tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/6
Warszawa, 26 sierpnia 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 18482
Znak sprawy: DPP4.054.7.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18482 Posłanki na Sejm RP Pani Katarzyny Osos
w sprawie opodatkowania przedsiębiorców świadczących pomoc uchodźcom z Ukrainy
na podstawie umów zawieranych z administracją publiczną, przedstawiam następujące
informacje.
Ad 1 - 2.
Odnosząc się do pytania dotyczącego skali przypadków, w których przedsiębiorcy
świadczący usługi zakwaterowania uchodźców z Ukrainy zostali obciążeni dodatkowymi
zobowiązaniami podatkowymi, uprzejmie informuję, że systemy informatyczne
wykorzystywane przez administrację skarbową nie dają możliwości wyselekcjonowania
takich danych, z wyodrębnieniem obywatelstwa podatników.
W odniesieniu do liczby przedsiębiorców, którzy zostali objęci kontrolami
podatkowymi, przekazuję informację dotyczące liczby zakończonych
oraz pozostających w toku kontroli podatkowych w zakresie podatku od towarów
i usług (VAT) oraz podatków dochodowych (PIT i CIT), prowadzonych wobec
przedsiębiorców, którzy otrzymali od wojewodów środki na pokrycie kosztów
zakwaterowania i wyżywienia uchodźców z Ukrainy:
- liczba zakończonych kontroli podatkowych (łącznie PIT, CIT, VAT) - 27;
- liczba wszczętych i niezakończonych kontroli podatkowych (łącznie PIT, CIT,
VAT) - 11.
Dodatkowo informuję, że z danych otrzymanych od jednostek podległych wynika, że
w okresie od 12 marca 2022 roku do 30 czerwca 2026 roku wydano łącznie 17 decyzji
organu I instancji dotyczących opodatkowania podatkiem VAT świadczeń pieniężnych
otrzymanych od jednostek samorządu terytorialnego z tytułu usług zakwaterowania
i wyżywienia uchodźców z Ukrainy, na łączną kwotę uszczuplenia w wysokości
2 896 561 zł. Ponadto 8 postępowań pozostaje w toku.

-- 1 of 6 --

2/6
Ad 3.
Kwestie dotyczące podstawy prawnej, na jakiej organy podatkowe uznają środki
wypłacane przedsiębiorcom na realizację zadań związanych z pomocą uchodźcom
za świadczenia podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT oraz podatkiem dochodowym,
przedstawiają się następująco.
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem
zbrojnym na terytorium tego państwa1 przewidywała różne rodzaje takich świadczeń
finansowych, przyznawanych na podstawie poszczególnych przepisów tej ustawy i na
określonych w nich warunkach.
Z przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług2
wynika, że opodatkowaniu tym podatkiem podlegają co do zasady czynności odpłatne,
co oznacza konieczność wystąpienia zależności pomiędzy wykonanymi czynnościami
a otrzymanym w zamian wynagrodzeniem. W przypadku, gdy korelacja pomiędzy
wykonanymi czynnościami a otrzymanym finansowaniem nie występuje – dana czynność
nie podlega opodatkowaniu. Jednakże, aby czynność odpłatna podlegała opodatkowaniu
musiała ona zostać wykonana przez podatnika działającego w tym charakterze (tj. w ramach
prowadzonej przez niego działalności gospodarczej). Z kolei, ocena każdej czynności pod
kątem uznania jej za odpłatną czyli podlegającą opodatkowaniu VAT, powinna być
dokonywana indywidualnie, na podstawie całokształtu towarzyszących jej okoliczności
faktycznych i prawnych.
Traktowanie na gruncie VAT różnych form rekompensat wypłacanych na podstawie
ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium
tego państwa, powinno być zatem oceniane na podstawie analizy całokształtu warunków
i zasad ich udzielania.
Ponadto przepisy dotyczące podatku od wartości dodanej w całości objęte są
zakresem prawa Unii Europejskiej, a Polska jako członek Unii Europejskiej
zobowiązana jest do przestrzegania acquis communautaire. W odniesieniu
do podatku od towarów i usług oznacza to przestrzeganie postanowień przede
wszystkim dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie
wspólnego systemu podatku od wartości dodanej3 - dalej: „dyrektywa VAT”, oraz
orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącego podatku od
wartości dodanej.
Objęcie prawa krajowego w zakresie opodatkowania podatkiem od wartości
dodanej obowiązkiem harmonizacji z prawem unijnym powoduje, że Polska,
podobnie jak inne państwa członkowskie UE, nie posiada nieograniczonej swobody
kreowania własnych rozwiązań w tym przedmiocie. W konsekwencji polskie
przepisy dotyczące podatku od towarów i usług powinny być zgodne z unijnymi
przepisami prawa dotyczącymi podatku od wartości dodanej. Powyższe dotyczy
m.in. zakresu zwolnień od podatku, jak również zakresu zastosowania
preferencyjnych stawek podatku VAT.
Jak wskazano powyżej, ocena każdej czynności pod kątem uznania jej za odpłatną
czyli podlegającą opodatkowaniu VAT, powinna być dokonywana indywidualnie, na
podstawie całokształtu towarzyszących jej okoliczności faktycznych i prawnych.
Kwalifikacja takiej czynności na gruncie przepisów dotyczących VAT powinna
odbywać się przy uwzględnieniu zasad konstrukcyjnych systemu VAT,
z uwzględnieniem wykładni zgodnej z unijnymi regulacjami w zakresie tego podatku.
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 337, z późn. zm.
2 Dz. U. z 2025 r. poz. 775, z późn. zm.
3 Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.

-- 2 of 6 --

3/6
Wobec zasady autonomii prawa podatkowego, taka kwestia jak np. cele, czy intencje
projektodawcy wynikające z ustawy innej niż podatkowa, nie mają znaczenia do
oceny skutków prawnopodatkowych danej czynności w zakresie VAT, jeśli nie
wynika to bezpośrednio z przepisów podatkowych.
Środki wypłacane przedsiębiorcom na realizację zadań związanych z pomocą
uchodźcom mogą skutkować powstaniem obowiązku podatkowego również na
gruncie podatków dochodowych.
W zakresie podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) zasadą jest, że przychodem są
w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne oraz inne definitywne
przysporzenia majątkowe. Ponadto ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym
od osób prawnych4 przewiduje kategorię przychodów należnych, tj. przychodów,
do których podatnik nabył prawo w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
nawet jeżeli nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane. Jeżeli zatem środki wypłacane
przedsiębiorcy stanowią wynagrodzenie za wykonane świadczenia lub usługi, co do zasady
mogą zostać uznane za przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Analogiczne rozwiązania w odniesieniu do przedsiębiorców funkcjonują na gruncie podatku
dochodowego od osób fizycznych (PIT). Również w podatku PIT definitywne przysporzenie
majątkowe może skutkować dla przedsiębiorcy powstaniem przychodu z pozarolniczej
działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 14 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku
dochodowym od osób fizycznych5.
Ponadto, na podstawie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
Ordynacja podatkowa6 oraz ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji
Skarbowej7, podatnicy mieli i mają możliwość występowania do Dyrektora Krajowej
Informacji Skarbowej o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego
w sprawach dotyczących opodatkowania świadczeń wykonywanych przez podatników
na rzecz uchodźców z Ukrainy w ramach umów zawieranych z jednostkami samorządu
terytorialnego. Interpretacje indywidualne dawały i dają podatnikom pewność co do
prawidłowości sposobu rozliczenia ww. transakcji oraz ochronę prawną, o której mowa
w art. 14k-14m Ordynacji podatkowej.
Jednocześnie zaznaczam, że bez dostępu do akt indywidualnej sprawy oraz dokumentów
stanowiących podstawę rozliczeń nie jest możliwe jednoznaczne wskazanie, na jakiej
podstawie organy podatkowe zakwalifikowały środki otrzymane przez przedsiębiorcę jako
przychód podlegający opodatkowaniu PIT lub CIT. Ocena ta wymaga analizy całokształtu
okoliczności faktycznych, w szczególności charakteru prawnego otrzymanych środków,
treści zawartych umów, podstawy ich wypłaty oraz ustaleń dokonanych przez organy
podatkowe w konkretnym postępowaniu.
Ad 4.
Ministerstwo Finansów nie stwierdziło ukształtowania się praktyki niezgodnej
z celem przepisów ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy
w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz z deklarowanym przez
państwo wsparciem dla podmiotów angażujących się w pomoc humanitarną.
Ad 5.
4 Dz. U. z 2026 r. poz. 554, z późn. zm.
5 Dz. U. z 2026 r. poz. 592, z późn. zm.
6 Dz.U. z. 2026 r. poz. 622, z późn. zm., dalej - Ordynacja podatkowa
7 Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, z późn. zm.

-- 3 of 6 --

4/6
Na dzień sporządzenia niniejszego pisma, nie są procedowane prace legislacyjne
dotyczące opodatkowania środków otrzymywanych przez przedsiębiorców w związku
z realizacją zadań związanych z pomocą uchodźcom z Ukrainy.
W kwestii wprowadzenia zmian w obowiązujących przepisach dotyczących VAT
wskazać należy, że przepisy dyrektywy VAT nie przewidują generalnego wyłączenia
z opodatkowania tym podatkiem wszystkich czynności związanych z realizacją
zadań z zakresu pomocy humanitarnej wykonywanych na rzecz administracji
publicznej.
Polskie przepisy w zakresie VAT mające zastosowanie w omawianym obszarze
pozostają w zgodzie z przepisami unijnymi. Odnośnie natomiast do ich wykładni
w kontekście omawianej problematyki wskazać należy na postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 27 maja 2026 r. sygn.:
I SA/Wr 1/26, którym skierowano do sądu unijnego pytania prejudycjalne w sprawie
opodatkowania podatkiem VAT świadczeń za zakwaterowanie i wyżywienie
uchodźców z Ukrainy wypłacanych przez wojewodę. Orzeczenie, które zostanie
w tej sprawie wydane może wskazać kierunek interpretacyjny przepisów w zakresie
VAT w odniesieniu do przedstawionego zagadnienia.
Ponadto wykładni celowościowej (funkcjonalnej) przepisów dokonują sądy
powszechne i sądy administracyjne, które oceniają, czy dany przepis mieści się
w granicach upoważnienia ustawowego i czy realizuje cel wskazany przez
ustawodawcę.
Jednocześnie jak wynika z informacji przekazanej przez jednostki podległe, sprawy
w przedmiotowym zakresie były przedmiotem oceny sądowej, w następstwie której
wydane zostały 4 wyroki WSA (2 korzystne dla organu podatkowego i 2
niekorzystne, przy czym w 1 przypadku WSA uchylił decyzję DIAS ze względów
proceduralnych).
Nie prowadzimy również prac w kierunku wdrożenia przepisów, które w sposób
generalny wyłączałyby z opodatkowania podatkiem PIT/CIT środki otrzymywane
przez przedsiębiorców na realizację zadań z zakresu pomocy humanitarnej
wykonywanych na rzecz administracji publicznej w sytuacjach nadzwyczajnych.
Zwolnienia z podatku PIT i CIT są wyjątkiem od zasady powszechności
opodatkowania. Mają szczególny charakter i zawsze wymagają precyzyjnego
uzasadnienia. Generalny charakter zwolnienia nie wpisywałby się w te założenia.
Na gruncie podatku PIT i CIT, prawnopodatkowa ocena omawianych środków
otrzymywanych przez przedsiębiorców zależy od wielu czynników. Istotna jest m. in.
forma finansowania tych środków (dotacja, refundacja kosztów, rekompensata)
oraz źródło ich finansowania (środki z budżetu państwa, fundusze UE, środki
samorządowe). Na prawnopodatkową ocenę otrzymanych przez przedsiębiorcę
środków wpływa również okoliczność, czy ich wypłata następuje w ramach
programu pomocowego lub czy korzysta z już funkcjonujących zwolnień w podatku
PIT i CIT.
Ad 6.
Elementem wsparcia podatników mających trudności z regulowaniem należności
podatkowych są, przewidziane w przepisach Ordynacji podatkowej, ulgi w spłacie
zobowiązań podatkowych.
Jeżeli przemawia za tym ważny interes podatnika lub interes publiczny, podatnik może
zwrócić się do organu podatkowego, na podstawie art. 67a Ordynacji podatkowej,
z wnioskiem o:

-- 4 of 6 --

5/6
1) odroczenie terminu płatności podatku lub rozłożenie zapłaty podatku na raty;
2) odroczenie lub rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami
za zwłokę lub odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek;
3) umorzenie w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub
opłaty prolongacyjnej.
Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych mogą być udzielane także podatnikom
prowadzącym działalność gospodarczą. W takim przypadku, niezbędne jest uwzględnienie
warunków udzielenia ulg stanowiących pomoc publiczną, niestanowiących tej pomocy
oraz będących tzw. pomocą de minimis (art. 67b Ordynacji podatkowej).
Uprawnienie, o którym mowa pozwala organowi podatkowemu, w drodze uznania
administracyjnego, na udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych po dokonaniu
obiektywnej oceny indywidualnej sytuacji podatnika.
Zaznaczam jednak, że nie istnieje katalog sytuacji lub zdarzeń, które warunkowałyby
bezwzględne udzielenie ulgi. Za każdym razem, organy podatkowe dokonują stosownej
analizy sytuacji wnioskodawcy pod kątem istnienia interesu publicznego, a także ważnego
interesu podatnika. Każda sprawa jest indywidualna, natomiast proces jej rozpatrzenia
jest określony przepisami prawa.
Przesłanki „ważnego interesu podatnika” i „interesu publicznego” podlegają ocenie
organu podatkowego z uwzględnieniem konkretnych okoliczności występujących
w indywidualnej sprawie danego podatnika. „Ważny interes podatnika" to sytuacja, w której
z powodu nadzwyczajnych czy losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie wywiązać się
z obowiązków podatkowych (w wyniku, np. utraty możliwości zarobkowania, utraty majątku,
a także wystąpienia innych okoliczności wpływających na jego sytuację ekonomiczną).
Z kolei, przesłankę „interesu publicznego” interpretuje się jako dyrektywę postępowania
nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa,
takich jak powszechność opodatkowania, sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie
do organów władzy publicznej, czy sprawność działania aparatu państwowego.
Dopiero po uwzględnieniu całokształtu materiału dowodowego i po wyjaśnieniu
wszystkich okoliczności faktycznych, naczelnik urzędu skarbowego jest zobowiązany
jednoznacznie stwierdzić, czy zachodzą w konkretnej sprawie przesłanki uzasadniające
np. umorzenie zaległości podatkowych. Ocena zasadności udzielenia ulg w spłacie
zobowiązań podatkowych przeprowadzana jest odrębnie w każdej jednostkowej sprawie
przez właściwe organy, tj. naczelnika urzędu skarbowego (w I instancji) oraz dyrektora izby
administracji skarbowej (w II instancji) w przypadku, gdy podatnik wniesie środek zaskarżenia.
Podatnikowi przysługuje również prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego
na decyzję organu II instancji.
Podsumowując, obowiązujące przepisy Ordynacji podatkowej dają organom podatkowym
narzędzia do adekwatnego reagowania na wnioski przedsiębiorców, którzy ponieśli
negatywne konsekwencje finansowe wskutek zaangażowania w pomoc uchodźcom.
Jednocześnie uprzejmie wskazuję, że 30 czerwca 2026 r. w Dzienniku Ustaw została
opublikowana ustawa z dnia 11 czerwca 2026 r. o zmianie niektórych ustaw w celu
uproszczenia procedur administracyjnych w sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji
administracyjnych albo załatwianych milcząco8. Wprowadzone przepisy rozszerzają zakres
spraw, które będą mogły być załatwione w sposób milczący, w tym w zakresie umorzenia
zaległości w spłacie zobowiązań podatkowych (art. 67a Ordynacji podatkowej), w sprawach,
w których kwota zaległości nie przekracza wysokości minimalnego wynagrodzenia
obowiązującego na dzień złożenia wniosku przez podatnika.
8 Dz. U. z 2026 r. poz. 875

-- 5 of 6 --

6/6
Ponadto ustawa z dnia 29 maja 2026 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz
niektórych innych ustaw9 przewiduje możliwość umorzenia podatku przed terminem
jego płatności. Nowelizacja wejdzie w życie 1 października 2026 r. i pozwoli podatnikom
ubiegać się o udzielenie ulgi w postaci umorzenia jeszcze zanim termin płatności podatku
upłynie i zaczną być naliczane odsetki. Z tego rozwiązania będą mogli skorzystać wszyscy
podatnicy, także będący przedsiębiorcami.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
9 Dz. U. z 2026 r. poz. 846

-- 6 of 6 --