Interpelacja nr 18408
Interpelacja w sprawie opóźnień w wydawaniu decyzji o przyznaniu świadczeń emerytalnych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie opóźnień w wydawaniu decyzji o przyznaniu świadczeń emerytalnych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Interpelacja nr 18408
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie opóźnień w wydawaniu decyzji o przyznaniu świadczeń emerytalnych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak
Data wpływu: 08-07-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego wpływają sygnały od obywateli wskazujące na znaczne przekraczanie terminów rozpatrywania wniosków emerytalnych. W indywidualnych sprawach okres oczekiwania na wydanie decyzji wynosi nawet kilka miesięcy, mimo że osoby ubiegające się o świadczenie złożyły komplet wymaganych dokumentów. Skutkuje to pozostawaniem przyszłych emerytów przez dłuższy czas bez należnych środków do życia oraz rodzi poczucie niepewności i braku zaufania do organów administracji publicznej.
Terminowe rozpoznawanie wniosków emerytalnych ma szczególne znaczenie z punktu widzenia konstytucyjnej zasady zaufania obywateli do państwa oraz zapewnienia bezpieczeństwa socjalnego osobom kończącym aktywność zawodową. W związku z powtarzającymi się przypadkami przewlekłości postępowań zasadne jest przedstawienie informacji o skali problemu oraz działaniach podejmowanych przez administrację rządową.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie są najczęstsze przyczyny opóźnień w wydawaniu decyzji emerytalnych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz które z nich mają charakter organizacyjny, kadrowy lub proceduralny?
Jakie działania naprawcze zostały wdrożone lub są planowane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych w celu skrócenia czasu rozpatrywania wniosków emerytalnych, zapewnienia przestrzegania ustawowych terminów oraz ograniczenia liczby przypadków przewlekłości postępowań?
Z poważaniem
Interpelacja nr 18408
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie opóźnień w wydawaniu decyzji o przyznaniu świadczeń emerytalnych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak
Data wpływu: 08-07-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego wpływają sygnały od obywateli wskazujące na znaczne przekraczanie terminów rozpatrywania wniosków emerytalnych. W indywidualnych sprawach okres oczekiwania na wydanie decyzji wynosi nawet kilka miesięcy, mimo że osoby ubiegające się o świadczenie złożyły komplet wymaganych dokumentów. Skutkuje to pozostawaniem przyszłych emerytów przez dłuższy czas bez należnych środków do życia oraz rodzi poczucie niepewności i braku zaufania do organów administracji publicznej.
Terminowe rozpoznawanie wniosków emerytalnych ma szczególne znaczenie z punktu widzenia konstytucyjnej zasady zaufania obywateli do państwa oraz zapewnienia bezpieczeństwa socjalnego osobom kończącym aktywność zawodową. W związku z powtarzającymi się przypadkami przewlekłości postępowań zasadne jest przedstawienie informacji o skali problemu oraz działaniach podejmowanych przez administrację rządową.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie są najczęstsze przyczyny opóźnień w wydawaniu decyzji emerytalnych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz które z nich mają charakter organizacyjny, kadrowy lub proceduralny?
Jakie działania naprawcze zostały wdrożone lub są planowane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych w celu skrócenia czasu rozpatrywania wniosków emerytalnych, zapewnienia przestrzegania ustawowych terminów oraz ograniczenia liczby przypadków przewlekłości postępowań?
Z poważaniem
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Małgorzata Baranowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
43%
Konkretność
57%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.8 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„na bieżąco monitoruje”
(formułki uspokajające / pozorne działania)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6942 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.423.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18408 Pana Posła Tomasza Piotra Nowaka, w sprawie
opóźnień w wydawaniu decyzji o przyznaniu świadczeń emerytalnych przez Zakład
Ubezpieczeń Społecznych (dalej „Zakład” lub „ZUS”), proszę przyjąć poniższe informacje.
Obecnie obowiązującymi aktami prawnymi stanowiącymi o warunkach nabywania prawa
do świadczeń emerytalno-rentowych i zasadach ich ustalania, a także zasadach i trybie
przyznawania oraz wypłaty tych świadczeń jest ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r.
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz.1749,
ze zm.) oraz wydane na podstawie art. 116 ust. 5 i art. 128a ww. ustawy – rozporządzenie
Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania
o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz.1412).
Postępowanie w sprawie świadczeń emerytalno-rentowych wszczyna się na podstawie
wniosku osoby zainteresowanej, chyba że przepisy ustawy przewidują wszczęcie tego
postępowania z urzędu.
Do wniosku o emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy, zgodnie z § 10 ust. 1 ww.
rozporządzenia, zainteresowany powinien dołączyć dokumenty na podstawie których
można ustalić prawo do świadczeń oraz ich wysokość.
Z kolei, zgodnie z art. 118 ust. 1 ustawy emerytalnej, ZUS wydaje decyzje w sprawie prawa
do świadczenia lub ustalenia jego wysokości po raz pierwszy w ciągu 30 dni od dnia
wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji. Należy więc zauważyć,
że termin na wydanie decyzji nie biegnie od chwili złożenia kompletnego wniosku przez
zainteresowanego ale od chwili wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania
samej decyzji. Ma to istotne znaczenie przy ocenie terminowości rozpatrywania wniosków.
Ponadto, jeśli na podstawie przedstawionych środków dowodowych nie jest możliwe
ustalenie prawa lub wysokości świadczenia, za datę wyjaśnienia ostatniej okoliczności
uważa się datę końcową dodatkowego terminu do przedstawienia niezbędnych dowodów,
wyznaczonego przez organ rentowy, albo datę przedstawienia tych dowodów.
Jeżeli wniosek jest kompletny, a ZUS posiada wszystkie dokumenty niezbędne do ustalenia
prawa do emerytury, wydaje decyzje bez zbędnej przewlekłości, w możliwie najszybszym
terminie.
Jak wynika z wyjaśnień Zakładu w praktyce wnioski o emeryturę nie zawsze są kompletne.
Często brakuje dokumentów, które potwierdzają przebieg ubezpieczenia, okresy
zatrudnienia lub wysokość wynagrodzenia. W takich przypadkach ZUS musi wezwać
wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych albo pozyskać informacje od
pracodawców, następców prawnych zakładów pracy, archiwów państwowych lub innych
jednostek organizacyjnych lub instytucji krajowych i zagranicznych. Dopiero po zebraniu
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wszystkich dowodów możliwe jest prawidłowe ustalenie prawa do świadczenia oraz jego
wysokości.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma ustawowy obowiązek przeprowadzić postępowanie
wyjaśniające. Ma ono zapewnić, że decyzja będzie zgodna ze stanem faktycznym
i obowiązującymi przepisami. Czas trwania postępowania zależy nie tylko od działań ZUS-
u, ale również od tego, w jakim terminie wymagane dokumenty przekażą wnioskodawcy
oraz podmioty zewnętrzne. Dlatego postępowanie wyjaśniające może mieć istotny wpływ
na całkowity czas rozpatrzenia wniosku.
Czas rozpatrzenia sprawy może się również wydłużyć, gdy konieczne jest ustalenie lub
ponowne ustalenie kapitału początkowego. Dotyczy to osób, które:
nie mają jeszcze ustalonego kapitału początkowego,
złożyły nowe dokumenty potwierdzające okresy pracy lub zarobki, które powodują
konieczność ponownego ustalenia ich kapitału początkowego,
muszą mieć ponownie ustalony kapitał z powodu zmian w przepisach, które zaszły od
czasu ustalenia tego kapitału po raz pierwszy.
Czynności te są integralną częścią postępowania emerytalnego i wpływają na termin
wydania decyzji.
W okresach zwiększonej liczby wniosków, np. w związku ze zmianą przepisów, Zakład
podejmuje działania organizacyjne, aby zapewnić terminową i sprawną realizację zadań.
Jednocześnie musi wyjaśnić wszystkie okoliczności niezbędne do wydania decyzji. Jeżeli
opóźnienie w wydaniu decyzji lub wypłacie świadczenia wynika z przyczyn, które leżą po
stronie Zakładu, osobie uprawnionej przysługują odsetki.
Z informacji Zakładu wynika, że średni czas załatwienia wniosków o emerytury złożonych
po raz pierwszy, wyniósł w I kwartale 2026 r. 35 dni (dla spraw, w których prowadzono
postępowanie wyjaśniające) oraz 22 dni (dla spraw, w których nie prowadzono
postępowania wyjaśniającego). Wskaźnik terminowości wniosków emerytalno-rentowych
w I kwartale wyniósł 98%.
Odnosząc się do drugiego z pytań Pana Posła informuję, że Zakład Ubezpieczeń
Społecznych nie prowadzi statystyki przyczyn opóźnień w opracowaniu spraw, w podziale
na kwestie organizacyjne, kadrowe i proceduralne.
Zakład w celu zapewnienia jak najwyższego poziomu terminowości realizacji spraw, m.in.:
monitoruje realizację zadań w oddziałach, w szczególności analizuje terminowość
rozpatrywania wniosków emerytalno-rentowych oraz bada jakość danych
wprowadzanych do systemów informatycznych; w przypadku stwierdzenia
ewentualnych nieprawidłowości przy obsłudze spraw na bieżąco przekazuje oddziałom
zalecenia,
zapewnia pracownikom oddziałów wsparcie merytoryczne przy obsłudze spraw
o skomplikowanym stanie prawnym i faktycznym,
dostosowuje systemy informatyczne do zmian w przepisach,
przekazuje oddziałom wytyczne i instrukcje dotyczące obsługi spraw w związku ze
zmianami przepisów oraz instrukcje i tryby obsługi spraw w systemach
informatycznych,
prowadzi szkolenia dla pracowników i kadry kierowniczej oddziałów w obszarze
świadczeń emerytalno-rentowych.
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Z wyjaśnień Zakładu wynika również, że stale usprawnia proces obsługi wniosków.
W szczególności:
rozwija automatyzację i robotyzację procesów, aby wspierać pracowników w obsłudze
wniosków,
rozwija narzędzia do monitorowania terminowości realizacji spraw,
na bieżąco monitoruje realizację spraw, aby zapewnić ich terminowe załatwianie.
Wszystkie te działania służą zapewnieniu sprawnej i terminowej obsługi wniosków przy
jednoczesnym zachowaniu obowiązku dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności,
mających wpływ na ustalenie prawa do świadczenia oraz jego wysokości.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Małgorzata Baranowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.423.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18408 Pana Posła Tomasza Piotra Nowaka, w sprawie
opóźnień w wydawaniu decyzji o przyznaniu świadczeń emerytalnych przez Zakład
Ubezpieczeń Społecznych (dalej „Zakład” lub „ZUS”), proszę przyjąć poniższe informacje.
Obecnie obowiązującymi aktami prawnymi stanowiącymi o warunkach nabywania prawa
do świadczeń emerytalno-rentowych i zasadach ich ustalania, a także zasadach i trybie
przyznawania oraz wypłaty tych świadczeń jest ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r.
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz.1749,
ze zm.) oraz wydane na podstawie art. 116 ust. 5 i art. 128a ww. ustawy – rozporządzenie
Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania
o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz.1412).
Postępowanie w sprawie świadczeń emerytalno-rentowych wszczyna się na podstawie
wniosku osoby zainteresowanej, chyba że przepisy ustawy przewidują wszczęcie tego
postępowania z urzędu.
Do wniosku o emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy, zgodnie z § 10 ust. 1 ww.
rozporządzenia, zainteresowany powinien dołączyć dokumenty na podstawie których
można ustalić prawo do świadczeń oraz ich wysokość.
Z kolei, zgodnie z art. 118 ust. 1 ustawy emerytalnej, ZUS wydaje decyzje w sprawie prawa
do świadczenia lub ustalenia jego wysokości po raz pierwszy w ciągu 30 dni od dnia
wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji. Należy więc zauważyć,
że termin na wydanie decyzji nie biegnie od chwili złożenia kompletnego wniosku przez
zainteresowanego ale od chwili wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania
samej decyzji. Ma to istotne znaczenie przy ocenie terminowości rozpatrywania wniosków.
Ponadto, jeśli na podstawie przedstawionych środków dowodowych nie jest możliwe
ustalenie prawa lub wysokości świadczenia, za datę wyjaśnienia ostatniej okoliczności
uważa się datę końcową dodatkowego terminu do przedstawienia niezbędnych dowodów,
wyznaczonego przez organ rentowy, albo datę przedstawienia tych dowodów.
Jeżeli wniosek jest kompletny, a ZUS posiada wszystkie dokumenty niezbędne do ustalenia
prawa do emerytury, wydaje decyzje bez zbędnej przewlekłości, w możliwie najszybszym
terminie.
Jak wynika z wyjaśnień Zakładu w praktyce wnioski o emeryturę nie zawsze są kompletne.
Często brakuje dokumentów, które potwierdzają przebieg ubezpieczenia, okresy
zatrudnienia lub wysokość wynagrodzenia. W takich przypadkach ZUS musi wezwać
wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych albo pozyskać informacje od
pracodawców, następców prawnych zakładów pracy, archiwów państwowych lub innych
jednostek organizacyjnych lub instytucji krajowych i zagranicznych. Dopiero po zebraniu
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wszystkich dowodów możliwe jest prawidłowe ustalenie prawa do świadczenia oraz jego
wysokości.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma ustawowy obowiązek przeprowadzić postępowanie
wyjaśniające. Ma ono zapewnić, że decyzja będzie zgodna ze stanem faktycznym
i obowiązującymi przepisami. Czas trwania postępowania zależy nie tylko od działań ZUS-
u, ale również od tego, w jakim terminie wymagane dokumenty przekażą wnioskodawcy
oraz podmioty zewnętrzne. Dlatego postępowanie wyjaśniające może mieć istotny wpływ
na całkowity czas rozpatrzenia wniosku.
Czas rozpatrzenia sprawy może się również wydłużyć, gdy konieczne jest ustalenie lub
ponowne ustalenie kapitału początkowego. Dotyczy to osób, które:
nie mają jeszcze ustalonego kapitału początkowego,
złożyły nowe dokumenty potwierdzające okresy pracy lub zarobki, które powodują
konieczność ponownego ustalenia ich kapitału początkowego,
muszą mieć ponownie ustalony kapitał z powodu zmian w przepisach, które zaszły od
czasu ustalenia tego kapitału po raz pierwszy.
Czynności te są integralną częścią postępowania emerytalnego i wpływają na termin
wydania decyzji.
W okresach zwiększonej liczby wniosków, np. w związku ze zmianą przepisów, Zakład
podejmuje działania organizacyjne, aby zapewnić terminową i sprawną realizację zadań.
Jednocześnie musi wyjaśnić wszystkie okoliczności niezbędne do wydania decyzji. Jeżeli
opóźnienie w wydaniu decyzji lub wypłacie świadczenia wynika z przyczyn, które leżą po
stronie Zakładu, osobie uprawnionej przysługują odsetki.
Z informacji Zakładu wynika, że średni czas załatwienia wniosków o emerytury złożonych
po raz pierwszy, wyniósł w I kwartale 2026 r. 35 dni (dla spraw, w których prowadzono
postępowanie wyjaśniające) oraz 22 dni (dla spraw, w których nie prowadzono
postępowania wyjaśniającego). Wskaźnik terminowości wniosków emerytalno-rentowych
w I kwartale wyniósł 98%.
Odnosząc się do drugiego z pytań Pana Posła informuję, że Zakład Ubezpieczeń
Społecznych nie prowadzi statystyki przyczyn opóźnień w opracowaniu spraw, w podziale
na kwestie organizacyjne, kadrowe i proceduralne.
Zakład w celu zapewnienia jak najwyższego poziomu terminowości realizacji spraw, m.in.:
monitoruje realizację zadań w oddziałach, w szczególności analizuje terminowość
rozpatrywania wniosków emerytalno-rentowych oraz bada jakość danych
wprowadzanych do systemów informatycznych; w przypadku stwierdzenia
ewentualnych nieprawidłowości przy obsłudze spraw na bieżąco przekazuje oddziałom
zalecenia,
zapewnia pracownikom oddziałów wsparcie merytoryczne przy obsłudze spraw
o skomplikowanym stanie prawnym i faktycznym,
dostosowuje systemy informatyczne do zmian w przepisach,
przekazuje oddziałom wytyczne i instrukcje dotyczące obsługi spraw w związku ze
zmianami przepisów oraz instrukcje i tryby obsługi spraw w systemach
informatycznych,
prowadzi szkolenia dla pracowników i kadry kierowniczej oddziałów w obszarze
świadczeń emerytalno-rentowych.
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Z wyjaśnień Zakładu wynika również, że stale usprawnia proces obsługi wniosków.
W szczególności:
rozwija automatyzację i robotyzację procesów, aby wspierać pracowników w obsłudze
wniosków,
rozwija narzędzia do monitorowania terminowości realizacji spraw,
na bieżąco monitoruje realizację spraw, aby zapewnić ich terminowe załatwianie.
Wszystkie te działania służą zapewnieniu sprawnej i terminowej obsługi wniosków przy
jednoczesnym zachowaniu obowiązku dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności,
mających wpływ na ustalenie prawa do świadczenia oraz jego wysokości.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Małgorzata Baranowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --