Interpelacja nr 18405
Interpelacja w sprawie najnowszych danych dotyczących gospodarowania odpadami komunalnymi w JST
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie najnowszych danych dotyczących gospodarowania odpadami komunalnymi w JST
Interpelacja nr 18405
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie najnowszych danych dotyczących gospodarowania odpadami komunalnymi w JST
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 08-07-2026
Szanowna Pani Minister!
W opublikowanym przez Krajową Radę Regionalnych Izb Obrachunkowych „Sprawozdaniu z działalności Regionalnych Izb Obrachunkowych i wykonania budżetu przez Jednostki Samorządu Terytorialnego w 2025 roku” wskazano, iż:
„Zgromadzone dane obrazują, że gospodarka odpadami komunalnymi stała się trwałym i istotnym w wymiarze finansowym zjawiskiem w gospodarce finansowej samorządów. Wydatki na to zadanie przekroczyły 15 mld zł, co stanowi już ponad 4% wydatków gmin i miast na prawach powiatu. Z niepokojem należy odnotować, że rok 2025 był kolejnym rokiem, w którym system gospodarowania odpadami nie zbilansował się finansowo, mimo że samofinansowanie się systemu jest jednym z jego podstawowych założeń. Dofinansowywanie systemu z innych źródeł ma w praktyce negatywny wpływ na wysokość nadwyżki operacyjnej, a w szerszej perspektywie, ogranicza możliwości rozwojowe samorządów”.
Powyższe dane są alarmujące. Jeśli dołożyć do nich jeszcze fakt, iż w ciągu dwóch ostatnich lat (2024-2025) wzrost wydatków osiągnął blisko 22% - 2,8 mld złotych, a deficyt gminnych systemów odpadowych osiągnął w 2025 roku ponad 1,4 mld złotych, dostrzegana jest konieczność podjęcia pilnych działań w tym obszarze.
Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę Panią Minister o ustosunkowanie się do przedstawionej kwestii i wskazanie:
Jakie działania w przedmiotowej sprawie planuje podjąć ministerstwo, tak by system gospodarowania odpadami w samorządach bilansował się finansowo?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Interpelacja nr 18405
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie najnowszych danych dotyczących gospodarowania odpadami komunalnymi w JST
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 08-07-2026
Szanowna Pani Minister!
W opublikowanym przez Krajową Radę Regionalnych Izb Obrachunkowych „Sprawozdaniu z działalności Regionalnych Izb Obrachunkowych i wykonania budżetu przez Jednostki Samorządu Terytorialnego w 2025 roku” wskazano, iż:
„Zgromadzone dane obrazują, że gospodarka odpadami komunalnymi stała się trwałym i istotnym w wymiarze finansowym zjawiskiem w gospodarce finansowej samorządów. Wydatki na to zadanie przekroczyły 15 mld zł, co stanowi już ponad 4% wydatków gmin i miast na prawach powiatu. Z niepokojem należy odnotować, że rok 2025 był kolejnym rokiem, w którym system gospodarowania odpadami nie zbilansował się finansowo, mimo że samofinansowanie się systemu jest jednym z jego podstawowych założeń. Dofinansowywanie systemu z innych źródeł ma w praktyce negatywny wpływ na wysokość nadwyżki operacyjnej, a w szerszej perspektywie, ogranicza możliwości rozwojowe samorządów”.
Powyższe dane są alarmujące. Jeśli dołożyć do nich jeszcze fakt, iż w ciągu dwóch ostatnich lat (2024-2025) wzrost wydatków osiągnął blisko 22% - 2,8 mld złotych, a deficyt gminnych systemów odpadowych osiągnął w 2025 roku ponad 1,4 mld złotych, dostrzegana jest konieczność podjęcia pilnych działań w tym obszarze.
Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę Panią Minister o ustosunkowanie się do przedstawionej kwestii i wskazanie:
Jakie działania w przedmiotowej sprawie planuje podjąć ministerstwo, tak by system gospodarowania odpadami w samorządach bilansował się finansowo?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.1 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5887 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OK.0500.16.2026.IR
4473957.18391265.14843206
Warszawa, 23-07-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanki Katarzyny Osos (K10INT18405).
Temat: sprawie najnowszych danych dotyczących gospodarowania odpadami
komunalnymi w JST.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT18405 Posłanki Katarzyny Osos, przekazuję
odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska dostrzega wyzwania związane z rosnącymi
kosztami funkcjonowania systemów gospodarowania odpadami komunalnymi. Na
poziom wydatków gmin wpływa szereg czynników, w szczególności wzrost kosztów
zagospodarowania odpadów, energii, paliw, wynagrodzeń oraz obowiązek osiągania
coraz wyższych poziomów przygotowania do ponownego użycia
i recyklingu odpadów komunalnych wynikających z przepisów prawa Unii
Europejskiej.
Mając na uwadze konieczność zapewnienia stabilności finansowej gminnych
systemów gospodarowania odpadami komunalnymi, Ministerstwo Klimatu
i Środowiska prowadzi równolegle prace legislacyjne nad dwoma projektami ustaw,
przewidującymi rozwiązania służące usprawnieniu funkcjonowania systemu
i ograniczeniu obciążeń finansowych gmin.
Pierwszym z nich jest projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych
(UC1001), którego celem jest wdrożenie nowego modelu rozszerzonej
odpowiedzialności producenta (ROP), zgodnego z wymaganiami prawa Unii
Europejskiej. Projekt zakłada objęcie producentów obowiązkiem pokrywania
kosztów gospodarowania odpadami opakowaniowymi w zakresie wynikającym z
przepisów unijnych, w szczególności kosztów selektywnego zbierania, transportu i
przetwarzania odpadów opakowaniowych oraz innych kosztów objętych systemem
rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Jednocześnie przewidziano
wprowadzenie mechanizmów ekomodulacji opłat, zachęcających do projektowania
1 https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12401003
-- 1 of 3 --
opakowań o mniejszym wpływie na środowisko oraz finansowanie działań
edukacyjnych. Projektowane rozwiązania mają zapewnić bardziej sprawiedliwy
podział kosztów funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami
opakowaniowymi zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci”, ograniczyć obciążenia
finansowe ponoszone przez gminy i mieszkańców oraz przyczynić się do poprawy
bilansowania gminnych systemów gospodarowania odpadami komunalnymi.
Drugim istotnym projektem jest projekt ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu
czystości i porządku w gminach (UD2522), którego zasadniczym celem jest
uszczelnienie systemu gospodarowania odpadami komunalnymi oraz zwiększenie
efektywności działania gmin.
Wśród projektowanych rozwiązań znajdują się w szczególności:
umożliwienie gminom skuteczniejszego prowadzenia czynności
sprawdzających dotyczących prawidłowości danych wykazanych
w deklaracjach o wysokości opłaty,
doprecyzowanie zasad składania, zmiany i obowiązywania deklaracji, tak aby
ograniczyć przypadki pozostawania nieruchomości poza systemem albo
funkcjonowania kilku deklaracji dotyczących tej samej nieruchomości,
usprawnienie postępowań w sprawie określenia wysokości opłaty
w przypadku niezłożenia deklaracji albo powstania uzasadnionych
wątpliwości co do zawartych w niej danych,
doprecyzowanie zasad postępowania w przypadku stwierdzenia
niewłaściwej segregacji odpadów, w tym sposobu dokumentowania
naruszeń i prowadzenia postępowań dotyczących podwyższonej opłaty,
wprowadzenie mechanizmu stabilizującego skutki stwierdzania nieważności
uchwał rad gmin w sprawie stawek opłat za gospodarowanie odpadami
komunalnymi,
zwiększenie dostępności punktów selektywnego zbierania odpadów
komunalnych i innych form odbioru odpadów problemowych, czego
skutkiem ma być istotne zmniejszenie kosztów likwidacji „dzikich wysypisk”.
Projektowane rozwiązania mają zwiększyć szczelność systemu, poprawić
skuteczność poboru opłat oraz ograniczyć zjawisko przerzucania kosztów na
mieszkańców prawidłowo wywiązujących się z obowiązków ustawowych.
Jednocześnie należy podkreślić, że zgodnie z art. 6r ust. 2da ustawy o utrzymaniu
czystości i porządku w gminach3 rada gminy może postanowić o pokryciu części
kosztów funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi
z dochodów własnych niepochodzących z pobranej opłaty, jeżeli środki uzyskane
z opłat są niewystarczające na pokrycie kosztów funkcjonowania systemu lub gdy
celem jest obniżenie opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości.
Rozwiązanie to ma jednak charakter uzupełniający i nie zastępuje działań
systemowych.
2 https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12403751
3 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r. poz.
733).
-- 2 of 3 --
Ministerstwo Klimatu i Środowiska stoi na stanowisku, że trwała poprawa sytuacji
finansowej gminnych systemów gospodarowania odpadami komunalnymi wymaga
jednoczesnego: wdrożenia nowych zasad rozszerzonej odpowiedzialności
producenta, zwiększenia szczelności systemu gospodarowania odpadami
komunalnymi, jak również efektywnego korzystania przez samorządy z już
istniejących rozwiązań zarówno prawnych, jak i technicznych w zakresie
selektywnego zbierania oraz przetwarzania odpadów. Dopiero łączne
funkcjonowanie ww. rozwiązań pozwoli na ograniczenie kosztów ponoszonych
przez mieszkańców, zwiększenie udziału producentów w finansowaniu systemu
oraz poprawę bilansowania systemów gospodarowania odpadami komunalnymi
prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OK.0500.16.2026.IR
4473957.18391265.14843206
Warszawa, 23-07-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanki Katarzyny Osos (K10INT18405).
Temat: sprawie najnowszych danych dotyczących gospodarowania odpadami
komunalnymi w JST.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT18405 Posłanki Katarzyny Osos, przekazuję
odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska dostrzega wyzwania związane z rosnącymi
kosztami funkcjonowania systemów gospodarowania odpadami komunalnymi. Na
poziom wydatków gmin wpływa szereg czynników, w szczególności wzrost kosztów
zagospodarowania odpadów, energii, paliw, wynagrodzeń oraz obowiązek osiągania
coraz wyższych poziomów przygotowania do ponownego użycia
i recyklingu odpadów komunalnych wynikających z przepisów prawa Unii
Europejskiej.
Mając na uwadze konieczność zapewnienia stabilności finansowej gminnych
systemów gospodarowania odpadami komunalnymi, Ministerstwo Klimatu
i Środowiska prowadzi równolegle prace legislacyjne nad dwoma projektami ustaw,
przewidującymi rozwiązania służące usprawnieniu funkcjonowania systemu
i ograniczeniu obciążeń finansowych gmin.
Pierwszym z nich jest projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych
(UC1001), którego celem jest wdrożenie nowego modelu rozszerzonej
odpowiedzialności producenta (ROP), zgodnego z wymaganiami prawa Unii
Europejskiej. Projekt zakłada objęcie producentów obowiązkiem pokrywania
kosztów gospodarowania odpadami opakowaniowymi w zakresie wynikającym z
przepisów unijnych, w szczególności kosztów selektywnego zbierania, transportu i
przetwarzania odpadów opakowaniowych oraz innych kosztów objętych systemem
rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Jednocześnie przewidziano
wprowadzenie mechanizmów ekomodulacji opłat, zachęcających do projektowania
1 https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12401003
-- 1 of 3 --
opakowań o mniejszym wpływie na środowisko oraz finansowanie działań
edukacyjnych. Projektowane rozwiązania mają zapewnić bardziej sprawiedliwy
podział kosztów funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami
opakowaniowymi zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci”, ograniczyć obciążenia
finansowe ponoszone przez gminy i mieszkańców oraz przyczynić się do poprawy
bilansowania gminnych systemów gospodarowania odpadami komunalnymi.
Drugim istotnym projektem jest projekt ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu
czystości i porządku w gminach (UD2522), którego zasadniczym celem jest
uszczelnienie systemu gospodarowania odpadami komunalnymi oraz zwiększenie
efektywności działania gmin.
Wśród projektowanych rozwiązań znajdują się w szczególności:
umożliwienie gminom skuteczniejszego prowadzenia czynności
sprawdzających dotyczących prawidłowości danych wykazanych
w deklaracjach o wysokości opłaty,
doprecyzowanie zasad składania, zmiany i obowiązywania deklaracji, tak aby
ograniczyć przypadki pozostawania nieruchomości poza systemem albo
funkcjonowania kilku deklaracji dotyczących tej samej nieruchomości,
usprawnienie postępowań w sprawie określenia wysokości opłaty
w przypadku niezłożenia deklaracji albo powstania uzasadnionych
wątpliwości co do zawartych w niej danych,
doprecyzowanie zasad postępowania w przypadku stwierdzenia
niewłaściwej segregacji odpadów, w tym sposobu dokumentowania
naruszeń i prowadzenia postępowań dotyczących podwyższonej opłaty,
wprowadzenie mechanizmu stabilizującego skutki stwierdzania nieważności
uchwał rad gmin w sprawie stawek opłat za gospodarowanie odpadami
komunalnymi,
zwiększenie dostępności punktów selektywnego zbierania odpadów
komunalnych i innych form odbioru odpadów problemowych, czego
skutkiem ma być istotne zmniejszenie kosztów likwidacji „dzikich wysypisk”.
Projektowane rozwiązania mają zwiększyć szczelność systemu, poprawić
skuteczność poboru opłat oraz ograniczyć zjawisko przerzucania kosztów na
mieszkańców prawidłowo wywiązujących się z obowiązków ustawowych.
Jednocześnie należy podkreślić, że zgodnie z art. 6r ust. 2da ustawy o utrzymaniu
czystości i porządku w gminach3 rada gminy może postanowić o pokryciu części
kosztów funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi
z dochodów własnych niepochodzących z pobranej opłaty, jeżeli środki uzyskane
z opłat są niewystarczające na pokrycie kosztów funkcjonowania systemu lub gdy
celem jest obniżenie opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości.
Rozwiązanie to ma jednak charakter uzupełniający i nie zastępuje działań
systemowych.
2 https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12403751
3 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r. poz.
733).
-- 2 of 3 --
Ministerstwo Klimatu i Środowiska stoi na stanowisku, że trwała poprawa sytuacji
finansowej gminnych systemów gospodarowania odpadami komunalnymi wymaga
jednoczesnego: wdrożenia nowych zasad rozszerzonej odpowiedzialności
producenta, zwiększenia szczelności systemu gospodarowania odpadami
komunalnymi, jak również efektywnego korzystania przez samorządy z już
istniejących rozwiązań zarówno prawnych, jak i technicznych w zakresie
selektywnego zbierania oraz przetwarzania odpadów. Dopiero łączne
funkcjonowanie ww. rozwiązań pozwoli na ograniczenie kosztów ponoszonych
przez mieszkańców, zwiększenie udziału producentów w finansowaniu systemu
oraz poprawę bilansowania systemów gospodarowania odpadami komunalnymi
prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --