Interpelacja w sprawie kar dla firmy zamiast kierowcy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18434
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie kar dla firmy zamiast kierowcy
Zgłaszający: Robert Dowhan
Data wpływu: 08-07-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z pytaniami ludzi oraz zdrowym rozsądkiem chciałbym uzyskać odpowiedź na następujące pytanie:
Dlaczego odpowiedzialność z tytułu OC lub AC w przypadku samochodów firmowych dotyczy całej firmy lub danego auta firmowego, a nie kierowcy?
Chodzi o szkodliwość, utratę zniżek – w większości na całą flotę, a nie dotyczy to kierowcy. Nawet jeśli nie posiada samochodu, a ma uprawnienia, to powinno być zaliczone na jego konto, a nie firmę (właściciela). Czy ministerstwo planuje zmiany czy uważa, że nie jest to potrzebne?
Dodatkowo jeszcze raz apeluję o wykreślenie bzdurnego obowiązku posiadania OC, kiedy samochód nie jest użytkowany, niesprawny lub pozostaje np. w garażu przez miesiące i lata. To wymuszanie pieniędzy od ludzi i obciążanie ich astronomicznymi karami np. za kilkudniowe nieprzedłużenie ubezpieczenia. Brak w tym logiki i zdrowego rozsądku, no ale cóż. Kary i mandaty ważniejsze.
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
18129 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/6
Warszawa, 17 sierpnia 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 18434
Znak sprawy: FN6.054.7.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 18434 Posła Pana Roberta Dowhana uprzejmie
informuję, że kwestie poruszone w interpelacji zostały skonsultowane z: Urzędem
Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: UKNF), Polską Izbą Ubezpieczeń (dalej: PIU)
oraz z Ubezpieczeniowym Funduszem Gwarancyjnym (dalej: UFG / Fundusz).
I. Odnosząc się do pytania dlaczego „odpowiedzialność z tytułu OC lub AC w
przypadku samochodów firmowych dotyczy całej firmy lub danego auta firmowego
a nie kierowcy” należy wskazać na przepisy ustawy o ubezpieczeniach
obowiązkowych1 , które regulują zasady zawierania i wykonywania umów
ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych (dalej: OC ppm). Zgodnie z
art. 23 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych1, obowiązek objęcia
ochroną ubezpieczeniową z tytułu zawartej umowy OC ppm dotyczy posiadaczy
zarejestrowanych pojazdów mechanicznych. Z kolei art. 29 ust. 1 ustawy o
ubezpieczeniach obowiązkowych1 wskazuje, że posiadacz pojazdu jest obowiązany
zawrzeć umowę ubezpieczenia OC ppm najpóźniej w dniu rejestracji pojazdu
mechanicznego, (…) ale nie później niż z chwilą wprowadzenia pojazdu do ruchu.
Umowę OC ppm zawiera zatem posiadacz pojazdu mechanicznego, który może, ale
nie musi być właścicielem pojazdu (może być np. leasingobiorcą czy najemcą).
Jednocześnie zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych1,
ubezpieczenie OC ppm chroni posiadacza lub kierującego pojazdem
mechanicznym, który jest obowiązany do odszkodowania za wyrządzoną w
związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia
ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia.
Poszkodowany dochodzi więc roszczenia spowodowanego ruchem danego
-- 1 of 6 --
2/6
pojazdu, niezależnie od tego, kto kierował tym pojazdem w momencie zdarzenia
ubezpieczeniowego.
UFG wskazał, że przepisy ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych1 nie różnicują
posiadaczy pojazdu mechanicznego, a w związku z brakiem doszczegółowienia tego
pojęcia uznać należy, że dotyczą tak posiadacza samoistnego, jak i posiadacza
zależnego. UFG podkreślił też, że zgodnie z art. 805 § 1 Kodeksu cywilnego2 oraz
odpowiednio art. 39 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych1, przez
umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się spełnić określone
świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, natomiast
ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Stroną umowy jest zatem
ubezpieczający, którym w przypadku pojazdu firmowego przeważnie jest
przedsiębiorca (w tym osoba prawna), a zatem nie zawsze jest to tożsama osoba z
osobą kierującą pojazdem.
W przypadku ubezpieczenia flot pojazdów należących np. do przedsiębiorcy
ubezpieczenie OC ppm dotyczy ochrony wobec osób trzecich jego
odpowiedzialności cywilnej z tytułu wykorzystywania posiadanych przez niego
pojazdów. Natomiast w przypadku ubezpieczenia Auto Casco (dalej: AC), w
przypadku ubezpieczenia flot pojazdów należących np. do przedsiębiorcy,
ubezpieczenie to dotyczy ochrony jego majątku w postaci ubezpieczonych
pojazdów. Jest ono dobrowolnym produktem ubezpieczeniowym, którego warunki
są regulowane przez ubezpieczycieli, co do zasady, w ogólnych warunkach
ubezpieczenia. Zgodnie z art. 16 ustawy o działalności ubezpieczeniowej3, warunki
te określają m.in. rodzaj ubezpieczenia i jego przedmiot, prawa i obowiązki stron
umowy ubezpieczenia czy zakres odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń. Zatem
to twórca produktu (którym co do zasady jest zakład ubezpieczeń) określa kto jest
objęty ochroną ubezpieczeniową i jakie, w związku z powyższym, posiada prawa i
obowiązki. Ubezpieczenie AC ze swej istoty chroni właściciela pojazdu przed
stratami związanymi z jego uszkodzeniem, zniszczeniem lub utratą, np. w wyniku
działania samego właściciela czy nieznanych osób trzecich. W razie zajścia
wypadku objętego ochroną ubezpieczeniową z ubezpieczenia AC, to właściciel
pojazdu otrzyma odszkodowanie w wysokości określonej w umowie ubezpieczenia.
Pytanie będące przedmiotem interpelacji dotyczy w istocie zagadnień związanych z
taryfikacją składki z umów obowiązkowego ubezpieczenia OC ppm oraz
ubezpieczenia AC. Odpowiedź na nie sprowadza się zatem do wyjaśnienia,
dlaczego szkoda spowodowana przez kierowcę pojazdu firmowego ma wpływ na
wysokość składki ubezpieczeniowej ponoszonej przez przedsiębiorcę a nie przez
kierowcę, będącego sprawcą wypadku. Należy wskazać, że zgodnie z art. 33 ust. 1
ustawy o działalności ubezpieczeniowej3, wysokość składek ubezpieczeniowych
ustala zakład ubezpieczeń po dokonaniu oceny ryzyka ubezpieczeniowego.
Ustalając wysokość składki ubezpieczeniowej zakład ubezpieczeń kieruje się
własnymi zasadami taryfikacji. Posiada on bowiem pewną swobodę w
kształtowaniu zasad ustalania składek za oferowane ubezpieczenia (zarówno
obowiązkowe, jak i dobrowolne). To jednak jakie informacje oraz w jakim stopniu
będą miały wpływ na ustalenie składki należnej z tytułu umowy ubezpieczenia,
zależy wyłącznie od indywidualnych decyzji poszczególnych zakładów ubezpieczeń
-- 2 of 6 --
3/6
w zakresie kształtowania wzorców umownych ubezpieczeń dobrowolnych, oceny
ryzyka i polityki cenowej.
Jak już wskazano powyżej wysokość składki ubezpieczeniowej związana jest z
przeprowadzaną przez zakład ubezpieczeń oceną ryzyka, w szczególności zaś z
szacowaniem prawdopodobieństwa zajścia wypadku ubezpieczeniowego.
Określony wpływ na to prawdopodobieństwo ma m.in. tzw. historia szkodowa
danego klienta. Ubezpieczając flotę samochodów należących do danego
przedsiębiorcy zakład ubezpieczeń bierze więc pod uwagę jego historię szkodową
(jako klienta), i każda szkoda może mieć wpływ na wysokość składki
ubezpieczeniowej. Pojazdy należące do floty wykorzystywane są często przez
wielu pracowników danego przedsiębiorcy, a sposób posługiwania się pojazdami w
ramach prowadzonej działalności może być także uwzględniany w ocenie ryzyka.
Zauważenia wymaga, że dane o szkodach zgłoszonych do zakładów ubezpieczeń są
gromadzone w Ośrodku Informacji UFG (dalej: OI UFG) i obejmują one także
informacje o kierującym pojazdem w chwili wypadku, bez względu na to czy był on
na ten czas posiadaczem pojazdu czy tylko jego użytkownikiem. Zakłady
ubezpieczeń przekazują do OI UFG dane zawierające informacje dotyczące
uczestników zdarzenia powodującego odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń z
tytułu zawartej umowy OC ppm lub AC posiadaczy pojazdów mechanicznych.
W tym względzie Fundusz wskazał, że zgodnie art. 102 ust. 3 pkt 2 - 3 ustawy o
ubezpieczeniach obowiązkowych1, Fundusz gromadzi (a zakłady ubezpieczeń
zobowiązane są przekazywać) dane zawierające informacje dotyczące uczestników
zdarzenia powodującego odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń z tytułu zawartej
umowy ubezpieczenia OC ppm obejmujące:
- imię i nazwisko lub nazwę posiadacza pojazdu uczestniczącego w zdarzeniu, adres
jego zamieszkania lub siedziby oraz jego numer PESEL i numer REGON, jeżeli takie
numery posiada, a w przypadku posiadaczy pojazdów będących nierezydentami -
imię i nazwisko, adres zamieszkania, nazwę i numer dokumentu tożsamości lub
nazwę i adres siedziby posiadacza pojazdu uczestniczącego w zdarzeniu;
- imię i nazwisko oraz numer PESEL kierującego pojazdem uczestniczącym w
zdarzeniu, a w przypadku kierujących będących nierezydentami - imię i nazwisko,
adres zamieszkania oraz nazwę i numer dokumentu tożsamości kierującego
pojazdem uczestniczącym w zdarzeniu;
Ponadto na podstawie art. 102 ust. 4 Fundusz gromadzi dane obejmujące m.in. :
- imię i nazwisko, adres zamieszkania, numer PESEL lub nazwę, adres siedziby i
numer REGON posiadacza pojazdu uczestniczącego w zdarzeniu (kradzieży),
- imię i nazwisko oraz numer PESEL kierującego pojazdem uczestniczącym w
zdarzeniu.
W związku z tym zakłady ubezpieczeń dysponują informacjami na temat zarówno
posiadacza pojazdu uczestniczącego w zdarzeniu, jak i kierującego pojazdem
uczestniczącym w zdarzeniu, niemniej jednak sposób taryfikacji składek
ubezpieczeń OC ppm i AC wynika z indywidualnej polityki danego zakładu
ubezpieczeń. Każdy z zakładów ubezpieczeń dokonuje oceny ryzyka w oparciu o
własne modele przypisując odpowiednią wagę poszczególnym danym, tak aby
zapewnić adekwatność wysokości składki do ryzyka ubezpieczeniowego. Zakład
ubezpieczeń musi bowiem zapewnić co najmniej wykonanie wszystkich
zobowiązań z umów ubezpieczenia i pokrycie kosztów wykonywania działalności
ubezpieczeniowej.
-- 3 of 6 --
4/6
PIU podkreśliła natomiast, że dzisiejsze modele taryfikacyjne zakładów
ubezpieczeń są bardzo złożone, obejmują nawet kilkaset zmiennych, uwzględniają
interakcje pomiędzy cechami opisującymi ryzyko klienta itd., tak aby wyliczona
składka za ubezpieczenie była jak najbardziej zindywidualizowana i adekwatna do
ryzyka konkretnego klienta. Dane z OI UFG są jednym ze źródeł tych danych, na
podstawie których oceniane jest to ryzyko. Sposób wykorzystania przez zakłady
ubezpieczeń danych zgromadzonych w OI UFG jest indywidualną decyzją
biznesową każdego zakładu ubezpieczeń podyktowaną własną strategią i
uzależnioną m.in. od umów zawartych z reasekuratorami, pojemności
ubezpieczeniowej oraz apetytu na ryzyko, jakie dany zakład ubezpieczeń jest
gotowy podjąć w celu realizacji swoich celów biznesowych.
II. W zakresie podniesionej w interpelacji kwestii obowiązku posiadania umowy
obowiązkowego ubezpieczenia OC ppm także w przypadku, „kiedy pojazd nie jest
użytkowany, niesprawny lub pozostaje np. w garażu przez miesiące i lata”
UFG wskazał, że co do zasady każdy posiadacz pojazdu mechanicznego podlega
obowiązkowi zawarcia umowy ubezpieczenia OC ppm za szkody powstałe w
związku z ruchem tych pojazdów, i to bez względu na to czy możliwe jest
korzystanie z niego. Istotą ubezpieczenia jest bowiem zapewnienie ochrony ryzyka,
a zatem możliwości wyrządzenia szkody, a nie zdarzenia prawnego. Fundusz
podkreślił, że pojazdy zaparkowane także mogą spowodować szkody. W takich
pojazdach może dojść bowiem do samozapłonu, eksplozji, czy też stoczenia się
takich pojazdów, co może doprowadzić do wyrządzenia szkody w mieniu i na
osobie, rodzącej odpowiedzialność posiadacza pojazdu mechanicznego. Już sam
fakt posiadania pojazdu mechanicznego stanowi o ryzyku ubezpieczeniowym, tj. o
potencjalnej możliwości wyrządzenia szkody w związku z jego ruchem. Aktualnie
pojęcie „wprowadzenia do ruchu” zostało zdefiniowane jako każde użycie pojazdu
mechanicznego zgodne z funkcją tego pojazdu jako środka transportu, niezależnie
od jego cech i terenu, na którym jest używany, oraz niezależnie od tego, czy jest on
nieruchomy, czy też znajduje się w ruchu (art. 2 ust. 1 pkt 14a ustawy o
ubezpieczeniach obowiązkowych1). Za ruch pojazdu uważa się zaś każde użycie
pojazdu mechanicznego, które w czasie zdarzenia jest zgodne z funkcją tego
pojazdu jako środka transportu, niezależnie od jego cech i terenu, na którym jest
używany, oraz niezależnie od tego, czy jest on nieruchomy, czy też znajduje się w
ruchu (art. 2 ust. 1 pkt 12b ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych1). W
konsekwencji, pojazd w trakcie postoju uznawany jest za pojazd będący w ruchu, w
kontekście możliwości wyrządzenia szkody i obowiązków związanych z
ubezpieczeniem OC ppm. Fakt, iż pojazd mechaniczny nie jest używany pozostaje
bez znaczenia w kontekście obowiązku zawarcia wyżej wskazanej umowy,
albowiem ewentualna odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń zachodzi także
wówczas, gdy pojazd znajduje się na postoju, bez względu na czas jego trwania.
Stanowisko to znajduje także potwierdzenie w ugruntowanej linii orzecznictwa
sądów powszechnych. Jako przykład UFG wskazał na wyrok Sądu Okręgowego w
Białymstoku z dnia 28 października 2009 r., w sprawie o sygn. akt. II Ca 722/09,
zgodnie z którym każdy postój pojazdu bez względu na czas jego trwania, jak i to czy
miał miejsce na trasie jazdy czy też po osiągnięciu przez pojazd miejsca przeznaczenia,
jest przez ustawodawcę traktowany, na potrzeby odpowiedzialności zakładu
ubezpieczeń z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów, jako ruch
-- 4 of 6 --
5/6
pojazdu. Odmienna wykładnia, przyjmowana w orzecznictwie na tle poprzednio
obowiązujących przepisów w tym względzie, w obecnie obowiązującym stanie prawnym
nie znajduje uzasadnienia.
UFG podkreślił także, że w przypadku udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty
posiadania, właściciel pojazdu, powinien złożyć wniosek o jego wyrejestrowanie,
które stanowi podstawę do rozwiązania umowy ubezpieczenia OC ppm.
Obowiązkowe ubezpieczenie OC ppm nie tylko zapewnia poszkodowanemu
gwarancję zabezpieczenia jego roszczeń w związku z poniesioną szkodą, lecz
również chroni potencjalnego sprawcę wypadku przed skutkami finansowymi
zdarzeń losowych, tj. koniecznością pokrycia czasami znacznych kosztów
związanych ze szkodami rzeczowymi i osobowymi powstałymi na skutek ruchu
posiadanego pojazdu. Należy również odnieść się do dyrektywy Parlamentu
Europejskiego i Rady 2009/103/WE (dalej: dyrektywa MID)4, która reguluje
kwestię ubezpieczenia OC ppm na poziomie Unii Europejskiej. Naczelnym celem
dyrektywy MID4 jest ochrona ofiar wypadków spowodowanych przez pojazdy
mechaniczne, gwarantująca im podobne traktowanie bez względu na to, w którym z
państw członkowskich nastąpiło zdarzenie. Zgodnie z art. 3 dyrektywy MID4, z
zastrzeżeniem art. 5, każde państwo członkowskie podejmuje wszelkie stosowne
środki w celu zapewnienia, by odpowiedzialność cywilna odnosząca się do ruchu
pojazdu mającego zwykłe miejsce postoju na jego terytorium była objęta
ubezpieczeniem. Zgodnie z art. 5 ust. 3 dyrektywy MID4 państwo członkowskie
może przewidzieć odstępstwo od art. 3 w odniesieniu do pojazdów czasowo lub na
stałe wycofanych z ruchu i objętych zakazem ruchu, pod warunkiem że istnieje
formalna procedura administracyjna lub inny możliwy do zweryfikowania środek
zgodnie z prawem krajowym. W takim przypadku państwa członkowskie
zapewniają, aby pojazdy, o których mowa w akapicie pierwszym, były traktowane
w taki sam sposób jak pojazdy, w odniesieniu do których nie spełniono obowiązku
ubezpieczenia określonego w art. 3. Funduszowi gwarancyjnemu państwa
członkowskiego, w którym miał miejsce wypadek, przysługuje w takiej sytuacji
roszczenie wobec funduszu gwarancyjnego w państwie członkowskim, w którym
pojazd ma zwykłe miejsce postoju.
Obecne regulacje ustawy - Prawo o ruchu drogowym5 dopuszczają możliwość
czasowego wycofania z ruchu tylko w odniesieniu do wybranych typów pojazdów
lub w określonych sytuacjach. Czasowe wyrejestrowanie nie zwalnia jednak z
obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC ppm, ale pozwala uzyskać obniżenie
składki ubezpieczeniowej o 95%. Podobnie przepisy ustawy o ubezpieczeniach
obowiązkowych1 dopuszczają możliwość zawarcia umowy krótkoterminowego
ubezpieczenia OC ppm tylko w przypadku określonych rodzajów pojazdów lub
określonych sytuacji. W pozostałym zakresie każdy posiadacz pojazdu
mechanicznego jest co do zasady zobowiązany do zawarcia umowy
obowiązkowego ubezpieczenia OC ppm, o ile posiada zarejestrowany pojazd. W
kwestii istnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC ppm istotne jest
także to, że, zgodnie z przepisami ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych1,
konieczność zawarcia ww. umowy uzależniona jest od wprowadzenia pojazdu do
ruchu.
Okoliczność krótkiego okresu lub sporadycznego użytkowania pojazdu sama w
sobie nie oznacza automatycznie niskiego ryzyka związanego z jego użytkowaniem.
-- 5 of 6 --
6/6
Jest ono raczej związane z doświadczeniem jego użytkownika, sposobem
wykorzystywania pojazdu, długością pokonywanych w okresie ubezpieczenia
dystansów, stylem jazdy oraz mocą silnika pojazdu, ponieważ to te czynniki w
największym stopniu przekładają się na potencjalne skutki ewentualnych
wypadków i wysokość wypłacanych odszkodowań.
Jednocześnie w odniesieniu do wysokości składki za ubezpieczenie pojazdów
używanych sezonowo PIU podkreśliła, że już obecnie uwzględnia ona fakt ich
sezonowego użytkowania. Zakład ubezpieczeń ustalając roczną składkę za
ubezpieczenie np. motocykla, kampera czy kabrioletu uwzględnia zarówno okres
wiosenno-jesienny, kiedy pojazdy te są użytkowane z większą intensywnością i
występuje zdecydowanie wyższe ryzyko wystąpienia szkody oraz okres zimowy,
kiedy ze względu na warunki atmosferyczne są one używane rzadziej lub w ogóle, a
ryzyko wystąpienia szkody jest niższe.
W przypadku pojazdów niesprawnych ustawa Prawo o ruchu drogowym5 (art. 78a)
przewiduje możliwość czasowego wycofania z ruchu samochodu osobowego w
związku z koniecznością wykonania naprawy pojazdu wynikającą z uszkodzenia
zasadniczych elementów nośnych konstrukcji.
III. Przedstawiając powyższe uprzejmie informuję, że w świetle przytoczonych
argumentów, jak również z uwagi na cel obowiązkowego ubezpieczenia OC ppm
oraz aktualnie obowiązujące normy prawne wynikające z polskich i unijnych
regulacji, w chwili obecnej resort finansów nie planuje zmian legislacyjnych w
powyższym zakresie.
Podstawa Prawna
1. Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych,
Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze
Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 783);
2. Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795);
3. Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i
reasekuracyjnej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1526);
4. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/103/WE z dnia 16
września 2009 r. w sprawie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za
szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych i
egzekwowania obowiązku ubezpieczania od takiej odpowiedzialności
(wersja ujednolicona);
5. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z
2024 r. poz. 1251 z późn. zm.).
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 6 of 6 --