Interpelacja nr 18236
Interpelacja w sprawie celowego i bezprawnego zaniżania wysokości świadczeń wspierających dla osób powyżej 75. roku życia
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie celowego i bezprawnego zaniżania wysokości świadczeń wspierających dla osób powyżej 75. roku życia
Interpelacja nr 18236
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie celowego i bezprawnego zaniżania wysokości świadczeń wspierających dla osób powyżej 75. roku życia
Zgłaszający: Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa
Data wpływu: 02-07-2026
Szanowna Pani Minister,
w grudniu 2024 roku pełnomocnik rządu Łukasz Krasoń skierował wytyczne do przewodniczących wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności. Wspomniane wytyczne wykraczają jednak poza upoważnienie ustawowe, ponieważ nakazano w nich obniżkę punktów w poziomie potrzeby wsparcia osobom niepełnosprawnym 75+, jedynie na podstawie kryterium wieku. Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i rozporządzenie w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia nic nie mówią o restrykcjach punktowych dla osób niepełnosprawnych z uwagi na wiek. Wytyczne wydane przez pełnomocnika rządu są więc bezprawne i jawnie dyskryminują osoby w podeszłym wieku.
W tej sprawie interweniował już, zwracając się do rządu również rzecznik praw obywatelskich, który także ma poważne wątpliwości prawne co do wydanych wytycznych. Wytyczne nakazują, by osobom w wieku powyżej 75. lat w poszczególnych kategoriach przyznawać maksymalnie 2,7 punktu zamiast 4, argumentując to w sposób wysoce kontrowersyjny, bo rzekomym nałożeniem się niepełnosprawności oraz niesamodzielności wynikającej z "naturalnego starzenia się". Tego rodzaju limity dotykają również osób niewidomych, niesłyszących czy osób poruszających się na wózkach aktywnych, z góry pozbawiając ich szans na uzyskanie maksymalnej puli 100 punktów.
Sztuczne obniżenie wyniku o zaledwie kilka punktów powoduje nagle spadek do niższego progu wypłaty (co oznacza utratę rzędu tysięcy złotych rocznie, np. spadek świadczenia z maksymalnej kwoty do poziomu ok. połowy), a w wielu przypadkach wręcz zepchnięcie osoby z niepełnosprawnością poniżej progu 70 punktów, co oznacza całkowitą odmowę przyznania pomocy.
W związku z powyższym, na wniosek obywateli zgłaszających problem, kieruję do Pani Minister następujące pytania:
1. Na jakiej podstawie pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych nakazał orzecznikom WZON odgórne ograniczanie możliwości przyznawania maksymalnej punktacji dla osób w wieku 75+ oraz innych grup osób z niepełnosprawnościami?
2. Jak ministerstwo odnosi się do pisma i argumentacji rzecznika praw obywatelskich, który wprost wskazuje na bezprawność takich wytycznych i niedopuszczalną dyskryminację ze względu na wiek w procesie oceny poziomu potrzeby wsparcia?
3. Czym spowodowane było wydanie ww. wytycznych i dlaczego rząd uznał konieczność obniżenia przyznawanych punktów osobom po 75. roku życia?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 18236
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie celowego i bezprawnego zaniżania wysokości świadczeń wspierających dla osób powyżej 75. roku życia
Zgłaszający: Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa
Data wpływu: 02-07-2026
Szanowna Pani Minister,
w grudniu 2024 roku pełnomocnik rządu Łukasz Krasoń skierował wytyczne do przewodniczących wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności. Wspomniane wytyczne wykraczają jednak poza upoważnienie ustawowe, ponieważ nakazano w nich obniżkę punktów w poziomie potrzeby wsparcia osobom niepełnosprawnym 75+, jedynie na podstawie kryterium wieku. Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i rozporządzenie w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia nic nie mówią o restrykcjach punktowych dla osób niepełnosprawnych z uwagi na wiek. Wytyczne wydane przez pełnomocnika rządu są więc bezprawne i jawnie dyskryminują osoby w podeszłym wieku.
W tej sprawie interweniował już, zwracając się do rządu również rzecznik praw obywatelskich, który także ma poważne wątpliwości prawne co do wydanych wytycznych. Wytyczne nakazują, by osobom w wieku powyżej 75. lat w poszczególnych kategoriach przyznawać maksymalnie 2,7 punktu zamiast 4, argumentując to w sposób wysoce kontrowersyjny, bo rzekomym nałożeniem się niepełnosprawności oraz niesamodzielności wynikającej z "naturalnego starzenia się". Tego rodzaju limity dotykają również osób niewidomych, niesłyszących czy osób poruszających się na wózkach aktywnych, z góry pozbawiając ich szans na uzyskanie maksymalnej puli 100 punktów.
Sztuczne obniżenie wyniku o zaledwie kilka punktów powoduje nagle spadek do niższego progu wypłaty (co oznacza utratę rzędu tysięcy złotych rocznie, np. spadek świadczenia z maksymalnej kwoty do poziomu ok. połowy), a w wielu przypadkach wręcz zepchnięcie osoby z niepełnosprawnością poniżej progu 70 punktów, co oznacza całkowitą odmowę przyznania pomocy.
W związku z powyższym, na wniosek obywateli zgłaszających problem, kieruję do Pani Minister następujące pytania:
1. Na jakiej podstawie pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych nakazał orzecznikom WZON odgórne ograniczanie możliwości przyznawania maksymalnej punktacji dla osób w wieku 75+ oraz innych grup osób z niepełnosprawnościami?
2. Jak ministerstwo odnosi się do pisma i argumentacji rzecznika praw obywatelskich, który wprost wskazuje na bezprawność takich wytycznych i niedopuszczalną dyskryminację ze względu na wiek w procesie oceny poziomu potrzeby wsparcia?
3. Czym spowodowane było wydanie ww. wytycznych i dlaczego rząd uznał konieczność obniżenia przyznawanych punktów osobom po 75. roku życia?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
0
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3 / 1k zn.
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3983 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.407.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18236 Pań Posłanek Lidii Czechak i Wioletty Marii Kulpy,
„w sprawie celowego i bezprawnego zaniżania wysokości świadczeń wspierających dla osób
powyżej 75. roku życia”, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Informuję, że zgodnie z art. 6c ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2026 r. poz. 884) Pełnomocnik Rządu do
Spraw Osób Niepełnosprawnych sprawuje nadzór nad orzekaniem o niepełnosprawności
i stopniu niepełnosprawności.
Realizacja ustawowych zadań nadzorczych nie ogranicza się wyłącznie do prowadzenia
kontroli – poza nią obejmuje też działania organizacyjne, szkoleniowe, informacyjne
i wyjaśniające, służące zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania systemu oraz
wspieraniu jednolitego stosowania obowiązujących przepisów przez wojewódzkie i
powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Działania te obejmują przede
wszystkim organizację szkoleń, spotkań roboczych, konsultacji, przygotowywanie analiz
problemów pojawiających się w praktyce orzeczniczej oraz opracowywanie materiałów
szkoleniowych i wyjaśniających.
Działania te nabrały szczególnego znaczenia w związku z wdrożeniem od 2024 r. nowych
zadań związanych z ustalaniem poziomu potrzeby wsparcia i realizacją świadczenia
wspierającego. Wprowadzenie nowych procedur oraz znaczący wzrost liczby spraw
wymagały zapewnienia jednolitego rozumienia przepisów oraz ograniczenia ryzyka
występowania rozbieżności interpretacyjnych pomiędzy poszczególnymi wojewódzkimi
zespołami do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Przygotowywane przez Biuro Pełnomocnika Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych
materiały miały charakter szkoleniowy, informacyjny, organizacyjny i wyjaśniający. Ich
celem było przedstawienie sposobu rozumienia obowiązujących przepisów, identyfikacja
najczęściej występujących problemów praktycznych oraz wspieranie jednolitości działania
zespołów na terenie całego kraju.
Materiały te nie stanowiły źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Nie zmieniały
przepisów ustawowych ani wykonawczych, nie tworzyły nowych praw lub obowiązków
oraz nie mogły stanowić samodzielnej podstawy wydawania orzeczeń lub decyzji
administracyjnych.
Rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach były i pozostają wydawane wyłącznie na
podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz oceny materiału dowodowego
zgromadzonego w konkretnej sprawie.
Przygotowywane materiały nie zastępowały przepisów prawa ani nie ograniczały
samodzielności składów orzekających. Stanowiły jedynie narzędzie wspierające jednolite
stosowanie obowiązujących regulacji.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
Rozdysponowanie materiałów było jednym z elementów szerszego systemu działań
prowadzonych w Biurze Pełnomocnika Rządu do spraw Osób niepełnosprawnych. System
ten obejmuje też organizację szkoleń centralnych, spotkań z przewodniczącymi
wojewódzkich zespołów i konsultacji roboczych, udzielanie odpowiedzi na pytania
interpretacyjne, analizy funkcjonowania systemu orzecznictwa oraz identyfikowanie
i ograniczanie rozbieżności dotyczących praktyki orzeczniczej pomiędzy poszczególnymi
województwami.
Przygotowywanie materiałów szkoleniowych, wyjaśnień i rekomendacji należy traktować
jako wykonywanie ustawowych zadań nadzorczych oraz podejmowanie działań służących
zapewnieniu jednolitego stosowania przepisów i prawidłowego funkcjonowania systemu,
a nie jako tworzenie norm prawnych lub zastępowanie regulacji ustawowych
i wykonawczych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.407.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 18236 Pań Posłanek Lidii Czechak i Wioletty Marii Kulpy,
„w sprawie celowego i bezprawnego zaniżania wysokości świadczeń wspierających dla osób
powyżej 75. roku życia”, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Informuję, że zgodnie z art. 6c ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2026 r. poz. 884) Pełnomocnik Rządu do
Spraw Osób Niepełnosprawnych sprawuje nadzór nad orzekaniem o niepełnosprawności
i stopniu niepełnosprawności.
Realizacja ustawowych zadań nadzorczych nie ogranicza się wyłącznie do prowadzenia
kontroli – poza nią obejmuje też działania organizacyjne, szkoleniowe, informacyjne
i wyjaśniające, służące zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania systemu oraz
wspieraniu jednolitego stosowania obowiązujących przepisów przez wojewódzkie i
powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Działania te obejmują przede
wszystkim organizację szkoleń, spotkań roboczych, konsultacji, przygotowywanie analiz
problemów pojawiających się w praktyce orzeczniczej oraz opracowywanie materiałów
szkoleniowych i wyjaśniających.
Działania te nabrały szczególnego znaczenia w związku z wdrożeniem od 2024 r. nowych
zadań związanych z ustalaniem poziomu potrzeby wsparcia i realizacją świadczenia
wspierającego. Wprowadzenie nowych procedur oraz znaczący wzrost liczby spraw
wymagały zapewnienia jednolitego rozumienia przepisów oraz ograniczenia ryzyka
występowania rozbieżności interpretacyjnych pomiędzy poszczególnymi wojewódzkimi
zespołami do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Przygotowywane przez Biuro Pełnomocnika Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych
materiały miały charakter szkoleniowy, informacyjny, organizacyjny i wyjaśniający. Ich
celem było przedstawienie sposobu rozumienia obowiązujących przepisów, identyfikacja
najczęściej występujących problemów praktycznych oraz wspieranie jednolitości działania
zespołów na terenie całego kraju.
Materiały te nie stanowiły źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Nie zmieniały
przepisów ustawowych ani wykonawczych, nie tworzyły nowych praw lub obowiązków
oraz nie mogły stanowić samodzielnej podstawy wydawania orzeczeń lub decyzji
administracyjnych.
Rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach były i pozostają wydawane wyłącznie na
podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz oceny materiału dowodowego
zgromadzonego w konkretnej sprawie.
Przygotowywane materiały nie zastępowały przepisów prawa ani nie ograniczały
samodzielności składów orzekających. Stanowiły jedynie narzędzie wspierające jednolite
stosowanie obowiązujących regulacji.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
Rozdysponowanie materiałów było jednym z elementów szerszego systemu działań
prowadzonych w Biurze Pełnomocnika Rządu do spraw Osób niepełnosprawnych. System
ten obejmuje też organizację szkoleń centralnych, spotkań z przewodniczącymi
wojewódzkich zespołów i konsultacji roboczych, udzielanie odpowiedzi na pytania
interpretacyjne, analizy funkcjonowania systemu orzecznictwa oraz identyfikowanie
i ograniczanie rozbieżności dotyczących praktyki orzeczniczej pomiędzy poszczególnymi
województwami.
Przygotowywanie materiałów szkoleniowych, wyjaśnień i rekomendacji należy traktować
jako wykonywanie ustawowych zadań nadzorczych oraz podejmowanie działań służących
zapewnieniu jednolitego stosowania przepisów i prawidłowego funkcjonowania systemu,
a nie jako tworzenie norm prawnych lub zastępowanie regulacji ustawowych
i wykonawczych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --