Interpelacja nr 18574
Interpelacja w sprawie obniżenia stawki podatku VAT na butelkowaną wodę mineralną i źródlaną oraz ujednolicenia opodatkowania wody we wszystkich jej postaciach
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie obniżenia stawki podatku VAT na butelkowaną wodę mineralną i źródlaną oraz ujednolicenia opodatkowania wody we wszystkich jej postaciach
Interpelacja nr 18574
do ministra finansów i gospodarki, ministra zdrowia
w sprawie obniżenia stawki podatku VAT na butelkowaną wodę mineralną i źródlaną oraz ujednolicenia opodatkowania wody we wszystkich jej postaciach
Zgłaszający: Patryk Wicher, Dorota Arciszewska-Mielewczyk, Iwona Ewa Arent, Joanna Borowiak, Lidia Burzyńska, Tadeusz Chrzan, Anna Dąbrowska-Banaszek, Magdalena Filipek-Sobczak, Andrzej Gawron, Grzegorz Gaża, Marcin Grabowski, Czesław Hoc, Zbigniew Hoffmann, Filip Kaczyński, Fryderyk Sylwester Kapinos, Piotr Król, Anna Kwiecień, Ewa Leniart, Grzegorz Lorek, Michał Moskal, Bogumiła Olbryś, Anna Paluch, Dariusz Piontkowski, Szymon Pogoda, Urszula Rusecka, Jarosław Sachajko, Sławomir Skwarek, Dariusz Stefaniuk, Józefa Szczurek-Żelazko, Stanisław Szwed, Piotr Uruski, Małgorzata Wassermann, Marek Wesoły, Tadeusz Woźniak
Data wpływu: 13-07-2026
Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,
obecny system podatkowy w Polsce w zakresie opodatkowania napojów jest głęboko niespójny i stoi w wyraźnej sprzeczności z celami polityki zdrowotnej państwa. Czysta, butelkowana woda mineralna i źródlana – będąca produktem pierwszej potrzeby i najzdrowszym sposobem nawadniania organizmu – opodatkowana jest najwyższą, 23-procentową stawką podatku VAT. Tymczasem przez lata system podatkowy faworyzował napoje przetworzone (np. zawierające minimum 20% soku), nawet te dosładzane i aromatyzowane, nakładając na nie preferencyjną stawkę 5%. Taka konstrukcja przepisów oznacza, że system podatkowy de facto zniechęca obywateli do prozdrowotnych wyborów, karząc ich finansowo za zakup najprostszego i najbardziej naturalnego napoju.
Kolejnym absurdem jest zróżnicowanie stawek ze względu na sposób dostarczania wody. Woda płynąca z miejskich wodociągów, traktowana jako usługa komunalna, objęta jest stawką 8% VAT. Kiedy jednak woda (często o znacznie wyższych walorach zdrowotnych, z ujęć głębinowych) zostaje zamknięta w butelce, traktowana jest jako towar handlowy obciążony stawką 23%. Sytuacja ta prowadzi do kuriozalnych konsekwencji również w ramach systemu kaucyjnego, gdzie stawka VAT od niezwróconej butelki zależy od tego, jaki napój się w niej znajdował.
Polityka fiskalna państwa powinna wspierać zdrowie publiczne i promować profilaktykę, w tym walkę z otyłością i chorobami dietozależnymi. Obniżenie stawki VAT na wodę butelkowaną – na przykład do rzędu 8%, na wzór opodatkowania wody wodociągowej – ujednoliciłoby system i uczyniło zdrową wodę bardziej przystępną cenowo dla wszystkich Polek i Polaków.
W związku z powyższym, kieruję do Pana Ministra następujące pytania:
Czy Ministerstwo Finansów prowadzi lub planuje rozpocząć prace analityczne i legislacyjne mające na celu obniżenie stawki podatku VAT na butelkowaną wodę mineralną i źródlaną (np. z 23% na 8%)?
W jaki sposób resort finansów uzasadnia z punktu widzenia zdrowia publicznego utrzymywanie najwyższej stawki VAT (23%) na czystą wodę, podczas gdy wiele wysoko przetworzonych napojów mogło i nadal może korzystać z niższych stawek?
Czy ministerstwo rozważa systemowe ujednolicenie podatku VAT na wodę w każdej jej postaci (zarówno dostarczanej siecią wodociągową, jak i butelkowaną), tak aby zlikwidować obecną dyskryminację ze względu na formę dystrybucji?
Czy resort dokonywał symulacji wpływu obniżenia stawki podatku VAT na wodę butelkowaną do 8% na budżet państwa, przy jednoczesnym uwzględnieniu potencjalnych długoterminowych oszczędności w systemie ochrony zdrowia, wynikających z promowania zdrowych nawyków żywieniowych? Jeśli tak, proszę o przedstawienie wyników tych analiz.
Interpelacja nr 18574
do ministra finansów i gospodarki, ministra zdrowia
w sprawie obniżenia stawki podatku VAT na butelkowaną wodę mineralną i źródlaną oraz ujednolicenia opodatkowania wody we wszystkich jej postaciach
Zgłaszający: Patryk Wicher, Dorota Arciszewska-Mielewczyk, Iwona Ewa Arent, Joanna Borowiak, Lidia Burzyńska, Tadeusz Chrzan, Anna Dąbrowska-Banaszek, Magdalena Filipek-Sobczak, Andrzej Gawron, Grzegorz Gaża, Marcin Grabowski, Czesław Hoc, Zbigniew Hoffmann, Filip Kaczyński, Fryderyk Sylwester Kapinos, Piotr Król, Anna Kwiecień, Ewa Leniart, Grzegorz Lorek, Michał Moskal, Bogumiła Olbryś, Anna Paluch, Dariusz Piontkowski, Szymon Pogoda, Urszula Rusecka, Jarosław Sachajko, Sławomir Skwarek, Dariusz Stefaniuk, Józefa Szczurek-Żelazko, Stanisław Szwed, Piotr Uruski, Małgorzata Wassermann, Marek Wesoły, Tadeusz Woźniak
Data wpływu: 13-07-2026
Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,
obecny system podatkowy w Polsce w zakresie opodatkowania napojów jest głęboko niespójny i stoi w wyraźnej sprzeczności z celami polityki zdrowotnej państwa. Czysta, butelkowana woda mineralna i źródlana – będąca produktem pierwszej potrzeby i najzdrowszym sposobem nawadniania organizmu – opodatkowana jest najwyższą, 23-procentową stawką podatku VAT. Tymczasem przez lata system podatkowy faworyzował napoje przetworzone (np. zawierające minimum 20% soku), nawet te dosładzane i aromatyzowane, nakładając na nie preferencyjną stawkę 5%. Taka konstrukcja przepisów oznacza, że system podatkowy de facto zniechęca obywateli do prozdrowotnych wyborów, karząc ich finansowo za zakup najprostszego i najbardziej naturalnego napoju.
Kolejnym absurdem jest zróżnicowanie stawek ze względu na sposób dostarczania wody. Woda płynąca z miejskich wodociągów, traktowana jako usługa komunalna, objęta jest stawką 8% VAT. Kiedy jednak woda (często o znacznie wyższych walorach zdrowotnych, z ujęć głębinowych) zostaje zamknięta w butelce, traktowana jest jako towar handlowy obciążony stawką 23%. Sytuacja ta prowadzi do kuriozalnych konsekwencji również w ramach systemu kaucyjnego, gdzie stawka VAT od niezwróconej butelki zależy od tego, jaki napój się w niej znajdował.
Polityka fiskalna państwa powinna wspierać zdrowie publiczne i promować profilaktykę, w tym walkę z otyłością i chorobami dietozależnymi. Obniżenie stawki VAT na wodę butelkowaną – na przykład do rzędu 8%, na wzór opodatkowania wody wodociągowej – ujednoliciłoby system i uczyniło zdrową wodę bardziej przystępną cenowo dla wszystkich Polek i Polaków.
W związku z powyższym, kieruję do Pana Ministra następujące pytania:
Czy Ministerstwo Finansów prowadzi lub planuje rozpocząć prace analityczne i legislacyjne mające na celu obniżenie stawki podatku VAT na butelkowaną wodę mineralną i źródlaną (np. z 23% na 8%)?
W jaki sposób resort finansów uzasadnia z punktu widzenia zdrowia publicznego utrzymywanie najwyższej stawki VAT (23%) na czystą wodę, podczas gdy wiele wysoko przetworzonych napojów mogło i nadal może korzystać z niższych stawek?
Czy ministerstwo rozważa systemowe ujednolicenie podatku VAT na wodę w każdej jej postaci (zarówno dostarczanej siecią wodociągową, jak i butelkowaną), tak aby zlikwidować obecną dyskryminację ze względu na formę dystrybucji?
Czy resort dokonywał symulacji wpływu obniżenia stawki podatku VAT na wodę butelkowaną do 8% na budżet państwa, przy jednoczesnym uwzględnieniu potencjalnych długoterminowych oszczędności w systemie ochrony zdrowia, wynikających z promowania zdrowych nawyków żywieniowych? Jeśli tak, proszę o przedstawienie wyników tych analiz.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 9 %
Precyzyjne daty
13
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.7 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (9)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„na bieżąco monitoruje”
(formułki uspokajające / pozorne działania)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12141 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 3 sierpnia 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 18574
Znak sprawy: PT1.054.21.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji nr 18574 przedstawiam
następujące wyjaśnienia.
Pytanie: Czy Ministerstwo Finansów prowadzi lub planuje rozpocząć prace
analityczne i legislacyjne mające na celu obniżenie stawki podatku VAT
na butelkowaną wodę mineralną i źródlaną (np. z 23% na 8%)?
Odpowiedź: Obecnie Ministerstwo Finansów nie wprowadza zmian w zakresie
stawek VAT na butelkowaną wodę mineralną i źródlaną, nie jest jednak wykluczone
wprowadzenie obniżki stawki VAT na te towary w przyszłości.
Pytanie: W jaki sposób resort finansów uzasadnia z punktu widzenia zdrowia
publicznego utrzymywanie najwyższej stawki VAT (23%) na czystą wodę,
podczas gdy wiele wysoko przetworzonych napojów mogło i nadal może
korzystać z niższych stawek?
Odpowiedź: Obecny sposób opodatkowania podatkiem VAT napojów zasadniczo
funkcjonuje od ponad 20 lat. W założeniach dotyczących sposobu opodatkowania
napojów przyjęto, że napoje bezalkoholowe zawierające dodatek soku owocowego,
warzywnego lub owocowo-warzywnego charakteryzują się walorem
prozdrowotnym, gdyż stanowią źródło naturalnych witamin i innych składników
odżywczych. W pierwotnych założeniach reformy stawek VAT wprowadzonej w
2019 r. tzw. nową matrycą stawek VAT1, planowana była zmiana zasad
opodatkowania napojów, która zakładała objęcie napojów innych niż tzw.
1 Wprowadzona ustawą z dnia 9 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów
i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1751, z późn. zm.).
-- 1 of 4 --
2/4
soki 100% stawką VAT w wysokości 23 %. Koncepcja ta była związana z
założeniem ujednolicenia stawki dla większości napojów, takich jak kawa, herbata,
woda butelkowana czy napoje słodzone. Jednakże w trakcie procesu legislacyjnego
projektu ustawy wprowadzającej nową matryce stawek VAT, projekt podlegał
modyfikacjom w związku ze zgłaszanymi uwagami w omawianym zakresie.
Finalnie utrzymany został zasadniczo w tym obszarze wcześniejszy sposób
opodatkowania VAT.
Należy dodać, że zgodnie z przepisami ustawy o VAT2 woda dostarczana za
pośrednictwem sieci wodociągowych, cysternami lub innymi środkami transportu
opodatkowana jest obniżoną stawką VAT w wysokości 8 %3.
Pytanie: Czy Ministerstwo rozważa systemowe ujednolicenie podatku VAT
na wodę w każdej jej postaci (zarówno dostarczanej siecią wodociągową, jak
i butelkowaną), tak aby zlikwidować obecną dyskryminację ze względu na formę
dystrybucji?
Odpowiedź: Nie można uznać różnego opodatkowania VAT wody dostarczanej
siecią wodociągową oraz wody butelkowanej za dyskryminację.
Przepisy dyrektywy VAT4 w obszarze stawek tego podatku pozostawiają
państwom członkowskim pewną swobodę. Z utrwalonego orzecznictwa Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wynika natomiast, że przepisy mające
charakter wyjątku od zasady należy interpretować w sposób ścisły5.
Zgodnie z przepisami dyrektywy VAT państwa członkowskie mogą stosować
obniżoną stawkę VAT w odniesieniu do określonej kategorii towarów lub usług
(określone pozycje załącznika III do dyrektywy VAT) lub też w odniesieniu
do niektórych towarów (lub usług) spośród tych określonych w danej kategorii,
jednocześnie stosując stawkę podstawową do pozostałych spośród tych towarów6.
W pkt 2 załącznika III do dyrektywy VAT, jako czynność w odniesieniu do której
możliwe jest zastosowanie stawki obniżonej, wskazana jest dostawa wody.
Dyrektywa VAT nie stoi na przeszkodzie temu, aby dostawy towarów lub
świadczenie usług należące do tej samej kategorii załącznika III podlegały dwóm
różnym obniżonym stawkom VAT7.
Należy jednak podkreślić, że stosowanie tej możliwości podlega podwójnemu
warunkowi:
konieczności precyzyjnego wskazania towarów lub usług objętych stawką
obniżoną (np. poprzez precyzyjne wyodrębnienie dla celów stosowania
obniżonej stawki, tylko określonych i swoistych aspektów omawianej
kategorii towarów lub usług), oraz
2 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775, z późn. zm.).
3 Poz. 16, 24 i 25 załącznika nr 3 do ustawy o VAT w związku z art. 41 ust. 2 i art. 146ef ust. 1 pkt 2
ustawy o VAT.
4 Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku
od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.).
5 Wyroki TSUE: z dnia 6 maja 2010 r. w sprawie C-94/09, Komisja przeciwko Francji, pkt 29; z dnia 17
czerwca 2010 r w sprawie C-492/08, Komisja przeciwko Francji, pkt 35; z dnia 9 listopada 2017 r.
w sprawie C-499/16, AZ, pkt 24; z dnia 9 marca 2017 r. w sprawie C-573/15, Oxycure Belgium SA,
pkt 25.
6 Wyrok TSUE w sprawie C-573/15, pkt 26.
7 Wyrok TSUE z dnia 22 kwietnia 2021 r. w sprawie C-703/19, J.K., pkt 42.
-- 2 of 4 --
3/4
konieczności zapewnienia poszanowania zasady neutralności podatkowej.
Zatem z zastrzeżeniem poszanowania zasady neutralności podatkowej, na której
opiera się wspólnotowy system VAT, do państw członkowskich należy
dokładniejsze określenie wśród dostaw towarów i świadczenia usług objętych
kategoriami załącznika III do dyrektywy tych, do których ma zastosowanie stawka
obniżona8.
Wspólnotowy system podatku VAT, opierając się na wspomnianej zasadzie
neutralności, sprzeciwia się różnemu traktowaniu na gruncie podatku VAT
podobnych towarów lub świadczenia usług, znajdujących się w stosunku do siebie
w konkurencji9.
Zasada ta stoi zatem na przeszkodzie temu, aby towary lub usługi podobne, które
są konkurencyjne wobec siebie, były traktowane odmiennie z punktu widzenia
VAT10.
W celu ustalenia, czy towary lub usługi są podobne, należy przede wszystkim
uwzględnić punkt widzenia przeciętnego konsumenta, unikając sztucznych
rozróżnień opartych na nieznaczących różnicach11. Towary lub usługi są podobne,
gdy wykazują analogiczne właściwości i zaspokajają te same potrzeby konsumenta,
według kryterium porównywalności w użytkowaniu, i gdy istniejące różnice nie
wpływają w znaczący sposób na decyzję przeciętnego konsumenta o skorzystaniu
z jednego lub drugiego towaru bądź usługi12.
Na tle powyższych wskazówek TSUE należy stwierdzić, że usługi dostarczania
wody za pośrednictwem sieci wodociągowych oraz dostawa wody butelkowanej
mają odmienny charakter zarówno z perspektywy ekonomicznej, jak i
funkcjonalnej, a z punktu widzenia przeciętnego konsumenta są to różne produkty.
Różnią się one pochodzeniem, sposobem dostarczania, składem mineralnym oraz
wpływem na środowisko, co uzasadnia odmienne ich traktowanie w zakresie
opodatkowania VAT.
W pierwszym przypadku chodzi o wodę dostarczaną poprzez infrastrukturę
techniczną o charakterze sieciowym, której celem jest zapewnienie powszechnego
i ciągłego dostępu do wody, jako dobra podstawowego, używanego do spożycia, ale
przede wszystkim do celów higieniczno-sanitarnych.
Natomiast woda butelkowana jest produktem pochodzącym z reguły z ujęć
głębinowych, pierwotnie czysta, która nie może być – w odróżnieniu od wody
wodociągowej – poddawana procesom uzdatniania i trafia do butelek bezpośrednio
z ujęcia. Posiada też stabilny, określony skład – zawartość minerałów
i biopierwiastki powinien być wskazany na etykiecie.
Co istotne dla konsumentów, produkcja i sprzedaż wody butelkowanej,
w przeciwieństwie do wody z wodociągu, generuje plastikowe odpady, obciążając
tym samym środowisko naturalne.
8 Wyrok TSUE: z dnia 11 września 2014 r. w sprawie C-219/13, K Oy, pkt 23; w sprawie C-499/16,
pkt 23; w sprawie C-573/15, pkt 28.
9 Wyroki TSUE: w sprawie C-94/09, pkt 40; w sprawie C-219/13, pkt 24.
10 Wyrok TSUE w sprawie C-499/16, pkt 30.
11 Wyrok TSUE z dnia 10 listopada 2011 r. w sprawie C-259/10 i C-260/10, The Rank Group plc, pkt
43.
12 Wyroki TSUE: w sprawie C-259/10 i C-260/10, pkt 44; C-219/13, pkt 25; w sprawie C-499/16, pkt
31.
-- 3 of 4 --
4/4
Pytanie: Czy resort dokonywał symulacji wpływu obniżenia VAT na wodę
butelkowaną do 8% na budżet państwa, przy jednoczesnym uwzględnieniu
potencjalnych długoterminowych oszczędności w systemie ochrony zdrowia,
wynikających z promowania zdrowych nawyków żywieniowych? Jeśli tak, proszę
o przedstawienie wyników tych analiz.
Odpowiedź: Ministerstwo Finansów dokonało symulacji wpływu obniżenia VAT
na wodę butelkowaną z 23 % do 8 % na dochody budżetu państwa – skutek dla
dochodów budżetu państwa został oszacowany na około -1 683,2 mln zł
w warunkach 2026 r. Oszacowanie skutków zostało sporządzone na podstawie
danych GUS dotyczących spożycia gospodarstw domowych, zużycia sektora
instytucji rządowych i samorządowych, sektora instytucji niekomercyjnych
oraz pozostałych sektorów w 2022 r. dla wody butelkowanej klasyfikowanej
w PKWiU 11.07.19.0 Pozostałe napoje bezalkoholowe oraz PKWiU 56 Usługi
związane z wyżywieniem zwaloryzowanych odpowiednimi wskaźnikami
makroekonomicznymi (tj. CPI, spożyciem prywatnym i spożyciem publicznym) wg
zaleceń wytycznych dotyczących stosowania jednolitych wskaźników
makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych
projektowanych ustaw (aktualizacja – maj 2026 r.).
źródło: https://www.gov.pl/web/finanse/wytyczne-sytuacja-makroekonomiczna
W zakresie oszczędności w systemie ochrony zdrowia, wynikających z promowania
zdrowych nawyków żywieniowych, właściwy jest Minister Zdrowia.
Ministerstwo Finansów na bieżąco monitoruje zmiany zachodzące w otoczeniu
gospodarczym, prawnym i społecznym, uwzględniając je w funkcjonującym
systemie podatkowym tam, gdzie jest to możliwe. Powyższe podejście obejmuje
również kwestie związane z ochroną zdrowia i promocją zdrowego stylu życia.
Przykładem jest nowa matryca stawek VAT, przy opracowywaniu której – obok
innych uwarunkowań – uwzględniano również aspekt prozdrowotności, w zakresie,
w jakim pozwalały na to obowiązujące przepisy i przyjęte rozwiązania.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPN.050.33.2026.AP
Warszawa, 03 sierpnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 18574 w sprawie stawki podatku VAT na butelkowaną
wodę mineralną i źródlaną oraz ujednolicenia opodatkowania wody we wszystkich jej
postaciach, złożoną przez Pana Posła Patryka Wichra, proszę o przyjęcie poniższego
stanowiska.
Ministerstwo Zdrowia wielokrotnie, w korespondencji z Ministerstwem Finansów,
podkreślało, że w ramach kompleksowego podejścia do zdrowia publicznego konieczne jest
prowadzenie spójnej i skoordynowanej polityki międzysektorowej. Polityka ta powinna
uwzględniać zarówno potrzebę ograniczania dostępności produktów o niekorzystnym
wpływie na zdrowie oraz ograniczania ich promocji, jak i stosowanie preferencyjnych
rozwiązań w odniesieniu do produktów charakteryzujących się wysoką wartością
zdrowotną i odżywczą.
W odniesieniu do polityki fiskalnej dotyczącej napojów Ministerstwo Zdrowia
konsekwentnie opowiada się za rozwiązaniami sprzyjającymi wyborom korzystnym dla
zdrowia. Z perspektywy zdrowia publicznego pożądane jest, aby to woda stanowiła
naturalny napój pierwszego wyboru w codziennej diecie społeczeństwa.
W związku z powyższym Ministerstwo Zdrowia postrzega obniżenie stawki podatku VAT
na butelkowaną wodę mineralną i źródlaną jako działanie wspierające promocję zdrowych
nawyków żywieniowych oraz zwiększenie spożycia wody. Stanowisko to Ministerstwo
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Zdrowia konsekwentnie prezentuje podczas prac nad instrumentami prozdrowotnej
polityki fiskalnej i pozostaje ono aktualne.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 3 sierpnia 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 18574
Znak sprawy: PT1.054.21.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji nr 18574 przedstawiam
następujące wyjaśnienia.
Pytanie: Czy Ministerstwo Finansów prowadzi lub planuje rozpocząć prace
analityczne i legislacyjne mające na celu obniżenie stawki podatku VAT
na butelkowaną wodę mineralną i źródlaną (np. z 23% na 8%)?
Odpowiedź: Obecnie Ministerstwo Finansów nie wprowadza zmian w zakresie
stawek VAT na butelkowaną wodę mineralną i źródlaną, nie jest jednak wykluczone
wprowadzenie obniżki stawki VAT na te towary w przyszłości.
Pytanie: W jaki sposób resort finansów uzasadnia z punktu widzenia zdrowia
publicznego utrzymywanie najwyższej stawki VAT (23%) na czystą wodę,
podczas gdy wiele wysoko przetworzonych napojów mogło i nadal może
korzystać z niższych stawek?
Odpowiedź: Obecny sposób opodatkowania podatkiem VAT napojów zasadniczo
funkcjonuje od ponad 20 lat. W założeniach dotyczących sposobu opodatkowania
napojów przyjęto, że napoje bezalkoholowe zawierające dodatek soku owocowego,
warzywnego lub owocowo-warzywnego charakteryzują się walorem
prozdrowotnym, gdyż stanowią źródło naturalnych witamin i innych składników
odżywczych. W pierwotnych założeniach reformy stawek VAT wprowadzonej w
2019 r. tzw. nową matrycą stawek VAT1, planowana była zmiana zasad
opodatkowania napojów, która zakładała objęcie napojów innych niż tzw.
1 Wprowadzona ustawą z dnia 9 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów
i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1751, z późn. zm.).
-- 1 of 4 --
2/4
soki 100% stawką VAT w wysokości 23 %. Koncepcja ta była związana z
założeniem ujednolicenia stawki dla większości napojów, takich jak kawa, herbata,
woda butelkowana czy napoje słodzone. Jednakże w trakcie procesu legislacyjnego
projektu ustawy wprowadzającej nową matryce stawek VAT, projekt podlegał
modyfikacjom w związku ze zgłaszanymi uwagami w omawianym zakresie.
Finalnie utrzymany został zasadniczo w tym obszarze wcześniejszy sposób
opodatkowania VAT.
Należy dodać, że zgodnie z przepisami ustawy o VAT2 woda dostarczana za
pośrednictwem sieci wodociągowych, cysternami lub innymi środkami transportu
opodatkowana jest obniżoną stawką VAT w wysokości 8 %3.
Pytanie: Czy Ministerstwo rozważa systemowe ujednolicenie podatku VAT
na wodę w każdej jej postaci (zarówno dostarczanej siecią wodociągową, jak
i butelkowaną), tak aby zlikwidować obecną dyskryminację ze względu na formę
dystrybucji?
Odpowiedź: Nie można uznać różnego opodatkowania VAT wody dostarczanej
siecią wodociągową oraz wody butelkowanej za dyskryminację.
Przepisy dyrektywy VAT4 w obszarze stawek tego podatku pozostawiają
państwom członkowskim pewną swobodę. Z utrwalonego orzecznictwa Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wynika natomiast, że przepisy mające
charakter wyjątku od zasady należy interpretować w sposób ścisły5.
Zgodnie z przepisami dyrektywy VAT państwa członkowskie mogą stosować
obniżoną stawkę VAT w odniesieniu do określonej kategorii towarów lub usług
(określone pozycje załącznika III do dyrektywy VAT) lub też w odniesieniu
do niektórych towarów (lub usług) spośród tych określonych w danej kategorii,
jednocześnie stosując stawkę podstawową do pozostałych spośród tych towarów6.
W pkt 2 załącznika III do dyrektywy VAT, jako czynność w odniesieniu do której
możliwe jest zastosowanie stawki obniżonej, wskazana jest dostawa wody.
Dyrektywa VAT nie stoi na przeszkodzie temu, aby dostawy towarów lub
świadczenie usług należące do tej samej kategorii załącznika III podlegały dwóm
różnym obniżonym stawkom VAT7.
Należy jednak podkreślić, że stosowanie tej możliwości podlega podwójnemu
warunkowi:
konieczności precyzyjnego wskazania towarów lub usług objętych stawką
obniżoną (np. poprzez precyzyjne wyodrębnienie dla celów stosowania
obniżonej stawki, tylko określonych i swoistych aspektów omawianej
kategorii towarów lub usług), oraz
2 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775, z późn. zm.).
3 Poz. 16, 24 i 25 załącznika nr 3 do ustawy o VAT w związku z art. 41 ust. 2 i art. 146ef ust. 1 pkt 2
ustawy o VAT.
4 Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku
od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.).
5 Wyroki TSUE: z dnia 6 maja 2010 r. w sprawie C-94/09, Komisja przeciwko Francji, pkt 29; z dnia 17
czerwca 2010 r w sprawie C-492/08, Komisja przeciwko Francji, pkt 35; z dnia 9 listopada 2017 r.
w sprawie C-499/16, AZ, pkt 24; z dnia 9 marca 2017 r. w sprawie C-573/15, Oxycure Belgium SA,
pkt 25.
6 Wyrok TSUE w sprawie C-573/15, pkt 26.
7 Wyrok TSUE z dnia 22 kwietnia 2021 r. w sprawie C-703/19, J.K., pkt 42.
-- 2 of 4 --
3/4
konieczności zapewnienia poszanowania zasady neutralności podatkowej.
Zatem z zastrzeżeniem poszanowania zasady neutralności podatkowej, na której
opiera się wspólnotowy system VAT, do państw członkowskich należy
dokładniejsze określenie wśród dostaw towarów i świadczenia usług objętych
kategoriami załącznika III do dyrektywy tych, do których ma zastosowanie stawka
obniżona8.
Wspólnotowy system podatku VAT, opierając się na wspomnianej zasadzie
neutralności, sprzeciwia się różnemu traktowaniu na gruncie podatku VAT
podobnych towarów lub świadczenia usług, znajdujących się w stosunku do siebie
w konkurencji9.
Zasada ta stoi zatem na przeszkodzie temu, aby towary lub usługi podobne, które
są konkurencyjne wobec siebie, były traktowane odmiennie z punktu widzenia
VAT10.
W celu ustalenia, czy towary lub usługi są podobne, należy przede wszystkim
uwzględnić punkt widzenia przeciętnego konsumenta, unikając sztucznych
rozróżnień opartych na nieznaczących różnicach11. Towary lub usługi są podobne,
gdy wykazują analogiczne właściwości i zaspokajają te same potrzeby konsumenta,
według kryterium porównywalności w użytkowaniu, i gdy istniejące różnice nie
wpływają w znaczący sposób na decyzję przeciętnego konsumenta o skorzystaniu
z jednego lub drugiego towaru bądź usługi12.
Na tle powyższych wskazówek TSUE należy stwierdzić, że usługi dostarczania
wody za pośrednictwem sieci wodociągowych oraz dostawa wody butelkowanej
mają odmienny charakter zarówno z perspektywy ekonomicznej, jak i
funkcjonalnej, a z punktu widzenia przeciętnego konsumenta są to różne produkty.
Różnią się one pochodzeniem, sposobem dostarczania, składem mineralnym oraz
wpływem na środowisko, co uzasadnia odmienne ich traktowanie w zakresie
opodatkowania VAT.
W pierwszym przypadku chodzi o wodę dostarczaną poprzez infrastrukturę
techniczną o charakterze sieciowym, której celem jest zapewnienie powszechnego
i ciągłego dostępu do wody, jako dobra podstawowego, używanego do spożycia, ale
przede wszystkim do celów higieniczno-sanitarnych.
Natomiast woda butelkowana jest produktem pochodzącym z reguły z ujęć
głębinowych, pierwotnie czysta, która nie może być – w odróżnieniu od wody
wodociągowej – poddawana procesom uzdatniania i trafia do butelek bezpośrednio
z ujęcia. Posiada też stabilny, określony skład – zawartość minerałów
i biopierwiastki powinien być wskazany na etykiecie.
Co istotne dla konsumentów, produkcja i sprzedaż wody butelkowanej,
w przeciwieństwie do wody z wodociągu, generuje plastikowe odpady, obciążając
tym samym środowisko naturalne.
8 Wyrok TSUE: z dnia 11 września 2014 r. w sprawie C-219/13, K Oy, pkt 23; w sprawie C-499/16,
pkt 23; w sprawie C-573/15, pkt 28.
9 Wyroki TSUE: w sprawie C-94/09, pkt 40; w sprawie C-219/13, pkt 24.
10 Wyrok TSUE w sprawie C-499/16, pkt 30.
11 Wyrok TSUE z dnia 10 listopada 2011 r. w sprawie C-259/10 i C-260/10, The Rank Group plc, pkt
43.
12 Wyroki TSUE: w sprawie C-259/10 i C-260/10, pkt 44; C-219/13, pkt 25; w sprawie C-499/16, pkt
31.
-- 3 of 4 --
4/4
Pytanie: Czy resort dokonywał symulacji wpływu obniżenia VAT na wodę
butelkowaną do 8% na budżet państwa, przy jednoczesnym uwzględnieniu
potencjalnych długoterminowych oszczędności w systemie ochrony zdrowia,
wynikających z promowania zdrowych nawyków żywieniowych? Jeśli tak, proszę
o przedstawienie wyników tych analiz.
Odpowiedź: Ministerstwo Finansów dokonało symulacji wpływu obniżenia VAT
na wodę butelkowaną z 23 % do 8 % na dochody budżetu państwa – skutek dla
dochodów budżetu państwa został oszacowany na około -1 683,2 mln zł
w warunkach 2026 r. Oszacowanie skutków zostało sporządzone na podstawie
danych GUS dotyczących spożycia gospodarstw domowych, zużycia sektora
instytucji rządowych i samorządowych, sektora instytucji niekomercyjnych
oraz pozostałych sektorów w 2022 r. dla wody butelkowanej klasyfikowanej
w PKWiU 11.07.19.0 Pozostałe napoje bezalkoholowe oraz PKWiU 56 Usługi
związane z wyżywieniem zwaloryzowanych odpowiednimi wskaźnikami
makroekonomicznymi (tj. CPI, spożyciem prywatnym i spożyciem publicznym) wg
zaleceń wytycznych dotyczących stosowania jednolitych wskaźników
makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych
projektowanych ustaw (aktualizacja – maj 2026 r.).
źródło: https://www.gov.pl/web/finanse/wytyczne-sytuacja-makroekonomiczna
W zakresie oszczędności w systemie ochrony zdrowia, wynikających z promowania
zdrowych nawyków żywieniowych, właściwy jest Minister Zdrowia.
Ministerstwo Finansów na bieżąco monitoruje zmiany zachodzące w otoczeniu
gospodarczym, prawnym i społecznym, uwzględniając je w funkcjonującym
systemie podatkowym tam, gdzie jest to możliwe. Powyższe podejście obejmuje
również kwestie związane z ochroną zdrowia i promocją zdrowego stylu życia.
Przykładem jest nowa matryca stawek VAT, przy opracowywaniu której – obok
innych uwarunkowań – uwzględniano również aspekt prozdrowotności, w zakresie,
w jakim pozwalały na to obowiązujące przepisy i przyjęte rozwiązania.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPN.050.33.2026.AP
Warszawa, 03 sierpnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 18574 w sprawie stawki podatku VAT na butelkowaną
wodę mineralną i źródlaną oraz ujednolicenia opodatkowania wody we wszystkich jej
postaciach, złożoną przez Pana Posła Patryka Wichra, proszę o przyjęcie poniższego
stanowiska.
Ministerstwo Zdrowia wielokrotnie, w korespondencji z Ministerstwem Finansów,
podkreślało, że w ramach kompleksowego podejścia do zdrowia publicznego konieczne jest
prowadzenie spójnej i skoordynowanej polityki międzysektorowej. Polityka ta powinna
uwzględniać zarówno potrzebę ograniczania dostępności produktów o niekorzystnym
wpływie na zdrowie oraz ograniczania ich promocji, jak i stosowanie preferencyjnych
rozwiązań w odniesieniu do produktów charakteryzujących się wysoką wartością
zdrowotną i odżywczą.
W odniesieniu do polityki fiskalnej dotyczącej napojów Ministerstwo Zdrowia
konsekwentnie opowiada się za rozwiązaniami sprzyjającymi wyborom korzystnym dla
zdrowia. Z perspektywy zdrowia publicznego pożądane jest, aby to woda stanowiła
naturalny napój pierwszego wyboru w codziennej diecie społeczeństwa.
W związku z powyższym Ministerstwo Zdrowia postrzega obniżenie stawki podatku VAT
na butelkowaną wodę mineralną i źródlaną jako działanie wspierające promocję zdrowych
nawyków żywieniowych oraz zwiększenie spożycia wody. Stanowisko to Ministerstwo
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Zdrowia konsekwentnie prezentuje podczas prac nad instrumentami prozdrowotnej
polityki fiskalnej i pozostaje ono aktualne.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --