Interpelacja w sprawie wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz dostępności instrumentów finansowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18409
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz dostępności instrumentów finansowych
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak
Data wpływu: 08-07-2026
Szanowna Pani Minister,
małe i średnie przedsiębiorstwa stanowią fundament polskiej gospodarki, odgrywając istotną rolę w tworzeniu miejsc pracy, rozwoju lokalnym oraz zwiększaniu konkurencyjności kraju. W związku z realizacją programów finansowanych ze środków krajowych i europejskich zasadne jest monitorowanie ich dostępności oraz efektywności z perspektywy przedsiębiorców.
Do mojego biura poselskiego docierają sygnały wskazujące, że część przedsiębiorców napotyka trudności zarówno na etapie ubiegania się o wsparcie, jak i korzystania z dostępnych instrumentów finansowych, w tym instrumentów zwrotnych. Zgłaszane uwagi dotyczą między innymi stopnia skomplikowania procedur aplikacyjnych, wymogów formalnych oraz dostępności finansowania dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw w różnych regionach kraju.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące najczęściej występujących barier w aplikowaniu o środki przez przedsiębiorców, a jeśli tak, jakie działania są lub są planowane w celu uproszczenia procedur i ograniczenia obciążeń administracyjnych?
Jak ministerstwo ocenia skuteczność instrumentów zwrotnych (w szczególności pożyczek i poręczeń) jako formy wsparcia dla MŚP oraz czy rozważane są zmiany mające na celu zwiększenie ich atrakcyjności i dostępności dla przedsiębiorców?
Z poważaniem
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8689 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.418.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18409 Pana Posła Tomasza Piotra Nowaka, w sprawie
wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz dostępności instrumentów
finansowych, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie należy zaznaczyć, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie prowadzi
polityki wsparcia sektora MŚP w ujęciu gospodarczym. Zagadnienia dotyczące rozwoju
przedsiębiorczości, konkurencyjności oraz systemowych rozwiązań związanych
z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz kształtowaniem warunków jej
wykonywania należą do właściwości Ministra Rozwoju i Technologii. Zgodnie z przepisami
art. 70 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców1 minister właściwy do spraw
gospodarki dokonuje corocznego przeglądu funkcjonowania aktów normatywnych
określających zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności
gospodarczej oraz przedstawia Radzie Ministrów informacje o działaniach podejmowanych
w celu ograniczenia barier administracyjnych i prawnych utrudniających wykonywanie
działalności gospodarczej. W związku z tym to Minister Rozwoju i Technologii prowadzi
systemowe działania służące identyfikacji oraz ograniczeniu barier dotyczących
przedsiębiorców.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej2 realizuje zadania skierowane do
przedsiębiorców, przede wszystkim w zakresie przepisów regulujących rynek pracy. Organ
ten nie prowadzi odrębnych, przekrojowych analiz dotyczących barier w ubieganiu się przez
przedsiębiorców o środki wsparcia pozostające poza zakresem jego właściwości.
W należącym do właściwości Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej obszarze rynku
pracy jednym z instrumentów zwrotnych realizowanych przy udziale środków FP są
pożyczki3 udzielane w ramach Rządowego Programu „Pierwszy biznes – Wsparcie w
starcie”, stanowiącego inicjatywę ministra właściwego do spraw pracy, która na jego
zlecenie jest zarządzana przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK). Ta forma wsparcia
stanowi instrument finansowy rynku pracy, którego nadrzędnym celem jest
przeciwdziałanie bezrobociu poprzez stymulację przedsiębiorczości i tworzenie nowych
miejsc pracy.
Pożyczki obejmują środki na: podjęcie działalności gospodarczej, utworzenie pierwszego
stanowiska pracy oraz dostosowanie stanowiska pracy do pracy zdalnej, o których mowa
w art. 172 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz.
620, z późn. zm.). Udzielane są ze środków FP oraz Europejskiego Funduszu Społecznego
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 1480, z późn. zm.
2 Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kieruje działem rodzina, praca, i zabezpieczenie społeczne na
podstawie § 1 ust. 2 pkt 1-3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie
szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 2715).
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Plus (dalej „EFS+”). Udzielaniem i obsługą pożyczek zajmują się pośrednicy finansowi
wybrani przez BGK.
Pożyczka na podjęcie działalności gospodarczej może zostać udzielona w wysokości do 20-
krotności przeciętnego wynagrodzenia (aktualnie max. do ok. 191 tys. zł) z 7-letnim
okresem spłaty i może stanowić do 100% kosztów podjęcia działalności gospodarczej. O
pożyczkę ubiegać się mogą m.in. bezrobotni, niezatrudnieni i niewykonujący innej pracy
zarobkowej, w tym opiekun osoby z niepełnosprawnością czy osoby powracające
z zagranicy.
Atrakcyjność pożyczek zwiększono poprzez wprowadzenie komponentu częściowego
umorzenia dla osób uprawnionych do otrzymania dofinasowania podjęcia działalności
gospodarczej na warunkach określonych w ustawie - do kwoty 6-krotności przeciętnego
wynagrodzenia.
Pożyczka na utworzenie stanowiska pracy udzielana jest w wysokości nieprzekraczającej
10-krotności przeciętnego wynagrodzenia (aktualnie do ok. 95 tys. zł). Podmiot
wnioskujący może uzyskać zwrotne środki finansowe z niskim oprocentowaniem na zakup
niezbędnego wyposażenia dla nowego pracownika. W ramach pożyczki do 25% jej wartości
można przeznaczyć na finansowanie kosztów osobowych związanych z zatrudnieniem.
Pożyczka na dostosowanie stanowiska pracy do pracy zdalnej dla pracownicy w ciąży,
pracownika wychowującego dziecko, które nie ukończyło 4 roku życia, pracownika
sprawującego opiekę nad innym członkiem najbliższej rodziny lub inną osobą pozostającą
we wspólnym gospodarstwie domowym, posiadającymi orzeczenie o niepełnosprawności
albo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, jest udzielana przedsiębiorcom
w wysokości do 3-krotności przeciętnego wynagrodzenia (aktualnie do ok. 29 tys. zł).
Dla wszystkich pożyczek obowiązuje preferencyjne oprocentowanie na poziomie 0,25%
w skali roku. Okres spłaty pożyczki na podjęcie działalności gospodarczej wynosi do 7 lat,
natomiast pożyczek związanych z tworzeniem stanowisk pracy do 3 lat.
Dla ubiegania się o przyznanie środków FP znaczenie ma przejrzystość wymagań prawnych,
w szczególności dotyczących sposobu składania i rozpatrywania wniosków
przedsiębiorców. Jednolitość regulacji w tym zakresie zapewniają stosowne instrumenty
prawne zawarte
w ww. ustawie i aktach wykonawczych.
Omawiane rozwiązania przyczyniają się równocześnie do niwelowania poziomu bezrobocia
i wspierania zatrudnienia. Cel ten jest uwzględniany w procesie tworzenia prawa
określającego warunki wsparcia z FP na realizację zadań ustawowych.
Na etapie opracowywania rozwiązań przewidzianych w ustawie przyjęto, że instrumenty
wsparcia kierowane do przedsiębiorców powinny być możliwie proste w stosowaniu, nie
powodując przy tym nadmiernych obciążeń administracyjnych. W trakcie prac
legislacyjnych wykorzystano doświadczenia wynikające ze stosowania dotychczasowych
instrumentów rynku pracy, posiłkowano się też uwagami zgłaszanymi przez interesariuszy,
w tym publiczne służby zatrudnienia.
Wymogi formalne dotyczące wskazanych form wsparcia dla przedsiębiorców określono na
optymalnym poziomie, uwzględniając specyfikę pomocy i celu jej zastosowania oraz biorąc
pod uwagę, iż na te formy pomocy przeznaczone są środki publiczne. Zastosowanie
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
oświadczeń składanych na etapie wnioskowania jest wyrazem uproszczenia procedury
wnioskowania o formy pomocy.
Przykładem rozwiązań upraszczających korzystanie z instrumentów wsparcia jest również
wprowadzenie szerokiego katalogu dopuszczalnych form zabezpieczenia zwrotu środków
przyznawanych na podstawie zawieranych umów. Pozwala to na dostosowanie formy
zabezpieczenia do indywidualnej sytuacji beneficjenta, ograniczając bariery związane
z dostępem do wsparcia, przy jednoczesnym zachowaniu należytej ochrony środków
publicznych.
Niezależnie od tego, obowiązująca regulacja w przedmiocie wspierania przedsiębiorczości
i tworzenia nowych stanowisk pracy podlega bieżącemu monitorowaniu, a zgłaszane w tym
zakresie sygnały, w tym wskazujące na występowanie nieuzasadnionych barier
administracyjnych, są analizowane pod kątem potrzeby wprowadzenia odpowiednich
zmian.
Od początku realizacji programu „Pierwszy biznes - Wsparcie w starcie”, tj. od roku 2014,
zawarto 7 061 umów pożyczkowych na podjęcie działalności gospodarczej o łącznej
wartości 539,8 mln zł oraz 155 umów pożyczkowych na utworzenie stanowisk pracy o
łącznej wartości 4,6 mln zł (stan na 31 marca 2026 r.).
Obecne instrumenty pożyczkowe wspierające rozpoczynanie działalności gospodarczej
sprawdzają się stosunkowo dobrze. Ta atrakcyjna forma wsparcia odpowiada rzeczywistym
potrzebom grupy docelowej, skutecznie przyczynia się też do wzrostu przedsiębiorczości.
Co ważne, procedurę ubiegania się o pożyczkę maksymalnie uproszczono. Pożyczek
udzielają pośrednicy finansowi wybierani przez BGK.
Program cieszy się dużym powodzeniem – o jego atrakcyjności świadczy wysokie tempo
wydatkowania środków. Udział w tym sukcesie miały także działania promocyjno-
informacyjne prowadzone zarówno przez BGK, jak i pośredników finansowych.
Informuję, że w ramach wspierania przedsiębiorczości i tworzenia nowych stanowisk pracy
ze środków FP, czy przy udziale środków FP nie są realizowane inne niż ww. instrumenty
zwrotne, w tym poręczenia.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --