Interpelacja nr 18651
Interpelacja w sprawie koniecznych korekt w systemie kaucyjnym, ochrony finansów samorządowych oraz dopuszczenia związków gmin do pełnienia roli operatorów systemu
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (40%)
Podatki, Finanse i Budżet (33%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie koniecznych korekt w systemie kaucyjnym, ochrony finansów samorządowych oraz dopuszczenia związków gmin do pełnienia roli operatorów systemu
Interpelacja nr 18651
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie koniecznych korekt w systemie kaucyjnym, ochrony finansów samorządowych oraz dopuszczenia związków gmin do pełnienia roli operatorów systemu
Zgłaszający: Patryk Wicher, Andrzej Adamczyk, Waldemar Andzel, Dorota Arciszewska-Mielewczyk, Iwona Ewa Arent, Piotr Babinetz, Jacek Bogucki, Joanna Borowiak, Kazimierz Bogusław Choma, Tadeusz Chrzan, Arkadiusz Czartoryski, Lidia Czechak, Anna Dąbrowska-Banaszek, Bartłomiej Dorywalski, Magdalena Filipek-Sobczak, Andrzej Gawron, Piotr Gliński, Agnieszka Górska, Marcin Grabowski, Marek Gróbarczyk, Czesław Hoc, Zbigniew Hoffmann, Filip Kaczyński, Fryderyk Sylwester Kapinos, Janusz Kowalski, Bartosz Józef Kownacki, Jarosław Krajewski, Piotr Król, Mariusz Krystian, Wioletta Maria Kulpa, Władysław Kurowski, Anna Kwiecień, Ewa Leniart, Grzegorz Lorek, Sebastian Łukaszewicz, Ewa Malik, Dariusz Matecki, Michał Moskal, Bogumiła Olbryś, Teresa Pamuła, Anna Pieczarka, Jerzy Polaczek, Urszula Rusecka, Jarosław Sachajko, Jacek Sasin, Sławomir Skwarek, Kazimierz Smoliński, Krzysztof Sobolewski, Agnieszka Anna Soin, Dariusz Stefaniuk, Artur Szałabawka, Józefa Szczurek-Żelazko, Stanisław Szwed, Piotr Uruski, Małgorzata Wassermann, Rafał Weber, Marek Wesoły, Agata Wojtyszek, Michał Woś
Data wpływu: 16-07-2026
Szanowna Pani Minister,
działając na podstawie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, składam interpelację w sprawie konieczności pilnej nowelizacji i udoskonalenia ram prawnych systemu kaucyjnego w Polsce.
Choć system kaucyjny jest kłopotliwym, lecz nieodzownym elementem transformacji w stronę gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ), kształt wprowadzanych w Polsce przepisów budzi głęboki niepokój szerokiego grona ekspertów, organizacji konsumenckich, a przede wszystkim jednostek samorządu terytorialnego (JST). Utrzymanie obecnych założeń doprowadzi do chaosu organizacyjnego, uderzy w swobodę konsumentów i – co najgroźniejsze – drastycznie podniesie opłaty za wywóz śmieci dla przeciętnego obywatela.
Analiza krajowej dyskusji publicznej, postulatów branży odpadowej oraz modeli z innych państw europejskich wymusza wprowadzenie następujących, pilnych korekt w systemie:
Decentralizacja i dopuszczenie samorządów do roli operatorów – zasadniczym mankamentem systemu jest oparcie go wyłącznie na operatorach komercyjnych tworzonych przez producentów napojów. Skutkuje to „wywłaszczeniem” samorządów z najbardziej dochodowych frakcji surowcowych (PET, aluminium), co zachwieje budżetami gminnymi.
Postulat: Należy ustawowo dopuścić i ułatwić możliwość powoływania operatorów systemu kaucyjnego (bądź regionalnych suboperatorów) przez związki celowe gmin i powiatów. Samorządy, które dysponują własną infrastrukturą komunalną (sortownie, PSZOK-i), powinny mieć prawo zorganizowania własnego, zintegrowanego systemu odbioru kaucjonowanego, jeśli wyrażą taką wolę. Rola PSZOK-ów musi zostać w systemie wzmocniona – powinny one pełnić funkcję płatnych, masowych hubów zbiórki, z których operatorzy muszą obligatoryjnie odbierać surowiec na jasnych, rynkowych zasadach.
Ochrona wskaźników recyklingowych JST - wyjęcie czystego plastiku i aluminium ze strumienia odpadów komunalnych sprawi, że gminy nie będą w stanie osiągnąć rygorystycznych, unijnych poziomów recyklingu, co będzie skutkowało nakładaniem na nie milionowych kar.
Postulat: Tonaż odpadów zebranych przez system kaucyjny z terenu danej gminy (na podstawie kodów pocztowych sklepów/punktów lub danych z aplikacji) musi być automatycznie dopisywany do osiągniętych poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia dla tej konkretnej gminy.
Redystrybucja „kaucji nieodebranej” w celu ochrony opłat dla mieszkańców – gminy nie mogą ponosić strat z tytułu utraty surowców, podczas gdy zyski z tzw. kaucji nieodebranej (za zniszczone lub zgubione butelki) trafią do prywatnych operatorów.
Postulat: Środki z kaucji nieodebranej muszą podlegać rygorystycznemu podziałowi (np. w proporcji 30% dla operatora na koszty administracyjne, 70% do budżetu państwa z przeznaczeniem na fundusz celowy). Z funduszu tego gminy otrzymywałyby bezpośrednią subwencję ekologiczną na obniżenie (lub zamrożenie) opłat za odbiór odpadów komunalnych dla mieszkańców oraz na reorganizację logistyki (np. zmniejszenie częstotliwości odbioru żółtych worków do jednego razu w miesiącu).
Technologia odbioru masowego zamiast jednostkowego – obecne modele recyklomatów (RVM), oparte na wkładaniu butelek pojedynczo, są anachroniczne i generują potężne zatory, co skutecznie zniechęca obywateli.
Postulat: Przepisy techniczne powinny obligować podmioty prowadzące zbiórkę do masowego wdrażania innowacyjnych urządzeń wrzutowych (odbierających całe torby i worki opakowań naraz, z automatycznym rozdzielaniem i skanowaniem). Należy również zapewnić gęstszą, zrównoważoną terytorialnie sieć automatów, niezależną wyłącznie od dyskontów.
Uniwersalność zwrotu środków i eliminacja „niewolnictwa paragonowego” – ograniczenie formy zwrotu kaucji do wydruków z kodem kreskowym, możliwych do zrealizowania tylko w konkretnej sieci handlowej, uderza w prawa konsumenta i narusza zasady wolnej konkurencji.
Postulat: Prawo musi gwarantować obywatelowi zwrot kaucji w formie uniwersalnej – urządzenia i punkty odbioru powinny umożliwiać bezwarunkowy zwrot środków bezpośrednio na konto bankowe klienta, kartę płatniczą, BLIK lub gotówką.
W związku z ogromnym niepokojem wyrażanym przez społeczeństwo i samorządy proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy ministerstwo przewiduje nowelizację ustawy, która umożliwiłaby związkom celowym gmin powoływanie własnych, regionalnych operatorów systemu kaucyjnego, pozwalając samorządom na zachowanie kontroli nad cennym surowcem?
Kiedy i w jakiej formie ministerstwo wprowadzi przepisy gwarantujące wliczanie odpadów opakowaniowych zebranych w systemie kaucyjnym do ustawowych poziomów recyklingu osiąganych przez konkretne gminy, na których terenie dokonano zbiórki?
Jak resort odnosi się do propozycji powiązania PSZOK-ów z systemem kaucyjnym, tak aby operatorzy mieli ustawowy obowiązek pokrywania kosztów obsługi systemu kaucyjnego przez te gminne instalacje?
Jaki jest aktualny stosunek resortu do zagospodarowania zysków z kaucji nieodebranej? Czy ministerstwo poprze model redystrybucji znacznej części tych środków (np. 70%) z powrotem do JST jako rekompensaty za utracone dochody ze sprzedaży surowców wtórnych, aby zapobiec skokowym podwyżkom opłat za odbiór śmieci dla mieszkańców?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie norm technologicznych obligujących operatorów do wdrażania maszyn zbiorczych (przyjmujących wiele opakowań jednocześnie) oraz wymuszenie na sieciach handlowych dokonywania zwrotu kaucji bezpośrednio na rachunki bankowe obywateli w sposób zautomatyzowany?
Na jakim etapie są prace nad ustawą o rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) i dlaczego system kaucyjny jest wdrażany w oderwaniu od braku odpowiednich rekompensat ze strony producentów dla całego gminnego systemu gospodarki odpadami?
Interpelacja nr 18651
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie koniecznych korekt w systemie kaucyjnym, ochrony finansów samorządowych oraz dopuszczenia związków gmin do pełnienia roli operatorów systemu
Zgłaszający: Patryk Wicher, Andrzej Adamczyk, Waldemar Andzel, Dorota Arciszewska-Mielewczyk, Iwona Ewa Arent, Piotr Babinetz, Jacek Bogucki, Joanna Borowiak, Kazimierz Bogusław Choma, Tadeusz Chrzan, Arkadiusz Czartoryski, Lidia Czechak, Anna Dąbrowska-Banaszek, Bartłomiej Dorywalski, Magdalena Filipek-Sobczak, Andrzej Gawron, Piotr Gliński, Agnieszka Górska, Marcin Grabowski, Marek Gróbarczyk, Czesław Hoc, Zbigniew Hoffmann, Filip Kaczyński, Fryderyk Sylwester Kapinos, Janusz Kowalski, Bartosz Józef Kownacki, Jarosław Krajewski, Piotr Król, Mariusz Krystian, Wioletta Maria Kulpa, Władysław Kurowski, Anna Kwiecień, Ewa Leniart, Grzegorz Lorek, Sebastian Łukaszewicz, Ewa Malik, Dariusz Matecki, Michał Moskal, Bogumiła Olbryś, Teresa Pamuła, Anna Pieczarka, Jerzy Polaczek, Urszula Rusecka, Jarosław Sachajko, Jacek Sasin, Sławomir Skwarek, Kazimierz Smoliński, Krzysztof Sobolewski, Agnieszka Anna Soin, Dariusz Stefaniuk, Artur Szałabawka, Józefa Szczurek-Żelazko, Stanisław Szwed, Piotr Uruski, Małgorzata Wassermann, Rafał Weber, Marek Wesoły, Agata Wojtyszek, Michał Woś
Data wpływu: 16-07-2026
Szanowna Pani Minister,
działając na podstawie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, składam interpelację w sprawie konieczności pilnej nowelizacji i udoskonalenia ram prawnych systemu kaucyjnego w Polsce.
Choć system kaucyjny jest kłopotliwym, lecz nieodzownym elementem transformacji w stronę gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ), kształt wprowadzanych w Polsce przepisów budzi głęboki niepokój szerokiego grona ekspertów, organizacji konsumenckich, a przede wszystkim jednostek samorządu terytorialnego (JST). Utrzymanie obecnych założeń doprowadzi do chaosu organizacyjnego, uderzy w swobodę konsumentów i – co najgroźniejsze – drastycznie podniesie opłaty za wywóz śmieci dla przeciętnego obywatela.
Analiza krajowej dyskusji publicznej, postulatów branży odpadowej oraz modeli z innych państw europejskich wymusza wprowadzenie następujących, pilnych korekt w systemie:
Decentralizacja i dopuszczenie samorządów do roli operatorów – zasadniczym mankamentem systemu jest oparcie go wyłącznie na operatorach komercyjnych tworzonych przez producentów napojów. Skutkuje to „wywłaszczeniem” samorządów z najbardziej dochodowych frakcji surowcowych (PET, aluminium), co zachwieje budżetami gminnymi.
Postulat: Należy ustawowo dopuścić i ułatwić możliwość powoływania operatorów systemu kaucyjnego (bądź regionalnych suboperatorów) przez związki celowe gmin i powiatów. Samorządy, które dysponują własną infrastrukturą komunalną (sortownie, PSZOK-i), powinny mieć prawo zorganizowania własnego, zintegrowanego systemu odbioru kaucjonowanego, jeśli wyrażą taką wolę. Rola PSZOK-ów musi zostać w systemie wzmocniona – powinny one pełnić funkcję płatnych, masowych hubów zbiórki, z których operatorzy muszą obligatoryjnie odbierać surowiec na jasnych, rynkowych zasadach.
Ochrona wskaźników recyklingowych JST - wyjęcie czystego plastiku i aluminium ze strumienia odpadów komunalnych sprawi, że gminy nie będą w stanie osiągnąć rygorystycznych, unijnych poziomów recyklingu, co będzie skutkowało nakładaniem na nie milionowych kar.
Postulat: Tonaż odpadów zebranych przez system kaucyjny z terenu danej gminy (na podstawie kodów pocztowych sklepów/punktów lub danych z aplikacji) musi być automatycznie dopisywany do osiągniętych poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia dla tej konkretnej gminy.
Redystrybucja „kaucji nieodebranej” w celu ochrony opłat dla mieszkańców – gminy nie mogą ponosić strat z tytułu utraty surowców, podczas gdy zyski z tzw. kaucji nieodebranej (za zniszczone lub zgubione butelki) trafią do prywatnych operatorów.
Postulat: Środki z kaucji nieodebranej muszą podlegać rygorystycznemu podziałowi (np. w proporcji 30% dla operatora na koszty administracyjne, 70% do budżetu państwa z przeznaczeniem na fundusz celowy). Z funduszu tego gminy otrzymywałyby bezpośrednią subwencję ekologiczną na obniżenie (lub zamrożenie) opłat za odbiór odpadów komunalnych dla mieszkańców oraz na reorganizację logistyki (np. zmniejszenie częstotliwości odbioru żółtych worków do jednego razu w miesiącu).
Technologia odbioru masowego zamiast jednostkowego – obecne modele recyklomatów (RVM), oparte na wkładaniu butelek pojedynczo, są anachroniczne i generują potężne zatory, co skutecznie zniechęca obywateli.
Postulat: Przepisy techniczne powinny obligować podmioty prowadzące zbiórkę do masowego wdrażania innowacyjnych urządzeń wrzutowych (odbierających całe torby i worki opakowań naraz, z automatycznym rozdzielaniem i skanowaniem). Należy również zapewnić gęstszą, zrównoważoną terytorialnie sieć automatów, niezależną wyłącznie od dyskontów.
Uniwersalność zwrotu środków i eliminacja „niewolnictwa paragonowego” – ograniczenie formy zwrotu kaucji do wydruków z kodem kreskowym, możliwych do zrealizowania tylko w konkretnej sieci handlowej, uderza w prawa konsumenta i narusza zasady wolnej konkurencji.
Postulat: Prawo musi gwarantować obywatelowi zwrot kaucji w formie uniwersalnej – urządzenia i punkty odbioru powinny umożliwiać bezwarunkowy zwrot środków bezpośrednio na konto bankowe klienta, kartę płatniczą, BLIK lub gotówką.
W związku z ogromnym niepokojem wyrażanym przez społeczeństwo i samorządy proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy ministerstwo przewiduje nowelizację ustawy, która umożliwiłaby związkom celowym gmin powoływanie własnych, regionalnych operatorów systemu kaucyjnego, pozwalając samorządom na zachowanie kontroli nad cennym surowcem?
Kiedy i w jakiej formie ministerstwo wprowadzi przepisy gwarantujące wliczanie odpadów opakowaniowych zebranych w systemie kaucyjnym do ustawowych poziomów recyklingu osiąganych przez konkretne gminy, na których terenie dokonano zbiórki?
Jak resort odnosi się do propozycji powiązania PSZOK-ów z systemem kaucyjnym, tak aby operatorzy mieli ustawowy obowiązek pokrywania kosztów obsługi systemu kaucyjnego przez te gminne instalacje?
Jaki jest aktualny stosunek resortu do zagospodarowania zysków z kaucji nieodebranej? Czy ministerstwo poprze model redystrybucji znacznej części tych środków (np. 70%) z powrotem do JST jako rekompensaty za utracone dochody ze sprzedaży surowców wtórnych, aby zapobiec skokowym podwyżkom opłat za odbiór śmieci dla mieszkańców?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie norm technologicznych obligujących operatorów do wdrażania maszyn zbiorczych (przyjmujących wiele opakowań jednocześnie) oraz wymuszenie na sieciach handlowych dokonywania zwrotu kaucji bezpośrednio na rachunki bankowe obywateli w sposób zautomatyzowany?
Na jakim etapie są prace nad ustawą o rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) i dlaczego system kaucyjny jest wdrażany w oderwaniu od braku odpowiednich rekompensat ze strony producentów dla całego gminnego systemu gospodarki odpadami?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
13%
Konkretność
87%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.1 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10599 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.0500.34.2026.AK
4483434.18685932.15058186
Warszawa, 01-09-2026
Dotyczy: Interpelacja w sprawie koniecznych korekt w systemie kaucyjnym, ochrony
finansów samorządowych oraz dopuszczenia związków gmin do pełnienia roli operatorów
systemu, poseł Patryk Wicher z grupą Posłów, interpelacja nr K10INT18651.
Pan
Włodzimierz Czarzasty,
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na pytania przekazane w interpelacji poniżej przedstawiam wyjaśnienia.
1. Czy Ministerstwo przewiduje nowelizację ustawy, która umożliwiłaby związkom
celowym gmin powoływanie własnych, regionalnych operatorów systemu kaucyjnego,
pozwalając samorządom na zachowanie kontroli nad cennym surowcem?
Obowiązujące przepisy określają model funkcjonowania systemu kaucyjnego jako
rozwiązania o charakterze ogólnokrajowym, którego zasadniczym celem jest zapewnienie
jednolitych, powszechnych i równych warunków zwrotu na terytorium całego kraju.
Zgodnie z ustawą1 operatorzy muszą zapewnić, aby system kaucyjny obejmował terytorium
kraju. Ze względu na zasięg systemu realizacja obowiązków operatora regionalnie nie jest
możliwa. System ten ma także zapewniać powszechny i równy dostęp dla użytkowników
końcowych, jednostek handlu i wprowadzających. Przyjęty model ma zatem służyć
spójności organizacyjnej systemu oraz zapobiegać tworzeniu odmiennych, regionalnych
zasad jego funkcjonowania. Zapewnienie spójności rozwiązań przy dużym rozdrobnieniu
podmiotów odpowiedzialnych będzie niemożliwe.
Należy również wskazać, że system kaucyjny z założenia jest tworzony i finansowany przez
wprowadzających produkty w opakowaniach na napoje. Konstrukcja ta zgodnie
z założeniami ROP opiera odpowiedzialność za organizację systemu na wprowadzających
produkty w opakowaniach, a nie na jednostkach samorządu terytorialnego lub ich
związkach. Mając to na uwadze Ministerstwo nie przewiduje obecnie zmiany kierunku
regulacyjnego w zakresie dopuszczenia związków celowych gmin do pełnienia roli
regionalnych operatorów systemu kaucyjnego.
2. Kiedy i w jakiej formie Ministerstwo wprowadzi przepisy gwarantujące wliczanie
odpadów opakowaniowych zebranych w systemie kaucyjnym do ustawowych
poziomów recyklingu osiąganych przez konkretne gminy, na których terenie dokonano
zbiórki?
1 Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi
(Dz. U. z 2026 r. poz. 619), zwana dalej „ustawą”.
-- 1 of 4 --
Ministerstwo wysłało do wszystkich urzędów marszałkowskich oraz gmin, informacje2
dotyczącą zmian wynikających z wprowadzenia systemu kaucyjnego. Poinformowano,
że podmiot reprezentujący jest ustawowo zobowiązany do sporządzania rocznego
sprawozdania o odpadach opakowaniowych, odebranych z jednostek handlu detalicznego
i hurtowego oraz innych punktów zbierających opakowania i odpady opakowaniowe
objętych systemem kaucyjnym na terenie danej gminy. Takie rozwiązanie zapewnia,
że tonaż odpadów zebranych przez system kaucyjny z terenu danej gminy będzie zaliczany
do osiągniętych poziomów recyklingu konkretnej gminy. Dane te powinny zostać
uwzględnione w sprawozdaniach sporządzanych przez wójtów, burmistrzów i prezydentów
miast na podstawie art. 9q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r. poz. 733, z późn. zm.).
Ponadto Ministerstwo udziela na bieżąco odpowiedzi na pytania kierowane z urzędów
marszałkowskich oraz gmin (pisma, bezpośredni kontakt z pracownikami urzędów)
dotyczące zarówno funkcjonowania systemu kaucyjnego jak i prawidłowego sporządzania
sprawozdań, w tym sposobu uwzględniania w nich danych dotyczących odpadów zebranych
w ramach systemu kaucyjnego.
3. Jak resort odnosi się do propozycji powiązania PSZOK-ów z systemem kaucyjnym, tak
aby operatorzy mieli ustawowy obowiązek pokrywania kosztów obsługi systemu
kaucyjnego przez te gminne instalacje?
W obecnym stanie prawnym przepisy ustawy nie wykluczają udziału instalacji gminnych,
w tym punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych, w obsłudze strumieni
odpadów opakowaniowych pochodzących z systemu kaucyjnego. Oznacza to, że PSZOK-i
lub inne instalacje funkcjonujące w ramach systemów gminnych mogą, przy spełnieniu
odpowiednich wymogów organizacyjnych, technicznych czy ewidencyjnych, uczestniczyć
w procesie zbierania czy przetwarzania odpadów kaucyjnych. Ewentualna współpraca
z PSZOK-ami lub innymi gminnymi instalacjami powinna odbywać się na podstawie umów
zawieranych pomiędzy tymi instalacjami a operatorami systemu kaucyjnego, na zasadach
rynkowych, z uwzględnieniem rzeczywistego zakresu świadczonych usług i ponoszonych
kosztów.
Ministerstwo dostrzega znaczenie współpracy operatorów systemu kaucyjnego
z jednostkami samorządu terytorialnego i gminnymi instalacjami, gdyż taka współpraca
przyczyniać się będzie do zwiększenia dostępności punktów zbierania i efektywności
zagospodarowania odpadów opakowaniowych. Nie przewiduje się jednak wprowadzenia
automatycznego ustawowego obowiązku pokrywania przez operatorów kosztów obsługi
systemu kaucyjnego przez PSZOK-i niezależnie od zawartych porozumień. Warunki takiej
współpracy, w tym zakres usług, sposób przekazywania odpadów oraz zasady rozliczeń,
powinny być ustalane pomiędzy zainteresowanymi stronami.
4. Jaki jest aktualny stosunek resortu do zagospodarowania zysków z kaucji
nieodebranej? Czy Ministerstwo poprze model redystrybucji znacznej części tych
środków (np. 70%) z powrotem do JST, jako rekompensaty za utracone dochody ze
sprzedaży surowców wtórnych, aby zapobiec skokowym podwyżkom opłat za odbiór
śmieci dla mieszkańców?
Środki pochodzące z nieodebranej kaucji stanowią element finansowania systemu
kaucyjnego i zgodnie z przyjętym modelem powinny pozostawać w systemie, służąc
pokrywaniu kosztów jego funkcjonowania. Rozwiązanie polegające na automatycznym
2 m.in. Pismo z dnia 16 lutego 2026 r., znak: DGO-OK.055.26.2026.
-- 2 of 4 --
przekierowaniu określonej części tych środków do JST mogłoby ingerować w konstrukcję
systemu, w której finansowanie obowiązków związanych z osiąganiem poziomów zbierania
zostało przypisane podmiotom reprezentującym. Środki z nieodebranej przez klientów
kaucji są przeznaczane na funkcjonowanie i rozwój systemu, a informacje o pobranej,
zwróconej oraz nieodebranej kaucji stanowią element sprawozdania operatorów. Nie
przewiduje się poparcia dla rozwiązania polegającego na ustawowej redystrybucji części
środków z nieodebranej kaucji do jednostek samorządu terytorialnego.
Wartym przypomnienia jest, że NFOŚiGW uruchomił dofinansowanie dla gmin w ramach
programu priorytetowego „SUP – uprzątanie i zbieranie oraz transport i przetwarzanie
odpadów powstałych z produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych”. Program
ten przewiduje dotacje dla jednostek samorządu terytorialnego, związków międzygminnych
i metropolitalnych, z przeznaczeniem na zbieranie odpadów pozostawionych w publicznych
systemach zbierania, pokrycie kosztów utworzenia i utrzymania tych systemów, transportu
oraz przetwarzania takich odpadów. Środki te mogą być uzupełnieniem funduszy
kierowanych przez gminy na sprzątanie przestrzeni publicznych. Więcej informacji na
stronie NFOŚiGW https://www.gov.pl/web/nfosigw/nabor-20217.
5. Czy Ministerstwo planuje wprowadzenie norm technologicznych obligujących
operatorów do wdrażania maszyn zbiorczych (przyjmujących wiele opakowań
jednocześnie) oraz wymuszenie na sieciach handlowych dokonywania zwrotu kaucji
bezpośrednio na rachunki bankowe obywateli w sposób zautomatyzowany?
Podmioty reprezentujące odpowiadają za organizację systemu, w tym za dobór narzędzi
technicznych i logistycznych adekwatnych do skali działalności punktów zbierania.
Konsumenci mogą preferować różne sposoby zwrotu, więc różnorodna oferta rozwiązań
będzie bardziej zachęcająca do korzystania z systemu. Narzucenie jednego standardu
technologicznego takiego jak: konieczność stosowania maszyn zbiorczych przyjmujących
wiele opakowań jednocześnie czy konieczność prowadzenia zwrotów kaucji wyłącznie
w postaci zwrotów na kartę, mogłoby ograniczać elastyczność organizacyjną systemu
i utrudniać jego dostosowanie do warunków funkcjonowania jednostek handlowych.
Wprowadzenie obowiązkowych, zaawansowanych technologicznie rozwiązań mogłoby
ponadto stanowić istotną barierę finansową dla części uczestników systemu, zwłaszcza
mniejszych sklepów i placówek o ograniczonej powierzchni lub z niższym wolumenem
przyjmowanych opakowań. W ocenie Ministerstwa nie jest zasadne narzucanie wszystkim
uczestnikom systemu jednej, obowiązkowej formy zbiórki czy zwrotu kaucji, w związku
z czym takie rozwiązanie nie jest planowane.
6. Na jakim etapie są prace nad ustawą o Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta
(ROP) i dlaczego system kaucyjny jest wdrażany w oderwaniu od braku odpowiednich
rekompensat ze strony producentów dla całego gminnego systemu gospodarki
odpadami?
W dniu 7 lipca 2026 r. projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych
(UC100) został przekazany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska do rozpatrzenia przez
Komitet do Spraw Europejskich. W dniu 8 lipca 2026 r. przedmiotowy projekt został
skierowany do rozpatrzenia przez Komitet w trybie obiegowym, z terminem zgłaszania
uwag do dnia 16 lipca 2026 r. W ramach prowadzonych prac zgłoszono uwagi, część uwag
została uwzględniona, czego wynikiem była konieczność przygotowania nowych wersji
projektu UC100 wraz z dokumentami towarzyszącymi. Uwagi nieuwzględnione zostały
natomiast ujęte w tabeli rozbieżności. W związku z kolejnymi uwagami zgłoszonymi do
dokumentu w dniu 19 sierpnia 2026 r. przez: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych
-- 3 of 4 --
i Administracji, Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Rządowe
Centrum Legislacji oraz Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, przygotowane zostało
stanowisko resortu dotyczące zgłoszonych wątpliwości.
Kolejnym etapem prac legislacyjnych będzie skierowanie projektu UC100 pod obrady
Stałego Komitetu Rady Ministrów. Obecnie nie jest możliwe wskazanie konkretnego
terminu, w którym przedmiotowy projekt zostanie przyjęty przez Radę Ministrów oraz kiedy
zakończy się trwający proces legislacyjny, niemniej jednak MKiŚ dokłada wszelkich starań
by stało się to jak najszybciej.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.
-- 4 of 4 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.0500.34.2026.AK
4483434.18685932.15058186
Warszawa, 01-09-2026
Dotyczy: Interpelacja w sprawie koniecznych korekt w systemie kaucyjnym, ochrony
finansów samorządowych oraz dopuszczenia związków gmin do pełnienia roli operatorów
systemu, poseł Patryk Wicher z grupą Posłów, interpelacja nr K10INT18651.
Pan
Włodzimierz Czarzasty,
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na pytania przekazane w interpelacji poniżej przedstawiam wyjaśnienia.
1. Czy Ministerstwo przewiduje nowelizację ustawy, która umożliwiłaby związkom
celowym gmin powoływanie własnych, regionalnych operatorów systemu kaucyjnego,
pozwalając samorządom na zachowanie kontroli nad cennym surowcem?
Obowiązujące przepisy określają model funkcjonowania systemu kaucyjnego jako
rozwiązania o charakterze ogólnokrajowym, którego zasadniczym celem jest zapewnienie
jednolitych, powszechnych i równych warunków zwrotu na terytorium całego kraju.
Zgodnie z ustawą1 operatorzy muszą zapewnić, aby system kaucyjny obejmował terytorium
kraju. Ze względu na zasięg systemu realizacja obowiązków operatora regionalnie nie jest
możliwa. System ten ma także zapewniać powszechny i równy dostęp dla użytkowników
końcowych, jednostek handlu i wprowadzających. Przyjęty model ma zatem służyć
spójności organizacyjnej systemu oraz zapobiegać tworzeniu odmiennych, regionalnych
zasad jego funkcjonowania. Zapewnienie spójności rozwiązań przy dużym rozdrobnieniu
podmiotów odpowiedzialnych będzie niemożliwe.
Należy również wskazać, że system kaucyjny z założenia jest tworzony i finansowany przez
wprowadzających produkty w opakowaniach na napoje. Konstrukcja ta zgodnie
z założeniami ROP opiera odpowiedzialność za organizację systemu na wprowadzających
produkty w opakowaniach, a nie na jednostkach samorządu terytorialnego lub ich
związkach. Mając to na uwadze Ministerstwo nie przewiduje obecnie zmiany kierunku
regulacyjnego w zakresie dopuszczenia związków celowych gmin do pełnienia roli
regionalnych operatorów systemu kaucyjnego.
2. Kiedy i w jakiej formie Ministerstwo wprowadzi przepisy gwarantujące wliczanie
odpadów opakowaniowych zebranych w systemie kaucyjnym do ustawowych
poziomów recyklingu osiąganych przez konkretne gminy, na których terenie dokonano
zbiórki?
1 Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi
(Dz. U. z 2026 r. poz. 619), zwana dalej „ustawą”.
-- 1 of 4 --
Ministerstwo wysłało do wszystkich urzędów marszałkowskich oraz gmin, informacje2
dotyczącą zmian wynikających z wprowadzenia systemu kaucyjnego. Poinformowano,
że podmiot reprezentujący jest ustawowo zobowiązany do sporządzania rocznego
sprawozdania o odpadach opakowaniowych, odebranych z jednostek handlu detalicznego
i hurtowego oraz innych punktów zbierających opakowania i odpady opakowaniowe
objętych systemem kaucyjnym na terenie danej gminy. Takie rozwiązanie zapewnia,
że tonaż odpadów zebranych przez system kaucyjny z terenu danej gminy będzie zaliczany
do osiągniętych poziomów recyklingu konkretnej gminy. Dane te powinny zostać
uwzględnione w sprawozdaniach sporządzanych przez wójtów, burmistrzów i prezydentów
miast na podstawie art. 9q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r. poz. 733, z późn. zm.).
Ponadto Ministerstwo udziela na bieżąco odpowiedzi na pytania kierowane z urzędów
marszałkowskich oraz gmin (pisma, bezpośredni kontakt z pracownikami urzędów)
dotyczące zarówno funkcjonowania systemu kaucyjnego jak i prawidłowego sporządzania
sprawozdań, w tym sposobu uwzględniania w nich danych dotyczących odpadów zebranych
w ramach systemu kaucyjnego.
3. Jak resort odnosi się do propozycji powiązania PSZOK-ów z systemem kaucyjnym, tak
aby operatorzy mieli ustawowy obowiązek pokrywania kosztów obsługi systemu
kaucyjnego przez te gminne instalacje?
W obecnym stanie prawnym przepisy ustawy nie wykluczają udziału instalacji gminnych,
w tym punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych, w obsłudze strumieni
odpadów opakowaniowych pochodzących z systemu kaucyjnego. Oznacza to, że PSZOK-i
lub inne instalacje funkcjonujące w ramach systemów gminnych mogą, przy spełnieniu
odpowiednich wymogów organizacyjnych, technicznych czy ewidencyjnych, uczestniczyć
w procesie zbierania czy przetwarzania odpadów kaucyjnych. Ewentualna współpraca
z PSZOK-ami lub innymi gminnymi instalacjami powinna odbywać się na podstawie umów
zawieranych pomiędzy tymi instalacjami a operatorami systemu kaucyjnego, na zasadach
rynkowych, z uwzględnieniem rzeczywistego zakresu świadczonych usług i ponoszonych
kosztów.
Ministerstwo dostrzega znaczenie współpracy operatorów systemu kaucyjnego
z jednostkami samorządu terytorialnego i gminnymi instalacjami, gdyż taka współpraca
przyczyniać się będzie do zwiększenia dostępności punktów zbierania i efektywności
zagospodarowania odpadów opakowaniowych. Nie przewiduje się jednak wprowadzenia
automatycznego ustawowego obowiązku pokrywania przez operatorów kosztów obsługi
systemu kaucyjnego przez PSZOK-i niezależnie od zawartych porozumień. Warunki takiej
współpracy, w tym zakres usług, sposób przekazywania odpadów oraz zasady rozliczeń,
powinny być ustalane pomiędzy zainteresowanymi stronami.
4. Jaki jest aktualny stosunek resortu do zagospodarowania zysków z kaucji
nieodebranej? Czy Ministerstwo poprze model redystrybucji znacznej części tych
środków (np. 70%) z powrotem do JST, jako rekompensaty za utracone dochody ze
sprzedaży surowców wtórnych, aby zapobiec skokowym podwyżkom opłat za odbiór
śmieci dla mieszkańców?
Środki pochodzące z nieodebranej kaucji stanowią element finansowania systemu
kaucyjnego i zgodnie z przyjętym modelem powinny pozostawać w systemie, służąc
pokrywaniu kosztów jego funkcjonowania. Rozwiązanie polegające na automatycznym
2 m.in. Pismo z dnia 16 lutego 2026 r., znak: DGO-OK.055.26.2026.
-- 2 of 4 --
przekierowaniu określonej części tych środków do JST mogłoby ingerować w konstrukcję
systemu, w której finansowanie obowiązków związanych z osiąganiem poziomów zbierania
zostało przypisane podmiotom reprezentującym. Środki z nieodebranej przez klientów
kaucji są przeznaczane na funkcjonowanie i rozwój systemu, a informacje o pobranej,
zwróconej oraz nieodebranej kaucji stanowią element sprawozdania operatorów. Nie
przewiduje się poparcia dla rozwiązania polegającego na ustawowej redystrybucji części
środków z nieodebranej kaucji do jednostek samorządu terytorialnego.
Wartym przypomnienia jest, że NFOŚiGW uruchomił dofinansowanie dla gmin w ramach
programu priorytetowego „SUP – uprzątanie i zbieranie oraz transport i przetwarzanie
odpadów powstałych z produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych”. Program
ten przewiduje dotacje dla jednostek samorządu terytorialnego, związków międzygminnych
i metropolitalnych, z przeznaczeniem na zbieranie odpadów pozostawionych w publicznych
systemach zbierania, pokrycie kosztów utworzenia i utrzymania tych systemów, transportu
oraz przetwarzania takich odpadów. Środki te mogą być uzupełnieniem funduszy
kierowanych przez gminy na sprzątanie przestrzeni publicznych. Więcej informacji na
stronie NFOŚiGW https://www.gov.pl/web/nfosigw/nabor-20217.
5. Czy Ministerstwo planuje wprowadzenie norm technologicznych obligujących
operatorów do wdrażania maszyn zbiorczych (przyjmujących wiele opakowań
jednocześnie) oraz wymuszenie na sieciach handlowych dokonywania zwrotu kaucji
bezpośrednio na rachunki bankowe obywateli w sposób zautomatyzowany?
Podmioty reprezentujące odpowiadają za organizację systemu, w tym za dobór narzędzi
technicznych i logistycznych adekwatnych do skali działalności punktów zbierania.
Konsumenci mogą preferować różne sposoby zwrotu, więc różnorodna oferta rozwiązań
będzie bardziej zachęcająca do korzystania z systemu. Narzucenie jednego standardu
technologicznego takiego jak: konieczność stosowania maszyn zbiorczych przyjmujących
wiele opakowań jednocześnie czy konieczność prowadzenia zwrotów kaucji wyłącznie
w postaci zwrotów na kartę, mogłoby ograniczać elastyczność organizacyjną systemu
i utrudniać jego dostosowanie do warunków funkcjonowania jednostek handlowych.
Wprowadzenie obowiązkowych, zaawansowanych technologicznie rozwiązań mogłoby
ponadto stanowić istotną barierę finansową dla części uczestników systemu, zwłaszcza
mniejszych sklepów i placówek o ograniczonej powierzchni lub z niższym wolumenem
przyjmowanych opakowań. W ocenie Ministerstwa nie jest zasadne narzucanie wszystkim
uczestnikom systemu jednej, obowiązkowej formy zbiórki czy zwrotu kaucji, w związku
z czym takie rozwiązanie nie jest planowane.
6. Na jakim etapie są prace nad ustawą o Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta
(ROP) i dlaczego system kaucyjny jest wdrażany w oderwaniu od braku odpowiednich
rekompensat ze strony producentów dla całego gminnego systemu gospodarki
odpadami?
W dniu 7 lipca 2026 r. projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych
(UC100) został przekazany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska do rozpatrzenia przez
Komitet do Spraw Europejskich. W dniu 8 lipca 2026 r. przedmiotowy projekt został
skierowany do rozpatrzenia przez Komitet w trybie obiegowym, z terminem zgłaszania
uwag do dnia 16 lipca 2026 r. W ramach prowadzonych prac zgłoszono uwagi, część uwag
została uwzględniona, czego wynikiem była konieczność przygotowania nowych wersji
projektu UC100 wraz z dokumentami towarzyszącymi. Uwagi nieuwzględnione zostały
natomiast ujęte w tabeli rozbieżności. W związku z kolejnymi uwagami zgłoszonymi do
dokumentu w dniu 19 sierpnia 2026 r. przez: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych
-- 3 of 4 --
i Administracji, Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Rządowe
Centrum Legislacji oraz Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, przygotowane zostało
stanowisko resortu dotyczące zgłoszonych wątpliwości.
Kolejnym etapem prac legislacyjnych będzie skierowanie projektu UC100 pod obrady
Stałego Komitetu Rady Ministrów. Obecnie nie jest możliwe wskazanie konkretnego
terminu, w którym przedmiotowy projekt zostanie przyjęty przez Radę Ministrów oraz kiedy
zakończy się trwający proces legislacyjny, niemniej jednak MKiŚ dokłada wszelkich starań
by stało się to jak najszybciej.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.
-- 4 of 4 --