Interpelacja nr 18225
Interpelacja w sprawie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez zwierzynę, o której mowa w art. 126 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez zwierzynę, o której mowa w art. 126 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody
Interpelacja nr 18225
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez zwierzynę, o której mowa w art. 126 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody
Zgłaszający: Bartosz Romowicz
Data wpływu: 02-07-2026
Szanowna Pani Minister!
Wyrokiem z dnia 21 lipca 2014 r. sygn. akt K 36/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że: 1) art. 126 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627, 628 i 842 oraz z 2014 r. poz. 805 i 850), w części obejmującej wyrazy „w uprawach, płodach rolnych lub w gospodarstwie leśnym”,
2) art. 126 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy powołanej w punkcie 1, w części obejmującej wyrazy „w pogłowiu zwierząt gospodarskich”,
3) art. 126 ust. 1 pkt 4 ustawy powołanej w punkcie 1, w części obejmującej wyrazy „w pasiekach, w pogłowiu zwierząt gospodarskich oraz w uprawach rolnych”,
4) art. 126 ust. 4 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim ogranicza grono podmiotów, które mogą współdziałać z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, a na obszarze parku narodowego - z dyrektorem tego parku, co do sposobów zabezpieczania przed szkodami powodowanymi przez zwierzęta, o których mowa w ust. 1, do właścicieli lub użytkowników gospodarstw rolnych i leśnych oraz w zakresie, w jakim ogranicza mienie, które podlega zabezpieczeniu
- są niezgodne z art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Biorąc pod uwagę powyższe proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo rozpoczęło pracę nad zmianą przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w zakresie art. 126 ust. 1 w celu dostosowania ich do zgodności z przepisami Konstytucji RP?
2. Jeśli ministerstwo nie rozpoczęło takich prac to z jakiego powodu i czy ma w zamiarze (i kiedy) te prace rozpocząć?
3. Czy ministerstwo rozpoczęło pracę nad zmianą przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w zakresie art. 126 ust. 2 w celu rozszerzenia odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez zwierzynę określoną w ust. 1 o utracone korzyści?
4. Jeśli ministerstwo nie rozpoczęło takich prac to z jakiego powodu i czy ma w zamiarze (i kiedy) te prace rozpocząć?
Z poważaniem Bartosz Romowicz
Interpelacja nr 18225
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez zwierzynę, o której mowa w art. 126 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody
Zgłaszający: Bartosz Romowicz
Data wpływu: 02-07-2026
Szanowna Pani Minister!
Wyrokiem z dnia 21 lipca 2014 r. sygn. akt K 36/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że: 1) art. 126 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627, 628 i 842 oraz z 2014 r. poz. 805 i 850), w części obejmującej wyrazy „w uprawach, płodach rolnych lub w gospodarstwie leśnym”,
2) art. 126 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy powołanej w punkcie 1, w części obejmującej wyrazy „w pogłowiu zwierząt gospodarskich”,
3) art. 126 ust. 1 pkt 4 ustawy powołanej w punkcie 1, w części obejmującej wyrazy „w pasiekach, w pogłowiu zwierząt gospodarskich oraz w uprawach rolnych”,
4) art. 126 ust. 4 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim ogranicza grono podmiotów, które mogą współdziałać z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, a na obszarze parku narodowego - z dyrektorem tego parku, co do sposobów zabezpieczania przed szkodami powodowanymi przez zwierzęta, o których mowa w ust. 1, do właścicieli lub użytkowników gospodarstw rolnych i leśnych oraz w zakresie, w jakim ogranicza mienie, które podlega zabezpieczeniu
- są niezgodne z art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Biorąc pod uwagę powyższe proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo rozpoczęło pracę nad zmianą przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w zakresie art. 126 ust. 1 w celu dostosowania ich do zgodności z przepisami Konstytucji RP?
2. Jeśli ministerstwo nie rozpoczęło takich prac to z jakiego powodu i czy ma w zamiarze (i kiedy) te prace rozpocząć?
3. Czy ministerstwo rozpoczęło pracę nad zmianą przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w zakresie art. 126 ust. 2 w celu rozszerzenia odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez zwierzynę określoną w ust. 1 o utracone korzyści?
4. Jeśli ministerstwo nie rozpoczęło takich prac to z jakiego powodu i czy ma w zamiarze (i kiedy) te prace rozpocząć?
Z poważaniem Bartosz Romowicz
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.1 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5908 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.0500.55.2026.DT
4454816.18311799.14772544
Warszawa, 13-07-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Bartosza Romowicza (znak: K10INT18225).
Temat: w sprawie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez
zwierzynę, o której mowa w art. 126 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT18225 Posła Bartosza Romowicza przedstawiam
odpowiedzi na zadane pytania.
Ad. pytania nr 1. Czy Ministerstwo rozpoczęło pracę nad zmianą przepisów ustawy z dnia
16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w zakresie art. 126 ust. 1 w celu dostosowania
ich do zgodności z przepisami Konstytucji RP? oraz pytania nr 2. Jeśli Ministerstwo nie
rozpoczęło takich prac to z jakiego powodu i czy ma w zamiarze (i kiedy) te prace
rozpocząć?
W procedowanym obecnie projekcie ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz
niektórych innych ustaw (nr w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów
– UD233) ujęto m.in. zmiany wynikające z konieczności dostosowania przepisów ustawy
o ochronie przyrody do orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lipca 2014 r., sygn.
akt K 36/13.
Z projektem ustawy zmieniającej oraz postępem prac legislacyjnych można się zapoznać
na stronach Rządowego Centrum Legislacji –
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12408504/katalog/13193980
Ad pytania nr 3. Czy Ministerstwo rozpoczęło pracę nad zmianą przepisów ustawy z dnia
16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w zakresie art. 126 ust. 2 w celu rozszerzenie
odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez zwierzynę określoną
w ust. 1 o utracone korzyści? oraz pytania nr 4. Jeśli Ministerstwo nie rozpoczęło takich
prac to z jakiego powodu i czy ma w zamiarze (i kiedy)
Ministerstwo nie prowadzi prac nad rozszerzeniem odpowiedzialności Skarbu Państwa za
szkody wyrządzone przez zwierzęta, o których mowa w art. 126 ust. 1 o utracone korzyści.
Wydatkowanie środków publicznych co do zasady musi być transparentne i poparte
konkretnymi dowodami. Wypłata odszkodowania winna być więc dokonywana w
sytuacjach klarownych, w których nie ma wątpliwości co do ustalenia jego wysokości.
Zasady wypłaty odszkodowań za rzeczywistą szkodę zostały unormowane w
rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 8 lutego 2018 r. w sprawie szacowania szkód
-- 1 of 3 --
wyrządzonych przez niektóre gatunki zwierząt objęte ochroną gatunkową (Dz.U. z 2024 r.
poz. 1785, ze zm.).
Wyliczenie wysokości odszkodowania za szkodę wyrządzoną w odniesieniu do zwierząt
następuje według wzoru:
dla jednego gatunku zwierząt: Wo = C + Cu + Cl
dla kilku gatunków zwierząt (Woc):Woc = ΣWo
gdzie:
C – cena rynkowa zabitego, padłego w wyniku odniesionych ran lub uśmierconego
zwierzęcia na dzień oględzin szkody (zł) – na podstawie wyników badań rynkowych
udostępnianych stosownie do art. 5 ustawy z dnia 30 marca 2001 r. o rolniczych badaniach
rynkowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1160), a w przypadku braku informacji w tym zakresie –
na podstawie danych z innego źródła, pozwalających ustalić tę cenę w regionie wyrządzenia
szkody,
Cu – koszt utylizacji padliny i jej transportu do najbliższego przedsiębiorstwa zajmującego
się utylizacją padliny (zł) – na podstawie cennika przyjętego w tym przedsiębiorstwie,
o ile koszt utylizacji nie jest refundowany przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa,
Cl – koszt wizyty lekarza weterynarii stwierdzającego padnięcie zwierzęcia, koszty leczenia
okaleczonych zwierząt i wartość produktów leczniczych (zł) – na podstawie rachunków
wystawionych przez tego lekarza i podmioty uprawnione do świadczenia usług
lub dostarczania produktów w zakresie leczenia zwierząt.
Należy zwrócić uwagę na fakt, że wszystkie składowe wzoru do obliczenia wysokości
odszkodowania są zmienne i zależą od aktualnych cen rynkowych, są więc one możliwie
najbliższe faktycznej wartości szkody w momencie jej powstania.
W tym kontekście, aby mówić o utraconych korzyściach musi istnieć pewien stan docelowy,
do którego można by porównywać stan faktyczny wyrządzonej szkody. W przypadku
zwierząt hodowlanych zasadne wydawałoby się użycie pojęcia docelowej wagi zwierzęcia
hodowlanego. Niemniej należy zauważyć, że docelowa waga konkretnego zagryzionego
osobnika może zależeć od kilku czynników, takich jak gatunek i rasa zwierzęcia, a także
jego przeznaczenie, tzn. czy było ono hodowane na mięso czy np. na mleko, wełnę lub do
dalszej reprodukcji. Ponadto, należy zauważyć, że np. przy owcach rasowych różnica w
wadze dorosłego osobnika wg wzorca może dochodzić nawet do 30 kg. Natomiast przy
osobnikach nierasowych często nie jest możliwe określenie jego docelowej wagi z racji
braku wiedzy na temat dominującej rasy, z której pochodzi dany osobnik (waga dorosłych
tryków w zależności od rasy wynosi od 40 do 140 kg). Nie jest więc możliwe, aby to osoba
szacująca szkodę mogła określić, jaka jest docelowa waga zagryzionego zwierzęcia.
Obowiązek wskazania takiej wagi musiałby więc spocząć na wnioskodawcy, co rodzi
problem weryfikacji faktycznego przeznaczenia zwierzęcia. Utraconą korzyścią jest zysk,
który poszkodowany z dużym stopniem prawdopodobieństwa uzyskałby, gdyby szkoda nie
miała miejsca. Jest to więc strata hipotetyczna, a nie faktyczna. Rekompensaty za utracone
korzyści oznaczałyby wypłatę kwot wyższych od aktualnej ceny rynkowej danego dobra,
-- 2 of 3 --
a więc w praktyce zysk dla hodowcy. Taka sytuacja z kolei może potencjalnie prowadzić do
nadużyć.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.0500.55.2026.DT
4454816.18311799.14772544
Warszawa, 13-07-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Bartosza Romowicza (znak: K10INT18225).
Temat: w sprawie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez
zwierzynę, o której mowa w art. 126 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT18225 Posła Bartosza Romowicza przedstawiam
odpowiedzi na zadane pytania.
Ad. pytania nr 1. Czy Ministerstwo rozpoczęło pracę nad zmianą przepisów ustawy z dnia
16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w zakresie art. 126 ust. 1 w celu dostosowania
ich do zgodności z przepisami Konstytucji RP? oraz pytania nr 2. Jeśli Ministerstwo nie
rozpoczęło takich prac to z jakiego powodu i czy ma w zamiarze (i kiedy) te prace
rozpocząć?
W procedowanym obecnie projekcie ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz
niektórych innych ustaw (nr w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów
– UD233) ujęto m.in. zmiany wynikające z konieczności dostosowania przepisów ustawy
o ochronie przyrody do orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lipca 2014 r., sygn.
akt K 36/13.
Z projektem ustawy zmieniającej oraz postępem prac legislacyjnych można się zapoznać
na stronach Rządowego Centrum Legislacji –
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12408504/katalog/13193980
Ad pytania nr 3. Czy Ministerstwo rozpoczęło pracę nad zmianą przepisów ustawy z dnia
16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w zakresie art. 126 ust. 2 w celu rozszerzenie
odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez zwierzynę określoną
w ust. 1 o utracone korzyści? oraz pytania nr 4. Jeśli Ministerstwo nie rozpoczęło takich
prac to z jakiego powodu i czy ma w zamiarze (i kiedy)
Ministerstwo nie prowadzi prac nad rozszerzeniem odpowiedzialności Skarbu Państwa za
szkody wyrządzone przez zwierzęta, o których mowa w art. 126 ust. 1 o utracone korzyści.
Wydatkowanie środków publicznych co do zasady musi być transparentne i poparte
konkretnymi dowodami. Wypłata odszkodowania winna być więc dokonywana w
sytuacjach klarownych, w których nie ma wątpliwości co do ustalenia jego wysokości.
Zasady wypłaty odszkodowań za rzeczywistą szkodę zostały unormowane w
rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 8 lutego 2018 r. w sprawie szacowania szkód
-- 1 of 3 --
wyrządzonych przez niektóre gatunki zwierząt objęte ochroną gatunkową (Dz.U. z 2024 r.
poz. 1785, ze zm.).
Wyliczenie wysokości odszkodowania za szkodę wyrządzoną w odniesieniu do zwierząt
następuje według wzoru:
dla jednego gatunku zwierząt: Wo = C + Cu + Cl
dla kilku gatunków zwierząt (Woc):Woc = ΣWo
gdzie:
C – cena rynkowa zabitego, padłego w wyniku odniesionych ran lub uśmierconego
zwierzęcia na dzień oględzin szkody (zł) – na podstawie wyników badań rynkowych
udostępnianych stosownie do art. 5 ustawy z dnia 30 marca 2001 r. o rolniczych badaniach
rynkowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1160), a w przypadku braku informacji w tym zakresie –
na podstawie danych z innego źródła, pozwalających ustalić tę cenę w regionie wyrządzenia
szkody,
Cu – koszt utylizacji padliny i jej transportu do najbliższego przedsiębiorstwa zajmującego
się utylizacją padliny (zł) – na podstawie cennika przyjętego w tym przedsiębiorstwie,
o ile koszt utylizacji nie jest refundowany przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa,
Cl – koszt wizyty lekarza weterynarii stwierdzającego padnięcie zwierzęcia, koszty leczenia
okaleczonych zwierząt i wartość produktów leczniczych (zł) – na podstawie rachunków
wystawionych przez tego lekarza i podmioty uprawnione do świadczenia usług
lub dostarczania produktów w zakresie leczenia zwierząt.
Należy zwrócić uwagę na fakt, że wszystkie składowe wzoru do obliczenia wysokości
odszkodowania są zmienne i zależą od aktualnych cen rynkowych, są więc one możliwie
najbliższe faktycznej wartości szkody w momencie jej powstania.
W tym kontekście, aby mówić o utraconych korzyściach musi istnieć pewien stan docelowy,
do którego można by porównywać stan faktyczny wyrządzonej szkody. W przypadku
zwierząt hodowlanych zasadne wydawałoby się użycie pojęcia docelowej wagi zwierzęcia
hodowlanego. Niemniej należy zauważyć, że docelowa waga konkretnego zagryzionego
osobnika może zależeć od kilku czynników, takich jak gatunek i rasa zwierzęcia, a także
jego przeznaczenie, tzn. czy było ono hodowane na mięso czy np. na mleko, wełnę lub do
dalszej reprodukcji. Ponadto, należy zauważyć, że np. przy owcach rasowych różnica w
wadze dorosłego osobnika wg wzorca może dochodzić nawet do 30 kg. Natomiast przy
osobnikach nierasowych często nie jest możliwe określenie jego docelowej wagi z racji
braku wiedzy na temat dominującej rasy, z której pochodzi dany osobnik (waga dorosłych
tryków w zależności od rasy wynosi od 40 do 140 kg). Nie jest więc możliwe, aby to osoba
szacująca szkodę mogła określić, jaka jest docelowa waga zagryzionego zwierzęcia.
Obowiązek wskazania takiej wagi musiałby więc spocząć na wnioskodawcy, co rodzi
problem weryfikacji faktycznego przeznaczenia zwierzęcia. Utraconą korzyścią jest zysk,
który poszkodowany z dużym stopniem prawdopodobieństwa uzyskałby, gdyby szkoda nie
miała miejsca. Jest to więc strata hipotetyczna, a nie faktyczna. Rekompensaty za utracone
korzyści oznaczałyby wypłatę kwot wyższych od aktualnej ceny rynkowej danego dobra,
-- 2 of 3 --
a więc w praktyce zysk dla hodowcy. Taka sytuacja z kolei może potencjalnie prowadzić do
nadużyć.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --