Interpelacja nr 18277
Interpelacja w sprawie braku realnych efektów reform publicznych służb zatrudnienia oraz anachronicznego systemu kwalifikacji osób bezrobotnych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie braku realnych efektów reform publicznych służb zatrudnienia oraz anachronicznego systemu kwalifikacji osób bezrobotnych
Interpelacja nr 18277
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie braku realnych efektów reform publicznych służb zatrudnienia oraz anachronicznego systemu kwalifikacji osób bezrobotnych
Zgłaszający: Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Robert Warwas
Data wpływu: 05-07-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją dotyczącą pogłębiającego się kryzysu efektywności powiatowych urzędów pracy. Jak słusznie zauważają eksperci rynku pracy oraz ogólnopolskie media dotychczasowe próby naprawy publicznych służb zatrudnienia okazują się powierzchowne i nieskuteczne.
Podejmowane przez ministerstwo działania wciąż nie rozwiązują fundamentalnych problemów strukturalnych:
1. Fikcja aktywizacji i status „urzędów ubezpieczeniowych“: mimo zapowiedzi odciążenia urzędów, nadal są one w pierwszej kolejności miejscem rejestracji w celu uzyskania ubezpieczenia zdrowotnego. Biurokracja z tym związana paraliżuje doradców zawodowych, uniemożliwiając im realną, zindywidualizowaną pomoc.
2. Niska jakość i niedopasowanie ofert: pracodawcy nie ufają PUP-om i nie zgłaszają tam ofert dla specjalistów czy pracowników biurowych. Urzędy pozostają głównie dostarczycielem rąk do najprostszych prac fizycznych.
3. Pudrowanie rzeczywistości zamiast systemowych zmian: zamiast diagnozować realne problemy rynku, system skupia się na statystykach i organizowaniu szkoleń, które często nie odpowiadają na potrzeby nowoczesnej gospodarki opartej na usługach i technologiach.
Zgłaszanym przez obywateli problemem jest także sposób klasyfikacji wykształcenia i umiejętności bezrobotnych. Zgodnie z wciąż obowiązującym art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, za osobę bez kwalifikacji zawodowych uznaje się każdego, kto nie posiada dokumentu uprawniającego do wykonywania konkretnego (rzemieślniczego lub technicznego) zawodu. W efekcie, algorytmy urzędów pracy zrównują w statusie absolwentów liceów ogólnokształcących ze zdaną maturą z osobami posiadającymi zaledwie wykształcenie podstawowe lub gimnazjalne. Obie te grupy trafiają do jednego zbioru jako bezrobotni bez kwalifikacji zawodowych.
Traktowanie dobrze rokujących młodych ludzi jak osób o jednak niższym potencjale edukacyjnym prowadzi do:
– zasypywania ich niedopasowanymi ofertami najprostszych prac fizycznych,
– kierowania na szkolenia kompletnie rozmijające się z ich aspiracjami,
– frustracji i ostatecznej ucieczki osób młodych z publicznego systemu wsparcia, co potwierdza fiasko dotychczasowych działań naprawczych.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jak ministerstwo ocenia skuteczność wprowadzonych w 2025 roku zmian w funkcjonowaniu urzędów pracy, w obliczu krytyki ekspertów wskazujących, że nie przyniosły one oczekiwanych efektów?
2. Czy ministerstwo dostrzega problem wynikający z art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który klasyfikuje osoby z wykształceniem średnim ze zdaną maturą na równi z osobami z wykształceniem podstawowym?
3. Jakie nowe narzędzia ministerstwo zamierza wprowadzić, aby urzędy pracy potrafiły skuteczniej aktywizować osoby bezrobotne?
Z wyrazami szacunku Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 18277
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie braku realnych efektów reform publicznych służb zatrudnienia oraz anachronicznego systemu kwalifikacji osób bezrobotnych
Zgłaszający: Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Robert Warwas
Data wpływu: 05-07-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją dotyczącą pogłębiającego się kryzysu efektywności powiatowych urzędów pracy. Jak słusznie zauważają eksperci rynku pracy oraz ogólnopolskie media dotychczasowe próby naprawy publicznych służb zatrudnienia okazują się powierzchowne i nieskuteczne.
Podejmowane przez ministerstwo działania wciąż nie rozwiązują fundamentalnych problemów strukturalnych:
1. Fikcja aktywizacji i status „urzędów ubezpieczeniowych“: mimo zapowiedzi odciążenia urzędów, nadal są one w pierwszej kolejności miejscem rejestracji w celu uzyskania ubezpieczenia zdrowotnego. Biurokracja z tym związana paraliżuje doradców zawodowych, uniemożliwiając im realną, zindywidualizowaną pomoc.
2. Niska jakość i niedopasowanie ofert: pracodawcy nie ufają PUP-om i nie zgłaszają tam ofert dla specjalistów czy pracowników biurowych. Urzędy pozostają głównie dostarczycielem rąk do najprostszych prac fizycznych.
3. Pudrowanie rzeczywistości zamiast systemowych zmian: zamiast diagnozować realne problemy rynku, system skupia się na statystykach i organizowaniu szkoleń, które często nie odpowiadają na potrzeby nowoczesnej gospodarki opartej na usługach i technologiach.
Zgłaszanym przez obywateli problemem jest także sposób klasyfikacji wykształcenia i umiejętności bezrobotnych. Zgodnie z wciąż obowiązującym art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, za osobę bez kwalifikacji zawodowych uznaje się każdego, kto nie posiada dokumentu uprawniającego do wykonywania konkretnego (rzemieślniczego lub technicznego) zawodu. W efekcie, algorytmy urzędów pracy zrównują w statusie absolwentów liceów ogólnokształcących ze zdaną maturą z osobami posiadającymi zaledwie wykształcenie podstawowe lub gimnazjalne. Obie te grupy trafiają do jednego zbioru jako bezrobotni bez kwalifikacji zawodowych.
Traktowanie dobrze rokujących młodych ludzi jak osób o jednak niższym potencjale edukacyjnym prowadzi do:
– zasypywania ich niedopasowanymi ofertami najprostszych prac fizycznych,
– kierowania na szkolenia kompletnie rozmijające się z ich aspiracjami,
– frustracji i ostatecznej ucieczki osób młodych z publicznego systemu wsparcia, co potwierdza fiasko dotychczasowych działań naprawczych.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jak ministerstwo ocenia skuteczność wprowadzonych w 2025 roku zmian w funkcjonowaniu urzędów pracy, w obliczu krytyki ekspertów wskazujących, że nie przyniosły one oczekiwanych efektów?
2. Czy ministerstwo dostrzega problem wynikający z art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który klasyfikuje osoby z wykształceniem średnim ze zdaną maturą na równi z osobami z wykształceniem podstawowym?
3. Jakie nowe narzędzia ministerstwo zamierza wprowadzić, aby urzędy pracy potrafiły skuteczniej aktywizować osoby bezrobotne?
Z wyrazami szacunku Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
6 kwot, 10 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
7.5 / 1k zn.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (10)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10961 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.410.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18277 Pani Posłanki Lidii Czechak wraz z grupą posłów,
„w sprawie braku realnych efektów reform publicznych służb zatrudnienia oraz
anachronicznego systemu kwalifikacji systemu osób bezrobotnych”, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Na wstępie informuję, że ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach
zatrudnienia (Dz. U. z 2025 r. poz. 620 z późn. zm.) stanowi realizację zobowiązań
wynikających z Krajowego Planu Odbudowy.
Ewaluacja wprowadzonych tym aktem przepisów nastąpi po 2 latach ich obowiązywania, tj.
po 31 maja 2027 r. Na dzień dzisiejszy jest zbyt wcześnie, by formułować jednoznaczne
wnioski dotyczące skuteczności wszystkich wprowadzonych rozwiązań. Będzie to możliwe
po zgromadzeniu danych obejmujących dłuższy okres funkcjonowania przepisów, m.in. po
zakończeniu cyklu aktywizacji i obserwacji trwałości zatrudnienia. Kierownictwo
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej monitoruje działanie ustawy i analizuje
informacje oraz uwagi przekazywane przez wojewódzkie i powiatowe urzędy pracy,
partnerów rynku pracy czy organizacje pracodawców. Wyniki monitoringu będą podstawą
do oceny wdrożonych przepisów i ewentualnego przygotowania odpowiednich zmian
legislacyjnych.
Pomimo krótkiego okresu, jaki upłynął od wejścia ustawy w życie należy zauważyć, że w I
kw. 2026 r. zarówno współczynnik aktywności zawodowej, jak i wskaźnik zatrudnienia w
grupie osób w wieku produkcyjnym (18-59/64 lata) wzrósł w porównaniu do analogicznego
okresu roku poprzedniego (współczynnik aktywności zawodowej osób w wieku
produkcyjnym wzrósł r/r o 0,8 pkt. proc. do 82,2%, a wskaźnik zatrudnienia osób w wieku
produkcyjnym wzrósł r/r o 1,0 pkt. proc. do 79,5%).
W I kw. 2026 r. liczba pracujących wyniosła 17,2 mln (r/r wzrost o 177 tys.), przy czym
w wieku produkcyjnym było 16,4 mln pracujących (r/r wzrost o 106 tys.). Liczba
pracujących na umowach o pracę wyniosła 13,9 mln (r/r wzrost o 91 tys.), z czego 11,8 mln
osób pracowało na umowach na czas nieokreślony (r/r wzrost o 115 tys.). Zmniejszyła się
liczba osób bezrobotnych wg BAEL (do 580 tys. - spadek o 20 tys. r/r) i biernych zawodowo
w wieku produkcyjnym (do 3,7 mln - spadek o 194 tys. r/r).
W czerwcu 2026 r. stopa bezrobocia w Polsce liczona zgodnie z definicją przyjętą przez
Eurostat wyniosła 3,1% wobec średniej dla UE na poziomie 6,0%. Oznacza to, że Polska
razem z Cyprem (3,0%) Bułgarią (3,0%) i Czechami (3,3%) utrzymuje jedną z najniższych stóp
bezrobocia w Unii Europejskiej.
Według sprawozdania MRPiPS-01 od wejścia w życie ustawy do końca maja 2026 roku
w programach aktywizacyjnych (prace subsydiowane, staże, szkolenia, prace społecznie
-- 1 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
użyteczne) oferowanych przez urzędy pracy rozpoczęło udział 150,1 tys. osób
bezrobotnych.
Ustawa zwiększyła indywidualizację pomocy na rzecz osób bezrobotnych i poszukujących
pracy oraz pracodawców. Dzięki wprowadzonym przepisom każda osoba szukająca pracy
ma wyznaczonego opiekuna - doradcę ds. zatrudnienia, który odpowiada m.in. za
przygotowanie Indywidualnego Planu Działania (IPD), na który składają się działania
realizowane przez urząd pracy (wraz z ich terminami) i działania do samodzielnej realizacji
przez osobę szukającą pracy. IPD jest przygotowywany podczas indywidualnej rozmowy z
osobą szukającą pracy i uwzględnia jej sytuację (miejsce zamieszkania, wykształcenie,
doświadczenie zawodowe itd.), potrzeby (zainteresowanie pracą stałą albo dorywczą,
wysokość wynagrodzenia itd.), możliwości i ograniczenia (np. zdrowotne, komunikacyjne).
Ustawa zwiększyła częstotliwość kontaktu PUP z osobą bezrobotną stanowiąc, że musi
mieć on miejsce przynajmniej raz na 30 dni (wcześniej przynajmniej raz na 60 dni).
Umożliwiono przy tym PUP stosowanie preferowanej przez osoby bezrobotne
częstotliwości i formy kontaktu (spotkanie w placówce, rozmowa telefoniczna albo
wymiana informacji drogą elektroniczną bądź pocztową).
Ustawą wprowadzono też zmiany, dzięki którym zwiększyła się pula ofert pracy dostępnych
w PUP i ePracy. Obowiązek zgłaszania ofert pracy do ePracy mają: organy władzy
publicznej; organy samorządów gospodarczych i zawodowych; podmioty reprezentujące
zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; podmioty reprezentujące państwowe
osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące
inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu
terytorialnego; podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które
wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne,
w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu
gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów
o ochronie konkurencji i konsumentów.
W 2025 r. odnotowano 2,5 mln wejść na stronę ePraca (średnio 22 tys. dziennie). Liczba
wolnych miejsc pracy zgłoszonych do ePracy w 2025 r. sięgnęła 652 tys., natomiast w br.
zgłoszono ich już 246 tys. Zgodnie ze stanem na 22 lipca br. w ePracy dostępnych jest
42 tys. miejsc pracy.
Zmiany wprowadzone ustawą obejmują ponadto:
— umożliwienie rejestracji w miejscu zamieszkania. Osoby bezrobotne mogą rejestrować
się w PUP zgodnym z miejscem zamieszkania, a nie zameldowania;
— zniesienie limitu wieku w bonie na zasiedlenie. Wspieranie mobilności zawodowej osób
decydujących się na podjęcie pracy poza miejscem dotychczasowego zamieszkania;
— podwyższenie stypendiów dla osób na stażach – zwiększenie wsparcia finansowego
nawet do 160% zasiłku;
— nowe możliwości dla rolników, którzy mogą rejestrować się jako bezrobotni i korzystać
z pełnego zakresu usług urzędu pracy, a jako przedsiębiorcy mają możliwość
skorzystania ze wsparcia kształcenia ustawicznego w ramach Krajowego Funduszu
Szkoleniowego (KFS);
— rozszerzenie grupy osób, które mogą skorzystać z kształcenia ustawicznego
finansowanego z KFS o wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych oraz
osoby samozatrudnione;
-- 2 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
— wspieranie aktywizacji osób w wieku starszym poprzez wprowadzenie nowych
instrumentów finansowych dla pracodawców chcących zatrudniać osoby w wieku
poprodukcyjnym (emerytów).
W odpowiedzi na pytanie drugie informuję, że definicja osoby bez kwalifikacji zawodowych
zawarta w art. 2 pkt 2 ustawy jest w ocenie kierownictwa Ministerstwa Rodziny Pracy
i Polityki Społecznej precyzyjna i prawidłowo identyfikuje osoby nieposiadające formalnych
kwalifikacji do wykonywania danego zawodu/zadań zawodowych (w tym wykształcenia
wyższego). Nie oznacza to, że osoby bez kwalifikacji zawodowych nie różnią się między sobą
posiadanym poziomem i typem wykształcenia, umiejętnościami, kompetencjami,
preferencjami zawodowymi itd. rzutującymi na ich szanse na rynku pracy. Informacje na ten
temat są zbierane w trakcie rejestracji i wykorzystywane w pośrednictwie pracy
i poradnictwie zawodowym. Ewentualne problemy mogą pojawiać się w związku z faktem,
iż oferty pracy trafiające do PUP dotyczą najczęściej określonego segmentu rynku pracy,
przede wszystkim prac fizycznych, prostych, w określonych sektorach wymagających
określonych kwalifikacji zawodowych i/lub uprawnień. Ograniczenie w wyszukiwarce ofert
pracy tylko do tych, które odpowiadają preferencjom np. osób młodych z wykształceniem
średnim ogólnokształcącym (np. atrakcyjnej pracy umysłowej, biurowej, w sektorze usług,
niewymagających ani określonych kwalifikacji i umiejętności zawodowych, ani
wykształcenia wyższego) może skutkować ich brakiem, co wynika z faktu, iż takie oferty
pracy mogą nie być zgłaszane do PUP, ewentualnie mogą w ogóle nie występować na rynku
pracy (np. oferty pracy w branży nowoczesnych technologii częściej kierowane są do osób
z wykształceniem wyższym kierunkowym lub posiadających doświadczenie zawodowe w
tej branży, aniżeli osób posiadających jedynie świadectwo maturalne).
Warto także podkreślić, że ustawa poszerzyła grupę beneficjentów wszystkich form
pomocy (również szkoleń) o osoby poszukujące pracy, w tym wszystkie osoby pracujące bez
względu na wiek, dla których dotychczasowa pomoc w aktywizacji zawodowej była bardzo
ograniczona. Ponadto:
— wprowadzono (w miejsce bonu szkoleniowego dla osób do 30 r. życia) nowy bon na
kształcenie ustawiczne bez ograniczeń wiekowych. W ramach bonu urząd pracy
finansuje do wysokości przeciętnego wynagrodzenia należność dla instytucji
szkoleniowej za realizację jednego lub kilku szkoleń, należność dla instytucji realizującej
studia podyplomowe, koszty potwierdzenia nabycia wiedzy i umiejętności lub koszty
uzyskania dokumentów potwierdzających nabycie wiedzy i umiejętności;
— uatrakcyjniono też pożyczkę szkoleniową poprzez wprowadzenie pożyczki edukacyjnej
o zachowanej maksymalnej wysokość 400% przeciętnego wynagrodzenia. Jej środki
mogą być wykorzystane nie tylko na opłacenie szkolenia, ale też studiów
podyplomowych, potwierdzenia wiedzy i umiejętności, uzyskania dokumentów
potwierdzających nabycie wiedzy i umiejętności oraz na kontynuację nauki w formach
szkolnych;
— umożliwiono umorzenie 20% kwoty pożyczki. W jej ramach nie finansuje się studiów I,
II i III stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich (istnieje osobny system pożyczek
studenckich poza system publicznych służb zatrudnienia);
— umożliwiono nabywanie formalnych kwalifikacji w ramach staży organizowanych przez
powiatowe urzędy pracy. Nabycie takich kwalifikacji wiąże się też w wypłatą dodatku
do stażu dla stażysty oraz premii dla pracodawcy, co ma zachęcać obie strony do
potwierdzania umiejętności nabywanych w trakcie stażu;
— wprowadzono rozwiązania mające na celu wyposażenie urzędów pracy w narzędzia
pozwalające na skuteczne wsparcie klientów w nabywaniu lub rozwijaniu umiejętności
-- 3 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
cyfrowych, poprzez badanie kompetencji cyfrowych i oferowanie szkoleń z tego
zakresu.
W wyniku wprowadzenia omawianych przepisów publiczne służby zatrudnienia dysponują
rozszerzonym katalogiem form pomocy, który jest lepiej dostosowany do współczesnych
wyzwań rynku pracy, a co za tym idzie zwiększonymi możliwościami udzielania wsparcia
oraz skutecznego reagowania na potrzeby osób bezrobotnych i lokalnych rynków pracy.
Pełna, pozwalająca na dokonanie rzetelnej oceny wprowadzonych rozwiązań ewaluacja,
będzie możliwa po 31 maja przyszłego roku.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.410.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18277 Pani Posłanki Lidii Czechak wraz z grupą posłów,
„w sprawie braku realnych efektów reform publicznych służb zatrudnienia oraz
anachronicznego systemu kwalifikacji systemu osób bezrobotnych”, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Na wstępie informuję, że ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach
zatrudnienia (Dz. U. z 2025 r. poz. 620 z późn. zm.) stanowi realizację zobowiązań
wynikających z Krajowego Planu Odbudowy.
Ewaluacja wprowadzonych tym aktem przepisów nastąpi po 2 latach ich obowiązywania, tj.
po 31 maja 2027 r. Na dzień dzisiejszy jest zbyt wcześnie, by formułować jednoznaczne
wnioski dotyczące skuteczności wszystkich wprowadzonych rozwiązań. Będzie to możliwe
po zgromadzeniu danych obejmujących dłuższy okres funkcjonowania przepisów, m.in. po
zakończeniu cyklu aktywizacji i obserwacji trwałości zatrudnienia. Kierownictwo
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej monitoruje działanie ustawy i analizuje
informacje oraz uwagi przekazywane przez wojewódzkie i powiatowe urzędy pracy,
partnerów rynku pracy czy organizacje pracodawców. Wyniki monitoringu będą podstawą
do oceny wdrożonych przepisów i ewentualnego przygotowania odpowiednich zmian
legislacyjnych.
Pomimo krótkiego okresu, jaki upłynął od wejścia ustawy w życie należy zauważyć, że w I
kw. 2026 r. zarówno współczynnik aktywności zawodowej, jak i wskaźnik zatrudnienia w
grupie osób w wieku produkcyjnym (18-59/64 lata) wzrósł w porównaniu do analogicznego
okresu roku poprzedniego (współczynnik aktywności zawodowej osób w wieku
produkcyjnym wzrósł r/r o 0,8 pkt. proc. do 82,2%, a wskaźnik zatrudnienia osób w wieku
produkcyjnym wzrósł r/r o 1,0 pkt. proc. do 79,5%).
W I kw. 2026 r. liczba pracujących wyniosła 17,2 mln (r/r wzrost o 177 tys.), przy czym
w wieku produkcyjnym było 16,4 mln pracujących (r/r wzrost o 106 tys.). Liczba
pracujących na umowach o pracę wyniosła 13,9 mln (r/r wzrost o 91 tys.), z czego 11,8 mln
osób pracowało na umowach na czas nieokreślony (r/r wzrost o 115 tys.). Zmniejszyła się
liczba osób bezrobotnych wg BAEL (do 580 tys. - spadek o 20 tys. r/r) i biernych zawodowo
w wieku produkcyjnym (do 3,7 mln - spadek o 194 tys. r/r).
W czerwcu 2026 r. stopa bezrobocia w Polsce liczona zgodnie z definicją przyjętą przez
Eurostat wyniosła 3,1% wobec średniej dla UE na poziomie 6,0%. Oznacza to, że Polska
razem z Cyprem (3,0%) Bułgarią (3,0%) i Czechami (3,3%) utrzymuje jedną z najniższych stóp
bezrobocia w Unii Europejskiej.
Według sprawozdania MRPiPS-01 od wejścia w życie ustawy do końca maja 2026 roku
w programach aktywizacyjnych (prace subsydiowane, staże, szkolenia, prace społecznie
-- 1 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
użyteczne) oferowanych przez urzędy pracy rozpoczęło udział 150,1 tys. osób
bezrobotnych.
Ustawa zwiększyła indywidualizację pomocy na rzecz osób bezrobotnych i poszukujących
pracy oraz pracodawców. Dzięki wprowadzonym przepisom każda osoba szukająca pracy
ma wyznaczonego opiekuna - doradcę ds. zatrudnienia, który odpowiada m.in. za
przygotowanie Indywidualnego Planu Działania (IPD), na który składają się działania
realizowane przez urząd pracy (wraz z ich terminami) i działania do samodzielnej realizacji
przez osobę szukającą pracy. IPD jest przygotowywany podczas indywidualnej rozmowy z
osobą szukającą pracy i uwzględnia jej sytuację (miejsce zamieszkania, wykształcenie,
doświadczenie zawodowe itd.), potrzeby (zainteresowanie pracą stałą albo dorywczą,
wysokość wynagrodzenia itd.), możliwości i ograniczenia (np. zdrowotne, komunikacyjne).
Ustawa zwiększyła częstotliwość kontaktu PUP z osobą bezrobotną stanowiąc, że musi
mieć on miejsce przynajmniej raz na 30 dni (wcześniej przynajmniej raz na 60 dni).
Umożliwiono przy tym PUP stosowanie preferowanej przez osoby bezrobotne
częstotliwości i formy kontaktu (spotkanie w placówce, rozmowa telefoniczna albo
wymiana informacji drogą elektroniczną bądź pocztową).
Ustawą wprowadzono też zmiany, dzięki którym zwiększyła się pula ofert pracy dostępnych
w PUP i ePracy. Obowiązek zgłaszania ofert pracy do ePracy mają: organy władzy
publicznej; organy samorządów gospodarczych i zawodowych; podmioty reprezentujące
zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; podmioty reprezentujące państwowe
osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące
inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu
terytorialnego; podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które
wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne,
w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu
gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów
o ochronie konkurencji i konsumentów.
W 2025 r. odnotowano 2,5 mln wejść na stronę ePraca (średnio 22 tys. dziennie). Liczba
wolnych miejsc pracy zgłoszonych do ePracy w 2025 r. sięgnęła 652 tys., natomiast w br.
zgłoszono ich już 246 tys. Zgodnie ze stanem na 22 lipca br. w ePracy dostępnych jest
42 tys. miejsc pracy.
Zmiany wprowadzone ustawą obejmują ponadto:
— umożliwienie rejestracji w miejscu zamieszkania. Osoby bezrobotne mogą rejestrować
się w PUP zgodnym z miejscem zamieszkania, a nie zameldowania;
— zniesienie limitu wieku w bonie na zasiedlenie. Wspieranie mobilności zawodowej osób
decydujących się na podjęcie pracy poza miejscem dotychczasowego zamieszkania;
— podwyższenie stypendiów dla osób na stażach – zwiększenie wsparcia finansowego
nawet do 160% zasiłku;
— nowe możliwości dla rolników, którzy mogą rejestrować się jako bezrobotni i korzystać
z pełnego zakresu usług urzędu pracy, a jako przedsiębiorcy mają możliwość
skorzystania ze wsparcia kształcenia ustawicznego w ramach Krajowego Funduszu
Szkoleniowego (KFS);
— rozszerzenie grupy osób, które mogą skorzystać z kształcenia ustawicznego
finansowanego z KFS o wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych oraz
osoby samozatrudnione;
-- 2 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
— wspieranie aktywizacji osób w wieku starszym poprzez wprowadzenie nowych
instrumentów finansowych dla pracodawców chcących zatrudniać osoby w wieku
poprodukcyjnym (emerytów).
W odpowiedzi na pytanie drugie informuję, że definicja osoby bez kwalifikacji zawodowych
zawarta w art. 2 pkt 2 ustawy jest w ocenie kierownictwa Ministerstwa Rodziny Pracy
i Polityki Społecznej precyzyjna i prawidłowo identyfikuje osoby nieposiadające formalnych
kwalifikacji do wykonywania danego zawodu/zadań zawodowych (w tym wykształcenia
wyższego). Nie oznacza to, że osoby bez kwalifikacji zawodowych nie różnią się między sobą
posiadanym poziomem i typem wykształcenia, umiejętnościami, kompetencjami,
preferencjami zawodowymi itd. rzutującymi na ich szanse na rynku pracy. Informacje na ten
temat są zbierane w trakcie rejestracji i wykorzystywane w pośrednictwie pracy
i poradnictwie zawodowym. Ewentualne problemy mogą pojawiać się w związku z faktem,
iż oferty pracy trafiające do PUP dotyczą najczęściej określonego segmentu rynku pracy,
przede wszystkim prac fizycznych, prostych, w określonych sektorach wymagających
określonych kwalifikacji zawodowych i/lub uprawnień. Ograniczenie w wyszukiwarce ofert
pracy tylko do tych, które odpowiadają preferencjom np. osób młodych z wykształceniem
średnim ogólnokształcącym (np. atrakcyjnej pracy umysłowej, biurowej, w sektorze usług,
niewymagających ani określonych kwalifikacji i umiejętności zawodowych, ani
wykształcenia wyższego) może skutkować ich brakiem, co wynika z faktu, iż takie oferty
pracy mogą nie być zgłaszane do PUP, ewentualnie mogą w ogóle nie występować na rynku
pracy (np. oferty pracy w branży nowoczesnych technologii częściej kierowane są do osób
z wykształceniem wyższym kierunkowym lub posiadających doświadczenie zawodowe w
tej branży, aniżeli osób posiadających jedynie świadectwo maturalne).
Warto także podkreślić, że ustawa poszerzyła grupę beneficjentów wszystkich form
pomocy (również szkoleń) o osoby poszukujące pracy, w tym wszystkie osoby pracujące bez
względu na wiek, dla których dotychczasowa pomoc w aktywizacji zawodowej była bardzo
ograniczona. Ponadto:
— wprowadzono (w miejsce bonu szkoleniowego dla osób do 30 r. życia) nowy bon na
kształcenie ustawiczne bez ograniczeń wiekowych. W ramach bonu urząd pracy
finansuje do wysokości przeciętnego wynagrodzenia należność dla instytucji
szkoleniowej za realizację jednego lub kilku szkoleń, należność dla instytucji realizującej
studia podyplomowe, koszty potwierdzenia nabycia wiedzy i umiejętności lub koszty
uzyskania dokumentów potwierdzających nabycie wiedzy i umiejętności;
— uatrakcyjniono też pożyczkę szkoleniową poprzez wprowadzenie pożyczki edukacyjnej
o zachowanej maksymalnej wysokość 400% przeciętnego wynagrodzenia. Jej środki
mogą być wykorzystane nie tylko na opłacenie szkolenia, ale też studiów
podyplomowych, potwierdzenia wiedzy i umiejętności, uzyskania dokumentów
potwierdzających nabycie wiedzy i umiejętności oraz na kontynuację nauki w formach
szkolnych;
— umożliwiono umorzenie 20% kwoty pożyczki. W jej ramach nie finansuje się studiów I,
II i III stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich (istnieje osobny system pożyczek
studenckich poza system publicznych służb zatrudnienia);
— umożliwiono nabywanie formalnych kwalifikacji w ramach staży organizowanych przez
powiatowe urzędy pracy. Nabycie takich kwalifikacji wiąże się też w wypłatą dodatku
do stażu dla stażysty oraz premii dla pracodawcy, co ma zachęcać obie strony do
potwierdzania umiejętności nabywanych w trakcie stażu;
— wprowadzono rozwiązania mające na celu wyposażenie urzędów pracy w narzędzia
pozwalające na skuteczne wsparcie klientów w nabywaniu lub rozwijaniu umiejętności
-- 3 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
cyfrowych, poprzez badanie kompetencji cyfrowych i oferowanie szkoleń z tego
zakresu.
W wyniku wprowadzenia omawianych przepisów publiczne służby zatrudnienia dysponują
rozszerzonym katalogiem form pomocy, który jest lepiej dostosowany do współczesnych
wyzwań rynku pracy, a co za tym idzie zwiększonymi możliwościami udzielania wsparcia
oraz skutecznego reagowania na potrzeby osób bezrobotnych i lokalnych rynków pracy.
Pełna, pozwalająca na dokonanie rzetelnej oceny wprowadzonych rozwiązań ewaluacja,
będzie możliwa po 31 maja przyszłego roku.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --