Interpelacja nr 18265
Interpelacja w sprawie zapobiegania rozprzestrzenianiu się zakażeń HIV, HCV i innymi chorobami zakaźnymi w sezonie wakacyjnym
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (63%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zapobiegania rozprzestrzenianiu się zakażeń HIV, HCV i innymi chorobami zakaźnymi w sezonie wakacyjnym
Interpelacja nr 18265
do ministra zdrowia
w sprawie zapobiegania rozprzestrzenianiu się zakażeń HIV, HCV i innymi chorobami zakaźnymi w sezonie wakacyjnym
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic, Jolanta Niezgodzka, Joanna Wicha
Data wpływu: 03-07-2026
Szanowna Pani Minister,
sezon wakacyjny to okres, w którym statystycznie rośnie liczba zachowań ryzykownych sprzyjających transmisji zakażeń przenoszonych drogą płciową oraz krwiopochodnych, takich jak HIV czy wirus zapalenia wątroby typu C (HCV). Skuteczna kontrola epidemiologiczna nad tymi zakażeniami opiera się na dwóch filarach: powszechnej, anonimowej diagnostyce oraz natychmiastowym włączeniu leczenia, które w przypadku HIV redukuje wiremię do poziomu niewykrywalnego, uniemożliwiając dalsze zakażanie partnerów.
W Polsce działa sieć Punktów Konsultacyjno-Diagnostycznych (PKD), w których można wykonać test na HIV anonimowo i bezpłatnie. Niemniej jednak, ramy prawne i finansowe dotyczące szerszych programów profilaktycznych (w tym profilaktyki przedekspozycyjnej – PrEP) oraz diagnostyki potwierdzającej (w przypadku dodatniego wyniku testu przesiewowego) dla cudzoziemców nieposiadających ubezpieczenia w NFZ pozostają głęboko niejasne.
Wielu cudzoziemców (w tym migranci zarobkowi pracujący w szarej strefie, studenci zagraniczni czy osoby oczekujące na decyzje pobytowe) boryka się z brakiem ciągłości ubezpieczenia zdrowotnego. W momencie, gdy osoba nieubezpieczona otrzymuje dodatni wynik testu przesiewowego w kierunku HIV lub HCV, placówki medyczne często odmawiają dalszej diagnostyki laboratoryjnej (np. oznaczania poziomu RNA wirusa) oraz włączenia do programów lekowych (np. Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i Opieki nad Żyjącymi z HIV i Chorymi na AIDS), argumentując to brakiem prawa do świadczeń finansowanych przez NFZ.
Taka sytuacja rodzi dramatyczne konsekwencje dla zdrowia publicznego. Osoba zakażona HIV lub HCV, która z powodu barier finansowych i niejasnych przepisów nie zostanie zdiagnozowana i poddana terapii, pozostaje źródłem zakażenia dla kolejnych osób. W kontekście migracji oraz wzmożonej mobilności w okresie wakacyjnym, ignorowanie tej grupy pacjentów bezpośrednio uderza w bezpieczeństwo zdrowotne całego społeczeństwa.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie konkretne działania profilaktyczne i edukacyjne w zakresie zapobiegania zakażeniom HIV, HCV oraz innym chorobom przenoszonym drogą płciową zaplanowało Ministerstwo Zdrowia na sezon wakacyjny 2026 r., ze szczególnym uwzględnieniem populacji cudzoziemców?
Jaka jest oficjalna procedura postępowania w sytuacji, gdy u nieubezpieczonego cudzoziemca szybki test przesiewowy (np. w PKD) da wynik dodatni? Kto i z jakich środków finansuje wówczas specjalistyczną diagnostykę potwierdzającą?
Czy cudzoziemcy nieposiadający uprawnień do ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce mają zagwarantowany bezpłatny dostęp do leczenia antyretrowirusowego (ARV) w ramach programów polityki zdrowotnej Ministerstwa Zdrowia natychmiast po wykryciu zakażenia HIV? Jeśli tak, na jakiej podstawie prawnej?
Czy resort planuje systemowe i finansowe wsparcie dla organizacji pozarządowych oraz placówek medycznych prowadzących profilaktykę zakażeń (np. dystrybucję prezerwatyw, programy redukcji szkód, dostęp do PrEP) wśród migrantów, w celu zminimalizowania ryzyka transmisji wirusów w okresie letnim?
Z poważaniem
dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 18265
do ministra zdrowia
w sprawie zapobiegania rozprzestrzenianiu się zakażeń HIV, HCV i innymi chorobami zakaźnymi w sezonie wakacyjnym
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic, Jolanta Niezgodzka, Joanna Wicha
Data wpływu: 03-07-2026
Szanowna Pani Minister,
sezon wakacyjny to okres, w którym statystycznie rośnie liczba zachowań ryzykownych sprzyjających transmisji zakażeń przenoszonych drogą płciową oraz krwiopochodnych, takich jak HIV czy wirus zapalenia wątroby typu C (HCV). Skuteczna kontrola epidemiologiczna nad tymi zakażeniami opiera się na dwóch filarach: powszechnej, anonimowej diagnostyce oraz natychmiastowym włączeniu leczenia, które w przypadku HIV redukuje wiremię do poziomu niewykrywalnego, uniemożliwiając dalsze zakażanie partnerów.
W Polsce działa sieć Punktów Konsultacyjno-Diagnostycznych (PKD), w których można wykonać test na HIV anonimowo i bezpłatnie. Niemniej jednak, ramy prawne i finansowe dotyczące szerszych programów profilaktycznych (w tym profilaktyki przedekspozycyjnej – PrEP) oraz diagnostyki potwierdzającej (w przypadku dodatniego wyniku testu przesiewowego) dla cudzoziemców nieposiadających ubezpieczenia w NFZ pozostają głęboko niejasne.
Wielu cudzoziemców (w tym migranci zarobkowi pracujący w szarej strefie, studenci zagraniczni czy osoby oczekujące na decyzje pobytowe) boryka się z brakiem ciągłości ubezpieczenia zdrowotnego. W momencie, gdy osoba nieubezpieczona otrzymuje dodatni wynik testu przesiewowego w kierunku HIV lub HCV, placówki medyczne często odmawiają dalszej diagnostyki laboratoryjnej (np. oznaczania poziomu RNA wirusa) oraz włączenia do programów lekowych (np. Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i Opieki nad Żyjącymi z HIV i Chorymi na AIDS), argumentując to brakiem prawa do świadczeń finansowanych przez NFZ.
Taka sytuacja rodzi dramatyczne konsekwencje dla zdrowia publicznego. Osoba zakażona HIV lub HCV, która z powodu barier finansowych i niejasnych przepisów nie zostanie zdiagnozowana i poddana terapii, pozostaje źródłem zakażenia dla kolejnych osób. W kontekście migracji oraz wzmożonej mobilności w okresie wakacyjnym, ignorowanie tej grupy pacjentów bezpośrednio uderza w bezpieczeństwo zdrowotne całego społeczeństwa.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie konkretne działania profilaktyczne i edukacyjne w zakresie zapobiegania zakażeniom HIV, HCV oraz innym chorobom przenoszonym drogą płciową zaplanowało Ministerstwo Zdrowia na sezon wakacyjny 2026 r., ze szczególnym uwzględnieniem populacji cudzoziemców?
Jaka jest oficjalna procedura postępowania w sytuacji, gdy u nieubezpieczonego cudzoziemca szybki test przesiewowy (np. w PKD) da wynik dodatni? Kto i z jakich środków finansuje wówczas specjalistyczną diagnostykę potwierdzającą?
Czy cudzoziemcy nieposiadający uprawnień do ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce mają zagwarantowany bezpłatny dostęp do leczenia antyretrowirusowego (ARV) w ramach programów polityki zdrowotnej Ministerstwa Zdrowia natychmiast po wykryciu zakażenia HIV? Jeśli tak, na jakiej podstawie prawnej?
Czy resort planuje systemowe i finansowe wsparcie dla organizacji pozarządowych oraz placówek medycznych prowadzących profilaktykę zakażeń (np. dystrybucję prezerwatyw, programy redukcji szkód, dostęp do PrEP) wśród migrantów, w celu zminimalizowania ryzyka transmisji wirusów w okresie letnim?
Z poważaniem
dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.1 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9634 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.37.2026.MB
Warszawa, 24 lipca 2026
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na Interpelację nr 18265 pani poseł Anity Kucharskiej-Dziedzic i innych
posłanek w sprawie zapobiegania rozprzestrzenianiu się zakażeń HIV, HCV oraz innymi
chorobami zakaźnymi w sezonie wakacyjnym, proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Krajowe Centrum ds. AIDS realizuje w sposób ciągły działania informacyjno-edukacyjne i
profilaktyczne w zakresie zapobiegania zakażeniom HIV, HCV oraz innym zakażeniom
przenoszonym drogą płciową, które mają charakter powszechny i są dostępne dla
wszystkich osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od
obywatelstwa. Działania są prowadzone, również w okresie wakacyjnym 2026 r., zgodnie z
Harmonogramem realizacji Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i
Zwalczania AIDS, opracowanym na lata 2022–2026. Działania te obejmują przede
wszystkim współpracę z wojewódzkimi i powiatowymi stacjami sanitarno-
epidemiologicznymi, punktami konsultacyjno-diagnostycznymi (PKD), urzędami
wojewódzkimi i marszałkowskimi oraz pozostałymi realizatorami Krajowego Programu, w
tym organizacjami pozarządowymi i organizacjami pacjenckimi. Istotnym elementem
działań jest także prowadzenie komunikacji za pośrednictwem strony internetowej
www.gov.pl/web/aids i mediów społecznościowych: Facebook
https://www.facebook.com/kcaids/ oraz YouTube
https://www.youtube.com/user/kcdsaids.
Krajowe Centrum ds. AIDS opracowuje, publikuje i dystrybuuje materiały informacyjno-
edukacyjne skierowane do różnych grup odbiorców, zarówno zawodowych, jak i
społecznych. W miarę możliwości materiały są również tłumaczone na język ukraiński i
angielski. Materiały te dostarczają niezbędnych informacji nie tylko klientom PKD, lecz
także innym uczestnikom wydarzeń, np. związanych z akcyjnym testowaniem
przesiewowym, podczas spotkań bezpośrednich z odbiorcami, np. w trakcie pikników
zdrowia czy koncertów. Materiały są przekazywane na bieżąco również zainteresowanym
realizatorom Krajowego Programu. Publikacje dostępne są w wersji elektronicznej i
papierowej: https://www.gov.pl/web/aids/publikacje.
W ramach konkursu na organizowanie akcji testowania przesiewowego w kierunku HIV,
kiły i HCV poza placówkami medycznymi, podczas wydarzeń takich jak koncerty i pikniki,
gromadzących ludność lokalną, turystów oraz inne osoby przebywające w miejscach
prowadzenia akcji, organizacje pozarządowe z całej Polski otrzymały dotacje:
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Towarzystwo Rozwoju Rodziny oddział w Zielonej Górze – Akcyjne testowanie
pozamedyczne w kierunku HIV, HCV i kiły podczas 32. Pol’and’Rock Festival, w
dniach 30 lipca – 1 sierpnia na lotnisku Czaplinek-Broczyno
Stowarzyszenie "Podwale Siedem" – Akcyjne testowanie przesiewowe w kierunku
HIV, kiły i HCV mieszkańców Dolnego Śląska i Opolszczyzny oraz osób
odwiedzających (również̇ w celach zarobkowych) oba województwa
Stowarzyszenie Wolontariuszy DADU – Anonimowe i bezpłatne testowanie w
kierunku HIV, HCV, kiły oraz poszerzenie oferty diagnostycznej w kierunku innych
chorób przenoszonych drogą płciową. „Program Profilaktyki i Wczesnego
Wykrywania STI+”
Stowarzyszenie Bądź z Nami – 3 x T – Akcyjne testowanie w kierunku HIV, kiły i
HCV poza placówkami medycznymi
Stowarzyszenie Profilaktyki Zdrowotnej "Jeden Świat" – Akcje szybkiego
testowania 2026
Fundacja Edukacji Społecznej – Akcyjne testowanie przesiewowe w kierunku HIV,
kiły i HCV poza placówkami medycznymi – BLIŻEJ CIEBIE
Fundacja Edukacji Społecznej – Plenerowa akcja anonimowego i bezpłatnego
testowania przesiewowego (szybkie testy kasetkowe) w kierunku zakażenia HIV,
HCV oraz kiły w mobilnym kamperze podczas Pikniku Profilaktycznego
wieńczącego X Onko Tour 8 sierpnia 2026 r.
Stowarzyszenie Grupa Stonewall – Testowanie w kierunku HIV, kiły i HCV w
poznańskich klubach i w trakcie imprez publicznych
Fundacja Pomorski Dom Nadziei – „Sprawdź się” – akcje testowania w kierunku
HIV, HCV i kiły na Pomorzu
Stowarzyszenie "AGAPE" – AGAPE w akcji
Fundacja Parasol – Mobilny Punkt Testowania
Stowarzyszenie Faros – Test Fest – szybkie testowanie w kierunku HIV, HCV i kiły
w województwie podlaskim 2026
Towarzystwo Rozwoju Rodziny Zielona Góra – Akcyjne testowanie pozamedyczne
w kierunku HIV, HCV i kiły
Górnośląskie Stowarzyszenie "Wspólnota" – AKCJA TEST!
W przypadku uzyskania dodatniego (reaktywnego) wyniku szybkiego testu przesiewowego
w kierunku HIV w PKD, obowiązujące procedury nie uzależniają dalszego postępowania
diagnostycznego od posiadania obywatelstwa polskiego ani statusu ubezpieczenia
zdrowotnego osoby badanej. Badania w PKD wykonywane są anonimowo, bezpłatnie i bez
skierowania, z zapewnieniem poradnictwa okołotestowego.
Zgodnie z obowiązującymi standardami, w przypadku uzyskania reaktywnego wyniku
badania przesiewowego laboratorium współpracujące z PKD przekazuje próbkę krwi do
laboratorium wykonującego badania potwierdzające, wraz z zaleceniem wykonania testu w
kierunku HIV. Zakup testów przesiewowych oraz finansowanie badań potwierdzających
zapewnia Krajowe Centrum ds. AIDS z budżetu Ministra Zdrowia i nie obciąża osoby
badanej, niezależnie od jej statusu ubezpieczeniowego i obywatelstwa.
Cudzoziemcy nieposiadający uprawnień do ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce mogą
zostać objęci bezpłatnym leczeniem antyretrowirusowym (ARV) w ramach Rządowego
Programu Polityki Zdrowotnej „Leczenie antyretrowirusowe osób żyjących z wirusem HIV
w Polsce”, pod warunkiem spełnienia kryteriów kwalifikacji określonych w Programie.
Podstawę prawną stanowi art. 41
ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz
zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, zgodnie z którym programem leczenia ARV
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
są objęte wszystkie osoby zakażone HIV i chore na AIDS przebywające na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od statusu ubezpieczeniowego.
Program obejmuje również cudzoziemców, którzy nie posiadają innych możliwości
uzyskania leczenia ARV, niezależnie od statusu ubezpieczeniowego, do czasu uzyskania
możliwości kontynuowania terapii w kraju pochodzenia. Jednocześnie w każdym przypadku
rekomendowane jest uzyskanie przez pacjenta tytułu do powszechnego ubezpieczenia
zdrowotnego, niezależnie od sposobu jego nabycia.
Należy jednocześnie podkreślić, że Program zapewnia finansowanie leczenia
antyretrowirusowego osobom objętym jego zakresem. Finansowanie pozostałych
świadczeń medycznych, takich jak ambulatoryjne porady specjalistyczne czy diagnostyka, w
przypadku osób nieposiadających uprawnień do świadczeń opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych, pozostaje odrębnym zagadnieniem.
Wsparcie systemowe i finansowe dla organizacji pozarządowych na zadania z zakresu
profilaktyki HIV/STI jest prowadzone w ramach realizacji Krajowego Programu
Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS. W 2026 roku uruchomiono
postępowanie konkursowe na realizację zadań zlecanych organizacjom pozarządowym,
polegających na organizowaniu akcji testowania przesiewowego w kierunku HIV, kiły i HCV
poza placówkami medycznymi. Podpisano również umowy z 9 organizacjami
pozarządowymi na działania wsparciowe dla osób żyjących z HIV, bez określania
narodowości beneficjentów. Ponadto organizacje pozarządowe systemowo od ponad 20 lat
prowadzą takie projekty jak Telefon Zaufania HIV/AIDS i PKD w całej Polsce.
Należy wskazać, że programy profilaktyczne, w tym np. zakup i dystrybucja prezerwatyw,
mogą być realizowane przez organizacje pozarządowe w ramach zawartych umów
dotacyjnych. Zakres tych działań pozostaje w gestii organizacji i wynika ze złożonych i
przygotowanych przez nie wniosków na dofinansowanie (np. w ramach konkursów w
zakresie akcyjnego testowania), a inicjatywa w tym zakresie leży po stronie organizacji
pozarządowej.
W przypadku profilaktyki przedekspozycyjnej (PrEP) należy podkreślić, że jej stosowanie
zleca wyłącznie lekarz po przeprowadzeniu niezbędnych badań. Świadczenie to może być
realizowane np. w ramach świadczeń zdrowotnych. PrEP jest profilaktyką farmakologiczną,
która wymaga kwalifikacji medycznej, obejmującej ocenę ryzyka zakażenia HIV,
wykluczenie istniejącego zakażenia oraz wykonanie badań laboratoryjnych (m.in. w
kierunku HIV, czynności nerek, a często także innych zakażeń przenoszonych drogą
płciową). Z tego faktu wynika, że niezbędna jest ciągłość opieki i monitorowanie.
Kluczowa jest również adherencja, czyli prawidłowe stosowanie leku. Jednym z elementów
tego rodzaju profilaktyki jest ocena i wspieranie regularnego przyjmowania PrEP, ponieważ
nieprawidłowe stosowanie może zmniejszać skuteczność ochrony przed HIV.
PrEP nie zawsze polega na „braniu tabletek tylko na wakacje”. Chociaż u części osób
(wyłącznie w określonych grupach, zgodnie z wytycznymi) możliwe jest stosowanie doraźne
(„2-1-1”), również ono wymaga odpowiedniej kwalifikacji, edukacji i znajomości właściwego
schematu dawkowania. Programy zdrowotne mają określone kryteria kwalifikacji i cele,
dlatego udostępnianie PrEP wyłącznie osobom korzystającym z niej okazjonalnie może nie
spełniać ich założeń, ponieważ PrEP nie chroni przed wszystkimi zakażeniami
przenoszonymi drogą płciową.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.37.2026.MB
Warszawa, 24 lipca 2026
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na Interpelację nr 18265 pani poseł Anity Kucharskiej-Dziedzic i innych
posłanek w sprawie zapobiegania rozprzestrzenianiu się zakażeń HIV, HCV oraz innymi
chorobami zakaźnymi w sezonie wakacyjnym, proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Krajowe Centrum ds. AIDS realizuje w sposób ciągły działania informacyjno-edukacyjne i
profilaktyczne w zakresie zapobiegania zakażeniom HIV, HCV oraz innym zakażeniom
przenoszonym drogą płciową, które mają charakter powszechny i są dostępne dla
wszystkich osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od
obywatelstwa. Działania są prowadzone, również w okresie wakacyjnym 2026 r., zgodnie z
Harmonogramem realizacji Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i
Zwalczania AIDS, opracowanym na lata 2022–2026. Działania te obejmują przede
wszystkim współpracę z wojewódzkimi i powiatowymi stacjami sanitarno-
epidemiologicznymi, punktami konsultacyjno-diagnostycznymi (PKD), urzędami
wojewódzkimi i marszałkowskimi oraz pozostałymi realizatorami Krajowego Programu, w
tym organizacjami pozarządowymi i organizacjami pacjenckimi. Istotnym elementem
działań jest także prowadzenie komunikacji za pośrednictwem strony internetowej
www.gov.pl/web/aids i mediów społecznościowych: Facebook
https://www.facebook.com/kcaids/ oraz YouTube
https://www.youtube.com/user/kcdsaids.
Krajowe Centrum ds. AIDS opracowuje, publikuje i dystrybuuje materiały informacyjno-
edukacyjne skierowane do różnych grup odbiorców, zarówno zawodowych, jak i
społecznych. W miarę możliwości materiały są również tłumaczone na język ukraiński i
angielski. Materiały te dostarczają niezbędnych informacji nie tylko klientom PKD, lecz
także innym uczestnikom wydarzeń, np. związanych z akcyjnym testowaniem
przesiewowym, podczas spotkań bezpośrednich z odbiorcami, np. w trakcie pikników
zdrowia czy koncertów. Materiały są przekazywane na bieżąco również zainteresowanym
realizatorom Krajowego Programu. Publikacje dostępne są w wersji elektronicznej i
papierowej: https://www.gov.pl/web/aids/publikacje.
W ramach konkursu na organizowanie akcji testowania przesiewowego w kierunku HIV,
kiły i HCV poza placówkami medycznymi, podczas wydarzeń takich jak koncerty i pikniki,
gromadzących ludność lokalną, turystów oraz inne osoby przebywające w miejscach
prowadzenia akcji, organizacje pozarządowe z całej Polski otrzymały dotacje:
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Towarzystwo Rozwoju Rodziny oddział w Zielonej Górze – Akcyjne testowanie
pozamedyczne w kierunku HIV, HCV i kiły podczas 32. Pol’and’Rock Festival, w
dniach 30 lipca – 1 sierpnia na lotnisku Czaplinek-Broczyno
Stowarzyszenie "Podwale Siedem" – Akcyjne testowanie przesiewowe w kierunku
HIV, kiły i HCV mieszkańców Dolnego Śląska i Opolszczyzny oraz osób
odwiedzających (również̇ w celach zarobkowych) oba województwa
Stowarzyszenie Wolontariuszy DADU – Anonimowe i bezpłatne testowanie w
kierunku HIV, HCV, kiły oraz poszerzenie oferty diagnostycznej w kierunku innych
chorób przenoszonych drogą płciową. „Program Profilaktyki i Wczesnego
Wykrywania STI+”
Stowarzyszenie Bądź z Nami – 3 x T – Akcyjne testowanie w kierunku HIV, kiły i
HCV poza placówkami medycznymi
Stowarzyszenie Profilaktyki Zdrowotnej "Jeden Świat" – Akcje szybkiego
testowania 2026
Fundacja Edukacji Społecznej – Akcyjne testowanie przesiewowe w kierunku HIV,
kiły i HCV poza placówkami medycznymi – BLIŻEJ CIEBIE
Fundacja Edukacji Społecznej – Plenerowa akcja anonimowego i bezpłatnego
testowania przesiewowego (szybkie testy kasetkowe) w kierunku zakażenia HIV,
HCV oraz kiły w mobilnym kamperze podczas Pikniku Profilaktycznego
wieńczącego X Onko Tour 8 sierpnia 2026 r.
Stowarzyszenie Grupa Stonewall – Testowanie w kierunku HIV, kiły i HCV w
poznańskich klubach i w trakcie imprez publicznych
Fundacja Pomorski Dom Nadziei – „Sprawdź się” – akcje testowania w kierunku
HIV, HCV i kiły na Pomorzu
Stowarzyszenie "AGAPE" – AGAPE w akcji
Fundacja Parasol – Mobilny Punkt Testowania
Stowarzyszenie Faros – Test Fest – szybkie testowanie w kierunku HIV, HCV i kiły
w województwie podlaskim 2026
Towarzystwo Rozwoju Rodziny Zielona Góra – Akcyjne testowanie pozamedyczne
w kierunku HIV, HCV i kiły
Górnośląskie Stowarzyszenie "Wspólnota" – AKCJA TEST!
W przypadku uzyskania dodatniego (reaktywnego) wyniku szybkiego testu przesiewowego
w kierunku HIV w PKD, obowiązujące procedury nie uzależniają dalszego postępowania
diagnostycznego od posiadania obywatelstwa polskiego ani statusu ubezpieczenia
zdrowotnego osoby badanej. Badania w PKD wykonywane są anonimowo, bezpłatnie i bez
skierowania, z zapewnieniem poradnictwa okołotestowego.
Zgodnie z obowiązującymi standardami, w przypadku uzyskania reaktywnego wyniku
badania przesiewowego laboratorium współpracujące z PKD przekazuje próbkę krwi do
laboratorium wykonującego badania potwierdzające, wraz z zaleceniem wykonania testu w
kierunku HIV. Zakup testów przesiewowych oraz finansowanie badań potwierdzających
zapewnia Krajowe Centrum ds. AIDS z budżetu Ministra Zdrowia i nie obciąża osoby
badanej, niezależnie od jej statusu ubezpieczeniowego i obywatelstwa.
Cudzoziemcy nieposiadający uprawnień do ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce mogą
zostać objęci bezpłatnym leczeniem antyretrowirusowym (ARV) w ramach Rządowego
Programu Polityki Zdrowotnej „Leczenie antyretrowirusowe osób żyjących z wirusem HIV
w Polsce”, pod warunkiem spełnienia kryteriów kwalifikacji określonych w Programie.
Podstawę prawną stanowi art. 41
ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz
zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, zgodnie z którym programem leczenia ARV
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
są objęte wszystkie osoby zakażone HIV i chore na AIDS przebywające na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od statusu ubezpieczeniowego.
Program obejmuje również cudzoziemców, którzy nie posiadają innych możliwości
uzyskania leczenia ARV, niezależnie od statusu ubezpieczeniowego, do czasu uzyskania
możliwości kontynuowania terapii w kraju pochodzenia. Jednocześnie w każdym przypadku
rekomendowane jest uzyskanie przez pacjenta tytułu do powszechnego ubezpieczenia
zdrowotnego, niezależnie od sposobu jego nabycia.
Należy jednocześnie podkreślić, że Program zapewnia finansowanie leczenia
antyretrowirusowego osobom objętym jego zakresem. Finansowanie pozostałych
świadczeń medycznych, takich jak ambulatoryjne porady specjalistyczne czy diagnostyka, w
przypadku osób nieposiadających uprawnień do świadczeń opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych, pozostaje odrębnym zagadnieniem.
Wsparcie systemowe i finansowe dla organizacji pozarządowych na zadania z zakresu
profilaktyki HIV/STI jest prowadzone w ramach realizacji Krajowego Programu
Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS. W 2026 roku uruchomiono
postępowanie konkursowe na realizację zadań zlecanych organizacjom pozarządowym,
polegających na organizowaniu akcji testowania przesiewowego w kierunku HIV, kiły i HCV
poza placówkami medycznymi. Podpisano również umowy z 9 organizacjami
pozarządowymi na działania wsparciowe dla osób żyjących z HIV, bez określania
narodowości beneficjentów. Ponadto organizacje pozarządowe systemowo od ponad 20 lat
prowadzą takie projekty jak Telefon Zaufania HIV/AIDS i PKD w całej Polsce.
Należy wskazać, że programy profilaktyczne, w tym np. zakup i dystrybucja prezerwatyw,
mogą być realizowane przez organizacje pozarządowe w ramach zawartych umów
dotacyjnych. Zakres tych działań pozostaje w gestii organizacji i wynika ze złożonych i
przygotowanych przez nie wniosków na dofinansowanie (np. w ramach konkursów w
zakresie akcyjnego testowania), a inicjatywa w tym zakresie leży po stronie organizacji
pozarządowej.
W przypadku profilaktyki przedekspozycyjnej (PrEP) należy podkreślić, że jej stosowanie
zleca wyłącznie lekarz po przeprowadzeniu niezbędnych badań. Świadczenie to może być
realizowane np. w ramach świadczeń zdrowotnych. PrEP jest profilaktyką farmakologiczną,
która wymaga kwalifikacji medycznej, obejmującej ocenę ryzyka zakażenia HIV,
wykluczenie istniejącego zakażenia oraz wykonanie badań laboratoryjnych (m.in. w
kierunku HIV, czynności nerek, a często także innych zakażeń przenoszonych drogą
płciową). Z tego faktu wynika, że niezbędna jest ciągłość opieki i monitorowanie.
Kluczowa jest również adherencja, czyli prawidłowe stosowanie leku. Jednym z elementów
tego rodzaju profilaktyki jest ocena i wspieranie regularnego przyjmowania PrEP, ponieważ
nieprawidłowe stosowanie może zmniejszać skuteczność ochrony przed HIV.
PrEP nie zawsze polega na „braniu tabletek tylko na wakacje”. Chociaż u części osób
(wyłącznie w określonych grupach, zgodnie z wytycznymi) możliwe jest stosowanie doraźne
(„2-1-1”), również ono wymaga odpowiedniej kwalifikacji, edukacji i znajomości właściwego
schematu dawkowania. Programy zdrowotne mają określone kryteria kwalifikacji i cele,
dlatego udostępnianie PrEP wyłącznie osobom korzystającym z niej okazjonalnie może nie
spełniać ich założeń, ponieważ PrEP nie chroni przed wszystkimi zakażeniami
przenoszonymi drogą płciową.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --