Interpelacja nr 18596
Interpelacja w sprawie pogarszającej się dostępności do świadczeń psychiatrycznych oraz niewystarczającego finansowania psychiatrii przez Narodowy Fundusz Zdrowia
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie pogarszającej się dostępności do świadczeń psychiatrycznych oraz niewystarczającego finansowania psychiatrii przez Narodowy Fundusz Zdrowia
Interpelacja nr 18596
do ministra zdrowia
w sprawie pogarszającej się dostępności do świadczeń psychiatrycznych oraz niewystarczającego finansowania psychiatrii przez Narodowy Fundusz Zdrowia
Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa
Data wpływu: 14-07-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego docierają liczne sygnały od mieszkańców okręgu dotyczące dramatycznie pogarszającej się dostępności do świadczeń psychiatrycznych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Szczególnie niepokojące są informacje o wydłużających się terminach oczekiwania na pierwszorazowe wizyty u lekarzy psychiatrów, wizyty kontrolne oraz leczenie ambulatoryjne i szpitalne.
Problem ten został również opisany w lokalnych mediach. Z przedstawionych informacji wynika, że placówki udzielające świadczeń psychiatrycznych alarmują o niewystarczającym finansowaniu przez Narodowy Fundusz Zdrowia, co przekłada się na ograniczanie liczby przyjmowanych pacjentów oraz systematyczne wydłużanie kolejek oczekujących. Przedstawiciele podmiotów leczniczych wskazują, że obecny poziom finansowania nie odpowiada rzeczywistym potrzebom zdrowotnym społeczeństwa, a skutki tych ograniczeń odczuwają przede wszystkim pacjenci wymagający pilnej pomocy psychiatrycznej.
Należy podkreślić, że problem ten nie dotyczy wyłącznie organizacji systemu ochrony zdrowia czy finansowania świadczeń. Dotyczy przede wszystkim zdrowia psychicznego pacjentów, którzy często znajdują się w najtrudniejszym momencie swojego życia i wymagają natychmiastowej specjalistycznej pomocy. Dla wielu osób jedyną alternatywą pozostaje leczenie prywatne, na które znacznej części społeczeństwa po prostu nie stać. W praktyce oznacza to, że sytuacja materialna coraz częściej decyduje o możliwości uzyskania pomocy psychiatrycznej.
Docierają również sygnały od świadczeniodawców, że obowiązująca wycena procedur psychiatrycznych nie odpowiada rzeczywistym kosztom ich realizacji. Konieczne jest przeprowadzenie pilnej analizy zasad finansowania świadczeń psychiatrycznych oraz dostosowanie wyceny procedur do realnych kosztów ich wykonywania. Niedopuszczalne jest, aby placówki zmuszone były ograniczać liczbę przyjmowanych pacjentów z powodu zbyt niskiego finansowania świadczeń.
Sytuacja ta szczególnie dotyka mieszkańców mniejszych miejscowości i terenów wiejskich, w tym okręgu płocko-ciechanowskiego, gdzie dostęp do lekarzy psychiatrów i poradni zdrowia psychicznego już dziś jest ograniczony, a wydłużające się kolejki jeszcze bardziej utrudniają uzyskanie specjalistycznej pomocy.
To już nie jest wyłącznie problem organizacyjny. To igranie z życiem i zdrowiem ludzi. Gdy na wizytę u lekarza psychiatry oczekuje się miesiącami, a niekiedy nawet latami, wielu pacjentów pozostaje bez pomocy właśnie wtedy, gdy najbardziej jej potrzebuje. Pogłębiające się zaburzenia psychiczne mogą prowadzić do utraty pracy, rozpadu relacji rodzinnych, wykluczenia społecznego, hospitalizacji, a w skrajnych przypadkach do prób samobójczych.
Państwo nie może oszczędzać na psychiatrii. Ceną wieloletnich zaniedbań są ludzkie dramaty, cierpienie całych rodzin oraz coraz większe koszty społeczne i ekonomiczne ponoszone w przyszłości. Zapewnienie szybkiego i powszechnego dostępu do świadczeń psychiatrycznych powinno stanowić jeden z najważniejszych priorytetów polityki zdrowotnej państwa.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia posiada analizę dotyczącą czasu oczekiwania na świadczenia psychiatryczne w latach 2024-2026, z uwzględnieniem województwa mazowieckiego oraz okręgu płocko-ciechanowskiego?
2. Jakie środki finansowe zostały przeznaczone przez Narodowy Fundusz Zdrowia na świadczenia psychiatryczne w latach 2024, 2025 i 2026 oraz jak zmieniały się one rok do roku?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje zwiększenie finansowania psychiatrii jeszcze w 2026 roku? Jeżeli tak, w jakiej wysokości i od kiedy?
4. Czy ministerstwo planuje zmianę sposobu wyceny procedur psychiatrycznych, tak aby odpowiadały rzeczywistym kosztom ich realizacji i zapewniały placówkom możliwość udzielania świadczeń bez ograniczania liczby pacjentów?
5. Czy prowadzone są analizy dotyczące liczby pacjentów, którzy z powodu zbyt odległych terminów lub wyczerpania limitów świadczeń zostali zmuszeni do korzystania z leczenia prywatnego lub całkowicie zrezygnowali z terapii?
6. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu skrócenia kolejek do lekarzy psychiatrów oraz poradni zdrowia psychicznego?
7. Czy planowane są dodatkowe środki finansowe dla placówek realizujących świadczenia psychiatryczne w regionach, gdzie dostępność do specjalistów jest szczególnie ograniczona?
8. Jak ministerstwo ocenia wpływ obecnego poziomu finansowania psychiatrii na bezpieczeństwo zdrowotne pacjentów oraz funkcjonowanie placówek medycznych?
9. Czy planowane są zmiany organizacyjne lub legislacyjne mające zapewnić pacjentom szybszy i rzeczywisty dostęp do świadczeń psychiatrycznych finansowanych ze środków publicznych?
Zwracam się z prośbą o pilne zajęcie stanowiska w przedstawionej sprawie. Zdrowie psychiczne Polaków nie może być traktowane jako obszar, na którym poszukuje się oszczędności. Każdy dzień oczekiwania na pomoc może oznaczać pogłębienie choroby, utratę szansy na skuteczne leczenie, a niekiedy nawet utratę życia. Dlatego oczekuję przedstawienia konkretnych działań naprawczych, które zapewnią pacjentom realny, szybki i równy dostęp do opieki psychiatrycznej finansowanej ze środków publicznych.
Interpelacja nr 18596
do ministra zdrowia
w sprawie pogarszającej się dostępności do świadczeń psychiatrycznych oraz niewystarczającego finansowania psychiatrii przez Narodowy Fundusz Zdrowia
Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa
Data wpływu: 14-07-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego docierają liczne sygnały od mieszkańców okręgu dotyczące dramatycznie pogarszającej się dostępności do świadczeń psychiatrycznych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Szczególnie niepokojące są informacje o wydłużających się terminach oczekiwania na pierwszorazowe wizyty u lekarzy psychiatrów, wizyty kontrolne oraz leczenie ambulatoryjne i szpitalne.
Problem ten został również opisany w lokalnych mediach. Z przedstawionych informacji wynika, że placówki udzielające świadczeń psychiatrycznych alarmują o niewystarczającym finansowaniu przez Narodowy Fundusz Zdrowia, co przekłada się na ograniczanie liczby przyjmowanych pacjentów oraz systematyczne wydłużanie kolejek oczekujących. Przedstawiciele podmiotów leczniczych wskazują, że obecny poziom finansowania nie odpowiada rzeczywistym potrzebom zdrowotnym społeczeństwa, a skutki tych ograniczeń odczuwają przede wszystkim pacjenci wymagający pilnej pomocy psychiatrycznej.
Należy podkreślić, że problem ten nie dotyczy wyłącznie organizacji systemu ochrony zdrowia czy finansowania świadczeń. Dotyczy przede wszystkim zdrowia psychicznego pacjentów, którzy często znajdują się w najtrudniejszym momencie swojego życia i wymagają natychmiastowej specjalistycznej pomocy. Dla wielu osób jedyną alternatywą pozostaje leczenie prywatne, na które znacznej części społeczeństwa po prostu nie stać. W praktyce oznacza to, że sytuacja materialna coraz częściej decyduje o możliwości uzyskania pomocy psychiatrycznej.
Docierają również sygnały od świadczeniodawców, że obowiązująca wycena procedur psychiatrycznych nie odpowiada rzeczywistym kosztom ich realizacji. Konieczne jest przeprowadzenie pilnej analizy zasad finansowania świadczeń psychiatrycznych oraz dostosowanie wyceny procedur do realnych kosztów ich wykonywania. Niedopuszczalne jest, aby placówki zmuszone były ograniczać liczbę przyjmowanych pacjentów z powodu zbyt niskiego finansowania świadczeń.
Sytuacja ta szczególnie dotyka mieszkańców mniejszych miejscowości i terenów wiejskich, w tym okręgu płocko-ciechanowskiego, gdzie dostęp do lekarzy psychiatrów i poradni zdrowia psychicznego już dziś jest ograniczony, a wydłużające się kolejki jeszcze bardziej utrudniają uzyskanie specjalistycznej pomocy.
To już nie jest wyłącznie problem organizacyjny. To igranie z życiem i zdrowiem ludzi. Gdy na wizytę u lekarza psychiatry oczekuje się miesiącami, a niekiedy nawet latami, wielu pacjentów pozostaje bez pomocy właśnie wtedy, gdy najbardziej jej potrzebuje. Pogłębiające się zaburzenia psychiczne mogą prowadzić do utraty pracy, rozpadu relacji rodzinnych, wykluczenia społecznego, hospitalizacji, a w skrajnych przypadkach do prób samobójczych.
Państwo nie może oszczędzać na psychiatrii. Ceną wieloletnich zaniedbań są ludzkie dramaty, cierpienie całych rodzin oraz coraz większe koszty społeczne i ekonomiczne ponoszone w przyszłości. Zapewnienie szybkiego i powszechnego dostępu do świadczeń psychiatrycznych powinno stanowić jeden z najważniejszych priorytetów polityki zdrowotnej państwa.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia posiada analizę dotyczącą czasu oczekiwania na świadczenia psychiatryczne w latach 2024-2026, z uwzględnieniem województwa mazowieckiego oraz okręgu płocko-ciechanowskiego?
2. Jakie środki finansowe zostały przeznaczone przez Narodowy Fundusz Zdrowia na świadczenia psychiatryczne w latach 2024, 2025 i 2026 oraz jak zmieniały się one rok do roku?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje zwiększenie finansowania psychiatrii jeszcze w 2026 roku? Jeżeli tak, w jakiej wysokości i od kiedy?
4. Czy ministerstwo planuje zmianę sposobu wyceny procedur psychiatrycznych, tak aby odpowiadały rzeczywistym kosztom ich realizacji i zapewniały placówkom możliwość udzielania świadczeń bez ograniczania liczby pacjentów?
5. Czy prowadzone są analizy dotyczące liczby pacjentów, którzy z powodu zbyt odległych terminów lub wyczerpania limitów świadczeń zostali zmuszeni do korzystania z leczenia prywatnego lub całkowicie zrezygnowali z terapii?
6. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu skrócenia kolejek do lekarzy psychiatrów oraz poradni zdrowia psychicznego?
7. Czy planowane są dodatkowe środki finansowe dla placówek realizujących świadczenia psychiatryczne w regionach, gdzie dostępność do specjalistów jest szczególnie ograniczona?
8. Jak ministerstwo ocenia wpływ obecnego poziomu finansowania psychiatrii na bezpieczeństwo zdrowotne pacjentów oraz funkcjonowanie placówek medycznych?
9. Czy planowane są zmiany organizacyjne lub legislacyjne mające zapewnić pacjentom szybszy i rzeczywisty dostęp do świadczeń psychiatrycznych finansowanych ze środków publicznych?
Zwracam się z prośbą o pilne zajęcie stanowiska w przedstawionej sprawie. Zdrowie psychiczne Polaków nie może być traktowane jako obszar, na którym poszukuje się oszczędności. Każdy dzień oczekiwania na pomoc może oznaczać pogłębienie choroby, utratę szansy na skuteczne leczenie, a niekiedy nawet utratę życia. Dlatego oczekuję przedstawienia konkretnych działań naprawczych, które zapewnią pacjentom realny, szybki i równy dostęp do opieki psychiatrycznej finansowanej ze środków publicznych.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
27%
Konkretność
73%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 9 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.1 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (9)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„na bieżąco monitoruje”
(formułki uspokajające / pozorne działania)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13533 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.51.2026.JS
Warszawa, 12 sierpnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18596 P. Poseł Wioletty M. Kulpy,
w sprawie pogarszającej
się dostępności do świadczeń psychiatrycznych oraz niewystarczającego
finansowania psychiatrii przez Narodowy Fundusz Zdrowia, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższych wyjaśnień.
Na zlecenie Ministerstwa Zdrowia, Departament Analiz, Monitorowania Jakości i
Optymalizacji Świadczeń Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej NFZ) przeprowadził
analizę czasów oczekiwania na świadczenia psychiatryczne w Polsce w latach 2024–2026,
ze szczególnym uwzględnieniem województwa mazowieckiego a w nim okręgu płocko –
ciechanowskiego. Wyniki tej analizy przedstawiono tabelarycznie w pliku w formacie MS
Excel stanowiących załącznik nr 1 do niniejszego pisma i zawierającym:
Średni czas oczekiwania, liczbę pacjentów oczekujących oraz liczbę skreśleń z list
oczekujących w zakresie opieki psychiatrycznej w Polsce w latach 2024-2026,
Średni czas oczekiwania, liczbę pacjentów oczekujących oraz liczba skreśleń z list
oczekujących w zakresie opieki psychiatrycznej w okręgu płocko-ciechanowskim w
latach 2024-2026.
Dodatkowo, w załączniku nr 2 zaprezentowano dane uzyskane z Mazowieckiego Oddz.
Woj. NFZ dotyczące czasów oczekiwania do komórek organizacyjnych udzielających
świadczeń w ww. zakresach, z których wynika, że w regionie ciechanowskim od marca 2024
r. do czerwca 2026 r. wzrost przedmiotowego parametru wystąpił w przypadku:
kategoria stabilna:
poradnia zdrowia psychicznego dla dzieci,
poradnia dla osób z autyzmem dziecięcym,
poradnia leczenia uzależnień,
poradnia psychologiczna,
poradnia psychologiczna dla dzieci,
hostel dla osób z zaburzeniami psychicznymi,
kategoria pilna:
poradnia dla osób z autyzmem dziecięcym,
zakład/oddział opiekuńczo-leczniczy psychiatryczny;
zaś w regionie płockim od marca 2024 r. do czerwca 2026 r. wzrost przedmiotowego
parametru wystąpił w przypadku:
kategoria stabilna:
poradnia leczenia uzależnień,
poradnia psychologiczna dla dzieci,
oddział dzienny psychiatryczny (ogólny),
oddział dzienny dla osób z autyzmem dziecięcym,
oddział dzienny terapii uzależnienia od alkoholu,
zespół leczenia środowiskowego (domowego),
oddział rehabilitacji psychiatrycznej,
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
oddział psychogeriatryczny,
oddział leczenia uzależnień,
kategoria pilna:
poradnia zdrowia psychicznego,
poradnia zdrowia psychicznego dla dzieci,
oddział dzienny terapii uzależnienia od alkoholu,
oddział rehabilitacji psychiatrycznej,
oddział leczenia uzależnień,
oddział terapii uzależnienia od substancji psychoaktywnych.
Natomiast dostępność do ww. rodzajów świadczeń z zakresu opieki psychiatrycznej i
leczenia uzależnień, zobrazowaną wskaźnikami zabezpieczenia dla poszczególnych
delegatur Mazowieckiego Oddz. Woj. NFZ przedstawiono w załączniku nr 3.
Opieka psychiatryczna jest finansowana przez NFZ w ramach dwóch zakresów świadczeń,
tj. opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień (poz. planu finansowego B2.4) oraz program
pilotażowy w centrach zdrowia psychicznego (poz. B2.21.1). Nakłady finansowe
przeznaczane na te dziedziny systematycznie wzrastają. W 2026 r. wartość środków
zaplanowanych na finansowanie opieki psychiatrycznej jest wyższa o 197,4% w
porównaniu do wykonania planu finansowego w 2020 r. oraz o 17,1% w porównaniu do
2025 r. Jednocześnie zwiększa się udział wydatków na opiekę psychiatryczną w ogólnych
kosztach świadczeń opieki zdrowotnej wykazanych w planie finansowym NFZ (poz. B2) – z
3,50% w 2020 r. do 4,80% w 2026 r. Porównanie dynamiki wzrostu nakładów na opiekę
psychiatryczną (poz. B2.4 i B2.21.1) z dynamiką wzrostu nakładów na świadczenia opieki
zdrowotnej finansowane przez NFZ (poz. B2) w latach 2021 – 2026 w odniesieniu do
wykonania planu finansowego w 2020 r., wskazuje, że finansowanie opieki psychiatrycznej
rosło znacznie szybciej niż nakłady na świadczenia opieki zdrowotnej ogółem. W 2026 r.
plan finansowy w zakresie kosztów opieki psychiatrycznej jest wyższy o 197% w
porównaniu z wykonaniem planu 2020 r., podczas gdy koszty ogółu świadczeń opieki
zdrowotnej wzrosły w tym samym okresie o 117%. Analiza zmian rok do roku również
potwierdza utrzymanie wyższej dynami finansowania opieki psychiatrycznej. W 2026 r.,
w porównaniu z rokiem poprzednim, nakłady na opiekę psychiatryczną wzrosły o 17%,
podczas gdy nakłady na świadczenia opieki zdrowotnie ogółem zwiększyły się o 4%.
Szczegółowe kwoty nakładów ponoszonych przez NFZ na opiekę psychiatryczną i leczenie
uzależnień w przeciągu lat od 2020 do połowy 2026, zebrane w pliku MS Excel
stanowiącym załącznik nr 4, potwierdzają, że opieka psychiatryczna pozostaje jednym
z priorytetowych obszarów finansowania ze środków publicznych.
Zmiana wyceny świadczeń psychiatrycznych finansowanych przez NFZ nie leży
w bezpośrednich kompetencjach Ministra Zdrowia, lecz wg przepisu w art. 3 b ustawy
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych1 określanie
taryf świadczeń opieki zdrowotnej w poszczególnych zakresach lub rodzajach pozostaje
w gestii Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (dalej AOTMiT). Właśnie
w związku w obwieszczeniem Prezesa AOTMiT z dnia 2 lipca br. dot. rekomendacji nr
84/2026 z dnia 9 czerwca 2026 r. w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania
świadczeń opieki zdrowotnej, NFZ dokonał zmiany planu finansowego na 2026 r.,
w wyniku której zwiększono środki przeznaczone na finansowanie opieki psychiatrycznej
i leczenia uzależnień oraz programu pilotażowego centrum zdrowia psychicznego o łączną
kwotę w wysokości 306,6 mln zł.
Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi badań liczby pacjentów, którzy z powodu zbyt
odległych terminów lub wyczerpania limitów świadczeń zostali zmuszeni do korzystania z
leczenia prywatnego lub całkowicie zrezygnowali z terapii. Jednocześnie uprzejmie
informuję, że raporty z prac analitycznych prowadzonych przez Ministerstwo Zdrowia, min.
1 Ustawa z dn. 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
(t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1461 ze zm.)
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
na temat potrzeb zdrowotnych świadczeniobiorców, prezentowane są w postaci Map
Potrzeb Zdrowotnych. Informacje odnoszące się do opieki psychiatrycznej i leczenia
uzależnień są dostępne na stronie:
https://basiw.mz.gov.pl/mapy-informacje/mapa-2022-2026/analizy/opieka-
psychiatryczna-i-leczenie-uzaleznien/
Jak wynika z opisanych uprzednio załączników, NFZ na bieżąco monitoruje potrzeby
zdrowotne, poziom realizacji oraz dostępność do świadczeń opieki psychiatrycznej, a także
listy oczekujących na udzielenie tych świadczeń. W regionach, w których identyfikowane są
ograniczenia w dostępie do świadczeń psychiatrycznych Fundusz podejmuje działania
mające na celu poprawę ich dostępności, w szczególności poprzez ogłaszanie dodatkowych
postępowań w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, jak
również finansuje świadczenia zrealizowane ponad plan określony umowami, w
przypadkach i na zasadach określonych przepisami oraz postanowieniami umów. Wszystkie
te działania podejmowane są w oparciu o wysokość środków finansowych pozostających w
dyspozycji płatnika publicznego, tj. przywidzianych w planie finansowym tworzonym
zgodnie z przywołaną już ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych, z uwzględnieniem dyscypliny finansów publicznych.
Jak wynika z informacji przekazanych przez Mazowiecki Oddz. Woj. NFZ, w planie zakupu
świadczeń na 2026 r. Oddział ten zaplanował przeprowadzenie postępowań konkursowych
w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień w niżej
wymienionych zakresach świadczeń, na obszarze obejmujących subregiony płocki i
ciechanowski (całe województwo) lub obszarach będących częścią tych subregionów
(powiat pułtuski i żuromiński).
Szczegóły w poniższej tabeli:
Zakres świadczeń Rejon Uwagi
zespół środowiskowej opieki psychologicznej i psycho-
terapeutycznej dla dzieci i młodzieży - I poziom ref.
pułtuski „biała plama”
zespół środowiskowej opieki psychologicznej i psycho-
terapeutycznej dla dzieci i młodzieży - I poziom ref.
żuromiński „biała plama”
świadczenia terapii dla uzależnionych od substancji
psychoaktywnych z współistniejącymi zaburzeniami
psychotycznymi (podwójna diagnoza)
województwo
mazowieckie
„biała plama”
świadczenia dla uzależnionych od alkoholu udzielane w
hostelu
województwo
mazowieckie
„biała plama”
świadczenia dla uzależnionych od substancji
psychoaktywnych udzielane w hostelu
województwo
mazowieckie
„biała plama”
centrum zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży - II
poziom referencyjny
gostyniński,
płocki, Płock
sierpecki,
postępowanie
uzupełniające
świadczenia w psychiatrii sądowej w warunkach
podstawowego zabezpieczenia
województwo
mazowieckie
postępowanie
uzupełniające
Podkreślenia wymaga fakt, że ww. postępowania będą możliwe do przeprowadzenia w
sytuacji pojawienia się możliwego do wykorzystania potencjału, a decyzje w sprawie ich
ewentualnego ogłaszania podejmowane będą wyłącznie w sytuacji pozyskania przez
Oddział dodatkowych środków finansowych na ten cel.
Ministerstwo Zdrowia dostrzega, że poziom finansowania opieki psychiatrycznej ma
istotne znaczenie zarówno dla bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów, jak i zapewnienia
stabilnego funkcjonowania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych. Należy przy
tym wskazać, że w celu poprawy dostępu do właściwej opieki psychiatrycznej Ministerstwo
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
opracowało i wdraża kompleksową reformę systemu ochrony zdrowia psychicznego.
Głównym celem reformy jest rozwijanie środowiskowego modelu psychiatrycznej opieki
zdrowotnej oraz wyrównanie dostępu do opieki psychiatrycznej we wszystkich regionach
kraju. Od 2018 roku w Polsce trwa reforma opieki psychiatrycznej, w ramach której dorośli
pacjenci mają prawo skorzystać ze świadczeń zdrowotnych udzielanych w centrach zdrowia
psychicznego (dalej CZP). Intencją resortu zdrowia jest wdrożenie modelu CZP po
zakończeniu pilotażu, tj. 31 grudnia 2026 r.
Jeśli chodzi o zmiany organizacyjne lub legislacyjne mające zapewnić pacjentom szybszy
i rzeczywisty dostęp do świadczeń psychiatrycznych finansowanych ze środków
publicznych, to aktualnie w Ministerstwie Zdrowia procedowana jest nowelizacja
rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki
psychiatrycznej i leczenia uzależnień.2 Opracowanie przedmiotowego projektu stosownego
rozporządzenia Ministra Zdrowia zostało podyktowane potrzebą zapewnienia ciągłości
realizacji świadczeń gwarantowanych udzielanych obecnie w centrach zdrowia
psychicznego w ramach programu pilotażowego, obejmującego prawie 15 mln osób,
stanowiących około 48% populacji dorosłych w Polsce. W celu zapewnienia lepszej opieki z
obszaru zdrowia psychicznego, niniejszym projektem, po zakończeniu programu
pilotażowego, opieka psychiatryczna sprawowana dotychczas przez centra zdrowia
psychicznego zostanie „rozciągnięta” na całą dorosłą populację Polski.
Na podstawie średniej populacji przypadającej na jedno funkcjonujące CZP (ok. 115,5 tys.
osób) oraz liczby osób, które pozostają do objęcia opieką, szacuje się, że dla zapewnienia
pełnego pokrycia kraju konieczne byłoby utworzenie około 135 dodatkowych Centrów
Zdrowia Psychicznego. Szacunek ten ma charakter orientacyjny i opiera się na
uśrednionych danych dotyczących obecnie funkcjonujących jednostek.
Projektowane rozwiązania mają na celu doprowadzenie do przesunięcia ciężaru z leczenia
pacjentów w szpitalach psychiatrycznych, na świadczenia opieki środowiskowego w CZP.
Trzeba podkreślić, że deinstytucjonalizacja psychiatrycznej opieki zdrowotnej jest
rekomendowanym kierunkiem zmian postulowanym przez WHO, UE i OECD, ale również
przez wiele organizacji pozarządowych w tym organizacji pacjenckich.
Założenia projektowanej reformy przechodzenia opieki psychiatrycznej w Polsce dotyczą
przejścia z modelu „azylowego", opierającego się na izolowaniu osób z zaburzeniami
psychicznymi w zamkniętych szpitalach psychiatrycznych, na model środowiskowy.
Obecnie trwa analiza uwag zgłoszonych w trakcie konsultacji publicznych projektu
rozporządzenia zmieniającego przywołane rozporządzenie Ministra Zdrowia i wkrótce
zostanie on skierowany do dalszych prac legislacyjnych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Załączniki w formie plików formatu MS Excel:
Załącznik nr 1 - Dane_z_list_oczekujących_i_czasów_oczekiwania dot. opieki psychiatrycznej
2 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dn. 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz.U. z 2026 r. poz. 383)
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Załącznik nr 2 - Aanaliza_czasów_oczekiwania w Mazowieckim OW NFZ
Załącznik nr 3 - Analiza_dostępności_do_świadczeń w Mazowieckim OW NFZ
Załącznik nr 4 - Wzrost poziomu finansowania świadczeń przez NFZ
-- 5 of 5 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.51.2026.JS
Warszawa, 12 sierpnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18596 P. Poseł Wioletty M. Kulpy,
w sprawie pogarszającej
się dostępności do świadczeń psychiatrycznych oraz niewystarczającego
finansowania psychiatrii przez Narodowy Fundusz Zdrowia, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższych wyjaśnień.
Na zlecenie Ministerstwa Zdrowia, Departament Analiz, Monitorowania Jakości i
Optymalizacji Świadczeń Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej NFZ) przeprowadził
analizę czasów oczekiwania na świadczenia psychiatryczne w Polsce w latach 2024–2026,
ze szczególnym uwzględnieniem województwa mazowieckiego a w nim okręgu płocko –
ciechanowskiego. Wyniki tej analizy przedstawiono tabelarycznie w pliku w formacie MS
Excel stanowiących załącznik nr 1 do niniejszego pisma i zawierającym:
Średni czas oczekiwania, liczbę pacjentów oczekujących oraz liczbę skreśleń z list
oczekujących w zakresie opieki psychiatrycznej w Polsce w latach 2024-2026,
Średni czas oczekiwania, liczbę pacjentów oczekujących oraz liczba skreśleń z list
oczekujących w zakresie opieki psychiatrycznej w okręgu płocko-ciechanowskim w
latach 2024-2026.
Dodatkowo, w załączniku nr 2 zaprezentowano dane uzyskane z Mazowieckiego Oddz.
Woj. NFZ dotyczące czasów oczekiwania do komórek organizacyjnych udzielających
świadczeń w ww. zakresach, z których wynika, że w regionie ciechanowskim od marca 2024
r. do czerwca 2026 r. wzrost przedmiotowego parametru wystąpił w przypadku:
kategoria stabilna:
poradnia zdrowia psychicznego dla dzieci,
poradnia dla osób z autyzmem dziecięcym,
poradnia leczenia uzależnień,
poradnia psychologiczna,
poradnia psychologiczna dla dzieci,
hostel dla osób z zaburzeniami psychicznymi,
kategoria pilna:
poradnia dla osób z autyzmem dziecięcym,
zakład/oddział opiekuńczo-leczniczy psychiatryczny;
zaś w regionie płockim od marca 2024 r. do czerwca 2026 r. wzrost przedmiotowego
parametru wystąpił w przypadku:
kategoria stabilna:
poradnia leczenia uzależnień,
poradnia psychologiczna dla dzieci,
oddział dzienny psychiatryczny (ogólny),
oddział dzienny dla osób z autyzmem dziecięcym,
oddział dzienny terapii uzależnienia od alkoholu,
zespół leczenia środowiskowego (domowego),
oddział rehabilitacji psychiatrycznej,
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
oddział psychogeriatryczny,
oddział leczenia uzależnień,
kategoria pilna:
poradnia zdrowia psychicznego,
poradnia zdrowia psychicznego dla dzieci,
oddział dzienny terapii uzależnienia od alkoholu,
oddział rehabilitacji psychiatrycznej,
oddział leczenia uzależnień,
oddział terapii uzależnienia od substancji psychoaktywnych.
Natomiast dostępność do ww. rodzajów świadczeń z zakresu opieki psychiatrycznej i
leczenia uzależnień, zobrazowaną wskaźnikami zabezpieczenia dla poszczególnych
delegatur Mazowieckiego Oddz. Woj. NFZ przedstawiono w załączniku nr 3.
Opieka psychiatryczna jest finansowana przez NFZ w ramach dwóch zakresów świadczeń,
tj. opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień (poz. planu finansowego B2.4) oraz program
pilotażowy w centrach zdrowia psychicznego (poz. B2.21.1). Nakłady finansowe
przeznaczane na te dziedziny systematycznie wzrastają. W 2026 r. wartość środków
zaplanowanych na finansowanie opieki psychiatrycznej jest wyższa o 197,4% w
porównaniu do wykonania planu finansowego w 2020 r. oraz o 17,1% w porównaniu do
2025 r. Jednocześnie zwiększa się udział wydatków na opiekę psychiatryczną w ogólnych
kosztach świadczeń opieki zdrowotnej wykazanych w planie finansowym NFZ (poz. B2) – z
3,50% w 2020 r. do 4,80% w 2026 r. Porównanie dynamiki wzrostu nakładów na opiekę
psychiatryczną (poz. B2.4 i B2.21.1) z dynamiką wzrostu nakładów na świadczenia opieki
zdrowotnej finansowane przez NFZ (poz. B2) w latach 2021 – 2026 w odniesieniu do
wykonania planu finansowego w 2020 r., wskazuje, że finansowanie opieki psychiatrycznej
rosło znacznie szybciej niż nakłady na świadczenia opieki zdrowotnej ogółem. W 2026 r.
plan finansowy w zakresie kosztów opieki psychiatrycznej jest wyższy o 197% w
porównaniu z wykonaniem planu 2020 r., podczas gdy koszty ogółu świadczeń opieki
zdrowotnej wzrosły w tym samym okresie o 117%. Analiza zmian rok do roku również
potwierdza utrzymanie wyższej dynami finansowania opieki psychiatrycznej. W 2026 r.,
w porównaniu z rokiem poprzednim, nakłady na opiekę psychiatryczną wzrosły o 17%,
podczas gdy nakłady na świadczenia opieki zdrowotnie ogółem zwiększyły się o 4%.
Szczegółowe kwoty nakładów ponoszonych przez NFZ na opiekę psychiatryczną i leczenie
uzależnień w przeciągu lat od 2020 do połowy 2026, zebrane w pliku MS Excel
stanowiącym załącznik nr 4, potwierdzają, że opieka psychiatryczna pozostaje jednym
z priorytetowych obszarów finansowania ze środków publicznych.
Zmiana wyceny świadczeń psychiatrycznych finansowanych przez NFZ nie leży
w bezpośrednich kompetencjach Ministra Zdrowia, lecz wg przepisu w art. 3 b ustawy
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych1 określanie
taryf świadczeń opieki zdrowotnej w poszczególnych zakresach lub rodzajach pozostaje
w gestii Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (dalej AOTMiT). Właśnie
w związku w obwieszczeniem Prezesa AOTMiT z dnia 2 lipca br. dot. rekomendacji nr
84/2026 z dnia 9 czerwca 2026 r. w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania
świadczeń opieki zdrowotnej, NFZ dokonał zmiany planu finansowego na 2026 r.,
w wyniku której zwiększono środki przeznaczone na finansowanie opieki psychiatrycznej
i leczenia uzależnień oraz programu pilotażowego centrum zdrowia psychicznego o łączną
kwotę w wysokości 306,6 mln zł.
Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi badań liczby pacjentów, którzy z powodu zbyt
odległych terminów lub wyczerpania limitów świadczeń zostali zmuszeni do korzystania z
leczenia prywatnego lub całkowicie zrezygnowali z terapii. Jednocześnie uprzejmie
informuję, że raporty z prac analitycznych prowadzonych przez Ministerstwo Zdrowia, min.
1 Ustawa z dn. 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
(t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1461 ze zm.)
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
na temat potrzeb zdrowotnych świadczeniobiorców, prezentowane są w postaci Map
Potrzeb Zdrowotnych. Informacje odnoszące się do opieki psychiatrycznej i leczenia
uzależnień są dostępne na stronie:
https://basiw.mz.gov.pl/mapy-informacje/mapa-2022-2026/analizy/opieka-
psychiatryczna-i-leczenie-uzaleznien/
Jak wynika z opisanych uprzednio załączników, NFZ na bieżąco monitoruje potrzeby
zdrowotne, poziom realizacji oraz dostępność do świadczeń opieki psychiatrycznej, a także
listy oczekujących na udzielenie tych świadczeń. W regionach, w których identyfikowane są
ograniczenia w dostępie do świadczeń psychiatrycznych Fundusz podejmuje działania
mające na celu poprawę ich dostępności, w szczególności poprzez ogłaszanie dodatkowych
postępowań w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, jak
również finansuje świadczenia zrealizowane ponad plan określony umowami, w
przypadkach i na zasadach określonych przepisami oraz postanowieniami umów. Wszystkie
te działania podejmowane są w oparciu o wysokość środków finansowych pozostających w
dyspozycji płatnika publicznego, tj. przywidzianych w planie finansowym tworzonym
zgodnie z przywołaną już ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych, z uwzględnieniem dyscypliny finansów publicznych.
Jak wynika z informacji przekazanych przez Mazowiecki Oddz. Woj. NFZ, w planie zakupu
świadczeń na 2026 r. Oddział ten zaplanował przeprowadzenie postępowań konkursowych
w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień w niżej
wymienionych zakresach świadczeń, na obszarze obejmujących subregiony płocki i
ciechanowski (całe województwo) lub obszarach będących częścią tych subregionów
(powiat pułtuski i żuromiński).
Szczegóły w poniższej tabeli:
Zakres świadczeń Rejon Uwagi
zespół środowiskowej opieki psychologicznej i psycho-
terapeutycznej dla dzieci i młodzieży - I poziom ref.
pułtuski „biała plama”
zespół środowiskowej opieki psychologicznej i psycho-
terapeutycznej dla dzieci i młodzieży - I poziom ref.
żuromiński „biała plama”
świadczenia terapii dla uzależnionych od substancji
psychoaktywnych z współistniejącymi zaburzeniami
psychotycznymi (podwójna diagnoza)
województwo
mazowieckie
„biała plama”
świadczenia dla uzależnionych od alkoholu udzielane w
hostelu
województwo
mazowieckie
„biała plama”
świadczenia dla uzależnionych od substancji
psychoaktywnych udzielane w hostelu
województwo
mazowieckie
„biała plama”
centrum zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży - II
poziom referencyjny
gostyniński,
płocki, Płock
sierpecki,
postępowanie
uzupełniające
świadczenia w psychiatrii sądowej w warunkach
podstawowego zabezpieczenia
województwo
mazowieckie
postępowanie
uzupełniające
Podkreślenia wymaga fakt, że ww. postępowania będą możliwe do przeprowadzenia w
sytuacji pojawienia się możliwego do wykorzystania potencjału, a decyzje w sprawie ich
ewentualnego ogłaszania podejmowane będą wyłącznie w sytuacji pozyskania przez
Oddział dodatkowych środków finansowych na ten cel.
Ministerstwo Zdrowia dostrzega, że poziom finansowania opieki psychiatrycznej ma
istotne znaczenie zarówno dla bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów, jak i zapewnienia
stabilnego funkcjonowania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych. Należy przy
tym wskazać, że w celu poprawy dostępu do właściwej opieki psychiatrycznej Ministerstwo
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
opracowało i wdraża kompleksową reformę systemu ochrony zdrowia psychicznego.
Głównym celem reformy jest rozwijanie środowiskowego modelu psychiatrycznej opieki
zdrowotnej oraz wyrównanie dostępu do opieki psychiatrycznej we wszystkich regionach
kraju. Od 2018 roku w Polsce trwa reforma opieki psychiatrycznej, w ramach której dorośli
pacjenci mają prawo skorzystać ze świadczeń zdrowotnych udzielanych w centrach zdrowia
psychicznego (dalej CZP). Intencją resortu zdrowia jest wdrożenie modelu CZP po
zakończeniu pilotażu, tj. 31 grudnia 2026 r.
Jeśli chodzi o zmiany organizacyjne lub legislacyjne mające zapewnić pacjentom szybszy
i rzeczywisty dostęp do świadczeń psychiatrycznych finansowanych ze środków
publicznych, to aktualnie w Ministerstwie Zdrowia procedowana jest nowelizacja
rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki
psychiatrycznej i leczenia uzależnień.2 Opracowanie przedmiotowego projektu stosownego
rozporządzenia Ministra Zdrowia zostało podyktowane potrzebą zapewnienia ciągłości
realizacji świadczeń gwarantowanych udzielanych obecnie w centrach zdrowia
psychicznego w ramach programu pilotażowego, obejmującego prawie 15 mln osób,
stanowiących około 48% populacji dorosłych w Polsce. W celu zapewnienia lepszej opieki z
obszaru zdrowia psychicznego, niniejszym projektem, po zakończeniu programu
pilotażowego, opieka psychiatryczna sprawowana dotychczas przez centra zdrowia
psychicznego zostanie „rozciągnięta” na całą dorosłą populację Polski.
Na podstawie średniej populacji przypadającej na jedno funkcjonujące CZP (ok. 115,5 tys.
osób) oraz liczby osób, które pozostają do objęcia opieką, szacuje się, że dla zapewnienia
pełnego pokrycia kraju konieczne byłoby utworzenie około 135 dodatkowych Centrów
Zdrowia Psychicznego. Szacunek ten ma charakter orientacyjny i opiera się na
uśrednionych danych dotyczących obecnie funkcjonujących jednostek.
Projektowane rozwiązania mają na celu doprowadzenie do przesunięcia ciężaru z leczenia
pacjentów w szpitalach psychiatrycznych, na świadczenia opieki środowiskowego w CZP.
Trzeba podkreślić, że deinstytucjonalizacja psychiatrycznej opieki zdrowotnej jest
rekomendowanym kierunkiem zmian postulowanym przez WHO, UE i OECD, ale również
przez wiele organizacji pozarządowych w tym organizacji pacjenckich.
Założenia projektowanej reformy przechodzenia opieki psychiatrycznej w Polsce dotyczą
przejścia z modelu „azylowego", opierającego się na izolowaniu osób z zaburzeniami
psychicznymi w zamkniętych szpitalach psychiatrycznych, na model środowiskowy.
Obecnie trwa analiza uwag zgłoszonych w trakcie konsultacji publicznych projektu
rozporządzenia zmieniającego przywołane rozporządzenie Ministra Zdrowia i wkrótce
zostanie on skierowany do dalszych prac legislacyjnych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Załączniki w formie plików formatu MS Excel:
Załącznik nr 1 - Dane_z_list_oczekujących_i_czasów_oczekiwania dot. opieki psychiatrycznej
2 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dn. 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz.U. z 2026 r. poz. 383)
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Załącznik nr 2 - Aanaliza_czasów_oczekiwania w Mazowieckim OW NFZ
Załącznik nr 3 - Analiza_dostępności_do_świadczeń w Mazowieckim OW NFZ
Załącznik nr 4 - Wzrost poziomu finansowania świadczeń przez NFZ
-- 5 of 5 --