Interpelacja w sprawie luki edukacyjnej dotyczącej chłopców i obowiązku analizowania danych według płci
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18474
do ministra edukacji
w sprawie luki edukacyjnej dotyczącej chłopców i obowiązku analizowania danych według płci
Zgłaszający: Marcin Józefaciuk
Data wpływu: 09-07-2026
Szanowna Pani Minister,
wyniki badań międzynarodowych i krajowych wskazują, że chłopcy częściej mają trudności z czytaniem, częściej doświadczają problemów z zachowaniem, wcześniej kończą edukację i rzadziej podejmują studia. Jednocześnie polityka edukacyjna rzadko tworzy odrębne działania odpowiadające na ich potrzeby.
Analiza różnic ze względu na płeć nie oznacza rywalizacji dziewcząt i chłopców ani odbierania wsparcia jednej grupie. Pozwala trafniej planować interwencje i oceniać, czy system nie pomija konkretnych problemów.
Potrzebny jest coroczny raport o wynikach, frekwencji, powtarzaniu klas, diagnozach, karach, przedwczesnym kończeniu nauki i dalszych losach uczniów w podziale na płeć.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy MEN przygotuje coroczny raport o sytuacji edukacyjnej dziewcząt i chłopców, obejmujący wyniki, frekwencję, powtarzanie klas, zachowanie, egzaminy i kontynuowanie nauki?
2. Czy dane będą publikowane z podziałem na typ szkoły, region, status społeczno-ekonomiczny i specjalne potrzeby?
3. Jakie są obecnie różnice między chłopcami i dziewczętami w wynikach egzaminu ósmoklasisty, matury i egzaminów zawodowych?
4. Jakie różnice występują w liczbie uczniów powtarzających klasę, objętych nadzorem kuratora, skreślanych z listy lub przedwcześnie kończących naukę?
5. Czy MEN zleci badania jakościowe dotyczące przyczyn słabszych wyników czytelniczych i motywacji szkolnej części chłopców?
6. Czy powstanie program wczesnego wspierania czytania, pisania i kompetencji językowych chłopców, oparty na dowodach naukowych?
7. Jak MEN zamierza uwzględniać różnice płci w profilaktyce przemocy, uzależnień, kryzysów psychicznych i zachowań ryzykownych?
8. Czy szkolenia nauczycieli będą obejmować unikanie stereotypów wobec obu płci oraz rozpoznawanie odmiennych sposobów ujawniania trudności?
9. Czy resort planuje działania zachęcające mężczyzn do pracy w edukacji i tworzące uczniom bardziej zróżnicowane wzorce dorosłych?
10. Jakie cele mierzalne dotyczące ograniczenia luki edukacyjnej chłopców MEN zamierza przyjąć do 2030 r.?
11. Czy w ocenie reform i programów edukacyjnych będzie obowiązkowa analiza wpływu na obie płcie?
12. Która komórka MEN odpowiada za monitorowanie tego problemu?
Proszę o udzielenie odpowiedzi odrębnie na każde pytanie, z podaniem danych liczbowych, źródeł danych, terminów realizacji, planowanych aktów prawnych, kosztów oraz źródeł finansowania. W przypadku braku danych proszę o jednoznaczne wskazanie, że MEN ich nie gromadzi, wraz z informacją, czy i kiedy planowane jest rozpoczęcie monitoringu.
Z poważaniem Marcin Józefaciuk
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Katarzyna Lubnauer
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (46)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
21812 znakówadres email: sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00-918 Warszawa
gov.pl/web/edukacja
DKO-WEK.055.42.2026.MT
Warszawa, 19 sierpnia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 18474
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Marcina
Józefaciuka w sprawie luki edukacyjnej dotyczącej chłopców i obowiązku analizowania danych
według płci.
Szanowny Panie Pośle,
w związku z interpelacją z 15 lipca 2026 r. w sprawie luki edukacyjnej dotyczącej chłopców
i obowiązku analizowania danych według płci, uprzejmie informuję, co następuje.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty1 analizowanie
wyników egzaminów zewnętrznych oraz składanie ministrowi właściwemu do spraw
oświaty i wychowania corocznych sprawozdań dotyczących wyników tych egzaminów
należy do zadań2 Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.
W zakresie poruszonym w interpelacji, tj. dotyczącym płci zdających, przedstawiam poniżej
podstawowe parametry statystyczne przekazane przez Centralną Komisję Egzaminacyjną
dotyczące egzaminu ósmoklasisty i egzaminu maturalnego przeprowadzonego w 2026 r.:
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 881, z późn. zm. – dalej: ustawa o systemie oświaty.
2 Zgodnie z art. 9a ust. 2 ustawy o systemie oświaty.
-- 1 of 8 --
telefon: + 48 22 34 74 100 Al. J.Ch. Szucha 25
adres email: sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00-918 Warszawa
gov.pl/edukacja
Tabela 1. Podstawowe parametry statystyczne dla egzaminu ósmoklasisty 2026 w podziale na
płeć
Tabela 2. Zdawalność ogólna egzaminu maturalnego 2026 w podziale na płeć
liczba
zdających
nie otrzymało
świadectwa
dojrzałości
otrzymało
świadectwo
dojrzałości
odsetek
sukcesów
kobiety 176 924 33 592 143 332 81,0%
mężczyźni 144 390 27 198 117 192 81,2%
kraj 321 314 60 790 260 524 81,1%
dla tegorocznych absolwentów, obecnych na wszystkich przedmiotach obowiązkowych
Liczebność Średnia Mediana Maksimum Minimum Dominanta
Odchylenie
standardowe
język
angielski Płeć
K 178 705 74 85 100 0 100 28
M 183 398 72 85 100 0 100 29
język
francuski Płeć
K 37 80 95 100 11 100 29
M 19 70 82 100 13 100 30
język
hiszpański Płeć
K 90 76 96 100 7 100 32
M 46 79 94 100 13 100 30
język
niemiecki Płeć
K 2 191 61 62 100 7 100 28
M 1 788 55 49 100 5 100 30
język
rosyjski Płeć
K 499 77 91 100 11 98 27
M 506 73 87 100 9 95 27
język włoski Płeć
K 9 73 87 100 15 15 a 29
M 8 58 65 98 11 84 36
matematyka Płeć
K 173 052 55 57 100 0 87 28
M 177 141 55 57 100 0 83 28
język polski Płeć
K 173 106 69 71 100 0 76 17
M 177 159 60 62 100 0 67 19
a. Istnieje wiele wartości modalnych. Podano wartość najmniejszą
-- 2 of 8 --
telefon: + 48 22 34 74 100 Al. J.Ch. Szucha 25
adres email: sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00-918 Warszawa
gov.pl/edukacja
Tabela 3. Podstawowe parametry statystyczne dla egzaminu maturalnego dla przedmiotów
obowiązkowych 2026 w podziale na płeć wraz z odsetkiem sukcesów
Analiza wyników egzaminów zawodowych, zawartych w raporcie z monitoringu karier
absolwentów szkół ponadpodstawowych3, absolwentów rocznika 20244, nie wskazuje na
występowanie jednolitego wzorca różnic pomiędzy kobietami i mężczyznami. Należy przy
tym uwzględnić, że do egzaminów zawodowych przystępuje większa liczba mężczyzn niż
kobiet, co wynika ze struktury kształcenia zawodowego – mężczyźni stanowią większość
uczniów branżowych szkół I stopnia oraz wielu zawodów nauczanych w technikach. Z kolei
3 prowadzonego na podstawie art. 26b ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2026 r.
poz. 820) – dalej: ustawa – Prawo oświatowe.
4https://www.gov.pl/web/edukacja/monitoring-karier-absolwentow-publicznych-i-niepublicznych-szkol-
ponadpodstawowych-edycja-2026
Liczebność Średnia Minimum Maksimum Mediana Dominanta Odchylenie
standardowe
Odsetek
sukcesów*
język angielski
poziom
podstawowy
płeć
K 174 881 78 0 100 88 97 24 94%
M 143 693 79 0 100 88 97 22 95%
język francuski
poziom
podstawowy
płeć
K 155 77 13 100 82 82 20 96%
M 80 77 18 100 81 100 20 98%
język hiszpański
poziom
podstawowy
płeć
K 445 78 10 100 85 100 22 96%
M 226 79 10 100 83 100 18 97%
język niemiecki
poziom
podstawowy
płeć
K 1 747 69 10 100 75 100 26 92%
M 1 126 73 10 100 82 98 25 93%
język rosyjski
poziom
podstawowy
płeć
K 1 102 77 7 100 90 97 26 91%
M 710 78 2 100 90 97 26 91%
język ukraiński
poziom
podstawowy
płeć
K 73 89 10 100 92 93 14 97%
M 42 86 48 100 88 92 10 100%
język włoski
poziom
podstawowy
płeć
K 71 78 13 100 88 97 24 93%
M 30 84 15 100 90 88a 18 100%
matematyka
poziom
podstawowy
płeć
K 178 387 58 0 100 58 52 25 85%
M 145 838 60 0 100 60 98 26 87%
język
mniejszości
białoruski
poziom
podstawowy
płeć
K 52 70 42 100 67 100 16 100%
M 35
65 26 100 60 100 22
97%
język
mniejszości
litewski poziom
podstawowy
płeć
K 21 72 48 92 76 78 12 100%
M 8 69 60 84 64 64 9 100%
język
mniejszości
ukraiński
poziom
podstawowy
płeć
K 25 81 38 100 88 88 17 100%
M 21
80 44 96 82 80a 12
100%
język polski
poziom
podstawowy
płeć
K 178 511 62 0 100 63 68 18 95%
M 145 957 55 0 100 57 57 18 92%
a. Istnieje wiele wartości modalnych. Podano wartość najmniejszą
*liczone dla absolwentów tegorocznych obecnych na wszystkich przedmiotach obowiązkowych
-- 3 of 8 --
telefon: + 48 22 34 74 100 Al. J.Ch. Szucha 25
adres email: sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00-918 Warszawa
gov.pl/edukacja
w szkołach policealnych większość zdających stanowią kobiety, co odzwierciedla strukturę
zawodów prowadzonych w tym typie szkół. Sama liczba osób przystępujących do
egzaminów nie stanowi jednak miary osiąganych wyników.
Dane z monitoringu wskazują, że w przypadku techników kobiety częściej uzyskują dyplom
zawodowy niż mężczyźni – dyplom otrzymało 87% absolwentek wobec 79% absolwentów.
Jednocześnie 11% mężczyzn i 8% kobiet uzyskało certyfikaty kwalifikacji zawodowej,
natomiast 4% mężczyzn i 5% kobiet nie uzyskało ani dyplomu, ani certyfikatów kwalifikacji
zawodowych. Oznacza to, że różnice między płciami dotyczą przede wszystkim
kompletności potwierdzenia wszystkich kwalifikacji wymaganych do uzyskania dyplomu,
a nie poziomu zdawalności egzaminu zawodowego.
Podobną tendencję obserwuje się w szkołach policealnych, w których kobiety uzyskują
dyplom zawodowy częściej niż mężczyźni. Dyplom zawodowy otrzymało 91% kobiet i 84%
mężczyzn. Wyłącznie certyfikaty kwalifikacji zawodowych uzyskało 9% mężczyzn oraz 6%
kobiet, natomiast 7% mężczyzn i 3% kobiet nie uzyskało żadnego dokumentu
potwierdzającego kwalifikacje zawodowe. Wyniki te należy interpretować
z uwzględnieniem faktu, że kobiety stanowią zdecydowaną większość absolwentów szkół
policealnych, co jest konsekwencją specyfiki zawodów, w których prowadzone jest
kształcenie.
W przypadku branżowych szkół I stopnia wyniki egzaminów należy interpretować
z uwzględnieniem specyfiki tego typu kształcenia. Wśród absolwentów 80% kobiet i 71%
mężczyzn uzyskało dyplom zawodowy lub świadectwo czeladnicze, 5% kobiet i 6%
mężczyzn uzyskało wyłącznie certyfikat potwierdzający kwalifikację w zawodzie, natomiast
15% kobiet i 23% mężczyzn nie uzyskało żadnego dokumentu potwierdzającego
kwalifikacje zawodowe. Należy jednocześnie podkreślić, że część absolwentów – będących
młodocianymi pracownikami – potwierdza kwalifikacje w systemie egzaminów
czeladniczych organizowanych przez izby rzemieślnicze, jednak dane te są niepełne z uwagi
na nieprzekazanie informacji przez wszystkie izby rzemieślnicze do Systemu Informacji
Oświatowej. Dlatego wyniki dla branżowych szkół I stopnia należy interpretować
z ostrożnością.
W strukturze Ministerstwa nie ma wyodrębnionej specjalnej komórki, która prowadziłaby
analizy w zakresie wskazanej w interpelacji sytuacji edukacyjnej dziewcząt i chłopców,
obejmującej wyniki, frekwencję, powtarzanie klas, zachowanie, egzaminy i kontynuowanie nauki.
Informuję, że kształtowanie kompetencji czytelniczych dzieci i młodzieży - zarówno
uczniów, jak i uczennic - oraz zachęcanie ich do samodzielnego, jak i zaspokajającego
osobiste zainteresowania czytania książek, Ministerstwo Edukacji Narodowej uznaje za
kluczowe
w procesie kształcenia i wychowania. Działaniem istotnie wspierającym i promującym
czytelnictwo było wdrożenie i realizacja programu rządowego „Narodowy Program
Rozwoju Czytelnictwa 2.0. na lata 2021-2025”. Tylko w ramach Priorytetu 3 tego programu,
za którego realizację odpowiadał Minister Edukacji, w latach 2021-2025 udało się zakupić
ponad 5,7 mln nowych książek do placówek wychowania przedszkolnego i bibliotek
szkolnych.
W zgodnej opinii badaczy i ekspertów czytelnictwo jest aktywnością odzwierciedlającą
osobiste nawyki i upodobania, kształtowane w długim okresie, które – podobnie, jak kapitał
społeczny – w dużym stopniu współzależą od doświadczeń zdobywanych w relacjach
między członkami rodziny, przyjaciółmi i znajomymi oraz kompetencji nabywanych w toku
-- 4 of 8 --
telefon: + 48 22 34 74 100 Al. J.Ch. Szucha 25
adres email: sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00-918 Warszawa
gov.pl/edukacja
edukacji. Kształtowanie nawyków czytelnictwa powinno przyczynić się także do
wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży, niezależnie od ich miejsca
zamieszkania, płci czy pochodzenia.
Motywacje czytelnicze nastolatków są silnie uwarunkowane wpływem środowiska
społecznego, w którym dorastają – wysokiemu poziomowi kompetencji i samoocenie
umiejętności czytelniczych, motywacji zewnętrznej. Motywacji wewnętrznej towarzyszy
wyższy poziom wykształcenia rodziców oraz bogaty zasób domowych i uczniowskich
księgozbiorów. Intensywność odczuwania motywacji czytelniczych jest również mocno
zależna od płci ucznia. Dziewczęta w porównaniu z chłopcami charakteryzują się silniej
odczuwanymi motywacjami wewnętrznymi, szczególnie umiejętnością zaangażowania się
w lekturę, objawiającą się chęcią czytania ciekawych dla nich tekstów. Dziewczęta częściej
niż chłopcy angażują się w lekturę literatury fikcjonalnej, nawet jeśli muszą pokonywać
trudności. Co druga dziewczynka lubi rozmawiać z innymi o książkach, jednak starsze
uczennice w większym stopniu angażują się w relacje rówieśnicze towarzyszące praktykom
czytelniczym, dzieje się to jednak kosztem komunikacji o książkach w rodzinie. Chłopcy
niezależnie od wieku mniej chętnie niż dziewczęta uczestniczą w związanych z czytanymi
książkami interakcjach z rówieśnikami i rodziną5.
Kwestia wyników badań czytelnictwa pozostaje ważnym zagadnieniem z perspektywy
całokształtu polityki edukacyjnej. Znajduje to odzwierciedlenie również w pracach Rady ds.
Równego Traktowania, pełniącej funkcję ciała doradczego Ministra Edukacji, w skład której
wchodzi Marcin Skrabka – twórca inicjatywy Męskie Czytanie. Rokrocznie cieszące się
dużym zainteresowaniem raporty poświęcone zagadnieniu stanu czytelnictwa w Polsce
publikuje Biblioteka Narodowa.
Międzynarodowe badania edukacyjne, w których Polska bierze udział (PISA, PIRLS, TIMMS,
ICILS, ICCS, SSES), przynoszą bardzo dokładne analizy ilościowe wiedzy, umiejętności
i postaw polskich uczniów w rozbiciu na płcie. Znajdują się one w ogłaszanych przez Instytut
Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy raportach końcowych wieńczących
te projekty. Można w nich znaleźć wybrane dane i ich interpretacje. Instytut Badań
Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy (IBE PIB) dysponuje również znacznie
szerszym zasobem danych, który umożliwia przygotowanie dodatkowych analiz w
odpowiedzi na konkretne potrzeby odbiorców.
W opinii Ministerstwa, wspomniane międzynarodowe badania edukacyjne w dogłębny
i rzetelny sposób dostarczają wiedzy na temat różnic w poziomie umiejętności
kognitywnych, społecznych i emocjonalnych chłopców i dziewcząt. Nie wydaje się więc
zasadne organizowanie dodatkowych przedsięwzięć dotyczących tego zagadnienia. Z całą
pewnością jednak wymaga ono stałej uwagi i nie można wykluczyć, że wspomniane
w zapytaniu poselskim badania jakościowe odbędą się w przyszłości.
Dbając o aktualną diagnozę problemów uczniów i uczennic, Ministerstwo Edukacji
Narodowej współpracuje z 45 organizacjami pozarządowymi, które pełnią rolę
pomocniczego dialogu oświatowego w powołanym w 2024 roku Zespole do spraw
współpracy z organizacjami pozarządowymi. Badania jednej z nich - Fundacji Dajemy
5 Załącznik do Uchwały Nr 69/2021 Rady Ministrów z dnia 21 maja 2021 r. Program wieloletni Narodowy Program Rozwoju
Czytelnictwa 2.0. na lata 2021-2025
-- 5 of 8 --
telefon: + 48 22 34 74 100 Al. J.Ch. Szucha 25
adres email: sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00-918 Warszawa
gov.pl/edukacja
Dzieciom Siłę – pn. „Rówieśnicy 2026” stanowią w resorcie edukacji element analizy sytuacji
chłopców i dziewcząt w szkołach, w każdej z pełnionych ról - osób doświadczających
przemocy, sprawców przemocy lub obserwatorów.
W zależności od płci obserwuje się różnice w doświadczaniu lub wywoływaniu danej formy
przemocy, ale tym bardziej nabiera znaczenia kierowanie działań nie do jednej kategorii
uczniów, ale do całej społeczności szkolnej, tworzenie przyjaznego klimatu szkoły, w której
bez względu na płeć czy jej odczuwanie każdy znajduje swoje bezpieczne miejsce i
przestrzeń do realizacji pasji.
Jednocześnie brak prymatu płci w działaniach profilaktycznych nie wyklucza ich
zastosowania w sytuacjach zdeterminowanych wynikami konkretnej diagnozy. Diagnozy
prowadzonej w szkole na danej grupie uczniów i uczennic, która uwzględnia zarówno
indywidualne cechy rozwojowe, środowisko rodzinne, relacje szkolne, funkcjonowanie
w grupie. Te wszystkie elementy oddziałują na daną społeczność szkolną. W jednej
placówce sytuacja chłopców może być trudniejsza a w innej potwierdzająca centralne
wyniki badań, ale rolą szkoły jest dostrzec aktualne potrzeby wynikające z rzetelnej
diagnozy, wynikającej również z obowiązków określonych w przepisach prawa (art. 26
ustawy – Prawo oświatowe i art. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela6) i
zastosować odpowiednie środki.
Z badań wynika, że zdecydowana większość uczniów i uczennic (87%) doświadczyła
przynajmniej jednej formy przemocy rówieśniczej w roku poprzedzającym badanie. Nie
ulega zatem wątpliwości, że wśród działań planowanych w przyszłym roku szkolnym
w programach wychowawczo-profilaktycznych szkoły muszą uwzględnić działania
wychowawcze dla uczniów i uczennic jak i działania profilaktyczne dla nich, nie pomijając
przy tym działań wobec nauczycieli oraz rodziców.
Ministerstwo Edukacji Narodowej, po przeprowadzonej modernizacji, ponownie
udostępniło dla szkół bezpieczne narzędzie informatyczne do diagnozy czynników
chroniących i czynników ryzyka – Platformę do diagnozy, które szkoła może wykorzystać
także do sprawdzenia jak wygląda np. sytuacja w obszarze przemocy dotykającej chłopców
w ich szkole. Dane ogólne zasilą bazę wiedzy do podejmowania stosownych decyzji nie tylko
na poziomie samej szkoły, ale i samorządu, kuratora oświaty oraz MEN.
W materiałach przygotowywanych do wykorzystania przez szkoły podczas Tygodnia
o przeciwdziałaniu przemocy rówieśniczej Minister Edukacji uwzględni informacje o różnicach
w sposobie oddziaływania na rówieśników w grupie oraz o szkodliwości stereotypów.
Ośrodek Rozwoju Edukacji prowadzi platformę rekrutacyjną, na której odbywają się zapisy
na poszczególne formy doskonalenia zawodowego, które umożliwiają zdobywanie
i doskonalenie kompetencji w różnych obszarach związanych z oświatą. Serwis zawiera listę
tematów wszystkich form doskonalenia i szczegółowe informacje o nich, takie jak cele
i krótki opis, harmonogram, treści, adresaci, termin i miejsce realizacji, kryteria rekrutacji,
warunki uzyskania zaświadczenia o ukończeniu, termin przyjmowania zgłoszeń. Wszystkie
szkolenia, które dotykają obszaru wychowania, profilaktyki, zdrowia zachowują standardy,
6 Dz. U. z 2026 r. poz. 515 – dalej: ustawa – Karta Nauczyciela.
-- 6 of 8 --
telefon: + 48 22 34 74 100 Al. J.Ch. Szucha 25
adres email: sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00-918 Warszawa
gov.pl/edukacja
w których na pierwszym miejscu stawiane jest dobro dziecka, szacunek do jednostki,
podmiotowe traktowanie.
W pracach nad polityką przeciwdziałania przemocy rówieśniczej, zdrowia psychicznego
dzieci i młodzieży oraz bezpieczeństwa w szkołach są uwzględniane wszystkie elementy
konieczne do poprawy dobrostanu psychicznego i fizycznego każdego uczestnika
i uczestniczki systemu oświaty.
W świetle obowiązujących przepisów dostęp do zawodu nauczyciela jest powszechny i
każda osoba, która spełnia warunki określone w art. 9 i art. 10 ust. 5 pkt 2-5 ustawy - Karta
Nauczyciela, niezależnie od płci, może podjąć pracę na tym stanowisku. Nabory na
stanowiska nauczyciela są otwarte. Zgodnie z art. 10 ust. 18 i 19 ustawy – Karta Nauczyciela
dyrektor szkoły prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego ma obowiązek
poinformować kuratora oświaty o wolnych stanowiskach pracy dla nauczycieli. Informacje
o wolnych stanowiskach pracy są udostępniane na stronie podmiotowej kuratorium
oświaty.
Stosownie do art. 68 ust. 5 pkt 1 ustawy – Prawo oświatowe dyrektor jest kierownikiem
zakładu pracy dla zatrudnionych w szkole lub placówce nauczycieli i pracowników
niebędących nauczycielami i w szczególności decyduje w sprawach zatrudniania i zwalniania
nauczycieli oraz innych pracowników szkoły lub placówki. Zgodnie z art. 11 ustawy – Karta
Nauczyciela dyrektor szkoły nawiązuje z nauczycielem stosunek pracy odpowiednio na
podstawie umowy o pracę lub mianowania na stanowisku zgodnym z posiadanymi przez
nauczyciela kwalifikacjami oraz zgodnie z posiadanym przez nauczyciela stopniem awansu
zawodowego. Jak wynika z powyższego, obowiązujące przepisy powierzają kompetencje do
dokonywania czynności w sprawach z zakresu prawa pracy, w tym podejmowania decyzji
w sprawach zatrudniania nauczycieli, wyłącznie dyrektorowi szkoły.
Jednocześnie należy zauważyć, że w świetle obowiązujących przepisów kryterium wyboru
kandydata na stanowisko nauczyciela nie może stanowić płeć. Dyrektor szkoły dokonując
naboru do pracy obowiązany jest bowiem do przestrzegania zasady równego traktowania
wyrażonej w Kodeksie pracy. Zgodnie z art. 183a § 1 Kodeksu pracy pracownicy powinni
być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków
zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji
zawodowych, w szczególności bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię,
narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne,
wyznanie, orientację seksualną, a także bez względu na zatrudnienie na czas określony lub
nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy. W myśl art. 18 3b § 1
pkt 1 Kodeksu pracy za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu uważa się
różnicowanie przez pracodawcę sytuacji pracownika z jednej lub kilku przyczyn określonych
w art. 183a § 1, którego skutkiem jest w szczególności odmowa nawiązania lub rozwiązanie
stosunku pracy. W świetle art. 18 3d Kodeksu pracy osoba, wobec której pracodawca
naruszył zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, ma prawo do odszkodowania w
wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie
odrębnych przepisów.
Konstytucja RP zapewnia każdemu obywatelowi wolność wyboru i wykonywania zawodu
oraz wyboru miejsca pracy. Zawód nauczyciela w Polsce cieszy się mniejszym
zainteresowaniem wśród mężczyzn. Jednak nie można tego wyjaśnić wyłącznie poziomem
-- 7 of 8 --
telefon: + 48 22 34 74 100 Al. J.Ch. Szucha 25
adres email: sekretariat.b.nowacka@men.gov.pl 00-918 Warszawa
gov.pl/edukacja
wynagrodzeń, ponieważ wśród mężczyzn popularne są również zawody wynagradzane niżej
niż zawód nauczyciela. Na wybór ścieżki zawodowej mogą wpływać wzajemnie powiązane
ze sobą czynniki jak zainteresowania, kompetencje, preferowany charakter pracy oraz
uwarunkowania społeczne, kulturowe czy ekonomiczne.
Jednocześnie uprzejmie wyjaśniamy, że do Ministerstwa Edukacji Narodowej nie docierały
sygnały, aby mężczyźni byli dyskryminowani ze względu na płeć w naborach na stanowisko
nauczyciela, ani też, aby nauczyciele mężczyźni byli źle postrzegani przez środowisko
szkolne.
Jednocześnie uprzejmie wyjaśniam, że priorytetem przy dokonywaniu naboru do pracy na
stanowiska nauczycieli powinny być potrzeby szkoły i uczniów. Niemniej jednak
dokonywane i planowane zmiany w zakresie pragmatyki zawodowej nauczycieli mające na
celu podniesienie prestiżu zawodu nauczyciela mogą pozytywnie wpłynąć na decyzje
mężczyzn w zakresie wyboru zawodu nauczyciela.
Obowiązujące dokumenty strategiczne odnoszące się do obszaru oświaty i wychowania
takie, jak Zintegrowana Strategia Umiejętności 2030 i Polityka Cyfrowej Transformacji
Edukacji, nie zawierają w tej chwili wskaźników i benchmarków opisujących różnice
kompetencyjne między dziewczętami a chłopcami. Podczas przeglądów śródokresowych
tych dokumentów możliwe jest jednak rozważenie umieszczenia w nich tego rodzaju
elementów.
Odnosząc się do pytania 11 informuję, że przygotowując reformę edukacji „Reforma26 –
Kompas jutra” Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy opracował
Profil Absolwentki i Absolwenta7. W raportach i diagnozach towarzyszących tworzeniu
profilu naukowcy zwracali uwagę na różnice psychospołeczne między płciami, które szkoła
powinna wyrównywać.
Z poważaniem
Z upoważnienia
Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
7 https://ibe.edu.pl/pl/profil-absolwenta-i-absolwentki-zmiany-w-szkolach/
-- 8 of 8 --