Interpelacja nr 18764
Interpelacja w sprawie praktycznego stosowania projektowanych przepisów dotyczących pieczy współdzielonej (projekt ustawy UD349)
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie praktycznego stosowania projektowanych przepisów dotyczących pieczy współdzielonej (projekt ustawy UD349)
Interpelacja nr 18764
do ministra sprawiedliwości
w sprawie praktycznego stosowania projektowanych przepisów dotyczących pieczy współdzielonej (projekt ustawy UD349)
Zgłaszający: Danuta Jazłowiecka
Data wpływu: 20-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
z uznaniem przyjmuję działania Ministerstwa Sprawiedliwości zmierzające do uporządkowania przepisów dotyczących wykonywania władzy rodzicielskiej oraz stworzenia rozwiązań sprzyjających większemu zaangażowaniu obojga rodziców w wychowanie dziecka po rozstaniu. Kierunek zmian, którego celem jest zapewnienie dziecku możliwości utrzymywania bliskich relacji z obojgiem rodziców, zasługuje na uwagę.
W związku z procedowanym projektem ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (nr wykazu UD349) do mojego biura poselskiego wpływają liczne pytania od rodziców oraz osób zajmujących się prawem rodzinnym, którzy zwracają uwagę, że projekt - mimo szczegółowego uzasadnienia - pozostawia przestrzeń do różnych interpretacji. Dotyczy to przede wszystkim zakresu pojęcia „pieczy współdzielonej”, kryteriów jej stosowania oraz skutków, jakie będzie wywoływało jej orzeczenie.
Z uzasadnienia projektu wynika, że okresy sprawowania pieczy przez rodziców nie muszą być równe czasowo. To właśnie ten zapis rodzi wiele pytań. Nie jest bowiem jednoznaczne, gdzie - w ocenie projektodawcy - przebiega granica pomiędzy opieką naprzemienną, pieczą współdzieloną oraz sytuacją, w której jeden z rodziców pozostaje rodzicem wiodącym, a drugi realizuje kontakty z dzieckiem w ograniczonym zakresie. W przestrzeni publicznej pojawiają się różne interpretacje, które powodują niepewność zarówno wśród rodziców, jak i praktyków prawa rodzinnego.
Rodzice zwracają również uwagę na konieczność zapewnienia odpowiednich gwarancji bezpieczeństwa w sprawach, w których występują zarzuty przemocy domowej. W takich przypadkach szczególnie istotne wydaje się jednoznaczne określenie mechanizmów ochrony dobra dziecka oraz rodzica doświadczającego przemocy.
Mając na uwadze powyższe oraz dążąc do lepszego zrozumienia intencji projektodawcy, a także mając na względzie liczne pytania kierowane do mojego biura poselskiego przez rodziców i osoby zajmujące się prawem rodzinnym, zwracam się z uprzejmą prośbą o doprecyzowanie następujących kwestii:
1. Czy ministerstwo mogłoby doprecyzować, jak należy rozumieć projektowany przepis wskazujący, że okresy sprawowania pieczy współdzielonej nie muszą być równe czasowo? Czy intencją projektodawcy jest objęcie tym rozwiązaniem wyłącznie sytuacji zbliżonych do opieki naprzemiennej, czy również modeli, w których jeden z rodziców sprawuje opiekę w większym wymiarze, a drugi uczestniczy w niej w zakresie odpowiednim do okoliczności danej sprawy?
2. Czy intencją projektodawcy jest, aby przy stosowaniu projektowanych przepisów uwzględniany był rzeczywisty zakres sprawowanej pieczy oraz ponoszonych kosztów utrzymania dziecka, czy też projekt pozostawia tę ocenę sądom w ramach indywidualnego rozpoznania konkretnej sprawy?
3. Czy ministerstwo mogłoby wskazać, w jaki sposób – zgodnie z założeniami projektu – będą uwzględniane kwestie bezpieczeństwa dziecka oraz rodzica w sprawach, w których pojawiają się zarzuty przemocy domowej lub utrzymuje się wysoki konflikt pomiędzy rodzicami, w szczególności na etapie postępowania zabezpieczającego?
4. Czy ministerstwo mogłoby doprecyzować, jak – w świetle projektowanych przepisów – należy oceniać sytuacje, w których po rozstaniu jedno z rodziców przez dłuższy czas faktycznie samodzielnie sprawuje opiekę nad dzieckiem, podczas gdy drugi rodzic nie uczestniczy w wykonywaniu obowiązków rodzicielskich, a postępowanie sądowe pozostaje jeszcze w toku? Czy intencją projektodawcy jest pozostawienie oceny takich przypadków sądowi z uwzględnieniem dobra dziecka oraz rzeczywistego przebiegu wykonywania pieczy?
Mam nadzieję, że odpowiedź na powyższe pytania pozwoli rozwiać pojawiające się wątpliwości oraz ułatwi właściwe zrozumienie intencji projektodawcy. Wprowadzenie zmian w tak istotnym obszarze prawa rodzinnego powinno zapewniać nie tylko realizację dobra dziecka, ale również możliwie największą przejrzystość przepisów i pewność ich stosowania przez sądy oraz organy administracji. Z wyrazami szacunku Danuta Jazłowiecka
Poseł na Sejm
Interpelacja nr 18764
do ministra sprawiedliwości
w sprawie praktycznego stosowania projektowanych przepisów dotyczących pieczy współdzielonej (projekt ustawy UD349)
Zgłaszający: Danuta Jazłowiecka
Data wpływu: 20-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
z uznaniem przyjmuję działania Ministerstwa Sprawiedliwości zmierzające do uporządkowania przepisów dotyczących wykonywania władzy rodzicielskiej oraz stworzenia rozwiązań sprzyjających większemu zaangażowaniu obojga rodziców w wychowanie dziecka po rozstaniu. Kierunek zmian, którego celem jest zapewnienie dziecku możliwości utrzymywania bliskich relacji z obojgiem rodziców, zasługuje na uwagę.
W związku z procedowanym projektem ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (nr wykazu UD349) do mojego biura poselskiego wpływają liczne pytania od rodziców oraz osób zajmujących się prawem rodzinnym, którzy zwracają uwagę, że projekt - mimo szczegółowego uzasadnienia - pozostawia przestrzeń do różnych interpretacji. Dotyczy to przede wszystkim zakresu pojęcia „pieczy współdzielonej”, kryteriów jej stosowania oraz skutków, jakie będzie wywoływało jej orzeczenie.
Z uzasadnienia projektu wynika, że okresy sprawowania pieczy przez rodziców nie muszą być równe czasowo. To właśnie ten zapis rodzi wiele pytań. Nie jest bowiem jednoznaczne, gdzie - w ocenie projektodawcy - przebiega granica pomiędzy opieką naprzemienną, pieczą współdzieloną oraz sytuacją, w której jeden z rodziców pozostaje rodzicem wiodącym, a drugi realizuje kontakty z dzieckiem w ograniczonym zakresie. W przestrzeni publicznej pojawiają się różne interpretacje, które powodują niepewność zarówno wśród rodziców, jak i praktyków prawa rodzinnego.
Rodzice zwracają również uwagę na konieczność zapewnienia odpowiednich gwarancji bezpieczeństwa w sprawach, w których występują zarzuty przemocy domowej. W takich przypadkach szczególnie istotne wydaje się jednoznaczne określenie mechanizmów ochrony dobra dziecka oraz rodzica doświadczającego przemocy.
Mając na uwadze powyższe oraz dążąc do lepszego zrozumienia intencji projektodawcy, a także mając na względzie liczne pytania kierowane do mojego biura poselskiego przez rodziców i osoby zajmujące się prawem rodzinnym, zwracam się z uprzejmą prośbą o doprecyzowanie następujących kwestii:
1. Czy ministerstwo mogłoby doprecyzować, jak należy rozumieć projektowany przepis wskazujący, że okresy sprawowania pieczy współdzielonej nie muszą być równe czasowo? Czy intencją projektodawcy jest objęcie tym rozwiązaniem wyłącznie sytuacji zbliżonych do opieki naprzemiennej, czy również modeli, w których jeden z rodziców sprawuje opiekę w większym wymiarze, a drugi uczestniczy w niej w zakresie odpowiednim do okoliczności danej sprawy?
2. Czy intencją projektodawcy jest, aby przy stosowaniu projektowanych przepisów uwzględniany był rzeczywisty zakres sprawowanej pieczy oraz ponoszonych kosztów utrzymania dziecka, czy też projekt pozostawia tę ocenę sądom w ramach indywidualnego rozpoznania konkretnej sprawy?
3. Czy ministerstwo mogłoby wskazać, w jaki sposób – zgodnie z założeniami projektu – będą uwzględniane kwestie bezpieczeństwa dziecka oraz rodzica w sprawach, w których pojawiają się zarzuty przemocy domowej lub utrzymuje się wysoki konflikt pomiędzy rodzicami, w szczególności na etapie postępowania zabezpieczającego?
4. Czy ministerstwo mogłoby doprecyzować, jak – w świetle projektowanych przepisów – należy oceniać sytuacje, w których po rozstaniu jedno z rodziców przez dłuższy czas faktycznie samodzielnie sprawuje opiekę nad dzieckiem, podczas gdy drugi rodzic nie uczestniczy w wykonywaniu obowiązków rodzicielskich, a postępowanie sądowe pozostaje jeszcze w toku? Czy intencją projektodawcy jest pozostawienie oceny takich przypadków sądowi z uwzględnieniem dobra dziecka oraz rzeczywistego przebiegu wykonywania pieczy?
Mam nadzieję, że odpowiedź na powyższe pytania pozwoli rozwiać pojawiające się wątpliwości oraz ułatwi właściwe zrozumienie intencji projektodawcy. Wprowadzenie zmian w tak istotnym obszarze prawa rodzinnego powinno zapewniać nie tylko realizację dobra dziecka, ale również możliwie największą przejrzystość przepisów i pewność ich stosowania przez sądy oraz organy administracji. Z wyrazami szacunku Danuta Jazłowiecka
Poseł na Sejm
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sławomir Pałka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
21%
Konkretność
79%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.3 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15942 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Sławomir Pałka
BK-VII.0520.383.2026
Warszawa, 25 sierpnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 18381 Pani Posłanki Danuty
Jazłowieckiej w sprawie praktycznego stosowania projektowanych przepisów dotyczących
pieczy współdzielonej (projekt ustawy UD349).
Ad 1
U podstaw projektu Ministerstwa Sprawiedliwości UD3491 leży przekonanie, że dziecko
powinno spędzać równy lub porównywalny czas z każdym z rodziców po ich rozstaniu –
o ile jest to zgodne z jego dobrem i bezpieczeństwem. Nie zawsze z uwagi na sytuację
dziecka czy też możliwości jednego z rodziców wymóg połowy czasu spędzonego z
dzieckiem będzie możliwy. Podział ten winien być jednak wymierny, i to zarówno w dni
powszednie, jak i weekendy oraz święta. Tylko w takim przypadku rodzic może mieć realny
wpływ na kształtowanie zachowań dziecka i jego wychowanie.
Sąd w orzeczeniu ustali wymiar powtarzających się okresów, w których rodzice będą
sprawować pieczę nad dzieckiem. Zakres ten winien zapewniać zachowanie realnego
wpływu obojga rodziców, którym przysługuje władza rodzicielska, na wychowywanie
dziecka i musi być zgodny z dobrem dziecka. Zatem nawet w przypadku, gdy jeden
1 Projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw:
https://legislacja.gov.pl/projekt/12407952
-- 1 of 8 --
2
z rodziców będzie sprawował bieżącą pieczę nad dzieckiem w zakresie odpowiadającym
70% czasu, a drugi z rodziców w zakresie odpowiadającym 30% czasu, orzeczenie pieczy
współdzielonej nie jest wykluczone, o ile jest to w najlepszym interesie dziecka,
zapewniającym jego prawidłowy rozwój.
Ad 2
Sądy w ramach indywidualnego rozpoznania konkretnej sprawy będą uwzględniały
(i już teraz uwzględniają) rzeczywisty zakres sprawowanej pieczy oraz ponoszonych
kosztów utrzymania dziecka.
Zgodnie z projektem, każdorazowo sąd w orzeczeniu będzie zobowiązany określić wymiar
sprawowanej bieżącej pieczy przez każdego rodzica w powtarzających się okresach, biorąc
pod uwagę konkretne okoliczności faktyczne danej sprawy.
Taki wymiar powinien urzeczywistniać przede wszystkim dobro dziecka i jego potrzeby
(wynikające z wieku czy stanu zdrowia, realizacji obowiązku edukacyjnego czy zajęć
dodatkowych), jak również więzi emocjonalne z każdym z rodziców, miejsce pracy
i zamieszkania rodziców czy też możliwość sprawowania przez nich osobistej bieżącej
pieczy nad dzieckiem. Bardzo ważny jest dotychczasowy model i zakres sprawowania
rzeczywistej pieczy nad dzieckiem – i to zarówno przed rozstaniem rodziców, jak i po
rozstaniu (aż do czasu wydania orzeczenia).
Wprowadzenie do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego definicji pieczy współdzielonej
i określenie kryteriów jej orzekania nie zmienia zasad orzekania o obowiązku
alimentacyjnym. Sąd ustala i będzie ustalał wysokość świadczenia alimentacyjnego
na ogólnych zasadach, czyli z jednej strony uwzględni usprawiedliwione potrzeby dziecka,
a z drugiej strony zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego (artykuł 135
paragraf 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Jednocześnie weźmie pod uwagę zakres
osobistych starań o wychowanie i utrzymanie uprawnionego przez każdego z rodziców
(artykuł 135 paragraf 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) – czyli „rzeczywisty zakres
sprawowanej pieczy”. W sytuacji, kiedy jeden z rodziców ma wyższe możliwości
-- 2 of 8 --
3
zarobkowe i majątkowe (chociażby z powodu dotychczasowego podziału obowiązków
domowych i przyjętego modelu sprawowania pieczy nad dzieckiem), potrzeba
zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb dziecka może uzasadniać ustalenie po stronie
tego rodzica obowiązku alimentacyjnego. Podobnie okresy sprawowania pieczy nie
zawsze muszą być równe, co również może uzasadniać ustalenie obowiązku
alimentacyjnego po stronie tego rodzica, który w mniejszym rozmiarze wykonuje pieczę.
W przypadku jednak, kiedy sytuacja majątkowa rodziców jest zbliżona, a piecza
współdzielona wykonywana w równych lub bardzo zbliżonych czasowo okresach, sąd
winien mieć możliwość odstąpienia od orzekania o obowiązku alimentacyjnym. W
projekcie zatem zaproponowano, aby orzekając pieczę współdzieloną sąd wyjątkowo, w
uzasadnionych przypadkach mógł odstąpić od orzekania w tej kwestii.
Ad 3
Podstawowym celem pieczy współdzielonej jest zapewnienie najlepszych warunków
dla prawidłowego rozwoju dziecka, w tym zapewnienie mu bezpieczeństwa od przemocy.
Stosowanie jakiejkolwiek formy przemocy w praktyce uniemożliwia orzeczenie pieczy
współdzielonej. Warunkiem koniecznym orzeczenia pieczy współdzielonej jest wspólne
powierzenie rodzicom wykonywania władzy rodzicielskiej. W sytuacji stosowania
przemocy przez jednego lub oboje rodziców nie jest możliwe powierzenie rodzicom
wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej, a tym bardziej orzeczenie pieczy
współdzielonej. W każdej jednostkowej sprawie orzekać w tym przedmiocie będzie sąd.
Każdy z rodziców w okresie sprawowania bieżącej pieczy nad dzieckiem decyduje
samodzielnie o zwykłych, codziennych sprawach dziecka. Natomiast odnośnie do
istotnych spraw dziecka, takich jak edukacja czy zdrowie, pożądane jest współdziałanie
obojga rodziców. Niezdolność podjęcia właściwej komunikacji i współpracy między
rodzicami w istotnych sprawach dziecka zazwyczaj będzie uniemożliwiać orzeczenie
pieczy współdzielonej. Jednak, jeśli konflikt między rodzicami miał charakter przejściowy,
nieprzemocowy, a rodzice podjęli próbę komunikacji i współpracy w istotnych sprawach
dziecka, piecza współdzielona nie jest wykluczona, jeśli jest zgodna z dobrem dziecka.
-- 3 of 8 --
4
Wnioski o zabezpieczenie w sprawach dotyczących pieczy nad małoletnimi dziećmi
i kontaktów są rozpatrywane po przeprowadzeniu rozprawy (artykuł 756¹ Kodeksu
postępowania cywilnego). Sąd orzekając o pieczy współdzielonej w trybie zabezpieczenia
zobowiązany jest do oceny kryteriów z artykułu 58 paragraf 1a² Kodeksu rodzinnego
i opiekuńczego w kontekście dobra dziecka. Sąd winien odstąpić od jej orzekania, jeśli jest
ona sprzeczna z dobrem dziecka lub rodzic odmówi przyjęcia na siebie obowiązków
wynikających z powierzenia mu pieczy w takiej formie.
Udzielenie zabezpieczenia przez ustalenie pieczy współdzielonej na czas trwania
postępowania ma zapobiec izolacji dziecka od jednego z rodziców. Ma także zapobiec
podejmowaniu przez któregokolwiek z rodziców takich celowych działań, które przez fakty
dokonane uniemożliwiałyby sądowi ustanowienie pieczy współdzielonej w orzeczeniu
kończącym postępowanie. Czas trwania sprawy umożliwia też obserwację, jak dziecko
i rodzice funkcjonują w modelu pieczy współdzielonej, oczywiście jeżeli na moment
udzielania zabezpieczenia taka forma nie będzie sprzeczna z dobrem dziecka. Jeżeli
orzeczenie pieczy współdzielonej nie będzie możliwe, gdyż będzie sprzeczne z dobrem
dziecka, sąd udzieli zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna
za odpowiedni.
Ustalenie przez sąd (także na etapie postępowania zabezpieczającego), że choćby jeden
z rodziców stosował przemoc, będzie skutkować odmową ustanowienia pieczy
współdzielonej (także w trybie zabezpieczenia) z uwagi na zagrożenie dobra dziecka.
Takich ustaleń sąd opiekuńczy dokonuje samodzielnie, w oparciu o uprawdopodobnione
twierdzenia stron i przedłożone dowody. Sąd opiekuńczy z urzędu bada sytuację dziecka
i może między innymi zarządzić przeprowadzenie przez kuratora sądowego wywiadu
środowiskowego w celu zebrania informacji dotyczących małoletniego i złożenia z niego
sprawozdania (artykuł 570¹ paragraf 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Przed
wydaniem orzeczenia co do osoby dziecka sąd powinien wysłuchać dziecko (artykuły 2161
i następne oraz artykuł 576 paragrafy 2 i 3 Kodeksu postępowania cywilnego).
-- 4 of 8 --
5
Przeprowadzając postępowanie dowodowe sąd może przesłuchać świadków i strony,
wystąpić o informacje do placówek medycznych czy edukacyjnych, a w razie potrzeby
skorzystania z wiedzy specjalnej, dopuścić dowód z opinii biegłych.
W Ministerstwie Sprawiedliwości dostrzegamy potrzebę pełnego urzeczywistnienia
generalnej zasady dobra dziecka w zakresie szeroko rozumianego bezpieczeństwa.
Dlatego uznaliśmy za zasadne postulaty o dookreślenie w projekcie UD349 charakteru
przesłanek, których dochowanie będzie gwarantować, że bezpieczeństwo dziecka
zostanie poddane wnikliwej analizie w każdej sprawie rozpoznawanej przez sąd
opiekuńczy.
Zaproponowane zmiany akcentują treść prawa do bezpieczeństwa dziecka w sprawach
dotyczących władzy rodzicielskiej oraz kontaktów z dzieckiem i mają zapewniać między
innymi wolność od przemocy domowej, o której mowa w artykule 2 ustęp 1 punkt 1
ustawy z 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz. U. z 2024 roku
pozycja 1673 ze zm.).
W pierwszej kolejności w projekcie zaproponowano, aby jednym z obowiązków rodziców,
oprócz obowiązku wychowania, troski o rozwój fizyczny i duchowy, a także przygotowania
do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień, był obowiązek
zapewnienia dziecku bezpieczeństwa i ochrona jego prywatności.
Rodzice powinni chronić dziecko przed niebezpieczeństwami wynikającymi z otoczenia
(na przykład nieodpowiednie treści w Internecie), przed szkodliwymi wpływami ze strony
innych osób, ale także samemu tak postępować, aby nie narazić dziecka
na niebezpieczeństwo. Chodzi przy tym o szeroko rozumiane bezpieczeństwo dziecka
wynikające z prawa do życia, rozwoju, ochrony przed przemocą i wykorzystywaniem,
a także prawa do edukacji i udziału w życiu społecznym. Obowiązkiem każdego rodzica
jest zapewnienie dziecku wolności od stosowania wobec niego przemocy w każdej formie
(fizycznej, psychicznej, emocjonalnej, seksualnej, ekonomicznej). O ile obowiązek ochrony
dziecka przez przykładowo przemocą fizyczną czy seksualną może prowadzić do starań
-- 5 of 8 --
6
jednego rodzica o odseparowanie dziecka od drugiego rodzica, o tyle celowa bezzasadna
izolacja dziecka od drugiego rodzica narusza dobro dziecka, może nosić znamiona
krzywdzenia dziecka, a nawet stosowania wobec niego przemocy emocjonalnej. Na sąd
nakłada to konieczność wnikliwego rozpoznania sytuacji i dostosowania rozstrzygnięcia
do indywidualnej sytuacji każdego dziecka.
Ratyfikowana przez Polskę Konwencja Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy
wobec kobiet i przemocy domowej, sporządzona w Stambule 11 maja 2011 roku (Dziennik
Ustaw z 2015 roku pozycja 961, „Konwencja stambulska”) zobowiązuje, by przy ustalaniu
prawa do opieki i do widzenia z dzieckiem były brane pod uwagę przypadki przemocy
objęte zakresem niniejszej konwencji. Zapisy konwencji są nastawione na profilaktykę
i zwalczanie przemocy oraz na politykę równościową.
Orzekanie o sposobie realizacji kontaktów winno następować zgodnie z potrzebami
i dobrem dziecka przy uwzględnieniu konieczności ochrony dziecka przed przemocą
domową. W świetle postanowień konwencji stambulskiej zaproponowano wprowadzenie
zasady, że prawo do kontaktów z dzieckiem nie może naruszać prawa dziecka i innych
osób do wolności od przemocy domowej, o której mowa w artykule 2 ustęp 1 punkt 1
ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej. Chodzi tu przykładowo o sytuacje, kiedy
jeden z rodziców stosował przemoc wobec drugiego rodzica, ale dziecko nie było
świadkiem takiej przemocy. W takim przypadku realizacja prawa do kontaktów rodzica
nie może naruszać prawa drugiego rodzica do wolności od przemocy, czego realizacją
będzie zakaz ustalenia kontaktów z dzieckiem w miejscu zamieszkania osoby doznającej
przemocy. W ten sposób prawo rodzica do kontaktu z dzieckiem może ulec ograniczeniu
z uwagi na prawa osób doznających przemocy.
Stosowanie przemocy wobec samego dziecka jest okolicznością, która nakazuje sądowi
ograniczenie lub zakazanie kontaktów z osobą stosującą przemoc (artykuł 113² i artykuł
113³ Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). W myśl ustawy o przeciwdziałaniu przemocy
domowej, małoletni będący świadkiem przemocy domowej wobec innych osób także jest
osobą doznającą przemocy domowej (artykuł 2 ustęp 2 ustawy).
-- 6 of 8 --
7
Projekt przewiduje także, aby w sprawach o powierzenie wykonywania, ograniczenie,
zawieszenie, pozbawienie i przywrócenie władzy rodzicielskiej, ustalenie, ograniczenie
albo zakazanie kontaktów z dzieckiem sąd był zobowiązany do ustalenia czy dziecko
ma zapewnione bezpieczeństwo oraz wolność od przemocy domowej, o której mowa
w artykule 2 ustęp 1 punkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej.
Podkreślenie tego obowiązku jest wyrazem szczególnej dbałości o dobro dziecka. Taka
regulacja ma zapobiec krzywdzeniu dziecka, przez co rozumieć należy każde działanie
czy zaniechanie rodzica, które narusza prawa i swobody dziecka oraz zakłóca jego
optymalny rozwój. Orzeczenie sądu w tych sprawach wymaga uprzedniego sprawdzenia
czy dziecko jest właściwie traktowane oraz czy jego podstawowe potrzeby fizyczne,
emocjonalne i psychiczne są zaspokojone. Sprawdzanie sygnałów, zbieranie informacji i
ich analiza umożliwi diagnozę sytuacji dziecka, a w przypadku ustalenia krzywdzenia
dziecka, podjęcie przez sąd właściwych decyzji.
W sprawach o kontakty z dzieckiem sąd będzie ustalał spotkania z dzieckiem w taki
sposób, by ich realizacja nie stanowiła zagrożenia dla praw i bezpieczeństwa osoby
doznającej przemocy domowej, o której mowa w artykule 2 ustęp 1 punkt 2 i ustęp 2
ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej. Taka regulacja nakłada na sąd obowiązek
ustalenia kontaktów w takiej formie, która nie ma szkodliwego wpływu na zdrowie, stan
fizyczny lub psychospołeczny dziecka, które w przeszłości było krzywdzone, ani innej
osoby doznającej przemocy domowej.
Podsumowując, projekt Ministerstwa Sprawiedliwości UD349, wprowadzając pieczę
współdzieloną jako jedną z form wykonywania władzy rodzicielskiej, zakłada,
że stosowanie przez któregokolwiek z rodziców przemocy wobec dziecka dyskwalifikuje
tego rodzica jako osobę, która może sprawować pieczę nad dzieckiem, a tym samym
wykonywać w pełni władzę rodzicielską, co z kolei warunkuje powierzenie rodzicom
sprawowania pieczy współdzielonej. Stosowanie przez któregokolwiek z rodziców
przemocy wobec innych osób stanowi z kolei przesłankę, którą sąd musi brać pod uwagę
przy orzekaniu w przedmiocie władzy rodzicielskiej czy kontaktów z dzieckiem.
-- 7 of 8 --
8
Ad 4
Ocena sytuacji, w których po rozstaniu jedno z rodziców przez dłuższy czas faktycznie
samodzielnie sprawuje opiekę nad dzieckiem, podczas gdy drugi rodzic nie uczestniczy
w wykonywaniu obowiązków rodzicielskich - nie jest możliwa całościowo i bez
uwzględnienia przyczyn opisanego stanu rzeczy.
Taki podział pieczy może przykładowo wynikać ze zgodnego porozumienia rodziców
(na przykład ustalonego wspólnie podjęcia pracy przez jednego rodzica za granicą),
z porzucenia rodziny przez jednego z nich, ale także z niezasadnego izolowania i ukrywania
dziecka przez jednego z rodziców przed drugim. Dlatego w każdej konkretnej
indywidualnej sprawie ocena musi być pozostawiona niezawisłemu sądowi, który oceni ją
z uwzględnieniem dobra dziecka oraz rzeczywistego przebiegu wykonywania pieczy,
zgodnie z artykułem 233 Kodeksu postępowania cywilnego.
Każdorazowo sąd decydując o formie wykonywania władzy rodzicielskiej winien
uwzględnić potrzeby dziecka, ocenić zdolność rodziców do komunikacji i współdziałania
w interesie dziecka, a także takie kryteria jak: zdanie i rozsądne życzenie dziecka, jego wiek
i stan zdrowia, sytuację osobistą rodziców, odległość pomiędzy miejscami zamieszkania
dzieci i dotychczasowy podział obowiązków. Katalog ten ma charakter otwarty. W sytuacji
wspólnego angażowania się rodziców w bieżącą sytuację dziecka i współpracy
rodzicielskiej w istotnych sprawach dziecka, sąd winien orzec pieczę współdzieloną, jeśli
zapewnia ona dobrostan dziecka.
Z wyrazami szacunku
Sławomir Pałka
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 8 of 8 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Sławomir Pałka
BK-VII.0520.383.2026
Warszawa, 25 sierpnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 18381 Pani Posłanki Danuty
Jazłowieckiej w sprawie praktycznego stosowania projektowanych przepisów dotyczących
pieczy współdzielonej (projekt ustawy UD349).
Ad 1
U podstaw projektu Ministerstwa Sprawiedliwości UD3491 leży przekonanie, że dziecko
powinno spędzać równy lub porównywalny czas z każdym z rodziców po ich rozstaniu –
o ile jest to zgodne z jego dobrem i bezpieczeństwem. Nie zawsze z uwagi na sytuację
dziecka czy też możliwości jednego z rodziców wymóg połowy czasu spędzonego z
dzieckiem będzie możliwy. Podział ten winien być jednak wymierny, i to zarówno w dni
powszednie, jak i weekendy oraz święta. Tylko w takim przypadku rodzic może mieć realny
wpływ na kształtowanie zachowań dziecka i jego wychowanie.
Sąd w orzeczeniu ustali wymiar powtarzających się okresów, w których rodzice będą
sprawować pieczę nad dzieckiem. Zakres ten winien zapewniać zachowanie realnego
wpływu obojga rodziców, którym przysługuje władza rodzicielska, na wychowywanie
dziecka i musi być zgodny z dobrem dziecka. Zatem nawet w przypadku, gdy jeden
1 Projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw:
https://legislacja.gov.pl/projekt/12407952
-- 1 of 8 --
2
z rodziców będzie sprawował bieżącą pieczę nad dzieckiem w zakresie odpowiadającym
70% czasu, a drugi z rodziców w zakresie odpowiadającym 30% czasu, orzeczenie pieczy
współdzielonej nie jest wykluczone, o ile jest to w najlepszym interesie dziecka,
zapewniającym jego prawidłowy rozwój.
Ad 2
Sądy w ramach indywidualnego rozpoznania konkretnej sprawy będą uwzględniały
(i już teraz uwzględniają) rzeczywisty zakres sprawowanej pieczy oraz ponoszonych
kosztów utrzymania dziecka.
Zgodnie z projektem, każdorazowo sąd w orzeczeniu będzie zobowiązany określić wymiar
sprawowanej bieżącej pieczy przez każdego rodzica w powtarzających się okresach, biorąc
pod uwagę konkretne okoliczności faktyczne danej sprawy.
Taki wymiar powinien urzeczywistniać przede wszystkim dobro dziecka i jego potrzeby
(wynikające z wieku czy stanu zdrowia, realizacji obowiązku edukacyjnego czy zajęć
dodatkowych), jak również więzi emocjonalne z każdym z rodziców, miejsce pracy
i zamieszkania rodziców czy też możliwość sprawowania przez nich osobistej bieżącej
pieczy nad dzieckiem. Bardzo ważny jest dotychczasowy model i zakres sprawowania
rzeczywistej pieczy nad dzieckiem – i to zarówno przed rozstaniem rodziców, jak i po
rozstaniu (aż do czasu wydania orzeczenia).
Wprowadzenie do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego definicji pieczy współdzielonej
i określenie kryteriów jej orzekania nie zmienia zasad orzekania o obowiązku
alimentacyjnym. Sąd ustala i będzie ustalał wysokość świadczenia alimentacyjnego
na ogólnych zasadach, czyli z jednej strony uwzględni usprawiedliwione potrzeby dziecka,
a z drugiej strony zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego (artykuł 135
paragraf 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Jednocześnie weźmie pod uwagę zakres
osobistych starań o wychowanie i utrzymanie uprawnionego przez każdego z rodziców
(artykuł 135 paragraf 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) – czyli „rzeczywisty zakres
sprawowanej pieczy”. W sytuacji, kiedy jeden z rodziców ma wyższe możliwości
-- 2 of 8 --
3
zarobkowe i majątkowe (chociażby z powodu dotychczasowego podziału obowiązków
domowych i przyjętego modelu sprawowania pieczy nad dzieckiem), potrzeba
zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb dziecka może uzasadniać ustalenie po stronie
tego rodzica obowiązku alimentacyjnego. Podobnie okresy sprawowania pieczy nie
zawsze muszą być równe, co również może uzasadniać ustalenie obowiązku
alimentacyjnego po stronie tego rodzica, który w mniejszym rozmiarze wykonuje pieczę.
W przypadku jednak, kiedy sytuacja majątkowa rodziców jest zbliżona, a piecza
współdzielona wykonywana w równych lub bardzo zbliżonych czasowo okresach, sąd
winien mieć możliwość odstąpienia od orzekania o obowiązku alimentacyjnym. W
projekcie zatem zaproponowano, aby orzekając pieczę współdzieloną sąd wyjątkowo, w
uzasadnionych przypadkach mógł odstąpić od orzekania w tej kwestii.
Ad 3
Podstawowym celem pieczy współdzielonej jest zapewnienie najlepszych warunków
dla prawidłowego rozwoju dziecka, w tym zapewnienie mu bezpieczeństwa od przemocy.
Stosowanie jakiejkolwiek formy przemocy w praktyce uniemożliwia orzeczenie pieczy
współdzielonej. Warunkiem koniecznym orzeczenia pieczy współdzielonej jest wspólne
powierzenie rodzicom wykonywania władzy rodzicielskiej. W sytuacji stosowania
przemocy przez jednego lub oboje rodziców nie jest możliwe powierzenie rodzicom
wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej, a tym bardziej orzeczenie pieczy
współdzielonej. W każdej jednostkowej sprawie orzekać w tym przedmiocie będzie sąd.
Każdy z rodziców w okresie sprawowania bieżącej pieczy nad dzieckiem decyduje
samodzielnie o zwykłych, codziennych sprawach dziecka. Natomiast odnośnie do
istotnych spraw dziecka, takich jak edukacja czy zdrowie, pożądane jest współdziałanie
obojga rodziców. Niezdolność podjęcia właściwej komunikacji i współpracy między
rodzicami w istotnych sprawach dziecka zazwyczaj będzie uniemożliwiać orzeczenie
pieczy współdzielonej. Jednak, jeśli konflikt między rodzicami miał charakter przejściowy,
nieprzemocowy, a rodzice podjęli próbę komunikacji i współpracy w istotnych sprawach
dziecka, piecza współdzielona nie jest wykluczona, jeśli jest zgodna z dobrem dziecka.
-- 3 of 8 --
4
Wnioski o zabezpieczenie w sprawach dotyczących pieczy nad małoletnimi dziećmi
i kontaktów są rozpatrywane po przeprowadzeniu rozprawy (artykuł 756¹ Kodeksu
postępowania cywilnego). Sąd orzekając o pieczy współdzielonej w trybie zabezpieczenia
zobowiązany jest do oceny kryteriów z artykułu 58 paragraf 1a² Kodeksu rodzinnego
i opiekuńczego w kontekście dobra dziecka. Sąd winien odstąpić od jej orzekania, jeśli jest
ona sprzeczna z dobrem dziecka lub rodzic odmówi przyjęcia na siebie obowiązków
wynikających z powierzenia mu pieczy w takiej formie.
Udzielenie zabezpieczenia przez ustalenie pieczy współdzielonej na czas trwania
postępowania ma zapobiec izolacji dziecka od jednego z rodziców. Ma także zapobiec
podejmowaniu przez któregokolwiek z rodziców takich celowych działań, które przez fakty
dokonane uniemożliwiałyby sądowi ustanowienie pieczy współdzielonej w orzeczeniu
kończącym postępowanie. Czas trwania sprawy umożliwia też obserwację, jak dziecko
i rodzice funkcjonują w modelu pieczy współdzielonej, oczywiście jeżeli na moment
udzielania zabezpieczenia taka forma nie będzie sprzeczna z dobrem dziecka. Jeżeli
orzeczenie pieczy współdzielonej nie będzie możliwe, gdyż będzie sprzeczne z dobrem
dziecka, sąd udzieli zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna
za odpowiedni.
Ustalenie przez sąd (także na etapie postępowania zabezpieczającego), że choćby jeden
z rodziców stosował przemoc, będzie skutkować odmową ustanowienia pieczy
współdzielonej (także w trybie zabezpieczenia) z uwagi na zagrożenie dobra dziecka.
Takich ustaleń sąd opiekuńczy dokonuje samodzielnie, w oparciu o uprawdopodobnione
twierdzenia stron i przedłożone dowody. Sąd opiekuńczy z urzędu bada sytuację dziecka
i może między innymi zarządzić przeprowadzenie przez kuratora sądowego wywiadu
środowiskowego w celu zebrania informacji dotyczących małoletniego i złożenia z niego
sprawozdania (artykuł 570¹ paragraf 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Przed
wydaniem orzeczenia co do osoby dziecka sąd powinien wysłuchać dziecko (artykuły 2161
i następne oraz artykuł 576 paragrafy 2 i 3 Kodeksu postępowania cywilnego).
-- 4 of 8 --
5
Przeprowadzając postępowanie dowodowe sąd może przesłuchać świadków i strony,
wystąpić o informacje do placówek medycznych czy edukacyjnych, a w razie potrzeby
skorzystania z wiedzy specjalnej, dopuścić dowód z opinii biegłych.
W Ministerstwie Sprawiedliwości dostrzegamy potrzebę pełnego urzeczywistnienia
generalnej zasady dobra dziecka w zakresie szeroko rozumianego bezpieczeństwa.
Dlatego uznaliśmy za zasadne postulaty o dookreślenie w projekcie UD349 charakteru
przesłanek, których dochowanie będzie gwarantować, że bezpieczeństwo dziecka
zostanie poddane wnikliwej analizie w każdej sprawie rozpoznawanej przez sąd
opiekuńczy.
Zaproponowane zmiany akcentują treść prawa do bezpieczeństwa dziecka w sprawach
dotyczących władzy rodzicielskiej oraz kontaktów z dzieckiem i mają zapewniać między
innymi wolność od przemocy domowej, o której mowa w artykule 2 ustęp 1 punkt 1
ustawy z 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz. U. z 2024 roku
pozycja 1673 ze zm.).
W pierwszej kolejności w projekcie zaproponowano, aby jednym z obowiązków rodziców,
oprócz obowiązku wychowania, troski o rozwój fizyczny i duchowy, a także przygotowania
do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień, był obowiązek
zapewnienia dziecku bezpieczeństwa i ochrona jego prywatności.
Rodzice powinni chronić dziecko przed niebezpieczeństwami wynikającymi z otoczenia
(na przykład nieodpowiednie treści w Internecie), przed szkodliwymi wpływami ze strony
innych osób, ale także samemu tak postępować, aby nie narazić dziecka
na niebezpieczeństwo. Chodzi przy tym o szeroko rozumiane bezpieczeństwo dziecka
wynikające z prawa do życia, rozwoju, ochrony przed przemocą i wykorzystywaniem,
a także prawa do edukacji i udziału w życiu społecznym. Obowiązkiem każdego rodzica
jest zapewnienie dziecku wolności od stosowania wobec niego przemocy w każdej formie
(fizycznej, psychicznej, emocjonalnej, seksualnej, ekonomicznej). O ile obowiązek ochrony
dziecka przez przykładowo przemocą fizyczną czy seksualną może prowadzić do starań
-- 5 of 8 --
6
jednego rodzica o odseparowanie dziecka od drugiego rodzica, o tyle celowa bezzasadna
izolacja dziecka od drugiego rodzica narusza dobro dziecka, może nosić znamiona
krzywdzenia dziecka, a nawet stosowania wobec niego przemocy emocjonalnej. Na sąd
nakłada to konieczność wnikliwego rozpoznania sytuacji i dostosowania rozstrzygnięcia
do indywidualnej sytuacji każdego dziecka.
Ratyfikowana przez Polskę Konwencja Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy
wobec kobiet i przemocy domowej, sporządzona w Stambule 11 maja 2011 roku (Dziennik
Ustaw z 2015 roku pozycja 961, „Konwencja stambulska”) zobowiązuje, by przy ustalaniu
prawa do opieki i do widzenia z dzieckiem były brane pod uwagę przypadki przemocy
objęte zakresem niniejszej konwencji. Zapisy konwencji są nastawione na profilaktykę
i zwalczanie przemocy oraz na politykę równościową.
Orzekanie o sposobie realizacji kontaktów winno następować zgodnie z potrzebami
i dobrem dziecka przy uwzględnieniu konieczności ochrony dziecka przed przemocą
domową. W świetle postanowień konwencji stambulskiej zaproponowano wprowadzenie
zasady, że prawo do kontaktów z dzieckiem nie może naruszać prawa dziecka i innych
osób do wolności od przemocy domowej, o której mowa w artykule 2 ustęp 1 punkt 1
ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej. Chodzi tu przykładowo o sytuacje, kiedy
jeden z rodziców stosował przemoc wobec drugiego rodzica, ale dziecko nie było
świadkiem takiej przemocy. W takim przypadku realizacja prawa do kontaktów rodzica
nie może naruszać prawa drugiego rodzica do wolności od przemocy, czego realizacją
będzie zakaz ustalenia kontaktów z dzieckiem w miejscu zamieszkania osoby doznającej
przemocy. W ten sposób prawo rodzica do kontaktu z dzieckiem może ulec ograniczeniu
z uwagi na prawa osób doznających przemocy.
Stosowanie przemocy wobec samego dziecka jest okolicznością, która nakazuje sądowi
ograniczenie lub zakazanie kontaktów z osobą stosującą przemoc (artykuł 113² i artykuł
113³ Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). W myśl ustawy o przeciwdziałaniu przemocy
domowej, małoletni będący świadkiem przemocy domowej wobec innych osób także jest
osobą doznającą przemocy domowej (artykuł 2 ustęp 2 ustawy).
-- 6 of 8 --
7
Projekt przewiduje także, aby w sprawach o powierzenie wykonywania, ograniczenie,
zawieszenie, pozbawienie i przywrócenie władzy rodzicielskiej, ustalenie, ograniczenie
albo zakazanie kontaktów z dzieckiem sąd był zobowiązany do ustalenia czy dziecko
ma zapewnione bezpieczeństwo oraz wolność od przemocy domowej, o której mowa
w artykule 2 ustęp 1 punkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej.
Podkreślenie tego obowiązku jest wyrazem szczególnej dbałości o dobro dziecka. Taka
regulacja ma zapobiec krzywdzeniu dziecka, przez co rozumieć należy każde działanie
czy zaniechanie rodzica, które narusza prawa i swobody dziecka oraz zakłóca jego
optymalny rozwój. Orzeczenie sądu w tych sprawach wymaga uprzedniego sprawdzenia
czy dziecko jest właściwie traktowane oraz czy jego podstawowe potrzeby fizyczne,
emocjonalne i psychiczne są zaspokojone. Sprawdzanie sygnałów, zbieranie informacji i
ich analiza umożliwi diagnozę sytuacji dziecka, a w przypadku ustalenia krzywdzenia
dziecka, podjęcie przez sąd właściwych decyzji.
W sprawach o kontakty z dzieckiem sąd będzie ustalał spotkania z dzieckiem w taki
sposób, by ich realizacja nie stanowiła zagrożenia dla praw i bezpieczeństwa osoby
doznającej przemocy domowej, o której mowa w artykule 2 ustęp 1 punkt 2 i ustęp 2
ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej. Taka regulacja nakłada na sąd obowiązek
ustalenia kontaktów w takiej formie, która nie ma szkodliwego wpływu na zdrowie, stan
fizyczny lub psychospołeczny dziecka, które w przeszłości było krzywdzone, ani innej
osoby doznającej przemocy domowej.
Podsumowując, projekt Ministerstwa Sprawiedliwości UD349, wprowadzając pieczę
współdzieloną jako jedną z form wykonywania władzy rodzicielskiej, zakłada,
że stosowanie przez któregokolwiek z rodziców przemocy wobec dziecka dyskwalifikuje
tego rodzica jako osobę, która może sprawować pieczę nad dzieckiem, a tym samym
wykonywać w pełni władzę rodzicielską, co z kolei warunkuje powierzenie rodzicom
sprawowania pieczy współdzielonej. Stosowanie przez któregokolwiek z rodziców
przemocy wobec innych osób stanowi z kolei przesłankę, którą sąd musi brać pod uwagę
przy orzekaniu w przedmiocie władzy rodzicielskiej czy kontaktów z dzieckiem.
-- 7 of 8 --
8
Ad 4
Ocena sytuacji, w których po rozstaniu jedno z rodziców przez dłuższy czas faktycznie
samodzielnie sprawuje opiekę nad dzieckiem, podczas gdy drugi rodzic nie uczestniczy
w wykonywaniu obowiązków rodzicielskich - nie jest możliwa całościowo i bez
uwzględnienia przyczyn opisanego stanu rzeczy.
Taki podział pieczy może przykładowo wynikać ze zgodnego porozumienia rodziców
(na przykład ustalonego wspólnie podjęcia pracy przez jednego rodzica za granicą),
z porzucenia rodziny przez jednego z nich, ale także z niezasadnego izolowania i ukrywania
dziecka przez jednego z rodziców przed drugim. Dlatego w każdej konkretnej
indywidualnej sprawie ocena musi być pozostawiona niezawisłemu sądowi, który oceni ją
z uwzględnieniem dobra dziecka oraz rzeczywistego przebiegu wykonywania pieczy,
zgodnie z artykułem 233 Kodeksu postępowania cywilnego.
Każdorazowo sąd decydując o formie wykonywania władzy rodzicielskiej winien
uwzględnić potrzeby dziecka, ocenić zdolność rodziców do komunikacji i współdziałania
w interesie dziecka, a także takie kryteria jak: zdanie i rozsądne życzenie dziecka, jego wiek
i stan zdrowia, sytuację osobistą rodziców, odległość pomiędzy miejscami zamieszkania
dzieci i dotychczasowy podział obowiązków. Katalog ten ma charakter otwarty. W sytuacji
wspólnego angażowania się rodziców w bieżącą sytuację dziecka i współpracy
rodzicielskiej w istotnych sprawach dziecka, sąd winien orzec pieczę współdzieloną, jeśli
zapewnia ona dobrostan dziecka.
Z wyrazami szacunku
Sławomir Pałka
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 8 of 8 --