „wstecz” i badać prawidłowość sposobu, w jaki w fazie
jurysdykcyjnej skonkretyzowano prawa i obowiązki strony. Nie może zatem odnosić
się do zagadnień związanych z ustaleniami faktycznymi i zastosowaniem do nich
przepisów prawa materialnego.
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji6 przewiduje przypadki, gdy
czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne mogą być wstrzymane
(art. 23 § 6, art. 54 § 7 ww. ustawy). Jednak tylko analiza każdej sprawy
indywidualnie pozwala na ocenę zasadności wstrzymania czynności egzekucyjnej
lub postępowania egzekucyjnego.
Odnośnie wpływu obecnej praktyki organów podatkowych na zaufanie obywateli
i przedsiębiorców do państwa w sytuacjach, w których podejmowali oni działania
6 ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2026 r.
poz. 268, ze zm.)

-- 4 of 5 --

5/5
w odpowiedzi na apel władz publicznych o udzielenie pomocy humanitarnej, temat
ten jest na bieżąco analizowany.
Podatnicy – jak wskazano powyżej – w przypadku wątpliwości co do stosowania
przepisów w sprawach dotyczących opodatkowania świadczeń wykonywanych na
rzecz uchodźców z Ukrainy, mieli i mają możliwość wystąpienia do Dyrektora KIS
o wydanie interpretacji indywidualnej – i z tej możliwości korzystali.
Z wstępnej analizy interpretacji indywidualnych w zakresie VAT wydanych przez
Dyrektora KIS wynika, że jednolicie wskazywały one na opodatkowanie dotacji
udzielanych na podstawie art. 12 ustawy o pomocy środków finansowych
otrzymywanych z tytułu pomocy w zakresie zakwaterowania i wyżywienia
udzielanej uchodźcom z Ukrainy, z zastrzeżeniem, że każdy przypadek jest
indywidualny i rozpatrywany był z uwzględnieniem opisanego zagadnienia.
Z danych liczbowych przekazanych przez IAS7 nie wynika, aby skala prowadzonych
postępowań i wydanych decyzji w tym zakresie była szeroka. W okresie od
12.03.2022 r. do 30.06.2026 r. odnośnie opodatkowania podatkiem VAT
otrzymanego świadczenia pieniężnego na usługi zakwaterowania i wyżywienia
uchodźców z Ukrainy wypłacanych na podstawie umów zawartych z JST wydano 16
decyzji przez organy I instancji.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Marcin Łoboda
Sekretarz Stanu Szef Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
7 tylko w zakresie umów zawieranych przez JST

-- 5 of 5 --