tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.431.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18383 Pana Posła Roberta Dowhana w sprawie zmian
przepisów dotyczących organizacji szatni pracowniczej zawartych w rozporządzeniu
Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów
bezpieczeństwa i higieny pracy1 – dalej „rozporządzenie”, proszę przyjąć wyjaśnienia
pozostające we właściwości Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Zgodnie z § 111 ust. 1 ww. rozporządzenia pracodawca jest obowiązany zapewnić
pracownikom pomieszczenia i urządzenia higienicznosanitarne, których rodzaj, liczba
i wielkość powinny być dostosowane do liczby zatrudnionych pracowników, stosowanych
technologii i rodzajów pracy oraz warunków, w jakich ta praca jest wykonywana. Na
podstawie § 3 oraz § 4 załącznika nr 3 do rozporządzenia obowiązek zapewnienia szatni lub
miejsca do higienicznego przechowywania odzieży spoczywa na każdym pracodawcy.
Natomiast sposób zorganizowania szatni zależy od liczby zatrudnianych pracowników,
w tym na jednej zmianie, rodzaju i warunków w jakich wykonywane są prace (tj. czy prace
są brudzące i w jakim stopniu, czy występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub szczególne
wymagania sanitarne).
Szatnie mogą być urządzone:
￿ jako osobne szatnie odzieży własnej pracowników oraz szatnie odzieży roboczej
i ochronnej dla pracowników zatrudnionych przy pracach powodujących znaczne
zabrudzenie odzieży (stwarzające możliwość zanieczyszczenia wnętrz szafy do
przechowywania odzieży) lub jej zamoczenie oraz dla pracowników, których odzież
robocza, z uwagi na rodzaj wykonywanej pracy, musi spełniać szczególne wymagania
higienicznosanitarne, lub
￿ jako szatnie podstawowe, urządzone dla zatrudnionych przy pracach, podczas których
zabrudzenie odzieży roboczej i środków ochrony indywidualnej występuje w tak
małym stopniu, że nie stwarza ryzyka zanieczyszczenia odzieży własnej pracowników.
Szatnie odzieży własnej pracowników oraz szatnie odzieży roboczej i ochronnej powinny
być wyposażone w szafy na odzież przeznaczone do indywidualnego użytku każdego
pracownika. W przypadku szatni podstawowej należy zastosować dwie szafy pojedyncze
lub jedną szafę podwójną indywidualnie dla każdego pracownika korzystającego z szatni,
z czego jedna szafa pojedyncza lub jedna część szafy podwójnej powinna być przeznaczona
na odzież roboczą i środki ochrony indywidualnej, natomiast druga – na odzież własną
1 (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650, z późn. zm.);

-- 1 of 3 --

tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
pracowników. Wymagania te nie powinny być modyfikowane, biorąc pod uwagę względy
praktyczne, które pojawiają się w trakcie użytkowania pomieszczeń zakładu pracy.
Szatnia na odzież własną oraz szatnia podstawowa może być zorganizowana w formie szatni
wieszakowej. Szatnia tego typu może być zorganizowana, jeżeli nie ma do tego
przeciwwskazań ze względu na rodzaj pracy, warunki jej wykonywania, rodzaje
występujących zanieczyszczeń itp. oraz jeżeli jest zapewniona szybka obsługa. Konkretne
wymagania dla tego typu szatni opisane są w kolejnych punktach § 12 ust. 1 ww. załącznika
nr 3. Sposób zorganizowania szatni, biorąc pod uwagę określone przepisami wymagania,
należy do pracodawcy, przy wsparciu służby bezpieczeństwa i higieny pracy jako organu
doradczego i opiniodawczego.
W wyroku z dnia 7 lipca 2022 r.2 Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że: Zgodnie z § 14
ust. 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia, szatnia podstawowa może być urządzona zamiast
osobnych szatni odzieży własnej pracowników oraz szatni odzieży roboczej i ochronnej dla
zatrudnionych przy pracach, podczas których zabrudzenie odzieży roboczej i środków ochrony
indywidualnej występuje w tak małym stopniu, że nie stwarza ryzyka zanieczyszczenia odzieży
własnej pracowników. Szatnia ta powinna mieć bezpośrednie połączenie z umywalnią. Szatnia, o
której mowa w ust. 1, powinna być wyposażona w dwie szafy pojedyncze lub jedną szafę
podwójną dla każdego pracownika korzystającego z tej szatni. Jedna szafa pojedyncza lub jedna
część szafy podwójnej powinna być przeznaczona na odzież roboczą i środki ochrony
indywidualnej, zaś druga – na odzież własną pracowników (ust. 3). Według powołanych
przepisów dwie szafy pojedyncze lub jedna podwójna powinna przypadać na „każdego
pracownika korzystającego z szatni”. (...) Nietrafne jest stanowisko (...), iż wymogi zapewnienia
odpowiedniej ilości szaf pracownikom są spełnione wówczas, gdy odpowiednia ilość szaf
przypada nie na każdego pracownika, lecz na pracownika zmiany, tj. aktualnie obecnego w pracy.
Zasadnie twierdzi Sąd I instancji, że nie można pojęcia korzystania przez pracownika z szatni
zawężać do sytuacji wykorzystywania szafki tylko podczas jednej zmiany. W wymiarze
praktycznym powoduje to konieczność opróżnienia szafy przez pracownika kończącego zmianę i
zabrania ze sobą odzieży roboczej, lub pozostawienia jej w szafie pracownika, który rozpoczyna
pracę na kolejną zmianę. Tego typu zabiegi organizacyjne pozostają w opozycji do treści § 14 ust.
3 załącznika nr 3 do rozporządzenia.
Także w wyroku z dnia 14 marca 2023 r.3 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przepis
§ 14 ust. 3 załącznika nr 3 do rozporządzenia zobowiązuje pracodawcę do zapewnienia
w pomieszczeniu szatni takiej liczby szaf, która będzie odpowiadać ogólnej liczbie
zatrudnionych u danego pracodawcy pracowników, którzy z tej szatni korzystają. Nie chodzi
więc o pracowników, którzy korzystają z szatni w danym momencie, na określonej zmianie,
lecz o wszystkie zatrudnione osoby korzystające z szatni.
Dodatkowo należy wskazać, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, pracodawca nie
może się zwolnić od obowiązków wynikających z przepisów prawa pracy w zakresie
bezpieczeństwa i higieny pracy, powołując się na problemy finansowe czy względy
ekonomiczne. Zgodnie bowiem z art. 207 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks
pracy4, pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy
w zakładzie pracy. Jest on obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez
2 (III OSK 1343/21);
3 (III OSK 1973/21);
4 (Dz. U. z 2025 r. poz. 227, z późn. zm.).

-- 2 of 3 --

tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim
wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki.
Odnosząc się natomiast do powołanego w powyższym wyroku NSA z dnia 7 lipca 2022 r.
wymiaru praktycznego, należy również zaznaczyć, że przy pracy zmianowej nie jest możliwe
korzystanie z jednej szafy przez dwóch pracowników, którzy pracują na następujących po
sobie zmianach. Zmiany rozpoczynają się bowiem o określonych godzinach, w związku
z czym pracownik, aby rozpocząć pracę o określonej godzinie musiałby skorzystać z szafy,
która nie została jeszcze „zwolniona” przez pracownika z poprzedniej zmiany. Trudne zatem
wydaje się pogodzenie możliwości korzystania z jednej szafy przez pracowników
pracujących na różnych zmianach.
Należy również podkreślić, że wszystkie przyjmowane rozwiązania w obszarze
bezpieczeństwa i higieny pracy powinny być konsultowane z przedstawicielami załogi, co
powinno zapewniać optymalne rozwiązania zarówno dla pracodawców, jak i pracowników.
Warto przy tym zauważyć, że rodzaj, liczba, wielkość (powierzchnia, kubatura), wyposażenie
pomieszczeń higienicznosanitarnych jest planowana na etapie projektowania budowy,
przebudowy lub rozbudowy zakładu pracy biorąc pod uwagę zakładaną liczbę pracujących
przy określonych rodzajach prac w danym zakładzie (tzw. program użytkowy). Zatem zakład
pracy – wszystkie jego pomieszczenia – zarówno produkcyjne, biurowe
i higienicznosanitarne, są projektowane z założeniem konkretnej, wskazanej przez
inwestora liczby osób pracujących.
W branży restauracyjnej względy higienicznosanitarne mają szczególne znaczenie.
Zapewnienie pracownikom odpowiedniego zaplecza socjalnego, w tym indywidualnych
miejsc do przechowywania odzieży i rzeczy osobistych, pomaga ograniczać ryzyko
zanieczyszczenia żywności.
Wprowadzenie rotacyjnego systemu korzystania z szafek wymagałoby każdorazowego
czyszczenia i dezynfekcji szafek pomiędzy kolejnymi użytkownikami oraz wdrożenia
dodatkowych procedur nadzorczych, pozwalających utrzymać porównywalny poziom
bezpieczeństwa sanitarnego. Wiązałoby się to z dodatkowymi obowiązkami
organizacyjnymi po stronie pracodawcy.
Istotnym aspektem jest również brak możliwości pozostawiania przez pracowników odzieży
i obuwia roboczego w szatni po zakończeniu pracy. W konsekwencji byliby oni zobowiązani
do codziennego zabierania ich do miejsca zamieszkania.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, w szczególności potrzebę zapewnienia
odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa i higieny w środowisku pracy, obecnie nie
dostrzega się wystarczających przesłanek do zmiany obowiązujących przepisów
w omawianym zakresie.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 3 of 3 --