Interpelacja w sprawie statusu notyfikacji przepisów dotyczących spółdzielni energetycznych w gminach miejskich oraz terminu uruchomienia wykazu prowadzonego przez prezesa URE
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 18402
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie statusu notyfikacji przepisów dotyczących spółdzielni energetycznych w gminach miejskich oraz terminu uruchomienia wykazu prowadzonego przez prezesa URE
Zgłaszający: Małgorzata Tracz
Data wpływu: 07-07-2026
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP składam interpelację w sprawie statusu notyfikacji przepisów umożliwiających tworzenie i funkcjonowanie spółdzielni energetycznych na obszarach gmin miejskich oraz terminu uruchomienia wykazu tych spółdzielni prowadzonego przez prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.
Ustawą z dnia 9 października 2025 r. o zmianie ustawy o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych oraz niektórych innych ustaw wprowadzono istotne zmiany dotyczące spółdzielni energetycznych. Zgodnie z nowymi przepisami wykaz spółdzielni energetycznych działających na obszarach gmin wiejskich i miejsko-wiejskich ma być prowadzony przez dyrektora generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, natomiast wykaz spółdzielni energetycznych działających na obszarach gmin miejskich ma być prowadzony przez prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.
Jednocześnie ustawodawca przewidział, że stosowanie przepisów dotyczących m.in. spółdzielni energetycznych w gminach miejskich jest zawieszone do dnia wydania pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o zgodności pomocy publicznej wynikającej z tych przepisów z rynkiem wewnętrznym albo do dnia uznania przez Komisję Europejską, że zmiana tych przepisów nie stanowi nowej pomocy publicznej.
Z informacji przekazanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w odpowiedzi z dnia 11 lutego 2026 r. na oświadczenie senatorskie w sprawie spółdzielni energetycznych działających na obszarach gmin miejskich wynika, że ministerstwo zainicjowało proces notyfikacji i przekazało właściwy formularz do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a UOKiK w dniu 19 stycznia 2026 r. dokonał prenotyfikacji do Komisji Europejskiej. Komisja Europejska miała nadać temu zgłoszeniu numer SA.121920.
Sprawa ma istotne znaczenie praktyczne dla samorządów miejskich, które chcą przygotowywać lokalne modele energetyczne oparte na odnawialnych źródłach energii, bilansowaniu lokalnym, ograniczeniu kosztów energii w jednostkach komunalnych oraz zwiększeniu bezpieczeństwa energetycznego. Dotyczy to w szczególności małych i średnich miast, które dysponują rozproszonymi instalacjami fotowoltaicznymi na obiektach publicznych, potencjałem rozwoju magazynów energii, lokalnymi spółkami komunalnymi oraz potrzebą stworzenia trwałego mechanizmu organizacyjnego do zarządzania energią.
Brak jasności co do terminu zakończenia procedury przed Komisją Europejską oraz zakresu możliwych działań przygotowawczych powoduje, że samorządy miejskie nie wiedzą, czy mogą już obecnie przygotowywać statuty, modele bilansowania, analizy prawne, porozumienia z jednostkami komunalnymi, koncepcje członkostwa, a także dokumentację organizacyjną przyszłych spółdzielni energetycznych. Wątpliwości dotyczą również tego, czy możliwe jest wcześniejsze utworzenie spółdzielni jako osoby prawnej bez korzystania z systemu wsparcia, a następnie dokonanie wpisu do wykazu prezesa URE dopiero po zakończeniu procedury przed Komisją Europejską.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o możliwie odrębne odniesienie się do każdego z poniższych pytań, z podaniem stanu faktycznego, podstawy prawnej albo przyczyn braku możliwości udzielenia jednoznacznej odpowiedzi.
Na jakim etapie znajduje się obecnie sprawa SA.121920 dotycząca przepisów o spółdzielniach energetycznych w gminach miejskich? Czy jest to nadal etap prenotyfikacji, formalnej notyfikacji, czy oczekiwania na decyzję Komisji Europejskiej? Proszę o wskazanie daty ostatniej czynności w sprawie.
Czy Komisja Europejska przekazała stronie polskiej pytania, uwagi, zastrzeżenia lub warunki dotyczące przepisów o spółdzielniach energetycznych w gminach miejskich? Jeżeli tak, to jakich zagadnień one dotyczą i czy mogą wpływać na ostateczny kształt mechanizmu wsparcia?
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska przewiduje, że rozstrzygnięcie Komisji Europejskiej w sprawie SA.121920 może nastąpić jeszcze w 2026 r.? Jeżeli nie, to jaki horyzont czasowy ministerstwo uznaje obecnie za realistyczny?
Czy prezes Urzędu Regulacji Energetyki prowadzi obecnie prace przygotowawcze do uruchomienia wykazu spółdzielni energetycznych działających na obszarach gmin miejskich, w szczególności w zakresie formularzy, procedury wpisu, systemu teleinformatycznego lub wytycznych dla wnioskodawców? Czy po pozytywnym rozstrzygnięciu Komisji Europejskiej wpis do wykazu będzie możliwy niezwłocznie, czy też konieczne będą dodatkowe akty wykonawcze, wytyczne lub działania organizacyjne?
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapewni publiczną informację o postępie sprawy SA.121920, tak aby samorządy zainteresowane tworzeniem spółdzielni energetycznych w gminach miejskich nie musiały każdorazowo występować o informację publiczną?
Czy przed zakończeniem sprawy SA.121920 dopuszczalne jest utworzenie i zarejestrowanie w Krajowym Rejestrze Sądowym spółdzielni jako osoby prawnej, która przygotowywałaby się do działalności jako spółdzielnia energetyczna w gminie miejskiej, przy założeniu, że wpis do wykazu prezesa URE oraz korzystanie z mechanizmu wsparcia nastąpiłyby dopiero po pozytywnym rozstrzygnięciu Komisji Europejskiej?
Czy są przewidziane instrumenty doradcze, pilotażowe lub finansowe wspierające przygotowanie dokumentacji, analiz bilansowych, modeli organizacyjnych lub analiz prawnych dla spółdzielni energetycznych w gminach miejskich, w szczególności w małych i średnich miastach, jeszcze przed pełnym uruchomieniem mechanizmu wsparcia? Jeżeli tak, to w ramach jakiego programu, w jakim terminie i dla jakiego typu beneficjentów?
Czy w przypadku spółdzielni energetycznej tworzonej wspólnie przez gminę miejską oraz sąsiednią gminę wiejską lub miejsko-wiejską właściwym organem do prowadzenia wykazu takiej spółdzielni byłby prezes URE, dyrektor generalny KOWR czy też obecne przepisy wymagają utworzenia odrębnych struktur dla obszaru miejskiego i dla obszaru wiejskiego lub miejsko-wiejskiego? Proszę o wskazanie podstawy prawnej albo wyjaśnienie, że obecne przepisy nie rozstrzygają tej sytuacji jednoznacznie.
Z wyrazami szacunku Posłanka Małgorzata Tracz
Sekretarz stanu Urszula Zielińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8825 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Urszula Sara Zielińska
DOZE-I.0500.8.2026.IL
4473956.18414001.14899347
Warszawa, 31-07-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posłanki Małgorzaty Tracz (K10INT18402)
Temat: status notyfikacji przepisów dotyczących spółdzielni energetycznych w gminach
miejskich oraz termin uruchomienia wykazu prowadzonego przez prezesa URE
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT18402 Posłanki Małgorzaty Tracz, przekazuję
odpowiedź Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
1. Na jakim etapie znajduje się obecnie sprawa SA.121920 dotycząca przepisów
o spółdzielniach energetycznych w gminach miejskich? Czy jest to nadal etap
prenotyfikacji, formalnej notyfikacji, czy oczekiwania na decyzję Komisji
Europejskiej? Proszę o wskazanie daty ostatniej czynności w sprawie.
Sprawa znajduje się na etapie dialogu prenotyfikacyjnego. Jednocześnie informuję,
że w dniu 31 lipca 2026 r. do Dyrekcji Generalnej ds. Energii w Komisji Europejskiej
przekazane zostały dodatkowe materiały analityczne, dotyczące mechanizmu rozliczeń
spółdzielni energetycznych, w celu wyjaśnienia przedstawionych przez Komisję
wątpliwości.
2. Czy Komisja Europejska przekazała stronie polskiej pytania, uwagi, zastrzeżenia
lub warunki dotyczące przepisów o spółdzielniach energetycznych w gminach
miejskich? Jeżeli tak, to jakich zagadnień one dotyczą i czy mogą wpływać
na ostateczny kształt mechanizmu wsparcia?
Komisja Europejska wskazała wątpliwości co do zgodności mechanizmu rozliczeń
w spółdzielniach energetycznych z regulacjami zawartymi w Dyrektywie Parlamentu
Europejskiego i Rady 2019/9441 oraz Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady
2019/9432, zgodnie z którymi taryfy dystrybucyjne muszą odzwierciedlać koszty systemu
1 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie
wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej oraz zmieniająca dyrektywę 2012/27/UE
2 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/943 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie
rynku wewnętrznego energii elektrycznej
-- 1 of 4 --
elektroenergetycznego ponoszone przez użytkowników systemu. W celu wyjaśnienia
powyższych wątpliwości prowadzone są dalsze rozmowy z Komisją Europejską.
3. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska przewiduje, że rozstrzygnięcie Komisji
Europejskiej w sprawie SA.121920 może nastąpić jeszcze w 2026 r.? Jeżeli nie, to
jaki horyzont czasowy Ministerstwo uznaje obecnie za realistyczny?
Przewiduje się, że rozstrzygnięcie Komisji Europejskiej w sprawie SA.121920 nastąpi
jeszcze w 2026 r.
Dialog prenotyfikacyjny jako procedura nieformalna nie jest natomiast objęty wiążącymi
terminami, wobec czego nie jest możliwe wskazanie precyzyjnego horyzontu czasowego
zakończenia procesu.
4. Czy Prezes Urzędu Regulacji Energetyki prowadzi obecnie prace przygotowawcze
do uruchomienia wykazu spółdzielni energetycznych działających na obszarach
gmin miejskich, w szczególności w zakresie formularzy, procedury wpisu, systemu
teleinformatycznego lub wytycznych dla wnioskodawców? Czy po pozytywnym
rozstrzygnięciu Komisji Europejskiej wpis do wykazu będzie możliwy niezwłocznie,
czy też konieczne będą dodatkowe akty wykonawcze, wytyczne lub działania
organizacyjne?
Zgodnie z art. 28 nowelizacji ustawy o odnawialnych źródłach energii3, która wprowadziła
przepisy w zakresie spółdzielni energetycznych w gminach miejskich, stosowanie
przepisów dotyczących konieczności prowadzenia przez Prezesa Urzędu Regulacji
Energetyki (URE) wykazu spółdzielni energetycznych działających na obszarach gmin
miejskich jest zawieszone do dnia wydania pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej
o zgodności pomocy publicznej wynikającej z tych przepisów z rynkiem wewnętrznym albo
uznania przez Komisję Europejską, że zmiana tych przepisów nie stanowi nowej pomocy
publicznej. Wobec powyższego, do tego dnia Prezes URE nie jest zobligowany
do prowadzenia takiego wykazu. Po uzyskaniu decyzji natomiast, spółdzielnie powinny
mieć możliwość do składania wniosków o uzyskanie wpisu w takim wykazie.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska jest w bieżącym kontakcie z Urzędem Regulacji
Energetyki i dotychczas nie otrzymało w tej sprawie informacji, aby terminowe wdrożenie
wykazu przez Prezesa URE było zagrożone Podkreślam jednocześnie, że Urząd Regulacji
Energetyki posiada szerokie doświadczenie w prowadzeniu odpowiednich wykazów
i rejestrów, w tym tych dedykowanych obywatelskim społecznościom energetycznym
i klastrom energii, jak również Rejestr Małych Instalacji OZE.
5. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapewni publiczną informację o postępie
sprawy SA. 121920, tak aby samorządy zainteresowane tworzeniem spółdzielni
energetycznych w gminach miejskich nie musiały każdorazowo występować
o informację publiczną?
Komunikat dotyczący wyniku dialogu prenotyfikacyjnego, w celu zapewnienia równego
dostępu do informacji w tym zakresie, przedstawiony zostanie opinii publicznej po
zakończeniu rozmów z Komisją Europejską.
3 Ustawa z dnia 9 października 2025 r.
o zmianie ustawy o promowaniu wytwarzania energii
elektrycznej w morskich farmach wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1535)
-- 2 of 4 --
6. Czy przed zakończeniem sprawy SA.121920 dopuszczalne jest utworzenie
i zarejestrowanie w Krajowym Rejestrze Sądowym spółdzielni jako osoby prawnej,
która przygotowywałaby się do działalności jako spółdzielnia energetyczna w
gminie miejskiej, przy założeniu, że wpis do wykazu Prezesa URE oraz korzystanie z
mechanizmu wsparcia nastąpiłyby dopiero po pozytywnym rozstrzygnięciu Komisji
Europejskiej?
W świetle obowiązujących przepisów, spółdzielnie rejestrować mogą się w Krajowym
Rejestrze Sądowym jeszcze przed uzyskaniem przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska
ostatecznej decyzji Komisji Europejskiej.
Jest to proces niezależny od uzyskania wpisu w wykazie spółdzielni energetycznych,
a w konsekwencji utworzenia spółdzielni energetycznej. Jednakże nie miałby wymiaru
praktycznego, tj. nie prowadziłby do uzyskania wsparcia, z uwagi na brak decyzji Komisji
Europejskiej.
7. Czy przewidziane są instrumenty doradcze, pilotażowe lub finansowe wspierające
przygotowanie dokumentacji, analiz bilansowych, modeli organizacyjnych lub
analiz prawnych dla spółdzielni energetycznych w gminach miejskich, w
szczególności w małych i średnich miastach, jeszcze przed pełnym uruchomieniem
mechanizmu wsparcia? Jeżeli tak, to w ramach jakiego programu, w jakim terminie i
dla jakiego typu beneficjentów?
Ponieważ istnieją już dedykowane spółdzielniom energetycznym materiały informacyjne
i edukacyjne, obecnie Ministerstwo nie prowadzi prac nad ich przygotowaniem, jednak
analizujemy, czy taka potrzeba będzie występowała.
W ramach projektu pn. „Rozwój obszarów wiejskich poprzez odnawialne źródła energii -
RENALDO”, opracowane zostały materiały wspierające proces zakładania i prowadzenia
spółdzielni energetycznych.
Najważniejsze z nich to podręcznik „Jak założyć i prowadzić Spółdzielnię Energetyczną?”,
który zawiera opis etapów tworzenia spółdzielni, możliwe modele biznesowe, zestaw
wymaganych dokumentów oraz najczęstsze bariery napotykane przez inicjatorów.
Przedstawione w nim informacje są analogiczne dla spółdzielni energetycznych, które będą
zakładane w gminach miejskich.
Dodatkowo przygotowano kalkulator techniczno – finansowy, umożliwiający oszacowanie
bilansu energetycznego oraz korzyści z działalności spółdzielni energetycznych.
Materiały te są dostępne na stronie internetowej Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa4.
8. Czy w przypadku spółdzielni energetycznej tworzonej wspólnie przez gminę
miejską oraz sąsiednią gminę wiejską lub miejsko-wiejską właściwym organem do
prowadzenia wykazu takiej spółdzielni byłby Prezes URE, Dyrektor Generalny
KOWR czy też obecne przepisy wymagają utworzenia odrębnych struktur dla
obszaru miejskiego i dla obszaru wiejskiego lub miejsko-wiejskiego? Proszę o
wskazanie podstawy prawnej albo wyjaśnienie, że obecne przepisy nie rozstrzygają
tej sytuacji jednoznacznie.
Potwierdzam, że doprecyzowania regulacyjnego wymaga określenie, który organ jest
organem właściwym dla spółdzielni energetycznych działających jednocześnie w gminach
4 https://www.gov.pl/web/kowr/spoldzielnie-energetyczne
-- 3 of 4 --
miejskich oraz wiejskich lub miejsko-wiejskich. Zmiany w tym zakresie zaproponowane
zostaną w ramach najbliższych prac legislacyjnych obejmujących swoim zakresem
energetykę lokalną.
Z wyrazami szacunku
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 4 of 4 --