Interpelacja w sprawie kosztów pożyczki SAFE oraz jej wpływu na zadłużenie Polski i Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18717
do ministra finansów i gospodarki, ministra obrony narodowej
w sprawie kosztów pożyczki SAFE oraz jej wpływu na zadłużenie Polski i Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych
Zgłaszający: Wiesław Krajewski, Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 18-07-2026
Szanowni Panowie Ministrowie,
w debacie publicznej środki SAFE bywają przedstawiane jako pieniądze, które Polska „otrzyma”. Należy jednak podkreślić, że instrument ma charakter pożyczkowy, a wykorzystane środki będą podlegały spłacie wraz z kosztami finansowania.
Zaciągnięcie zobowiązania przekraczającego 43,7 mld euro będzie miało wpływ na finanse publiczne przez wiele lat. Obywatele mają prawo wiedzieć, jaki będzie całkowity koszt pożyczki, kto formalnie zostanie dłużnikiem, z jakich środków będzie następowała spłata oraz czy obsługa zobowiązania nie ograniczy możliwości finansowania modernizacji armii w przyszłości. Szczególnych wyjaśnień wymaga wykorzystanie Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych, którego zobowiązania pozostają mniej przejrzyste niż wydatki ujmowane bezpośrednio w budżecie państwa.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jaka jest maksymalna wartość pożyczki SAFE, którą Polska zamierza wykorzystać?
Jakie są zasady oprocentowania, okres spłaty, karencja oraz pozostałe koszty związane z finansowaniem?
Jaki jest przewidywany całkowity koszt spłaty kapitału, odsetek, prowizji i innych obciążeń?
Kto będzie formalnym dłużnikiem oraz z jakiego źródła będą regulowane zobowiązania?
Czy całość zobowiązań związanych z SAFE zostanie ujęta w długu sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz w państwowym długu publicznym?
Jaki wpływ pożyczka będzie miała na zadłużenie i przyszłe plany finansowe Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych?
Jakie kwoty będą przeznaczane na obsługę zobowiązania w poszczególnych latach i czy nie ograniczą one środków dostępnych na nowe zakupy obronne?
Czy pożyczka jest narażona na ryzyko zmiany oprocentowania lub kursu walutowego? Jeżeli tak, jak ryzyka te zostaną zabezpieczone?
Czy przed podjęciem decyzji porównano koszt SAFE z innymi dostępnymi formami finansowania krajowego i zagranicznego?
Czy pełna umowa finansowa, harmonogram spłaty i ocena wpływu programu na finanse publiczne zostaną przedstawione Sejmowi RP?
Proszę o przedstawienie odpowiedzi przygotowanej we współpracy z ministrem finansów i gospodarki. Z wyrazami szacunku Wiesław Krajewski
Olga Semeniuk-Patkowska
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 7 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (14)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13309 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 30 lipca 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 18717
Znak sprawy: DP2.054.11.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18717 posłów Wiesława Krajewskiego i Olgi
Semeniuk-Patkowskiej przekazuję następujące wyjaśnienia:
Ad 1.
Maksymalna wartość pożyczki SAFE, z której Polska może skorzystać, wynosi 43
734 100 805 euro (ok. 43,7 mld euro). Kwota ta została wskazana we wniosku o
pomoc finansową w formie pożyczki, złożonym przez Polskę 29 listopada 2025 r.
wraz z planem inwestycji w europejskim przemyśle obronnym.
Na mocy decyzji wykonawczej Rady (UE) 2026/412 z dnia 17 lutego 2026 r. w
sprawie udostępnienia Polsce pomocy finansowej na podstawie rozporządzenia
(UE) 2025/1106, Unia Europejska udzieliła Polsce pożyczki do maksymalnej
wysokości tej kwoty. Okres dostępności środków w ramach instrumentu SAFE
upływa 31 grudnia 2030 r.
Ad 2.
1) Zgodnie z Rozporządzeniem Rady (UE) 2025/1106 z dnia 27 maja 2025 r.
ustanawiające Instrument na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy
(„instrument SAFE”) poprzez Wzmocnienie Europejskiego Przemysłu Obronnego
instrument SAFE zapewni długoterminowe pożyczki o maksymalnym okresie
trwania 45 lat i 10-letnim okresie karencji w spłacie kapitału, co oznacza, że średnia
zapadalność pożyczek wyniesie ok. 28 lat.
2) Pożyczki SAFE będą finansowane poprzez emisję obligacji UE. Zgodnie z
rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2024/2509 z
dnia 23 września 2024 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do
budżetu ogólnego Unii Komisja Europejska zaciąga zobowiązania na rynkach
finansowych realizując zróżnicowaną strategię finansowania. Metodykę ustalania
kosztu finansowania dla pożyczek oferowanych państwom członkowskim przez UE
-- 1 of 4 --
2/4
(zarówno w ramach RRF jak i SAFE) określa decyzja wykonawcza Komisji (UE,
Euratom) 2024/1974 z dnia 12 lipca 2024 r. ustanawiająca ramy alokacji kosztów
związanych z operacjami zaciągania pożyczek i zarządzania długiem w ramach
zróżnicowanej strategii finansowania.
Umowa pożyczki w zakresie warunków finansowych obejmujących terminy
płatności, oprocentowanie i inne koszty pożyczki (w tym koszty zarządzania
płynnością, koszty obsługi ogólnych kosztów administracyjnych, odsetki za zwłokę)
odwołuje się do metodologii alokacji kosztów określonej w decyzji wykonawczej
Komisji.
Zgodnie z obowiązującymi zasadami stosowanymi przez KE oprocentowanie
pożyczek SAFE będzie uzależnione od bieżącego ważonego kosztu emisji obligacji
emitowanych przez KE na rzecz Unii Europejskiej na finansowanie realizowanych
programów w półroczu, w którym nastąpi ciągnienie transzy, jak ma to już miejsce
dla pożyczek w ramach RRF. Oprocentowanie jest ustalane na okres roku
i aktualizowane w kolejnych latach w zależności od zmian w koszyku obligacji, który
finansował daną transzę – zgodnie z metodologią określoną w powyższej decyzji
wykonawczej Komisji, każda nowo zaciągana transza jest przypisywana do nowego
koszyka obligacji określającego koszt finansowania Komisji Europejskiej w danym
półrocznym przedziale obejmującym okresy styczeń-czerwiec oraz lipiec-grudzień.
Ostatni raportowany przez KE średni koszt finansowania pożyczek (w ramach RRF)
w drugim półroczu 2025 r. wynosił 3,32% a ich średnia zapadalność wynosiła ok.
12 lat. Koszt finansowania uwzględniający program SAFE nie był jeszcze przez KE
raportowany.
Ad 3.
Obsługa pożyczki SAFE będzie obejmowała:
koszty obsługi, obejmujące koszt finansowania, koszt zarządzania
płynnością i koszt obsługi ogólnych kosztów administracyjnych, naliczane
zgodnie z metodologią określoną w decyzji wykonawczej Komisji (UE,
Euratom) 2024/1974 z dnia 12 lipca 2024 r. ustanawiającej ramy alokacji
kosztów związanych z operacjami zaciągania pożyczek i zarządzania
długiem w ramach zróżnicowanej strategii finansowania, płatne w okresach
rocznych z dołu,
spłatę kapitału: okres finansowania dla każdej transzy odrębnie wynosi 45
lat z 10-letnim okresem karencji.
Oprocentowanie transz pożyczek z SAFE będzie znane po zakończeniu danego
okresu odsetkowego i będzie uzależnione od przyszłych warunków rynkowych po
jakich KE będzie pozyskiwała finansowanie, jednak co do zasady koszty zaciągania
zobowiązań przez KE na finansowanie SAFE powinny być dla Polski istotnie niższe
niż rynkowe koszty samodzielnej emisji długu na rynkach finansowych z uwagi na
wyższą wiarygodność kredytową UE niż Polski oraz większą płynność emisji w euro
obligacji UE niż polskich obligacji w euro. Komisja przekazuje państwu
członkowskiemu kwotę kosztów finansowania, kosztów administracyjnych
i kosztów zarządzania płynnością nie później niż 20 dni roboczych przed datą
płatności. Pierwsza spłata odsetek nastąpi rok po wypłacie, a ostatnia po 45 latach
od ostatniej wypłaconej transzy.
Harmonogram spłat rat kapitałowych będzie wynikał z wyżej przytoczonych
warunków pożyczki oraz harmonogramu ciągnień poszczególnych jej transz.
Ad 4.
-- 2 of 4 --
3/4
Pożyczkę w ramach instrumentu SAFE zaciąga Bank Gospodarstwa Krajowego na
rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych (FWSZ). Zgodnie z ustawą o obronie
Ojczyzny (dalej: uooO) obsługa zobowiązań z tytułu pożyczki będzie dokonywana
ze środków własnych FWSZ. Źródła wpływów FWSZ zostały określone w art. 41
ust. 4 uooO, w tym m.in. ze środków z budżetu państwa, kredytów, pożyczek czy
wyemitowanych obligacji.
Spłata pożyczki SAFE będzie odbywać się zgodnie z § 3 uchwały Nr 96 Rady
Ministrów z dnia 13 marca 2026 r. w sprawie Programu Polska Zbrojna.
Ad 5.
FWSZ, na rzecz którego zaciągana jest pożyczka SAFE, jest zaliczony do sektora
instytucji rządowych i samorządowych wg metodyki ESA2010, nie jest natomiast
zgodnie z polskim prawem częścią krajowego sektora finansów publicznych.
Oznacza to, że dług FWSZ powiększa dług instytucji rządowych i samorządowych
wg definicji UE, nie ma natomiast wpływu na państwowy dług publiczny wg definicji
krajowej z ustawy o finansach publicznych.
Ad 6.
Pożyczka SAFE zaciągnięta przez BGK na rzecz FWSZ stanowi dług FWSZ i jest
jednocześnie źródłem finansowania zadań określonych w krajowym planie
inwestycji w europejskim przemyśle obronnym (zaakceptowanym przez UE
17.02.2026 r., plan może podlegać modyfikacjom wymagającym zgody Unii
Europejskiej).
Ad 7.
Faktyczna kwota przeznaczona na obsługę zadłużenia uzależniona jest od kwoty
wykorzystanej pożyczki, o której mowa w pyt. 1.
Spłata pożyczki SAFE będzie odbywać się zgodnie z § 3 uchwały Nr 96 Rady
Ministrów z dnia 13 marca 2026 r. w sprawie Programu Polska Zbrojna, tj. nastąpi
ze środków, które nie są wliczane do minimalnego limitu wydatków, o którym
mowa w art. 40 ust. 1 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny. W związku z tym środki na
nowe zakupy obronne finansowane z ww. limitu wydatków obronnych nie będą
ograniczone.
Ad 8.
Pożyczka SAFE jest zaciągana w euro i dla Polski jako państwa UE posiadającego
własną walutę wiąże się z ryzykiem kursowym, jest ono jednak znacząco
ograniczone ze względu na następujące okoliczności:
bliskie powiązania gospodarki polskiej ze strefą euro, które sprawiają, że
historycznie kurs euro charakteryzował się niską zmiennością;
spłaty w ratach zapewniają, że nawet potencjalnie duże przejściowe
zawirowania rynkowe nie wpłyną znacząco na średni kurs, po jakim pożyczka
będzie spłacana;
aktywa w euro związane z napływem środków z UE oraz z rezerwami
walutowymi NBP są zabezpieczeniem przed potencjalnym trwałym osłabieniem
złotego. Osłabienie złotego zwiększałoby wyrażoną w złotych wartość zarówno
pożyczki, jak i aktywów finansowych.
Oprocentowanie pożyczki SAFE jest zmienne, jednak ze względu na
uwarunkowania przedstawione w odpowiedzi na pytanie 3. koszty obsługi powinny
-- 3 of 4 --
4/4
być dla Polski istotnie niższe niż rynkowe koszty samodzielnej emisji długu na
rynkach finansowych.
Zarządzanie ryzykiem rynkowym FWSZ znajduje się w kompetencji BGK.
Ad 9.
W Ministerstwie Finansów została przeprowadzona analiza ekonomiczna
oczekiwanych oszczędności z pożyczki SAFE w stosunku do finansowania
rynkowego w euro w odpowiadających terminach emisji, odpowiednio dla
hipotetycznej emisji Skarbu Państwa oraz długu BGK. Z analizy wynika, że
wykorzystanie pożyczki z SAFE jest finansowo znacząco korzystniejsze zarówno w
porównaniu do rynkowego kosztu finansowania Skarbu Państwa, jak i Banku
Gospodarstwa Krajowego na rzecz FWSZ. Przy przyjętych założeniach oczekiwane
łączne oszczędności w całym horyzoncie obsługi pożyczek oszacowano na ok. 36
mld zł względem Skarbu Państwa i ok. 67 mld zł względem BGK.
Ad 10.
Ministerstwo Finansów nie posiada wiedzy, czy umowa pożyczki, harmonogram
spłaty i ocena wpływu programu na finanse publiczne zostaną przedstawione
Sejmowi. Jednakże ewentualne udostępnienie umowy pożyczki mogłoby nastąpić
wyłącznie z poszanowaniem obowiązujących przepisów w tym m.in. dotyczących
ochrony informacji niejawnych oraz tajemnicy bankowej biorąc m.in. pod uwagę
fakt, że jedną ze stron umowy jest Bank Gospodarstwa Krajowego.
Jednocześnie zwracamy uwagę, że pożyczka SAFE została zaciągnięta na rzecz
Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych, dlatego podlega zasadom planowania,
sprawozdawczości i kontroli określonym w art. 42 ustawy o obronie Ojczyzny.
Zgodnie z tym artykułem plan finansowy Funduszu obejmuje m.in. kwoty
planowanych do pozyskania środków z tytułu kredytów i pożyczek (art. 42 ust. 1
pkt 2), a jego zatwierdzenie oraz zmiany wymagają uzyskania opinii komisji
sejmowej właściwej w sprawach obrony państwa (art. 42 ust. 3 i 6). Ponadto
Minister Obrony Narodowej przedkłada komisji sejmowej plan finansowy
Funduszu (art. 42 ust. 4) oraz coroczne sprawozdanie z jego realizacji (art. 42 ust.
8).
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --
www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
1
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.717.2026/In-314-26/SW
Warszawa, 24.08.2026 r.
Pan Włodzimierz CZARZASTY
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji nr 18717 Pana Posła Wiesława Krajewskiego i Pani Poseł Olgi Semeniuk-Patkowskiej
w sprawie kosztów pożyczki SAFE oraz jej wpływu na zadłużenie Polski i Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację nr 18717 Pana Posła
Wiesława Krajewskiego i Pani Poseł Olgi Semeniuk-Patkowskiej w sprawie kosztów pożyczki SAFE oraz
jej wpływu na zadłużenie Polski i Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższych informacji.
Zgodnie z Decyzją Rady UE, na podstawie zaakceptowanego Wniosku o pomoc finansową wraz z Planem
inwestycji, Polsce przyznano do wykorzystania, w ramach pożyczki z instrumentu SAFE, 43,7 mld EUR.
Według szacunków koszty finansowania w SAFE oparte na rentowności 10-letnich obligacji
emitowanych przez Komisję Europejską (KE) są niższe niż w innych przypadkach (kredyty w ramach
Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych - FWSZ czy emisja obligacji). Biorąc powyższe pod uwagę, środki
pozyskane w ramach instrumentu SAFE będą stanowić kolejne korzystne finansowo źródło finansowania
potrzeb Sił Zbrojnych RP.
Z analizy Ministerstwa Finansów wynika, że wykorzystanie pożyczki z SAFE jest finansowo znacząco
korzystniejsze zarówno w porównaniu do rynkowego kosztu finansowania Skarbu Państwa, jak i Banku
Gospodarstwa Krajowego (BGK) na rzecz FWSZ. Przy przyjętych założeniach oczekiwane łączne
oszczędności w całym horyzoncie obsługi pożyczek oszacowano na ok. 36 mld zł względem Skarbu
Państwa i ok. 67 mld zł względem BGK.
Na podstawie uchwały Nr 96 Rady Ministrów z dnia 13 marca 2026 r. w sprawie Programu Polska Zbrojna
(M.P. z 2026 r., poz. 291) BGK zaciągnął pożyczkę z instrumentu SAFE na rzecz FWSZ, którego jest
operatorem. Zgodnie z powyższą uchwałą spłata zobowiązań związanych z pożyczką w ramach
instrumentu SAFE nastąpi ze środków, które nie są wliczane do minimalnego limitu wydatków, o którym
mowa w art. 40 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2025 r., poz.
825). Koszty finansowania instrumentu SAFE oparte są na rentowności 10-letnich obligacji emitowanych
przez KE, a ich wielkość może ulegać zmianom. Szczegółowe dane w zakresie realizacji zostaną ujęte w
dokumencie pt. Informacja o realizacji planu finansowego - Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych,
publikowanym na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej BGK -
https://www.bgk.pl/bip/informacja-o-realizacji-planu-finansowego-fundusz-wsparcia-sil-zbrojnych/.
Minister Obrony Narodowej przedstawia także Sejmowi roczne sprawozdanie z realizacji planu
finansowego Funduszu. Dodatkowo na podstawie powyższej uchwały Minister Obrony Narodowej
-- 1 of 2 --
www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
2
przedkłada Radzie Ministrów informację z realizacji instrumentu SAFE, w terminie do dnia 31 maja roku
następującego po roku, którego dotyczy informacja.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --