Interpelacja w sprawie ustawy o obowiązku zatrudniania osób z niepełnosprawnościami
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18659
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie ustawy o obowiązku zatrudniania osób z niepełnosprawnościami
Zgłaszający: Robert Dowhan
Data wpływu: 16-07-2026
Szanowna Pani Minister,
kolejny raz zwracam się o zmianę ustawy nakładającej na przedsiębiorców obowiązek zatrudniania osób z niepełnosprawnościami oraz karania tych, którzy ich nie zatrudniają. Jeżeli ktoś tego nie robi, to albo specyfika pracy na to nie pozwala, albo istnieją inne czynniki. Nakładanie takiego obowiązku to jakieś komunistyczne podejście. Ciekawy jestem, ilu takich pracuje w ministerstwie albo w parlamencie. Nie bardzo ich widzę. Rozumiem zachęty w postaci ulg, braku opłat, podatku czy składek ZUS. Ale nakaz?
I jeszcze ten nieszczęsny PFRON. Parainstytucja jak ZUS. Rzesza urzędników, sekretariaty, prezesi. I wszystko za pieniądze przedsiębiorców. Do osób z niepełnosprawnościami trafiają okruchy, a reszta idzie na całą biurokrację. Gdzie tu sens? Medialnie można wszystko pięknie sprzedać.
Cała prawda jest taka, że jakąkolwiek piękną odpowiedź dostanę, naprawdę nie mogę zrozumieć:
Dlaczego mimo tego ukrytego parapodatku przedsiębiorca nie może nawet zaliczyć tej wpłaty do kosztów uzyskania przychodu? Nieprawdopodobne.
Podsekretarz stanu Małgorzata Baranowska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5504 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.448.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18659 Pana Posła Roberta Dowhana, w sprawie ustawy
o obowiązku zatrudniania osób z niepełnosprawnościami, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami jest nie tylko obowiązkiem prawnym, ale także
sposobem na wyrównanie szans i zapewnienie różnorodności w miejscu pracy. Stanowi krok
w kierunku budowania bardziej sprawiedliwego i różnorodnego środowiska pracy.
Pracodawcy, którzy podejmują takie działania, mogą liczyć na wsparcie finansowe oraz
korzyści wizerunkowe.
Osoby z niepełnosprawnościami mają takie same prawo do podejmowania pracy, jak
wszyscy inni pracownicy, a pracodawcy są zobowiązani do przestrzegania zasad
niedyskryminacji. Zgodnie z art. 113 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.
U. z 2025 r. poz. 277) (dalej jako: „k.p.”) jakakolwiek dyskryminacja w zatrudnieniu,
bezpośrednia lub pośrednia, w szczególności ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność,
rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie
etniczne, wyznanie, orientację seksualną, zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony,
zatrudnienie w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy - jest niedopuszczalna.
Z kolei w świetle art. 183a § 1 k.p. pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie
nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz
dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych - w szczególności bez
względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania
polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację
seksualną, zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony, zatrudnienie w pełnym lub
w niepełnym wymiarze czasu pracy.
Zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami reguluje ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r.
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U.
z 2026 r. poz. 884) (dalej jako: ustawa o rehabilitacji). W myśl jej zapisów pracownicy
z niepełnosprawnościami mają prawo do:
— skróconego czasu pracy;
— dodatkowego urlopu;
— dodatkowych przerw.
Ww. ustawa przynosi również korzyści dla pracodawców, wśród których wymienić należy:
— dofinansowanie do wynagrodzeń osób z niepełnosprawnością,
— zwrot kosztów wyposażenia i dostosowania stanowisk pracy,
— refundację kosztów szkoleń pracowników z niepełnosprawnościami.
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Przewidziane ustawą o rehabilitacji rozwiązania stanowią zachętę dla pracodawców do
zatrudniania osób z niepełnosprawnościami, a co za tym idzie zapobiegają też wykluczeniu
zawodowemu przedstawicieli tej grupy.
Aby móc realizować zadania przewidziane w ustawie o rehabilitacji, przyjęto w Polsce
system wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej jako:
PFRON). Podobny system kwotowo-poborowy funkcjonuje również w innych krajach
europejskich, np. w Niemczech i we Francji.
PFRON przeznacza większość znajdujących się w jego dyspozycji środków na zadania
związane z rehabilitacją zawodową i społeczną osób z niepełnosprawnościami, które są
tylko w niewielkim stopniu dofinansowywane w ramach wydatków z budżetu państwa i nie
są powielane przez inne instytucje. Co więcej, PFRON dofinansowuje realizację zadań
własnych jednostek samorządu terytorialnego z zakresu rehabilitacji zawodowej i
społecznej.
Należy przy tym zaznaczyć, że zarówno pracodawcy z sektora prywatnego, jak i publicznego
dokonują wpłat do PFRON. Pracodawca decyduje, czy zatrudni osoby
z niepełnosprawnościami w liczbie pozwalającej osiągnąć wymagany wskaźnik zatrudnienia
(6%), czy dokona wpłat na PFRON.
Ustawa o rehabilitacji zawiera również katalog podmiotów zwolnionych z obowiązku
dokonywania wpłat na PFRON, który ustalono ze względu na charakter ich działalności.
Obejmuje on podmioty niedziałające w celu osiągnięcia zysku, tj:
— domy pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej;
— hospicja w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej;
— zakłady opiekuńczo-lecznicze;
— publiczne i niepubliczne jednostki organizacyjne prowadzące działalność, której
przedmiotem jest wyłącznie jest rehabilitacja społeczna i lecznicza osób
z niepełnosprawnościami, edukacja osób z niepełnosprawnościami lub opieka nad nimi.
Informuję, że wpłaty na PFRON nie stanowią kosztów uzyskania przychodów na podstawie
art. 16 ust. 1 pkt 36 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób
prawnych (Dz.U. z 2026 r., poz. 554) i art. 23 ust. 1 pkt 29 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r.
o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2026 r. poz. 592), bez względu na to,
czy ich działalność przynosi stratę, czy też dochód.
Wpłaty stanowią z jednej strony obciążenie finansowe dla pracodawców, którzy nie osiągają
wymaganego wskaźnika zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami, z drugiej strony
motywują pracodawców do podejmowania działań sprzyjających zatrudnianiu tych osób.
Aktualnie nie są prowadzone prace zmierzające do rezygnacji z wpłat na PFRON.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Małgorzata Baranowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --