Interpelacja nr 18471
Interpelacja w sprawie zasad utraty prawa do preferencji podatkowych w związku z przekroczeniem przez pełnoletnie uczące się dziecko limitu dochodów
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zasad utraty prawa do preferencji podatkowych w związku z przekroczeniem przez pełnoletnie uczące się dziecko limitu dochodów
Interpelacja nr 18471
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie zasad utraty prawa do preferencji podatkowych w związku z przekroczeniem przez pełnoletnie uczące się dziecko limitu dochodów
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 08-07-2026
Po przekroczeniu ustawowego limitu dochodów podatnik traci prawo do preferencji podatkowych w całości, niezależnie od wysokości przekroczenia tego limitu. Oznacza to, że obowiązujące regulacje nie różnicują skutków podatkowych w zależności od skali przekroczenia ustawowego progu. Takie same konsekwencje wywołuje zarówno przekroczenie limitu o symboliczną kwotę, jak i osiągnięcie przez dziecko dochodów znacznie przekraczających ustawowy próg. Konstrukcja ta nie przewiduje żadnego mechanizmu stopniowego ograniczania prawa do preferencji podatkowych ani możliwości zachowania ich części w przypadku nieznacznego przekroczenia limitu.
Takie rozwiązanie może prowadzić do sytuacji, w których skutki podatkowe pozostają niewspółmierne do wysokości przekroczenia ustawowego limitu dochodów. W praktyce niewielki wzrost dochodów pełnoletniego uczącego się dziecka może skutkować utratą przez rodzica preferencji podatkowej o wartości istotnie przewyższającej kwotę przekroczenia limitu.
Obowiązujące przepisy mogą również wpływać na decyzje dotyczące podejmowania zatrudnienia lub zwiększania aktywności zawodowej przez pełnoletnie uczące się dzieci. W przypadku zbliżania się do ustawowego limitu dochodów zarówno dzieci, jak i ich rodzice mogą być zainteresowani ograniczeniem aktywności zarobkowej wyłącznie w celu zachowania prawa do preferencji podatkowych. Trudno uznać taki efekt za zgodny z celem polityki podatkowej, która powinna wspierać aktywność zawodową oraz edukację młodych osób, a jednocześnie zapewniać racjonalne i proporcjonalne zasady korzystania z preferencji podatkowych.
W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy Ministerstwo Finansów ocenia, że obowiązująca konstrukcja przepisów, przewidująca całkowitą utratę prawa do preferencji podatkowych po przekroczeniu ustawowego limitu dochodów przez pełnoletnie uczące się dziecko, jest rozwiązaniem proporcjonalnym? Proszę o uzasadnienie stanowiska.
Czy Ministerstwo Finansów dysponuje danymi dotyczącymi liczby podatników, którzy w latach 2023–2026 utracili prawo do preferencji podatkowych wyłącznie z powodu przekroczenia przez pełnoletnie uczące się dziecko ustawowego limitu dochodów? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie tych danych z podziałem na poszczególne lata oraz poszczególne preferencje podatkowe.
Jakie względy przemawiają za utrzymaniem obecnej konstrukcji przepisów, zgodnie z którą każde przekroczenie ustawowego limitu dochodów – niezależnie od jego wysokości – skutkuje całkowitą utratą prawa do preferencji podatkowych?
Czy Ministerstwo Finansów analizowało możliwość wprowadzenia mechanizmu stopniowego ograniczania wysokości preferencji podatkowych wraz ze wzrostem dochodów pełnoletniego uczącego się dziecka, zamiast obecnie obowiązującego rozwiązania polegającego na całkowitej utracie prawa do preferencji? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie wyników tych analiz.
Czy Ministerstwo Finansów analizowało wpływ obowiązujących przepisów na aktywność zawodową pełnoletnich uczących się dzieci oraz decyzje podatników dotyczące podejmowania lub zwiększania zatrudnienia? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie wyników tych analiz.
Czy w Ministerstwie Finansów prowadzone są obecnie prace analityczne, koncepcyjne lub legislacyjne dotyczące zmiany zasad uzależniania prawa do preferencji podatkowych od dochodów pełnoletniego uczącego się dziecka? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie zakresu tych prac, ich zaawansowania oraz rozważanych kierunków zmian.
Czy Ministerstwo Finansów rozważa zmianę obowiązujących przepisów w celu wyeliminowania przypadków, w których przekroczenie ustawowego limitu dochodów powoduje całkowitą utratę prawa do preferencji podatkowych?
Interpelacja nr 18471
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie zasad utraty prawa do preferencji podatkowych w związku z przekroczeniem przez pełnoletnie uczące się dziecko limitu dochodów
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 08-07-2026
Po przekroczeniu ustawowego limitu dochodów podatnik traci prawo do preferencji podatkowych w całości, niezależnie od wysokości przekroczenia tego limitu. Oznacza to, że obowiązujące regulacje nie różnicują skutków podatkowych w zależności od skali przekroczenia ustawowego progu. Takie same konsekwencje wywołuje zarówno przekroczenie limitu o symboliczną kwotę, jak i osiągnięcie przez dziecko dochodów znacznie przekraczających ustawowy próg. Konstrukcja ta nie przewiduje żadnego mechanizmu stopniowego ograniczania prawa do preferencji podatkowych ani możliwości zachowania ich części w przypadku nieznacznego przekroczenia limitu.
Takie rozwiązanie może prowadzić do sytuacji, w których skutki podatkowe pozostają niewspółmierne do wysokości przekroczenia ustawowego limitu dochodów. W praktyce niewielki wzrost dochodów pełnoletniego uczącego się dziecka może skutkować utratą przez rodzica preferencji podatkowej o wartości istotnie przewyższającej kwotę przekroczenia limitu.
Obowiązujące przepisy mogą również wpływać na decyzje dotyczące podejmowania zatrudnienia lub zwiększania aktywności zawodowej przez pełnoletnie uczące się dzieci. W przypadku zbliżania się do ustawowego limitu dochodów zarówno dzieci, jak i ich rodzice mogą być zainteresowani ograniczeniem aktywności zarobkowej wyłącznie w celu zachowania prawa do preferencji podatkowych. Trudno uznać taki efekt za zgodny z celem polityki podatkowej, która powinna wspierać aktywność zawodową oraz edukację młodych osób, a jednocześnie zapewniać racjonalne i proporcjonalne zasady korzystania z preferencji podatkowych.
W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy Ministerstwo Finansów ocenia, że obowiązująca konstrukcja przepisów, przewidująca całkowitą utratę prawa do preferencji podatkowych po przekroczeniu ustawowego limitu dochodów przez pełnoletnie uczące się dziecko, jest rozwiązaniem proporcjonalnym? Proszę o uzasadnienie stanowiska.
Czy Ministerstwo Finansów dysponuje danymi dotyczącymi liczby podatników, którzy w latach 2023–2026 utracili prawo do preferencji podatkowych wyłącznie z powodu przekroczenia przez pełnoletnie uczące się dziecko ustawowego limitu dochodów? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie tych danych z podziałem na poszczególne lata oraz poszczególne preferencje podatkowe.
Jakie względy przemawiają za utrzymaniem obecnej konstrukcji przepisów, zgodnie z którą każde przekroczenie ustawowego limitu dochodów – niezależnie od jego wysokości – skutkuje całkowitą utratą prawa do preferencji podatkowych?
Czy Ministerstwo Finansów analizowało możliwość wprowadzenia mechanizmu stopniowego ograniczania wysokości preferencji podatkowych wraz ze wzrostem dochodów pełnoletniego uczącego się dziecka, zamiast obecnie obowiązującego rozwiązania polegającego na całkowitej utracie prawa do preferencji? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie wyników tych analiz.
Czy Ministerstwo Finansów analizowało wpływ obowiązujących przepisów na aktywność zawodową pełnoletnich uczących się dzieci oraz decyzje podatników dotyczące podejmowania lub zwiększania zatrudnienia? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie wyników tych analiz.
Czy w Ministerstwie Finansów prowadzone są obecnie prace analityczne, koncepcyjne lub legislacyjne dotyczące zmiany zasad uzależniania prawa do preferencji podatkowych od dochodów pełnoletniego uczącego się dziecka? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie zakresu tych prac, ich zaawansowania oraz rozważanych kierunków zmian.
Czy Ministerstwo Finansów rozważa zmianę obowiązujących przepisów w celu wyeliminowania przypadków, w których przekroczenie ustawowego limitu dochodów powoduje całkowitą utratę prawa do preferencji podatkowych?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 6 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.9 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9144 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 6 sierpnia 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź MFiG na interpelację nr 18471
Znak sprawy: DD3.054.22.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację poselską nr 18471 złożoną przez Pana Posła Janusza
Kowalskiego w sprawie utraty prawa do preferencji podatkowych w związku
z przekroczeniem przez pełnoletnie uczące się dziecko limitu dochodów, proszę
o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Ustawa PIT1 nie stanowi głównego instrumentu polityki prorodzinnej, pełni jedynie
funkcję uzupełniającą w stosunku do adresowanych rodzinom programów
społecznych, takich jak: „Rodzina 800+”, „Dobry Start”, „Aktywny Rodzic” czy też
systemu świadczeń rodzinnych.
Zawarte w ustawie PIT rozwiązania koncentrują się na wsparciu rodzin z dziećmi
poprzez następujące instrumenty:
podatkową ulgę na dzieci, nazywaną też ulgą prorodzinną2,
dodatkowy zwrot dla rodzin o niższych dochodach3,
ulgę dla rodzin 4+4,
1 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r.
poz. 592, z późn. zm.).
2 Art. 27f ustawy PIT.
3 Art. 27f ust. 8 ustawy PIT.
4 Art. 21 ust. 1 pkt 153 ustawy PIT.
-- 1 of 4 --
2/4
zwolnienie z podatku dochodowego świadczeń uzyskiwanych w ramach
wspomnianych na wstępie programów „Rodzina 800+”5, „Dobry start”6, czy
„Aktywny rodzic”7,
preferencyjny sposób opodatkowania dochodów małżonków i osób samotnie
wychowujących dzieci.
Podatkowa ulga na dzieci jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania.
Można z niej korzystać pod warunkiem spełnienia wszystkich przesłanek dla niej
określonych. Jedną z nich jest kryterium dotyczące dochodów pełnoletniego
dziecka. Podkreślić bowiem należy, że omawiana ulga przysługuje również
rodzicom, którzy, wypełniając obowiązek alimentacyjny, utrzymują swoje dorosłe
dziecko, które nie ukończyło 25. roku życia i uczy się lub studiuje.
Kryterium dochodowe wyznacza dopuszczalną wysokość rocznych zarobków
dziecka, po przekroczeniu której rodzic traci prawo do omawianej ulgi.
Podkreślić także należy, że omawiane kryterium dochodowe nie dotyczy dzieci
małoletnich, jak i pełnoletnich, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały
zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną8.
Obecnie kryterium dochodowe pełnoletniego dziecka ustalane jest jako
dwunastokrotność kwoty renty socjalnej obowiązującej w grudniu roku
podatkowego. Taki sposób ustalenia kryterium dochodowego powoduje jego
automatyczny wzrost wraz z podwyższeniem renty socjalnej. W 2024 roku
kryterium dochodowe osiągnęło pułap 21 371,52 zł, w 2025 r. 22 546,92 zł, a w
2026 r. 23 741,88 zł co w stosunku poprzedniego kryterium (3 089 zł) oznacza
wzrost o ponad 700%.
Co istotne, przy ustalaniu kryterium dochodowego dziecka brane są pod uwagę
tylko wybrane należności, takie jak: dochody podlegające opodatkowaniu według
skali podatkowej (z wyjątkiem renty rodzinnej), dochody podlegające
opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30b ustawy PIT dla kapitałów
pieniężnych, a także przychody zwolnione od podatku w ramach tzw. ulgi dla
młodych9 oraz ulgi na powrót10.
Oznacza to, że przy ustalaniu kwoty dochodów (przychodów) dziecka nie są brane
pod uwagę przychody zwolnione z opodatkowania (z wyjątkiem ulgi dla młodych
oraz z ulgi na powrót) i część przychodów (należności), która odpowiada odliczanym
kosztom.
Ustawodawca, określając warunki korzystania z ulgi prorodzinnej, nie przewidział
mechanizmu stopniowego ograniczania wysokości ulgi w zależności od skali
5 Art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy PIT.
6 Art. 187a ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy
zastępczej (Dz.U. z 2026 r. poz. 980).
7 Art. 21 ust. 1 pkt 8f ustawy PIT.
8 Art. 6 ust. 4e i art. 27f ust. 6 ustawy PIT.
9 Art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy PIT.
10 Art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy PIT.
-- 2 of 4 --
3/4
przekroczenia limitu dochodów dziecka. Takie rozwiązanie skutkowałoby bowiem
odejściem od obecnej, przejrzystej konstrukcji preferencji podatkowej i wiązałoby
się z istotnym zwiększeniem stopnia skomplikowania przepisów oraz rozliczeń
podatkowych.
Warto również wskazać, że ustawa PIT zawiera rozwiązania wspierające ludzi
młodych, rozpoczynających aktywność zawodową. Wraz z osiągnięciem
pełnoletności i wejściem na rynek pracy, młodzi ludzie, którzy zaczynają uzyskiwać
określone w ustawie źródła przychodów, mogą skorzystać ze zwolnienia z podatku
do kwoty 85 528 zł w ramach wspomnianej już ulgi dla młodych. Zwolnienie to
obejmuje przychody uzyskiwane przez podatników do ukończenia 26. roku życia, co
stanowi istotne wsparcie na początku ich kariery zawodowej oraz ułatwia wejście w
dorosłe życie i budowanie samodzielności finansowej. Tym samym, wraz ze
wzrostem aktywności zawodowej pełnoletniego dziecka i osiąganiem przez nie
wyższych przychodów, ustawodawca przewidział odrębny instrument wsparcia
podatkowego, skierowany bezpośrednio do tej grupy podatników.
Ponadto chciałbym zauważyć, że na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 39 – 40b ustawy PIT,
zwolnione od podatku są m.in. stypendia i zapomogi przyznawane na podstawie
przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce11, świadczenia pomocy
materialnej dla uczniów i osób uczestniczących w innych formach kształcenia, a
także inne wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, stypendia dla
uczniów i studentów.
Zatem ustawa PIT, wbrew stwierdzeniom zawartym w interpelacji, wspiera
aktywność zawodową oraz edukację młodych osób i jednocześnie zapewnia
racjonalne i proporcjonalne zasady korzystania z preferencji podatkowych.
Pragnę także zauważyć, iż Polska należy do krajów OECD o jednych z najwyższych
preferencji podatkowych dla rodzin z dziećmi, co oznacza, że ich obciążenie
podatkowe jest już obecnie znacząco niższe, niż w przypadku singli.
Z opublikowanego w kwietniu br. raportu OECD Taxing Wages 2026,
porównującego klin podatkowo-składkowo-transferowy w państwach OECD za
2025 r.12, wynika, że obciążenie podatkiem PIT płacy brutto dla przeciętnego
wynagrodzenia w Polsce stanowi jedno z najniższych wśród krajów OECD (6,6% w
Polsce vs 15,5% średnia OECD dla singla bez dzieci).
Natomiast, klin podatkowo-składkowo-transferowy dla rodziny z dwójką dzieci,
gdzie jedna osoba zarabia 100% przeciętnego wynagrodzenia, był o 20,8 p.p.13
niższy niż dla singla bez dzieci (zarabiającego 100% przeciętnego wynagrodzenia) i
była to najwyższa różnica spośród krajów OECD (średnia OECD: 8,9 p.p.).
W konsekwencji, obciążenie podatkowo-składkowe, po uwzględnieniu transferów
pieniężnych rodzin z dziećmi w Polsce, należało do najniższych wśród krajów OECD,
11 Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2024 r. poz.
1571, z późn. zm.)
12 Raport dostępny jest na stronie: Taxing Wages 2026 | OECD
13 Punkt procentowy
-- 3 of 4 --
4/4
a w przypadku rodziców zarabiających 67% przeciętnego wynagrodzenia – było
bliskie zera. Wynikało to zarówno z preferencji podatkowych, takich jak np. wspólne
opodatkowanie małżonków, czy ulga na dzieci, jak i z transferów pieniężnych, przede
wszystkim ze świadczenia Rodzina 800+.
Jednocześnie informuję, że Ministerstwo Finansów nie dysponuje danymi
dotyczącymi liczby podatników, którzy utracili prawo do ulgi prorodzinnej
wyłącznie z powodu przekroczenia przez pełnoletnie uczące się dziecko limitu
dochodowego. Zauważyć bowiem należy, że źródłem informacji pozostających w
dyspozycji Ministra Finansów i Gospodarki są dane wynikające z zeznań
podatkowych, które nie pozwalają na identyfikację przyczyny niekorzystania z ulgi
lub utraty prawa do niej.
Zeznania podatkowe służą prawidłowemu ustaleniu wysokości zobowiązania
podatkowego oraz rozliczeniu podatku za dany rok podatkowy. Nie są one
projektowane jako narzędzie pozyskiwania szczegółowych informacji
statystycznych, czy badawczych dotyczących motywów lub okoliczności
wpływających na możliwość skorzystania z poszczególnych preferencji
podatkowych. Wprowadzenie do formularzy podatkowych dodatkowych pól
służących gromadzeniu takich informacji prowadziłoby do zwiększenia stopnia
skomplikowania rozliczenia oraz nakładałoby na podatników dodatkowe obowiązki
informacyjne, co pozostawałoby w sprzeczności z dążeniem do upraszczania
rozliczeń podatkowych i ograniczania obciążeń po stronie podatników. Jest to
szczególnie istotne w związku z funkcjonowaniem usługi Twój e-PIT, której celem
jest maksymalne uproszczenie procesu rozliczania podatku dochodowego, z której,
jak wynika ze statystyk, podatnicy chętnie i coraz liczniej korzystają.
W związku z powyższym, omawianą ulgę należy oceniać z uwzględnieniem
wszystkich rozwiązań podatkowych. Obecna konstrukcja podatkowej ulgi
prorodzinnej jest racjonalna, prosta w stosowaniu i w konsekwencji w resorcie
finansów nie przewiduje się jej zmiany również w kierunku zaproponowanym
w interpelacji.
Z wyrazami szacunku,
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 6 sierpnia 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź MFiG na interpelację nr 18471
Znak sprawy: DD3.054.22.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację poselską nr 18471 złożoną przez Pana Posła Janusza
Kowalskiego w sprawie utraty prawa do preferencji podatkowych w związku
z przekroczeniem przez pełnoletnie uczące się dziecko limitu dochodów, proszę
o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Ustawa PIT1 nie stanowi głównego instrumentu polityki prorodzinnej, pełni jedynie
funkcję uzupełniającą w stosunku do adresowanych rodzinom programów
społecznych, takich jak: „Rodzina 800+”, „Dobry Start”, „Aktywny Rodzic” czy też
systemu świadczeń rodzinnych.
Zawarte w ustawie PIT rozwiązania koncentrują się na wsparciu rodzin z dziećmi
poprzez następujące instrumenty:
podatkową ulgę na dzieci, nazywaną też ulgą prorodzinną2,
dodatkowy zwrot dla rodzin o niższych dochodach3,
ulgę dla rodzin 4+4,
1 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r.
poz. 592, z późn. zm.).
2 Art. 27f ustawy PIT.
3 Art. 27f ust. 8 ustawy PIT.
4 Art. 21 ust. 1 pkt 153 ustawy PIT.
-- 1 of 4 --
2/4
zwolnienie z podatku dochodowego świadczeń uzyskiwanych w ramach
wspomnianych na wstępie programów „Rodzina 800+”5, „Dobry start”6, czy
„Aktywny rodzic”7,
preferencyjny sposób opodatkowania dochodów małżonków i osób samotnie
wychowujących dzieci.
Podatkowa ulga na dzieci jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania.
Można z niej korzystać pod warunkiem spełnienia wszystkich przesłanek dla niej
określonych. Jedną z nich jest kryterium dotyczące dochodów pełnoletniego
dziecka. Podkreślić bowiem należy, że omawiana ulga przysługuje również
rodzicom, którzy, wypełniając obowiązek alimentacyjny, utrzymują swoje dorosłe
dziecko, które nie ukończyło 25. roku życia i uczy się lub studiuje.
Kryterium dochodowe wyznacza dopuszczalną wysokość rocznych zarobków
dziecka, po przekroczeniu której rodzic traci prawo do omawianej ulgi.
Podkreślić także należy, że omawiane kryterium dochodowe nie dotyczy dzieci
małoletnich, jak i pełnoletnich, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały
zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną8.
Obecnie kryterium dochodowe pełnoletniego dziecka ustalane jest jako
dwunastokrotność kwoty renty socjalnej obowiązującej w grudniu roku
podatkowego. Taki sposób ustalenia kryterium dochodowego powoduje jego
automatyczny wzrost wraz z podwyższeniem renty socjalnej. W 2024 roku
kryterium dochodowe osiągnęło pułap 21 371,52 zł, w 2025 r. 22 546,92 zł, a w
2026 r. 23 741,88 zł co w stosunku poprzedniego kryterium (3 089 zł) oznacza
wzrost o ponad 700%.
Co istotne, przy ustalaniu kryterium dochodowego dziecka brane są pod uwagę
tylko wybrane należności, takie jak: dochody podlegające opodatkowaniu według
skali podatkowej (z wyjątkiem renty rodzinnej), dochody podlegające
opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30b ustawy PIT dla kapitałów
pieniężnych, a także przychody zwolnione od podatku w ramach tzw. ulgi dla
młodych9 oraz ulgi na powrót10.
Oznacza to, że przy ustalaniu kwoty dochodów (przychodów) dziecka nie są brane
pod uwagę przychody zwolnione z opodatkowania (z wyjątkiem ulgi dla młodych
oraz z ulgi na powrót) i część przychodów (należności), która odpowiada odliczanym
kosztom.
Ustawodawca, określając warunki korzystania z ulgi prorodzinnej, nie przewidział
mechanizmu stopniowego ograniczania wysokości ulgi w zależności od skali
5 Art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy PIT.
6 Art. 187a ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy
zastępczej (Dz.U. z 2026 r. poz. 980).
7 Art. 21 ust. 1 pkt 8f ustawy PIT.
8 Art. 6 ust. 4e i art. 27f ust. 6 ustawy PIT.
9 Art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy PIT.
10 Art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy PIT.
-- 2 of 4 --
3/4
przekroczenia limitu dochodów dziecka. Takie rozwiązanie skutkowałoby bowiem
odejściem od obecnej, przejrzystej konstrukcji preferencji podatkowej i wiązałoby
się z istotnym zwiększeniem stopnia skomplikowania przepisów oraz rozliczeń
podatkowych.
Warto również wskazać, że ustawa PIT zawiera rozwiązania wspierające ludzi
młodych, rozpoczynających aktywność zawodową. Wraz z osiągnięciem
pełnoletności i wejściem na rynek pracy, młodzi ludzie, którzy zaczynają uzyskiwać
określone w ustawie źródła przychodów, mogą skorzystać ze zwolnienia z podatku
do kwoty 85 528 zł w ramach wspomnianej już ulgi dla młodych. Zwolnienie to
obejmuje przychody uzyskiwane przez podatników do ukończenia 26. roku życia, co
stanowi istotne wsparcie na początku ich kariery zawodowej oraz ułatwia wejście w
dorosłe życie i budowanie samodzielności finansowej. Tym samym, wraz ze
wzrostem aktywności zawodowej pełnoletniego dziecka i osiąganiem przez nie
wyższych przychodów, ustawodawca przewidział odrębny instrument wsparcia
podatkowego, skierowany bezpośrednio do tej grupy podatników.
Ponadto chciałbym zauważyć, że na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 39 – 40b ustawy PIT,
zwolnione od podatku są m.in. stypendia i zapomogi przyznawane na podstawie
przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce11, świadczenia pomocy
materialnej dla uczniów i osób uczestniczących w innych formach kształcenia, a
także inne wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, stypendia dla
uczniów i studentów.
Zatem ustawa PIT, wbrew stwierdzeniom zawartym w interpelacji, wspiera
aktywność zawodową oraz edukację młodych osób i jednocześnie zapewnia
racjonalne i proporcjonalne zasady korzystania z preferencji podatkowych.
Pragnę także zauważyć, iż Polska należy do krajów OECD o jednych z najwyższych
preferencji podatkowych dla rodzin z dziećmi, co oznacza, że ich obciążenie
podatkowe jest już obecnie znacząco niższe, niż w przypadku singli.
Z opublikowanego w kwietniu br. raportu OECD Taxing Wages 2026,
porównującego klin podatkowo-składkowo-transferowy w państwach OECD za
2025 r.12, wynika, że obciążenie podatkiem PIT płacy brutto dla przeciętnego
wynagrodzenia w Polsce stanowi jedno z najniższych wśród krajów OECD (6,6% w
Polsce vs 15,5% średnia OECD dla singla bez dzieci).
Natomiast, klin podatkowo-składkowo-transferowy dla rodziny z dwójką dzieci,
gdzie jedna osoba zarabia 100% przeciętnego wynagrodzenia, był o 20,8 p.p.13
niższy niż dla singla bez dzieci (zarabiającego 100% przeciętnego wynagrodzenia) i
była to najwyższa różnica spośród krajów OECD (średnia OECD: 8,9 p.p.).
W konsekwencji, obciążenie podatkowo-składkowe, po uwzględnieniu transferów
pieniężnych rodzin z dziećmi w Polsce, należało do najniższych wśród krajów OECD,
11 Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2024 r. poz.
1571, z późn. zm.)
12 Raport dostępny jest na stronie: Taxing Wages 2026 | OECD
13 Punkt procentowy
-- 3 of 4 --
4/4
a w przypadku rodziców zarabiających 67% przeciętnego wynagrodzenia – było
bliskie zera. Wynikało to zarówno z preferencji podatkowych, takich jak np. wspólne
opodatkowanie małżonków, czy ulga na dzieci, jak i z transferów pieniężnych, przede
wszystkim ze świadczenia Rodzina 800+.
Jednocześnie informuję, że Ministerstwo Finansów nie dysponuje danymi
dotyczącymi liczby podatników, którzy utracili prawo do ulgi prorodzinnej
wyłącznie z powodu przekroczenia przez pełnoletnie uczące się dziecko limitu
dochodowego. Zauważyć bowiem należy, że źródłem informacji pozostających w
dyspozycji Ministra Finansów i Gospodarki są dane wynikające z zeznań
podatkowych, które nie pozwalają na identyfikację przyczyny niekorzystania z ulgi
lub utraty prawa do niej.
Zeznania podatkowe służą prawidłowemu ustaleniu wysokości zobowiązania
podatkowego oraz rozliczeniu podatku za dany rok podatkowy. Nie są one
projektowane jako narzędzie pozyskiwania szczegółowych informacji
statystycznych, czy badawczych dotyczących motywów lub okoliczności
wpływających na możliwość skorzystania z poszczególnych preferencji
podatkowych. Wprowadzenie do formularzy podatkowych dodatkowych pól
służących gromadzeniu takich informacji prowadziłoby do zwiększenia stopnia
skomplikowania rozliczenia oraz nakładałoby na podatników dodatkowe obowiązki
informacyjne, co pozostawałoby w sprzeczności z dążeniem do upraszczania
rozliczeń podatkowych i ograniczania obciążeń po stronie podatników. Jest to
szczególnie istotne w związku z funkcjonowaniem usługi Twój e-PIT, której celem
jest maksymalne uproszczenie procesu rozliczania podatku dochodowego, z której,
jak wynika ze statystyk, podatnicy chętnie i coraz liczniej korzystają.
W związku z powyższym, omawianą ulgę należy oceniać z uwzględnieniem
wszystkich rozwiązań podatkowych. Obecna konstrukcja podatkowej ulgi
prorodzinnej jest racjonalna, prosta w stosowaniu i w konsekwencji w resorcie
finansów nie przewiduje się jej zmiany również w kierunku zaproponowanym
w interpelacji.
Z wyrazami szacunku,
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --