Interpelacja w sprawie wpływu masowego składania wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy w okresie przejściowym na sporządzanie planów ogólnych gmin oraz realizację celów reformy planowania przestrzennego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18700
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie wpływu masowego składania wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy w okresie przejściowym na sporządzanie planów ogólnych gmin oraz realizację celów reformy planowania przestrzennego
Zgłaszający: Maciej Konieczny
Data wpływu: 17-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie informacji dotyczących wpływu zwiększonej liczby wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy na proces sporządzania planów ogólnych gmin.
Od momentu wejścia w życie reformy systemu planowania przestrzennego gminy w całej Polsce prowadziły i prowadzą prace nad sporządzaniem planów ogólnych, które w przyszłości staną się podstawowym aktem planowania przestrzennego, zastępującym dotychczasowe studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Jednocześnie z wielu samorządów napływają informacje o znaczącym wzroście liczby składanych wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Zjawisko to jest powszechnie wiązane z obawami inwestorów przed wejściem w życie nowych regulacji planistycznych oraz zmianą zasad wydawania decyzji o warunkach zabudowy po uchwaleniu planów ogólnych.
Może to prowadzić do sytuacji, w której w okresie sporządzania planów ogólnych wydawana będzie bardzo duża liczba decyzji o warunkach zabudowy, wpływających na faktyczny stopień zagospodarowania terenów oraz ich potencjał inwestycyjny.
Szczególne wątpliwości budzi kwestia bilansowania terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową. Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym plan ogólny powinien być sporządzany w oparciu o analizę zapotrzebowania na nową zabudowę oraz chłonność terenów niezabudowanych. Ustawodawca przyjął mechanizm ograniczający nadmierne wyznaczanie nowych terenów mieszkaniowych poprzez określenie dopuszczalnych wskaźników bilansowania.
Powstaje jednak pytanie, czy bilanse sporządzane przez gminy pozostaną aktualne w sytuacji, gdy pomiędzy rozpoczęciem prac planistycznych a wejściem w życie planu ogólnego zostanie wydanych znacznie więcej decyzji o warunkach zabudowy niż zakładano na etapie analiz.
W praktyce może dojść do sytuacji, w której plan ogólny będzie opierał się na danych nieodzwierciedlających rzeczywistego stanu zagospodarowania przestrzennego, co może prowadzić do rozbieżności pomiędzy celami reformy planowania przestrzennego a jej faktycznymi skutkami.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii prowadzi analizy dotyczące liczby składanych wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy od momentu rozpoczęcia prac nad planami ogólnymi w poszczególnych gminach?
Czy ministerstwo dysponuje danymi wskazującymi, że w skali kraju nastąpił wzrost liczby wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy w związku z reformą planowania przestrzennego?
W jaki sposób gminy powinny postępować w przypadku znacznego wzrostu liczby wydawanych decyzji o warunkach zabudowy już po wykonaniu analiz bilansowych, lecz przed uchwaleniem planu ogólnego?
Czy ministerstwo dostrzega ryzyko, że masowe wydawanie decyzji o warunkach zabudowy w okresie przejściowym może prowadzić do obejścia celów reformy planowania przestrzennego oraz ograniczyć skuteczność planów ogólnych?
Czy ministerstwo planuje wydanie jednolitych wytycznych lub objaśnień prawnych dotyczących uwzględniania decyzji o warunkach zabudowy wydawanych w trakcie procedury sporządzania planów ogólnych?
Czy rozważane są zmiany legislacyjne mające na celu zabezpieczenie procesu sporządzania planów ogólnych przed skutkami gwałtownego wzrostu liczby decyzji o warunkach zabudowy wydawanych w okresie przejściowym?
Czy ministerstwo monitoruje, w których gminach nastąpił ponadprzeciętny wzrost liczby składanych wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy od momentu rozpoczęcia reformy planowania przestrzennego?
Czy ministerstwo posiada szacunki dotyczące wpływu decyzji o warunkach zabudowy wydanych przed wejściem w życie planów ogólnych na możliwość realizacji celów polityki przestrzennej państwa oraz ograniczenia zjawiska niekontrolowanego rozpraszania zabudowy?
Czy ministerstwo posiada informacje, które gminy nie rozpoczęły procesu uchwalania planów ogólnych lub stopień zaawansowania tego procesu najprawdopodobniej nie pozwoli na jego dokończenie w ustawowym terminie? Proszę o podanie danych ilościowych dotyczących stopnia realizacji tego zadania.
Jakie konsekwencje prawno-legislacyjne będzie pociągało za sobą uchwalenie planu ogólnego, dla którego nie zostaną spełnione warunki bilansowania, np. ze względu na zbyt dużą liczbę wydanych decyzji o warunkach zabudowy nieujętych w bilansie na etapie projektowania dokumentu? Czy niespełnienie wymogów ustawowych będzie skutkowało nieważnością całości bądź części planu ogólnego?
Jakie konsekwencje prawno-legislacyjne będzie pociągało za sobą nieuchwalenie planu ogólnego przez gminę w terminie ustawowym?
Jakie konsekwencje przewidziane są dla gmin, które nie rozpoczęły procedury uchwalania planu ogólnego, np. gmina Jasienica, powiat bielski?
Przedstawiona problematyka ma istotne znaczenie dla powodzenia reformy planowania przestrzennego. Jeżeli bowiem znaczna część nowej zabudowy zostanie dopuszczona na podstawie decyzji o warunkach zabudowy wydanych jeszcze przed wejściem w życie planów ogólnych, może dojść do osłabienia efektów reformy oraz ograniczenia skuteczności nowych instrumentów planistycznych. Powyższe problemy mogą także prowadzić do wzrostu postępowań o stwierdzenie nieważności zarówno decyzji o warunkach zabudowy, jak i planów ogólnych.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o przedstawienie stanowiska ministerstwa oraz informacji, czy planowane są działania organizacyjne lub legislacyjne mające na celu zapewnienie jednolitego stosowania przepisów oraz zachowanie zgodności planów ogólnych z rzeczywistym stanem zagospodarowania przestrzennego przy jednoczesnej realizacji założeń ustawy.
Z wyrazami szacunku
Maciej Konieczny
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (20)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11525 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPR-II.054.39.2026
Warszawa, 08 sierpnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 18700 w sprawie wpływu masowego składania wniosków o
wydanie decyzji o warunkach zabudowy w okresie przejściowym na sporządzanie planów
ogólnych gmin oraz realizację celów reformy planowania przestrzennego
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji nr 18700 z 21 lipca 2026 r. Pana Posła
Macieja Koniecznego, przedstawiam następujące informacje.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w dniu 24 września 2023 r. weszła w życie
ustawa o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688, z późn. zm.; dalej jako nowelizacja upzp),
która wprowadziła reformę systemu planowania przestrzennego i zobligowała gminy
do sporządzenia planów ogólnych tj. nowych opracowań planistycznych w randze aktu
prawa miejscowego, obejmujących całą gminę i sporządzanych wyłącznie w formie
cyfrowej. Dokument ten w znacznej mierze zastępuje dotychczasowe studia
uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, które na mocy
przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 781)
zachowują moc nie dłużej niż do 31 sierpnia 2026 r.
Liczba wydanych decyzji o ustaleniu warunków zabudowy jest przedmiotem badania
statystycznego "1.02.04(017) Lokalne planowanie i zagospodarowanie przestrzenne",
realizowanego jest przez Główny Urząd Statystyczny na zlecenie ministra właściwego
do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa, w ramach Programu badań statystycznych statystyki publicznej.
Jest to badanie stałe, prowadzone raz do roku. Wyniki badania statystycznego dostępne
są na stronie internetowej Ministerstwa Rozwoju i Technologii pod adresem:
https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/badanie-statystyczne---lokalne-planowanie-
i-zagospodarowanie-przestrzenne
Według ww. badania w 2025 r. zostało wydanych 392 983 decyzji o warunkach
zabudowy, w 2024 r. liczba wydanych decyzji wynosiła 180 206. Szczegółowe dane
dotyczące ilości wydanych decyzji o warunkach zabudowy w podziale na województwa,
powiaty i gminy dostępne są pod podanym adresem strony internetowej.
-- 1 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Zjawisko nadmiernej liczby wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy
jest zjawiskiem niekorzystnym, jednak jest naturalną konsekwencję okresu przejściowego
wdrażania reformy planowania przestrzennego. Ze względu na indywidualny charakter
decyzji o warunkach zabudowy, wpływ zwiększonej ilości wydanych decyzji na realizację
celów polityki przestrzennej w danych gminach będzie trudny do oszacowania i możliwy
dopiero po wdrożeniu reformy.
Należy podkreślić, że decyzje o warunkach zabudowy nie są uwzględniane w bilansie
terenów pod zabudowę mieszkaniową w planie ogólnym gminy. Zapotrzebowanie
na nową zabudowę i chłonność terenów niezabudowanych określa się na podstawie
przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym (Dz.U. z 2026 r. poz. 538 z późn. zm.; dalej jako upzp) oraz rozporządzenia
z dnia 8 grudnia 2023 r. Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie projektu planu
ogólnego gminy, dokumentowania prac planistycznych w zakresie tego planu
oraz wydawania z niego wypisów i wyrysów (Dz.U. z 2023 r. poz. 2758 z późn. zm.;
dalej rozporządzenie POG). Wprowadzony w rozporządzeniu POG, sposób obliczania
zapotrzebowania na nową zabudowę mieszkaniową opiera się na danych udostępnianych
przez statystykę publiczną o prognozowanej liczbie mieszkańców oraz powierzchni
mieszkań w gminie. Natomiast chłonność terenów niezabudowanych, w tym luk
w istniejącej zabudowie w strefach związanych z zabudową mieszkaniową, oblicza się,
uwzględniając powierzchnię terenów niezabudowanych, w tym luk w istniejącej
zabudowie oraz chłonność terenów zabudowanych w sposób najbardziej zbliżony
do planowanego w strefie w zakresie rodzaju zabudowy i nadziemnej intensywności
zabudowy, z możliwością uwzględnienia prognozowanych proporcji między funkcją
mieszkaniową a innymi funkcjami.
Zgodnie z art. 13d upzp w planie ogólnym gminy strefy z zabudową mieszkaniową
wyznacza się w pierwszej kolejności na obszarach, dla których w obowiązujących
miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego określono przeznaczenie
umożliwiające realizację funkcji mieszkaniowej, obszarach uzupełnienia zabudowy
oraz obszarach z istniejącą zabudową o funkcji mieszkaniowej, z wyłączeniem
luk w tej zabudowie, biorąc pod uwagę uwarunkowania, o których mowa w art. 13b upzp.
Brak jest obowiązku wyznaczenia w planie ogólnym terenów pod zabudowę, dla których
zostały wydane decyzje o warunkach zabudowy. Zwiększona ilość wydanych decyzji
o warunkach zabudowy w trakcie trwania prac nad opracowaniem planu ogólnego gminy
pozostaje bez wpływu na jego ustalenia.
Decyzja o warunkach zabudowy nie przesądza o tym, czy dana inwestycja zostanie
zrealizowana oraz nie przesądza o przeznaczeniu terenu w taki sam sposób jak plan
miejscowy. Decyzja o warunkach zabudowy określa zasady i warunki realizacji inwestycji
w oparciu o przepisy ustaw oraz aktów wydanych na ich podstawie, na potrzeby danego
zamierzenia inwestycyjnego dla konkretnego inwestora. Natomiast jeśli na podstawie
decyzji o warunkach zabudowy zostanie udzielone pozwolenie na budowę i dany teren
zostanie zabudowany, podczas aktualizacji planu ogólnego gmin, nowa istniejąca
zabudowa mieszkaniowa będzie podstawą do wyznaczenia nowej strefy planistycznej z
zabudową mieszkaniową.
Środkiem ograniczającym skutki gwałtownego wzrostu ilości wydanych decyzji o
warunkach zabudowy jest wprowadzony termin obowiązywania decyzji o warunkach
zabudowy. Zgodnie z art. 64c upzp decyzja o warunkach zabudowy wygasa po upływie
5 lat od dnia, w którym stała się prawomocna. Jest to okres wystarczający na uzyskanie
decyzji o pozwoleniu na budowę. Na podstawie ustawy z dnia 5 listopada 2025 r.
-- 2 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych
innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1668) do decyzji o warunkach zabudowy,
które stały się prawomocne przed dniem 1 stycznia 2026 r., lub które zostały wydane
w sprawach wszczętych przed dniem 16 października 2025 r., przepisu dotyczącego
5-letniego terminu nie stosuje się.
Organy właściwe do sporządzania projektów planów ogólnych gmin są zobowiązane
do zgłaszania do ewidencji zbiorów i usług danych przestrzennych (Ewidencji IIP) zbiorów
danych dla planów ogólnych (zbiorów danych POG), co umożliwia monitorowanie stanu
rozpoczęcia prac nad ich sporządzaniem. Na dzień 28 lipca 2026 r. do Ewidencji IIP
zgłoszono zbiory danych POG dla 2 354 gmin, co stanowi blisko 95% wszystkich 2 479
gmin w Polsce. Oznacza to, że 125 gmin nie zgłosiło jeszcze zbioru danych POG
do Ewidencji IIP.
Gminy dokonują zgłoszenia zbioru danych POG do Ewidencji IIP na etapie faktycznego
rozpoczęcia procedury sporządzania planu ogólnego, tj. bezpośrednio
przed lub po podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu ogólnego gminy.
Najważniejsze informacje dotyczące Ewidencji IIP, w tym dostęp do samej ewidencji,
dostępne są pod adresem: https://www.geoportal.gov.pl/pl/rejestry/ewidencja-zbiorow-i-
uslug/.
Ponadto, 1 lipca 2026 r. uruchomiony został Rejestr Urbanistyczny, w którym gromadzi się
informacje i dane z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego, w tym dane
przestrzenne. Od momentu uruchomienia Rejestru trwa okres przejściowy, podczas
którego system jest sukcesywnie uzupełniany m.in. przez urzędy gmin w zakresie danych
dotyczących planów ogólnych. Do 30 listopada 2026 r. dane zgromadzone w Rejestrze
Urbanistycznym mogą być jeszcze niepełne. Niezbędne informacje w zakresie terminów
związanych z udostępnianiem informacji i danych w Rejestrze, w tym w zakresie planów
ogólnych dostępne są na stronie internetowej Zagospodarowanie przestrzenne –
cyfryzacja: https://www.gov.pl/web/zagospodarowanieprzestrzenne/rejestr-
urbanistyczny-informacje. Plany ogólne gmin opublikowane od 1 lipca 2026 r. są dostępne
w komponencie Akty Planowania Przestrzennego pod adresem: https://rejestr-
urbanistyczny.gov.pl/published/pog. Obecnie opublikowanych zostało blisko 50 planów
ogólnych, przy czym zasób jest na bieżąco uzupełniany. Każdy opublikowany plan ogólny
zawiera informację o jego statusie (atrybut „status”), wskazującą czy dany akt obowiązuje,
czy pozostaje na etapie procedury planistycznej.
W przypadku gdy w danej gminie po dniu utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego gminy tj. po 31 sierpnia 2026 r. nie wejdzie w życie
plan ogólny, nie będzie w takie gminie możliwości wydawania decyzji o warunkach
zabudowy w odpowiedzi na wnioski złożone po tej dacie oraz uchwalania planów
miejscowych. Przewidziano jednak wyjątki, zasady dotyczące planów miejscowych
przyjmowanych po 31 sierpnia 2026 r. określa art. 67 ust. 4 nowelizacji upzp, zgodnie
z którym dopuszczono możliwość uchwalenia planu miejscowego albo jego zmiany
po utracie mocy studium, jeżeli:
- przed dniem utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy w danej gminie ogłoszono o terminie wyłożenia do publicznego
wglądu albo ogłoszono o rozpoczęciu konsultacji społecznych projektu tego miejscowego
planu zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiany,
- miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiana dotyczy wyłącznie
lokalizacji inwestycji celu publicznego lub
-- 3 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
- miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo jego zmiana dotyczy wyłącznie
lokalizacji inwestycji w zakresie gospodarowania strategicznymi zasobami naturalnymi
kraju w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru
strategicznych zasobów naturalnych kraju lub działalności, o której mowa w art. 21 ust. 1
pkt 1 i 2a ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2026 r.
poz. 69).
W gminie, w której do 1 września 2026 r. nie wejdzie w życie plan ogólny, wydanie decyzji
o warunkach zabudowy będzie możliwe wyłącznie w przypadku wniosków złożonych
przed tą datą. W takich okolicznościach przepisy art. 59 ust. 2 nowelizacji upzp określają
stan prawny, który należy brać pod uwagę, wydając decyzję o warunkach zabudowy.
Powyższa reguła nie dotyczy decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W gminie, w której do 1 września 2026 r. nie wejdzie w życie plan ogólny, wydanie decyzji
o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego będzie możliwe również w przypadku
wniosków złożonych po tej dacie. Zgodnie z art. 59 ust. 2a nowelizacji upzp do wniosków
złożonych przed dniem wejścia w życie planu ogólnego przepisy art. 54 upzp stosuje się
w brzmieniu sprzed wejścia w życie nowelizacji upzp.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 4 of 4 --