Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 18 sierpnia 2026 r.
Znak sprawy: RRE.wir.058.11.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 18803 w sprawie pogłębiającego się kryzysu opłacalności
produkcji rolnej w 2026 r., braku skutecznych działań Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju
Wsi oraz zagrożenia trwałą likwidacją rodzinnych gospodarstw rolnych
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18171 z dnia 6 lipca 2026 r., złożoną przez Pana
Jarosława Sachajkę oraz Annę Gembicką Posłów na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
w sprawie pogłębiającego się kryzysu opłacalności produkcji rolnej w 2026 r., braku
skutecznych działań Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz zagrożenia trwałą
likwidacją rodzinnych gospodarstw rolnych, przedstawiam odpowiedzi na poniższe
pytania.
1. Czy Ministerstwo potwierdza kalkulacje Wielkopolskiej Izby Rolniczej z lipca 2026r.,
według których produkcja pszenicy przynosi stratę około 747 zł z hektara,
kukurydzy ponad 3 450 zł z hektara, a produkcja tucznika od około 345 do 416 zł
straty na jednej sztuce?
2. Jeżeli Ministerstwo nie zgadza się z tymi kalkulacjami, jakie są aktualne
ministerialne wyliczenia pełnych kosztów produkcji pszenicy, kukurydzy, rzepaku,
mleka oraz żywca wieprzowego, wołowego i drobiowego, z uwzględnieniem
amortyzacji, pracy własnej, energii, paliwa, kredytów i kosztów
ogólnogospodarczych?

-- 1 of 15 --

2
3. Dlaczego Ministerstwo nie publikuje co miesiąc oficjalnych kalkulacji pełnych
kosztów produkcji i progów opłacalności dla najważniejszych produktów
rolnych?
Ad. Pyt. nr 1.-3. Ministerstwo nie prowadzi formalnej weryfikacji kalkulacji
ekonomicznych sporządzanych przez izby rolnicze, w tym Wielkopolską Izbę
Rolniczą, ponieważ wyniki ekonomiczne gospodarstw zależą od wielu
indywidualnych czynników, takich jak poziom plonów, wydajność produkcji,
stosowana technologia, skala działalności, lokalne warunki gospodarowania czy
ceny środków produkcji.
Ponadto, Ministerstwo nie opracowuje również jednych, obowiązujących dla całego
kraju urzędowych kosztów produkcji poszczególnych produktów rolnych. Analizy
kosztów, dochodowości i opłacalności produkcji realizowane są przez Instytut
Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej PIB w ramach systemów
AGROKOSZTY oraz FSDN, obejmujących gospodarstwa reprezentatywne dla
określonych typów produkcji. Z uwagi na znaczne zróżnicowanie gospodarstw
rolnych nie jest metodologicznie uzasadnione publikowanie jednego, uniwersalnego
kosztu produkcji pszenicy, kukurydzy, rzepaku, mleka czy produkcji zwierzęcej dla
całego kraju.
Jednocześnie Ministerstwo prowadzi stały monitoring sytuacji rynkowej poprzez
Zintegrowany System Rolniczej Informacji Rynkowej, dane GUS, analizy IERiGŻ-PIB
oraz informacje gromadzone przez KOWR. Zamiast publikowania miesięcznych,
urzędowych kalkulacji pełnych kosztów produkcji dla wszystkich kierunków
działalności rolniczej, MRiRW udostępnia bieżące dane cenowe, analizy rynkowe
oraz opracowania ekonomiczne, które stanowią podstawę oceny opłacalności
produkcji rolnej i podejmowania działań w ramach krajowej oraz unijnej polityki
rolnej.
Zgodnie z najnowszą analizą Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki
żywnościowej – PIB wg stanu na czerwiec 2026 r. średnie koszty produkcji ogółem
żywca wieprzowego w przeliczeniu na 100 kg żywca wyniosły 833 zł brutto, żywca
wołowego odpowiednio 1 407 zł, natomiast mleka w przeliczeniu na jedną krowę
mleczną: 10 094 zł . Dla pszenicy ozimej średnie koszty produkcji były na poziomie
4419 zł/ha, kukurydzy na ziarno: 5609 zł/ha, zaś rzepaku: 5691 zł/ha.

-- 2 of 15 --

3
4. Jakie konkretne działania podjęto w 2026 r. po stwierdzeniu przez GUS spadku cen
skupu podstawowych produktów rolnych o 16,2% rok do roku?
5. Jakie nadzwyczajne środki wypłacono rolnikom w 2026 r. wyłącznie z tytułu utraty
dochodów spowodowanej spadkiem cen skupu, z wyłączeniem należnych płatności
bezpośrednich i obszarowych za kampanię 2025?
Ad. pyt. nr 4. i 5. W związku z pogorszeniem sytuacji dochodowej części producentów
rolnych, wynikającym m.in. ze spadku cen skupu podstawowych produktów rolnych,
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmowało w 2026 r. działania zarówno na
poziomie krajowym, jak i unijnym. W szczególności, wobec utrzymujących się trudności
na rynku wieprzowiny, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 22 lipca 2026 r.
wystąpił do Komisarza UE ds. Rolnictwa i Żywności z kolejnym wnioskiem
o uruchomienie nadzwyczajnej pomocy finansowej dla producentów trzody chlewnej.
We wniosku wskazano na pogarszającą się opłacalność produkcji, wzrost kosztów
prowadzenia działalności oraz ryzyko ograniczania produkcji także przez gospodarstwa
posiadające potencjał rozwojowy.
Równolegle analizowana jest możliwość uruchomienia dodatkowego wsparcia dla
producentów trzody chlewnej, w tym pomocy do zakupu loszek hodowlanych. Ponadto
prowadzone są prace nad zmianą Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na
lata 2023-2027, mające na celu wdrożenie mechanizmu wsparcia organizacji
producentów, m.in. w sektorze wieprzowiny. Rozwiązanie to ma służyć wzmacnianiu
pozycji producentów w łańcuchu dostaw żywności, poprawie ich siły negocjacyjnej oraz
zwiększeniu konkurencyjności poprzez finansowanie działań organizacyjnych i
inwestycyjnych. Ewentualne wdrożenie tego mechanizmu będzie uzależnione od
uzyskania akceptacji Komisji Europejskiej.
Jednocześnie należy podkreślić, że przepisy Unii Europejskiej regulujące zasady
udzielania pomocy publicznej ze środków krajowych nie pozwalają na stosowanie
mechanizmów wsparcia, w których wysokość pomocy byłaby uzależniona bezpośrednio
od poziomu cen produktów rolnych, liczby jednostek produkcji lub ilości
wykorzystanych środków produkcji. Z tego względu wsparcie kierowane do
producentów rolnych realizowane jest przede wszystkim poprzez instrumenty służące
ograniczaniu ryzyka gospodarczego, poprawie konkurencyjności gospodarstw,

-- 3 of 15 --

4
wzmacnianiu bezpieczeństwa produkcji oraz obniżaniu kosztów prowadzenia
działalności.
W ramach tych działań producenci rolni mogą korzystać m.in. z instrumentów
oferowanych przez Fundusz Ochrony Rolnictwa, który umożliwia uzyskanie
rekompensaty w przypadku braku zapłaty za sprzedane produkty rolne z powodu
niewypłacalności podmiotu skupującego. Ponadto funkcjonują systemy dopłat do
składek ubezpieczenia upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, a także
mechanizm refundacji do 70% składki ubezpieczenia od ryzyka strat w dochodach
spowodowanych wystąpieniem wybranych chorób zakaźnych zwierząt.
Wsparcie dla producentów rolnych obejmuje również dopłaty do oprocentowania
kredytów inwestycyjnych przeznaczonych na rozwój gospodarstw rolnych
i działów specjalnych produkcji rolnej oraz kredyty na wznowienie produkcji
i odtworzenie środków trwałych po wystąpieniu szkód spowodowanych
niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi. Dodatkowo realizowane są
wyspecjalizowane mechanizmy pomocy, takie jak wsparcie dla pszczelarzy do
przezimowanych rodzin pszczelich, pomoc na zakup czystorasowych buhajów ras
mięsnych, refundacja wydatków związanych z bioasekuracją gospodarstw
utrzymujących świnie oraz dofinansowanie kosztów zbioru, transportu i utylizacji
padłych zwierząt gospodarskich.
Należy również wskazać, że podstawowymi instrumentami wsparcia dochodów
rolniczych pozostają płatności bezpośrednie oraz interwencje realizowane w
ramach Planu Strategicznego WPR 2023-2027. Natomiast pomoc nadzwyczajna
uruchamiana jest w sytuacjach szczególnych zakłóceń rynkowych lub wystąpienia
nadzwyczajnych okoliczności przewidzianych w prawie Unii Europejskiej.
W 2026 r. zakończono wypłatę nadzwyczajnych środków wsparcia rynku
w sektorach jaj i mięsa drobiowego, przyznanych w związku z ograniczeniami
wynikającymi z występowania wysoce zjadliwej grypy ptaków w latach 2021-
2023. Pomoc została wypłacona na podstawie 320 decyzji administracyjnych, a jej
łączna wartość przekroczyła 62 mln zł. Instrument ten został wdrożony na
podstawie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2025/1485 z dnia 24 lipca
2025 r. oraz odpowiednich przepisów krajowych realizowanych przez ARiMR.
Obecnie prowadzone są także prace związane z oszacowaniem skutków kolejnego

-- 4 of 15 --

5
okresu obowiązywania ograniczeń weterynaryjnych oraz przygotowaniem
następnego wniosku do Komisji Europejskiej o uruchomienie wsparcia.
Podsumowując, działania podejmowane w 2026 r. koncentrowały się na występowaniu
do Komisji Europejskiej o uruchomienie nadzwyczajnych środków wsparcia,
przygotowaniu nowych instrumentów pomocy dla producentów trzody chlewnej,
rozwoju organizacji producentów oraz zapewnieniu rolnikom dostępu do szerokiego
katalogu krajowych i unijnych instrumentów ograniczających ryzyko prowadzenia
działalności rolnej i wspierających stabilność ekonomiczną gospodarstw.
6. Jak Ministerstwo uzasadnia ekonomicznie sytuację, w której pełny koszt produkcji
jednego kilograma żywca wieprzowego wynosi według WIR 7,66-8,31 zł, a cena
sprzedaży brutto jedynie 4,53 zł?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazuje, że relacje pomiędzy kosztami
produkcji a cenami skupu żywca wieprzowego podlegają ciągłym zmianom i są
uzależnione od szeregu czynników rynkowych, zarówno krajowych, jak
i międzynarodowych.
Ministerstwo nie prowadzi urzędowej weryfikacji wyliczeń kosztów przedstawionych
przez Wielkopolską Izbę Rolniczą, jednak dostrzega fakt spadku cen żywca
wieprzowego w ostatnich latach. Według danych Zintegrowanego Systemu Rolniczej
Informacji Rynkowej w 2026 r. producenci trzody chlewnej funkcjonowali w warunkach
pogorszenia koniunktury rynkowej, zaś w br. notowane ceny były najniższe od 5 lat.
Niemniej od połowy lipca br. obserwuje się wyraźny wzrost cen świń na polskim rynku.
W pierwszym tygodniu sierpnia br. średnia cena za żywiec wyniosła 5,63 zł/kg, co
oznaczało wzrost o 7,4% t/t oraz o 19% m/m.
Jednocześnie należy podkreślić, że koszty produkcji oraz osiągane wyniki ekonomiczne
różnią się pomiędzy gospodarstwami w zależności od skali produkcji, poziomu
wydajności, organizacji gospodarstwa, udziału pracy własnej oraz stosowanej
technologii chowu. Z tego względu ocena opłacalności produkcji powinna być
dokonywana z uwzględnieniem zróżnicowanych warunków prowadzenia działalności
rolniczej.
7. Jakie działania zostaną podjęte jeszcze w 2026 r., aby zahamować likwidację
produkcji trzody chlewnej i przeciwdziałać sprzedaży żywca poniżej kosztów
produkcji?

-- 5 of 15 --

6
W celu wspierania stabilności produkcji trzody chlewnej oraz wzmacniania
konkurencyjności gospodarstw utrzymujących świnie, producenci trzody chlewnej mogą
korzystać z instrumentów wsparcia realizowanych w ramach Planu Strategicznego
dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Instrumenty te są ukierunkowane
przede wszystkim na poprawę efektywności produkcji, ograniczanie ryzyk
związanych z chorobami zwierząt, poprawę dobrostanu zwierząt oraz obniżanie
kosztów funkcjonowania gospodarstw.
W szczególności wsparcie dostępne jest w ramach interwencji I.10.15 „Inwestycje
poprawiające dobrostan bydła i świń”, której celem jest dofinansowanie
inwestycji wykraczających ponad obowiązujące standardy utrzymania zwierząt.
Pomoc obejmuje m.in. zakup nowoczesnych urządzeń i instalacji poprawiających
warunki utrzymania zwierząt oraz zarządzanie stadem. Refundacja może wynosić
do 65% kosztów kwalifikowalnych, a limit pomocy przewidziany dla beneficjenta
w okresie realizacji PS WPR 2023-2027 wynosi 150 tys. zł.
Istotne znaczenie dla producentów świń ma również interwencja I.10.3
„Inwestycje zapobiegające rozprzestrzenianiu się ASF”, wspierająca
przedsięwzięcia służące poprawie bioasekuracji gospodarstw. Pomoc może
obejmować m.in. budowę i modernizację infrastruktury zabezpieczającej
gospodarstwo, zakup urządzeń do dezynfekcji czy inwestycje umożliwiające
spełnienie wymagań związanych z ochroną stad przed afrykańskim pomorem
świń. Poziom dofinansowania może wynosić do 80% kosztów kwalifikowalnych.
Producenci trzody chlewnej mogą ponadto korzystać z interwencji I.10.2
„Inwestycje w gospodarstwach rolnych w zakresie OZE i poprawy efektywności
energetycznej”, której celem jest ograniczenie kosztów funkcjonowania
gospodarstw poprzez zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii
oraz poprawę efektywności energetycznej procesów produkcyjnych.
Niezależnie od powyższego, prowadzone są prace nad uruchomieniem
dodatkowych mechanizmów wsparcia skierowanych do producentów trzody
chlewnej. Rozważane rozwiązania obejmują pomoc dla producentów
dokonujących zakupu loszek hodowlanych, w ramach której planowane jest
wsparcie w wysokości 2 tys. zł na
zakupioną loszkę, wypłacane w dwóch transzach, a także pomoc dla producentów
utrzymujących lochy zgłoszone do systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt

-- 6 of 15 --

7
ARiMR, w wysokości 1 tys. zł do każdej zarejestrowanej lochy. Przedmiotowe
instrumenty są przygotowywane w formule pomocy de minimis.
Jednocześnie należy podkreślić, że ceny żywca wieprzowego kształtowane są przez
mechanizmy rynkowe funkcjonujące na rynku krajowym, unijnym i światowym. Dlatego
działania administracji publicznej koncentrują się przede wszystkim na poprawie
warunków prowadzenia produkcji, wzmacnianiu odporności ekonomicznej gospodarstw,
ograniczaniu skutków ASF oraz wspieraniu inwestycji zwiększających efektywność
i konkurencyjność sektora trzody chlewnej.
8. Jaka część ceny detalicznej pieczywa, mąki, wieprzowiny, drobiu, wołowiny, mleka
i produktów mlecznych trafiała do producenta rolnego w latach 2022-2026, a jaka
pozostawała w skupie, przetwórstwie i handlu?
Udział producenta rolnego w cenie końcowej maleje wraz ze wzrostem stopnia
przetworzenia produktu, wzrostem jego wartości dodanej oraz wydłużeniem łańcucha
dostaw.
W przypadku mleka spożywczego (zarówno świeżego, jak i UHT) udział rolnika w cenie
płaconej przez końcowego konsumenta kształtował się w ostatnich latach na
przeciętnym poziomie około 45-50%. W przypadku proszków mlecznych, masła, serów
oraz galanterii mlecznej, tj. produktów przetworzonych, wartość dodana po stronie
mleczarni jest w tych produktach wyższa niż przy sprzedaży mleka płynnego.
Jednocześnie udział producenta surowca mlecznego maleje do poziomu około 30-45%
ceny detalicznej dla masła i serów oraz do około 20-35% ceny detalicznej dla jogurtów
i deserów mlecznych, ponieważ wzrasta znaczenie kosztów technologicznych, a także
kosztów opakowania, magazynowania i marketingu.
W przypadku wieprzowiny eksperci oceniają, że udział ceny skupu żywca wieprzowego
w ostatecznej cenie detalicznej mięsa wynosi średnio od 30% do 45%.
W produktach przetworzonych takich jak mąka, chleb, cena w której udział ma
producent rolny nie jest główną składową. Dla przykładu w cenie detalicznej chleba
mieszanego udział ceny zbóż wynosi ok 11- 13%.
Należy wziąć pod uwagę, że w produktach przetworzonych cena składa się również
z nakładów poniesionych na koszty poza surowcowe (m.in. energia, woda, koszty pracy,
koszty opakowania itd.).

-- 7 of 15 --

8
9. Czy Ministerstwo wystąpiło do UOKiK o przeprowadzenie kontroli marż oraz
wykorzystywania przewagi kontraktowej przez zakłady skupowe, przetwórcze
i sieci handlowe? Jeżeli tak, jakie były wyniki tych działań?
Należy wyjaśnić, że co do zasady marże w łańcuchu dostaw artykułów rolno-
spożywczych w Polsce nie są bezpośrednio regulowane - przepisy nie określają
maksymalnego ani minimalnego poziomu marży producenta, przetwórcy,
hurtownika czy detalisty. Nie ma też obowiązku zatwierdzania marż przez
jakikolwiek urząd. Ceny i marże są zasadniczo kształtowane przez rynek.
W praktyce marża 5%, 20% czy 50% sama w sobie nie jest nielegalna, jeśli wynika
z warunków rynkowych, natomiast sposób osiągania tej marży może być
kontrolowany pod kątem uczciwości praktyk handlowych i konkurencji.
UOKiK interesuje się więc zwykle nie samą wysokością marży, ale może ją
monitorować i analizować, jeżeli istnieje podejrzenie naruszenia przepisów
dotyczących konkurencji lub nieuczciwego wykorzystywania przewagi
kontraktowej.
Jeśli przetwórcy/odbiorcy, wykorzystując swoją pozycję negocjacyjną, oferują
niekorzystne dla dostawcy ceny zakupu, wywierają nacisk na poziom cen
lub narzucają niekorzystne treści umowy, to może to być uznane za praktykę
nieuczciwie wykorzystującą przewagę kontraktową. Organem wyznaczonym do
egzekwowania przepisów prawa w zakresie wykorzystywania przewagi
kontraktowej w łańcuchu dostaw produktów rolno-spożywczych jest Prezes
Urzędu Ochrony Konkurencji
i Konsumentów.
Ministerstwo, na podstawie przesyłanych przez producentów rolnych listów,
kilkukrotnie zwracało się do UOKiK z prośbą o zbadanie, czy trudna sytuacja na
rynku (głównie owoców i warzyw) nie wynika z wykorzystywania przez nabywców
przewagi kontraktowej, kilkukrotnie również informowało UOKiK o podejrzeniach
producentów rolnych o istnieniu zmowy cenowej.
Należy jednak podkreślić, że każdy, kto ma informacje na temat takich praktyk
może je bezpośrednio zgłosić do zbadania przez UOKiK. Może to zrobić zarówno
dostawca jak i nabywca produktów rolnych i spożywczych. UOKiK umożliwia
zgłoszenie zawiadomienia poprzez zakładkę na stronie internetowej Urzędu
(https://ankieta.uokik.gov.pl/formularz-przewaga-kontraktowa). Istnieje

-- 8 of 15 --

9
analogiczny mechanizm zgłaszania podejrzeń o działaniach zaburzających
konkurencję, np. zmów cenowych.
Zgłoszenie podejrzeń bezpośrednio Urzędowi pozwala na przedstawienie wszelkich
informacji, przesłanek i dowodów, które są kluczowe dla podjęcia decyzji o
ewentualnym wszczęciu postepowania wyjaśniającego. Dane zawarte w zawiadomieniu
podlegają ochronie i nie są ujawniane na żadnym etapie postępowania, chyba że
zawiadamiający wyraźnie się na to zgodzi.
Ponadto UOKiK stale monitoruje zjawiska i procesy zachodzące na rynkach rolno-
spożywczych, a w przypadku powzięcia podejrzenia, że konkretne zachowania ich
uczestników mogą stanowić niedozwolone praktyki ograniczające konkurencję,
podejmowane są adekwatne działania w ramach posiadanych przez Prezesa UOKiK
kompetencji ustawowych.
Prezes UOKiK składa coroczne raporty na temat działalności Urzędu, w których
przedstawia dane na temat m.in. ilości postępowań prowadzonych przez UOKiK, ilości
zawiadomień od przedsiębiorców czy wysokości nałożonych kar. Wszelkie informacje
dostępne są na stronie internetowej UOKiK, np. raport za 2025 rok dostępny jest pod
adresem: https://uokik.gov.pl/sprawozdanie-z-dzialalnosci-uokik-w-2025-r-pobierz.
W dniu 21 maja 2026 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi skierował do Prezesa UOKIK
wniosek o zbadanie czy na rynku wieprzowiny stosowane są praktyki mające znamiona
zmowy cenowej, czy w relacjach producent – przetwórca żywca wieprzowego zachodzą
nieuczciwe praktyki handlowe. We wniosku podkreślone zostały ceny skupu świń, brak
opłacalności produkcji oraz asymetria siły rynkowej, która osłabia pozycję negocjacyjną
producentów prowadząc do wykorzystywania przewagi kontraktowej przez zakłady
mięsne.
W odpowiedzi na ww. wniosek Prezes UOKIK podkreślił, że na bieżąco monitorowana
jest przez UOKIK sytuacja na krajowym rynku rolno-spożywczym, a w przypadku
powzięcia podejrzenia, że konkretne zachowania jego uczestników mogą stanowić
niedozwolone praktyki ograniczające konkurencję, podejmowane są adekwatne
działania w ramach kompetencji przewidzianych m. in. na gruncie ustawy z dnia
16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2025 r.poz. 1714).
Prezes UOKIK poinformował, że według aktualnej wiedzy, popartej materiałami
gromadzonymi przez UOKiK, obecnie nie ma przesłanek do

-- 9 of 15 --

10
twierdzenia, ażeby na rynku wieprzowiny dochodziło do stosowania przez
przedsiębiorców antykonkurencyjnych praktyk uzasadniających interwencję
przewidzianą na gruncie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.
10. Jakie były w pierwszym półroczu 2026 r. średnie ceny nawozów, paliwa,
energii, pasz, materiału siewnego, środków ochrony roślin, usług rolniczych
i części zamiennych w porównaniu z analogicznym okresem lat 2020-2025?
W latach 2020-2026 ceny środków produkcji wykorzystywanych w rolnictwie
podlegały znacznym zmianom, wynikającym z sytuacji gospodarczej w kraju i na
rynkach międzynarodowych. Skala i kierunek tych zmian były zróżnicowane
w zależności od kategorii kosztów, takich jak nawozy, paliwa, energia, pasze,
materiał siewny, środki ochrony roślin czy usługi rolnicze.
Dane statystyczne wskazują, że po okresie dynamicznych zmian cen
obserwowanych w poprzednich latach, w odniesieniu do części środków produkcji
nastąpiła stabilizacja lub korekta cen, natomiast w przypadku innych utrzymywały
się one na poziomach odbiegających od notowanych w 2020 r. Jednocześnie
poszczególne grupy kosztów charakteryzowały się odmienną dynamiką zmian, co
powoduje, że ocena sytuacji kosztowej gospodarstw wymaga analizy każdego
rodzaju nakładów odrębnie.
Należy również podkreślić, że wpływ zmian cen środków produkcji na sytuację
ekonomiczną gospodarstw jest zróżnicowany i zależy m.in. od kierunku produkcji,
skali działalności, struktury kosztów oraz przyjętej technologii gospodarowania.
Z tego względu dane dotyczące cen poszczególnych środków produkcji powinny
być analizowane w powiązaniu z warunkami ekonomicznymi właściwymi dla
danego typu gospodarstwa.
Jednocześnie Ministerstwo podejmuje działania mające na celu ograniczanie
wpływu kosztów energii i paliw na działalność rolniczą. Zgodnie
z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 2025 r. w sprawie stawki
zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego
wykorzystywanego do produkcji rolnej, od 1 stycznia 2026 r. stawka zwrotu
podatku akcyzowego została podwyższona do 1,48 zł za litr oleju napędowego.
Ponadto w ustawie budżetowej na 2026 r. na realizację zwrotu podatku
akcyzowego dla producentów rolnych zabezpieczono środki w wysokości
2 013 mln zł.

-- 10 of 15 --

11
Limit zwrotu podatku akcyzowego w 2026 r. wynosi:
 162,80 zł na 1 ha użytków rolnych,
 5,92 zł do średniej rocznej liczby świń,
 59,20 zł do średniej rocznej liczby dużych jednostek przeliczeniowych bydła, kóz,
owiec i koni.
Ponadto prowadzone są prace nad uruchomieniem dodatkowych instrumentów
wsparcia dla producentów rolnych dotkniętych wzrostem kosztów produkcji związanym
z zaburzeniami sytuacji geopolitycznej i gospodarczej w 2026 r. W szczególności
analizowane są rozwiązania dotyczące wsparcia zakupu oleju napędowego oraz
nawozów. Projekt odpowiednich regulacji, po zakończeniu prac przygotowawczych,
zostanie opublikowany w Rządowym Centrum Legislacji w ramach procesu
legislacyjnego.
Szczegółowe informacje dotyczące średnich cen nawozów, paliw, energii, pasz,
materiału siewnego, środków ochrony roślin, usług rolniczych oraz innych nakładów
produkcyjnych publikowane są przez Główny Urząd Statystyczny oraz instytucje
prowadzące monitoring ekonomiki rolnictwa, w tym IERiGŻ-PIB.
11. Ilu rolników w 2026 r. utraciło płynność finansową, zalegało ze spłatą kredytów,
składek, podatków, dzierżaw lub zobowiązań wobec dostawców środków
produkcji?
Ministerstwo nie dysponuje pełnymi, bieżącymi danymi pozwalającymi określić liczbę
rolników, którzy utracili płynność finansową. Dane takie znajdują się w różnych
systemach instytucji finansowych, KRUS, KAS, banków oraz podmiotów prywatnych
i nie są agregowane w ramach jednego systemu sprawozdawczego.
12. Ile gospodarstw ograniczyło albo zakończyło w 2026 r. produkcję trzody chlewnej,
bydła mlecznego, bydła mięsnego i drobiu oraz jakie są prognozy Ministerstwa do
końca roku?
Z danych ARiMR wynika, że na dzień 30 czerwca 2026 r. liczba stad utrzymujących
świnie wynosiła 40 839, wobec 43 648 stad odnotowanych na koniec 2025 r. Liczba
stad utrzymujących bydło wyniosła natomiast 241 706, podczas gdy według stanu na
31 grudnia 2025 r. było ich 248 674.
W sektorze mleczarskim na dzień 30 czerwca 2026 r. funkcjonowało 121 060 stad krów
mlecznych. Oznacza to spadek o 1 213 stad w porównaniu z końcem 2025 r., kiedy ich

-- 11 of 15 --

12
liczba wynosiła 122 273. Jednocześnie pogłowie krów mlecznych wzrosło w pierwszym
półroczu 2026 r. o 13 416 sztuk, z 1 930 217 do 1 943 633 sztuk.
Dane te wskazują na postępujący proces koncentracji produkcji mleka, polegający
na zmniejszaniu się liczby gospodarstw utrzymujących krowy mleczne przy
jednoczesnym wzroście liczebności stad i skali produkcji w gospodarstwach
pozostających na rynku. Należy podkreślić, że spadek liczby stad bydła mlecznego
nie przełożył się na obniżenie produkcji ani skupu mleka. Wręcz przeciwnie, dzięki
systematycznemu wzrostowi wydajności mlecznej krów produkcja mleka w Polsce
utrzymuje trend wzrostowy, a wolumen skupu mleka pozostaje na wysokim
poziomie.
Jednym z głównych procesów wpływających na zmianę liczby gospodarstw
utrzymujących drób jest koncentracja i konsolidacja, które zachodzą zarówno
w produkcji, jak i w przetwórstwie mięsa drobiowego w Polsce. Choć skala
i tempo tych zmian są zróżnicowane, nie jest to zjawisko odosobnione i podobne
procesy są obserwowane na całym obszarze UE. Spadek zarejestrowanych
producentów mięsa drobiowego, nie tylko nie spowodował zmniejszenia jego
krajowej produkcji, ale rokrocznie obserwuje się jej stabilny wzrost. Według
nieostatecznych danych GUS-u w 2025 r. wytworzono 3897 tys. t mięsa
drobiowego w wadze żywej, tj. o 0,5% więcej niż w roku poprzednim.
Na podstawie danych za pierwszy kwartał 2026 r., które ukazują wzrost skupu
żywca drobiu o 18,6%, w miarę korzystnej opłacalności produkcji w pierwszej
części roku, można przewidywać, że w całym 2026 r. uboje drobiu rzeźnego ze
skupu będą większe.
13. Czy Ministerstwo przygotowuje system stabilizacji dochodów rolniczych,
który automatycznie uruchamiałby pomoc w przypadku spadku ceny
produktu poniżej pełnego kosztu produkcji albo gwałtownego spadku marży
gospodarstwa?
Polska jako członek Unii Europejskiej jest zobligowana do przestrzegania prawa
unijnego. Producenci rolni funkcjonują na jednolitym rynku unijnym regulowanym
w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Rynek podstawowych produktów rolnych
objęty jest przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr
1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację
rynków produktów rolnych. Przepisy te określają instrumenty interwencji

-- 12 of 15 --

13
rynkowej oraz środki nadzwyczajne uruchamiane w sytuacjach kryzysowych, przy
czym decyzja o ich zastosowaniu podejmowana jest przez Komisję Europejską.
Polska, podobnie jak i inne kraje członkowskie UE, nie ma możliwości samodzielnego
wdrażania mechanizmów interwencji na rynkach rolnych.
Należy również podkreślić, że Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi od lat promuje
ideę współpracy producentów rolnych, wskazując na jej liczne korzyści. Wspólne
działania umożliwiają koncentrację podaży, lepsze dostosowanie produkcji do potrzeb
rynku oraz zwiększenie efektywności procesów handlowych.
Jednym z istniejących działań systemowych na rynku owoców i warzyw, skierowanych
do organizacji producentów, które realizują tzw. programy operacyjne jest wdrażanie
instrumentów pomocy poprzez interwencje sektorowe.
Organizacje producentów, które realizują programy operacyjne, są uprawnione do
otrzymania pomocy finansowej w wysokości 4,1% wartości produkcji sprzedanej przez
daną organizację producentów (4,6%, jeśli organizacja realizuje środki zarządzania
kryzysowego). Wsparcie to jest ograniczone do 50% założonego przez organizacje
funduszu operacyjnego (w przypadku Polski, z uwagi na niski stopień zorganizowania,
limit ten zwiększa się do 60%).
Podmioty te mają również możliwość zastosowania działań z zakresu zarządzania
kryzysowego oraz zapobiegania kryzysom, obejmujących m.in. wycofanie produkcji
z rynku. Działania te mogą polegać m.in. na przeprowadzaniu operacji skutkujących
ograniczeniem podaży produktów, których rynek znalazł się w sytuacji kryzysowej lub
jest zagrożony taką sytuacją. Producenci owoców i warzyw zrzeszeni w organizacjach
producentów posiadają zatem narzędzia pozwalające na skuteczne ograniczenie
niekorzystnego wpływu sytuacji kryzysowych na ich sytuację ekonomiczną.
Zorganizowany w wysokim stopniu rynek jest w stanie ułatwić jego uczestnikom
dostosowanie się do zmiennych warunków rynkowych, np. wzrostu kosztów produkcji
czy spadku cen oraz zwiększyć ich stabilność i konkurencyjność na rynku.
W tym roku nabór wniosków o przyznanie pomocy dla interwencji w sektorze owoców
i warzyw został przeprowadzony w okresie od 18 czerwca do 27 lipca 2026 r. Obecnie
w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa trwa procedura weryfikacji
zmierzająca do podpisania umów z kolejnymi beneficjentami pomocy UE.

-- 13 of 15 --

14
14. Jaką realną perspektywę ekonomiczną Ministerstwo przedstawia dziś
młodemu człowiekowi rozważającemu przejęcie gospodarstwa, skoro
oficjalny samorząd rolniczy wykazuje straty na produkcji podstawowych zbóż
oraz ponad 400 zł straty na jednym tuczniku?
Interwencja „Premie dla młodych rolników” wdrażana w ramach PS WPR 2023–
2027, wspiera rozpoczynanie i rozwój działalności rolniczej w gospodarstwach
młodych rolników, poprzez zapewnienie dostępu do kapitału niezbędnego
w początkowej fazie prowadzenia gospodarstwa. W ten sposób interwencja
przyczynia się do realizacji celu szczegółowego dotyczącego przyciągania
i utrzymania młodych rolników.
Ze względu na to, że wsparcie finansowe w ramach PS WPR 2023–2027 powinno
być wypłacone do końca 2029 r., a do tego czasu beneficjenci interwencji I.11
powinni zrealizować swoje biznesplany. Tegoroczny nabór wniosków o przyznanie
pomocy (2 czerwca – 30 lipca 2026 r.) był ostatnim naborem realizowanym
w interwencji I.11 Premie dla młodych rolników.
Duże zainteresowanie tegorocznym naborem wniosków (ponad 7 tys. złożonych
wniosków o przyznanie pomocy) potwierdza utrzymujące się wysokie
zapotrzebowanie na wsparcie dotyczące rozpoczynania działalności rolniczej przez
młodych rolników. Ponad połowa złożonych w tym naborze wniosków
o przyznanie pomocy dotyczy prowadzonej lub planowanej produkcji zwierzęcej.
Tak duże zainteresowanie uzyskaniem premii dla młodych rolników wynika
w głównej mierze z podjętych w ub. r. i przeprowadzonych przez resort działań
mających na celu podwyższenie z 200 tys. zł do 300 tys. zł kwoty pomocy dla
młodych rolników z produkcją zwierzęcą.
Aktualnie trwają prace nad rozwiązaniami dla kolejnej perspektywy finansowej,
zapewniającymi wsparcie odnowy pokoleniowej w rolnictwie w ramach Planu
Partnerstwa Krajowego i Regionalnego na lata 2028–2034 (PPKR 2028–2034).
Kształt przyszłych rozwiązań dla młodych rolników będzie zależał przede
wszystkim od diagnozy sytuacji w rolnictwie oraz zidentyfikowanych potrzeb.
Istotne znaczenie będzie miał też przyszły budżet WPR i możliwości finansowania
poszczególnych interwencji.

-- 14 of 15 --

15
Doświadczenia z realizacji interwencji I.11 Premie dla młodych rolników, jak również
nowe ramy prawne określone w pakiecie legislacyjnym dla WPR na lata 2028-2034, są
istotnym elementem tych prac.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Małgorzata Gromadzka
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 15 of 15 --