Interpelacja w sprawie sytuacji pracowników PKP Polskich Linii Kolejowych SA zatrudnionych przez Zakład Linii Kolejowych w Nowym Sączu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18514
do ministra infrastruktury, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie sytuacji pracowników PKP Polskich Linii Kolejowych SA zatrudnionych przez Zakład Linii Kolejowych w Nowym Sączu
Zgłaszający: Mariusz Krystian, Andrzej Adamczyk, Władysław Kurowski, Patryk Wicher, Rafał Weber, Dariusz Matecki
Data wpływu: 10-07-2026
Szanowny Panie Ministrze, Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Państwa w sprawie niepokojącej sytuacji czterech pracowników PKP Polskich Linii Kolejowych SA, zamieszkałych na terenie powiatu wadowickiego, zatrudnionych na stanowisku dróżnika przejazdowego w Zakładzie Linii Kolejowych w Nowym Sączu. Jedna z wymienionych osób pracuje na kolei nieprzerwanie od 1985 roku do dnia dzisiejszego i planuje przejście na emeryturę w 2029 roku, co oznacza, że znajduje się już w okresie ochrony przedemerytalnej przewidzianej w art. 39 Kodeksu pracy. Dotychczas pracownicy wykonywali obowiązki na stanowisku pracy w Bulowicach. Stanowisko to zostało zlikwidowane, w związku z czym pracownicy zostali przeniesieni do miejsca pracy w Suchej Beskidzkiej. Choć wiązało się to już z istotnym utrudnieniem organizacyjnym i logistycznym, sytuacja pozostawała możliwa do zaakceptowania. Od lipca 2026 roku pracownicy zostali jednak skierowani do wykonywania obowiązków w miejscowości Rytro koło Starego Sącza w formie miesięcznej delegacji. Miejsce to znajduje się w odległości ok. 146 km od miejsc zamieszkania pracowników. Niepokój budzi dodatkowo fakt, że w trakcie procesu przenoszenia pracownicy są nakłaniani do rezygnacji z formuły delegacyjnej i podjęcia stałego zatrudnienia w Rytrze, co w mojej ocenie oraz w ocenie samych zainteresowanych nosi znamiona nieuzasadnionej presji ze strony pracodawcy.
Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, że nie wszyscy pracownicy posiadają prawo jazdy, co w praktyce uniemożliwia im samodzielny dojazd do miejsca pracy oddalonego o 146 km od domu. Trudno o racjonalne uzasadnienie takiej decyzji kadrowej, zwłaszcza w odniesieniu do osoby objętej ochroną przedemerytalną. Warto podkreślić, że pracownicy wyrażają czynną wolę współpracy i nie uchylają się od zmian, deklarują gotowość do przekwalifikowania się i objęcia innego, podobnego stanowiska pracy, które umożliwiłoby im dopracowanie do emerytury bez konieczności pokonywania tak znacznej odległości od miejsca zamieszkania. Mimo tej otwartości, propozycja taka nie została im dotychczas przedstawiona.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministrowi znana jest opisana sytuacja pracowników PKP Polskich Linii Kolejowych SA Zakład Linii Kolejowych w Nowym Sączu wykonujących obowiązki dróżnika przejazdowego?
Czy prawdą jest, że likwidacja stanowiska pracy w Bulowicach była następstwem podniesienia klasy przejazdu kolejowo-drogowego? Jeśli tak, to czy podejmując decyzję o modernizacji przejazdu i związanej z nią likwidacji stanowiska, PKP Polskie Linie Kolejowe SA przeanalizowały możliwość zapewnienia pracownikom dalszego zatrudnienia w rozsądnej odległości od miejsca zamieszkania, zamiast kierowania ich do pracy oddalonej o 146 km?
Czy przy podejmowaniu decyzji o przeniesieniu pracowników wzięto pod uwagę ich sytuację rodzinną, zdrowotną oraz fakt nieposiadania przez część z nich prawa jazdy?
Czy rozważano możliwość przekwalifikowania lub przesunięcia pracowników na inne stanowisko w obrębie powiatu wadowickiego lub sąsiednich powiatów, tak aby uniknąć konieczności codziennych bądź cyklicznych dojazdów na tak znaczną odległość?
Czy prawdziwe są sygnały o wywieraniu presji na pracowników w celu skłonienia ich do rezygnacji z formuły delegacyjnej na rzecz stałego zatrudnienia w Rytrze? Jeśli tak, jakie działania zamierza podjąć ministerstwo w celu wyjaśnienia i wyeliminowania takich praktyk?
Czy w odniesieniu do pracownika objętego ochroną przedemerytalną opisane działania pracodawcy są zgodne z art. 39 Kodeksu pracy oraz obowiązującymi przepisami prawa pracy?
Jakie konkretne kroki zamierza podjąć ministerstwo lub Zarząd PKP Polskich Linii Kolejowych SA w celu rozwiązania opisanej sytuacji z poszanowaniem praw pracowniczych oraz interesu wieloletnich, doświadczonych pracowników kolei, z uwzględnieniem ich deklarowanej gotowości do przekwalifikowania?
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Wykryto zwrot wymijający: „nie jest właściwy” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12242 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DNW-2.054.45.2026
Warszawa, 06 sierpnia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 18514, Posła na Sejm RP pana Mariusza
Krystiana oraz grupy Posłów, przedstawiam co następuje.
Z informacji otrzymanych z PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (dalej: „PLK S.A.” lub „Spółka”)
wynika, że likwidacja/modernizacja strażnic przejazdowych m.in. w Bulowicach związana
jest z realizacją programu pn. „Poprawa bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych”
realizowanego w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).
W ramach ww. zadania zabudowywane są urządzenia automatycznie zabezpieczające
ruch na przejazdach kolejowo-drogowych. Zabudowywane systemy są bardziej
niezawodne od dotychczasowych, a w przypadku usterki informują o tym fakcie
maszynistę, co gwarantuje zachowanie szczególnej uwagi przez maszynistę pociągu.
Zmiana kategorii przejazdu z A (strzeżony przez dróżnika) na B (automatyczna sygnalizacja
przejazdowa) podyktowana była automatyzacją ruchu oraz unowocześnieniem
infrastruktury. Bezpieczeństwo ruchu kolejowego wzrasta m.in. przez likwidację
tzw. „czynnika ludzkiego”. Na przejazdach kategorii A za zamykanie rogatek odpowiada
dróżnik. Automatyczne systemy przejazdowe stosowane na przejazdach kategorii B
samodzielnie wykrywają pociąg i włączają sygnalizację, co zmniejsza ryzyko pomyłki
człowieka.
Odnosząc się do kwestii przekwalifikowania lub przesunięcia pracowników na inne
stanowisko w obrębie powiatu wadowickiego lub sąsiednich powiatów, PLK S.A.
poinformowała, że w ramach uzupełniania braków kadrowych i umożliwienia podjęcia
szkolenia oddelegowano ich do pracy w innej lokalizacji. Każdy z pracowników wyraził
zgodę na oddelegowanie. Na czas delegacji pracownicy zostali zakwaterowani w pokojach
socjalnych zlokalizowanych jak najbliżej strażnic przejazdowych, na których zostali
zatrudnieni. Osoby nieposiadające prawa jazdy mają możliwość dojechania do pracy
pociągiem. Pracownicy ci są zatrudnieni w ramach delegacji, a wszystkie należności
z tytułu oddelegowania są im wypłacane.
Z wyjaśnień otrzymanych ze Spółki wynika, że dla każdego pracownika, zatrudnionego
dotychczas na omawianej strażnicy w Bulowicach, z jego udziałem, opracowana została
ścieżka dalszego rozwoju zawodowego. Część osób zadeklarowała chęć podnoszenia
kwalifikacji zawodowych, natomiast byli też i tacy, którzy z różnych względów nie wyrazili
takiej gotowości.
-- 1 of 2 --
2
Ponadto, Spółka poinformowała, że każdy z oddelegowanych pracowników wyraził zgodę
na zatrudnienie w ramach delegacji i żaden z nich nie był nakłaniany do podjęcia stałego
zatrudnienia w innej lokalizacji.
Powyższe działania wskazują, że opisany przypadek nie wskazuje na łamanie przez Spółkę
praw pracowniczych.
Z dodatkowych informacji otrzymanych z PLK S.A. wynika, że na przestrzeni kilkudziesięciu
lat na terenie Zakładu Linii Kolejowych w Nowym Sączu realizowanych było i jest wiele
procesów modernizacyjnych usprawniających prace i bezpieczeństwo, w wyniku których
zmniejszana jest liczba posterunków ruchu. Pomimo tych procesów stanowiska pracy są
zachowywane. Spółka jest świadoma wartości pracowników posiadających wysokie
kwalifikacje i wieloletnie doświadczenie, dlatego w sposób ciągły realizuje procesy
szkoleniowe. Dla przykładu na przestrzeni ostatnich trzech lat ZLK w Nowym Sączu
zrealizował 10 kursów, w tym: 4 na stanowisko Nastawniczy, 3 na stanowisko Dyżurny
Ruchu, 2 na stanowisko Zwrotniczy i 1 na stanowisko Dróżnik Przejazdowy. W ramach
szkoleń realizowanych w Spółce 41 pracowników, m.in. z likwidowanych posterunków
w Zakładzie, podniosło swoje kwalifikacje poprzez zmianę na wyższe stanowiska.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 2 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM -II.059.1.438.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 18514 Pana Posła Mariusza Krystiana wraz z grupą Posłów
w sprawie sytuacji pracowników PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. zatrudnionych przez
Zakład Linii Kolejowych w Nowym Sączu uprzejmie informuję, iż zajmowanie stanowiska
w sprawie stosowania przepisów regulujących zasady działania ww. podmiotów
i sprawowanie nadzoru nad działalnością PKP (spółek tej grupy) jest objęte właściwością
rzeczową Ministra Infrastruktury, zgodnie z przepisami o działach administracji rządowej.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie jest właściwy w tym zakresie.
Jednocześnie, w zakresie swojej właściwości, tzn. ogólnych przepisów prawa pracy –
Kodeksu pracy (K.p.), odnosząc się do kwestii podnoszonych w interpelacji, a dotyczących
podejmowanych przez pracodawcę (ZLK) działań wobec grupy pracowników, których
stanowiska pracy miały by być zlikwidowane w następstwie decyzji reorganizacyjnych,
uprzejmie informuję, że organizowanie procesu pracy, w tym prowadzenie polityki
zatrudnienia, zapewniającej realizację potrzeb wynikających z działalności zakładu pracy,
także w warunkach wymagających dokonywania zmian organizacyjnych w zatrudnieniu,
należy zasadniczo do pracodawcy, który jednakże wprowadzając zmiany w tym zakresie jest
równocześnie obowiązany przestrzegać przepisów prawa pracy.
Przedstawiona w interpelacji sytuacja wymagałaby zatem analizy i oceny co do zasadności
tych działań i ich skutków dla pracowników objętych zmianami. W mojej ocenie nie oznacza
to także, że pracodawca ma pełną swobodę w kształtowaniu dalszych warunków
zatrudnienia pracowników wykonujących pracę na uprzednio likwidowanych stanowiskach.
Dotyczy to w szczególności pracowników objętych szczególną ochroną trwałości stosunku
pracy.
W opisywanych okolicznościach sprawy wydaje się, że istotne znaczenie mogłoby mieć
w szczególności stosowanie przez pracodawcę regulacji zawartych:
w art. 39 Kodeksu pracy, zakazującym wypowiadania umów o pracę oraz warunków
zatrudnienia w okresie przedemerytalnym,
w art. 42 Kodeksu pracy, normującym zasady dokonywania wypowiedzenia
zmieniającego warunki zatrudnienia, do których stosuje się przepisy o wypowiadaniu
umów o pracę,
w art. 42 § 4 Kodeksu pracy, zawierającym możliwość czasowego powierzenia
pracownikowi innej pracy,
w ustawie z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania
z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. z
2025 r., poz. 570) - tzw. ustawy o zwolnieniach grupowych,
w aktach prawa zakładowego (np. w układzie zbiorowym pracy), jeżeli te akty normują
szczególne względem K.p. zasady zwalniania pracowników, obowiązujące u danego
pracodawcy.
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Pragnę podkreślić, iż wspomniana wyżej, powszechnie obowiązująca regulacja, zawarta
w art. 39 K.p. zakazuje pracodawcy wypowiedzenia umowy o pracę pracownikowi, któremu
brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, który spełni warunki do
nabycia emerytury wraz z osiągnięciem tego wieku. W orzecznictwie sądowym podkreśla
się, że reorganizacja nie może służyć obejściu przepisów o ochronie pracowników
szczególnie chronionych. Przykładowo w wyroku z dnia 24 stycznia 2017 r. (sygn. akt I
PK126/16) Sąd Najwyższy rozpatrując sprawę pracownika, któremu zlikwidowano
stanowisko pracy podkreślił, iż „Funkcja ochronna i stabilizacyjna art. 39 k.p. polega na tym,
że jego zastosowanie ma doprowadzić do sytuacji, w której objęty zawartą w nim regulacją
pracownik będzie mógł bez przeszkód uzyskać uprawnienia emerytalne, bez potrzeby
poszukiwania zatrudnienia u innego pracodawcy”.
Jednocześnie należy zauważyć, że skierowanie pracownika do wykonywania pracy w innej
niż dotychczasowa lokalizacji w ramach podróży służbowej (delegacji) nie stanowi samo
w sobie wypowiedzenia umowy o pracę, ani wypowiedzenia zmieniającego, jeżeli wymaga
tego charakter wykonywanej pracy.
Natomiast trwała zmiana miejsca wykonywania pracy określonego w umowie o pracę
wymagałaby, co do zasady porozumienia stron albo wypowiedzenia zmieniającego warunki
pracy.
Zaznaczyć przy tym należy, że w przypadku pracownika objętego ochroną przedemerytalną
możliwość zastosowania wypowiedzenia zmieniającego jest istotnie ograniczona. Co do
zasady pracodawca nie może pogorszyć jego warunków pracy lub płacy poprzez
wypowiedzenie zmieniające, chyba że zachodzą szczególne przesłanki przewidziane
w przepisach.
Jeżeli więc celem pracodawcy byłoby faktyczne doprowadzenie do trwałej zmiany miejsca
pracy bez zgody pracownika, należałoby każdorazowo oceniać zgodność takiego działania
z treścią umowy o pracę oraz przepisami dotyczącymi ochrony przedemerytalnej.
Jeżeli likwidacja stanowiska stanowi element szerszej reorganizacji i spełnione zostałyby
przesłanki zawarte w przepisach tzw. ustawy o zwolnieniach grupowych, sytuacja prawna
pracownika chronionego przedstawiałaby się odmiennie.
W okresie ochrony przedemerytalnej pracodawca objęty reżimem ustawy o zwolnieniach
grupowych może wypowiedzieć pracownikowi objętemu ochroną przedemerytalną
dotychczasowe warunki pracy i płacy, choć nadal nie może definitywnie rozwiązać z nim
stosunku pracy. Wynika to wprost z art. 5 ust. 5 ustawy o zwolnieniach grupowych.
Jednakże nawet w takim przypadku zmiana warunków zatrudnienia:
powinna pozostawać w związku z rzeczywistymi przyczynami organizacyjnymi,
nie może mieć charakteru działań zmierzających do wymuszenia odejścia pracownika,
powinna respektować zasady współżycia społecznego oraz zakaz nadużywania prawa
(art. 8 K.p.).
Przy ewentualnej ocenie zasadności oddelegowania pracownika lub proponowania mu
stałego zatrudnienia w miejscu znacznie oddalonym od miejsca zamieszkania znaczenie
mogą mieć:
rzeczywiste potrzeby organizacyjne pracodawcy,
dostępność innych stanowisk pracy,
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
kwalifikacje pracownika,
możliwość przekwalifikowania,
sytuacja pracownika znajdującego się w wieku przedemerytalnym.
Jednocześnie należy podkreślić, że ochrona przedemerytalna ogranicza możliwość
jednostronnej zmiany warunków zatrudnienia pracownika, z wyjątkiem przypadków
określonych w art. 43 K.p. W związku z tym, w mojej opinii, ocena zgodności działań
pracodawcy z przepisami prawa pracy wymagałaby szczegółowej analizy treści umowy
o pracę, zakresu zmian dotyczących miejsca wykonywania pracy, charakteru
zastosowanego oddelegowania oraz ewentualnych czynności podejmowanych przez
pracodawcę w celu trwałej zmiany warunków zatrudnienia.
Pragnę podkreślić, że w obowiązującym systemie prawa, analizy i oceny przestrzegania
wymienionych wyżej regulacji prawa pracy na tle ich stosowania przez pracodawcę
względem grupy pracowników wskazanej w interpelacji może dokonać powołana w tym
celu, wyposażona w odpowiednie kompetencje (środki prawne) i niezależna od organów
administracji państwowej - Państwowa Inspekcja Pracy i jej uprawnione organy – właściwe
miejscowo okręgowe inspektoraty pracy.
Natomiast Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej takich uprawnień nie posiada.
Dodać także należy, iż Minister nie jest uprawniony do ustalania powszechnie obowiązującej
wykładni przepisów prawa (w tym prawa zakładowego) oraz dokonywania analizy i oceny
(rozstrzygnięć) w konkretnych stanach faktycznych (indywidualnych sprawach
pracowniczych) powstałych/lub przyszłych na gruncie stosowania przez pracodawców
przepisów prawa pracy. W związku z tym, przedstawiane poglądy prawne nie są wiążące dla
stron stosunku pracy, sądów i Państwowej Inspekcji Pracy. Dodać przy tym należy, że spory
ze stosunku pracy rozstrzygają sądy pracy (art. 262 K.p.), które dokonują także wykładni
przepisów prawa.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --